ỦY BAN NHÂN DÂN CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TỈNH QUẢNG BÌNH Độc lập Tự do Hạnh phúc Số 101 /BC UBND Quảng Bình, ngày 28 tháng 5 năm 2019 BÁO CÁO Thực hiện Chuyên đề giám sát “Tình hình thực hiệ[.]
Trang 1ỦY BAN NHÂN DÂN CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TỈNH QUẢNG BÌNH Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Số: 101 /BC-UBND Quảng Bình, ngày 28 tháng 5 năm 2019
BÁO CÁO Thực hiện Chuyên đề giám sát “Tình hình thực hiện các điều ước quốc tế
về ứng phó với BĐKH mà Việt Nam là thành viên”
Thực hiện Công văn số 3419/UBĐN14 ngày 11/4/2019 của Ủy ban Đối ngoại Quốc hội về việc báo cáo “Tình hình thực hiện các điều ước quốc tế về ứng phó với biến đổi khí hậu (BĐKH) mà Việt Nam là thành viên” tại địa phương nhằm phục vụ hoạt động giám sát chuyên đề, UBND tỉnh Quảng Bình báo cáo như sau:
I Tóm tắt tình hình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương
1 Tình hình phát triển kinh tế xã hội của địa phương
Năm 2018 tình hình kinh tế - xã hội của tỉnh Quảng Bình đạt được những kết quả đáng ghi nhận: Tăng trưởng kinh tế đạt kế hoạch đề ra, thu ngân sách vượt kế hoạch đề ra; sản xuất nông nghiệp được mùa, chăn nuôi phát triển toàn diện, sản lượng thuỷ sản tăng cao; hoạt động du lịch có nhiều chuyển biến tích cực, lượt khách, doanh thu tăng cao; các hoạt động quảng bá, xúc tiến đầu tư được triển khai có hiệu quả; cơ sở hạ tầng được chú trọng đầu tư; lĩnh vực văn hóa, xã hội có nhiều tiến bộ; công tác cải cách hành chính chuyển biến tích cực; quốc phòng - an ninh được tăng cường, giữ vững; công tác an sinh xã hội được chú trọng, đời sống của nhân dân được nâng lên Một số chỉ tiêu thực hiện chủ yếu năm 2018 cụ thể như sau:
- Tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 7,03% Trong đó, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 4,03%; khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 10,29%; khu vực dịch vụ tăng 6,68%
- Giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 4,15%;
- Giá trị sản xuất công nghiệp tăng 8,14%;
- Giá trị sản xuất dịch vụ tăng 6,72%
- Cơ cấu kinh tế:
+ Nông, lâm nghiệp và thủy sản: 18,79%;
+ Công nghiệp - xây dựng: 26,75%;
+ Dịch vụ: 54,46%
- GRDP bình quân đầu người đạt 37,5 triệu đồng;
- Tỷ lệ dân cư thành thị được sử dụng nước sạch đạt 97,2%;
Trang 2- Tỷ lệ hộ nông thôn được cung cấp nước sạch và hợp vệ sinh đạt 90,5%;
- Tỷ lệ che phủ rừng đạt 67,3%
Tuy nhiên, do Quảng Bình còn gặp nhiều khó khăn, thách thức do biến động của nền kinh tế thế giới, lạm phát, giá cả trong nước tăng cao, giá các mặt hàng nông sản biến động thất thường trong thời gian dài,… ảnh hưởng đến việc sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp và của người dân Cùng với việc chưa có các dự án động lực đi vào hoạt động nên có 03/21 chỉ tiêu kinh tế - xã hội của tỉnh chưa đạt kế hoạch đề ra; du lịch có sự phát triển mạnh nhưng số ngày lưu trú của khách du lịch vẫn còn thấp; văn hóa, xã hội có chuyển biến nhưng còn chậm; tỷ lệ hộ nghèo còn cao; tình hình vi phạm trật tự an toàn xã hội còn xảy ra ở một số địa phương
Bên cạnh đó, vùng đồng bằng ven biển tỉnh Quảng Bình là một bộ phận trong dải đồng bằng duyên hải miền Trung - nơi có địa hình thấp, nên sẽ chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của BĐKH Trong những thập niên gần đây, sự biến đổi về nhiệt độ, lượng mưa, tần số xuất hiện các hiện tượng thời tiết cực đoan, thiên tai với quy mô và mức độ tác động ngày càng lớn đang gây ảnh hưởng nghiêm trọng các hoạt động kinh tế - xã hội của người dân địa phương, nhất là đến sản xuất nông nghiệp - ngành chịu tác động sâu sắc, mạnh mẽ nhất và đến cộng đồng nông dân, ngư dân cư trú tại địa phương
2 Ảnh hưởng của BĐKH tác động đến sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương
2.1 Về nông nghiệp
- Trồng trọt: Nhìn chung, năm 2017-2018, thời tiết giai đoạn đầu các vụ không thuận lợi nên ảnh hưởng đến tiến độ gieo trồng, quá trình sinh trưởng, phát triển cây hàng năm Bên cạnh đó, diễn biến của nhiệt độ phức tạp có sự tương quan lớn đến diện tích trồng trọt của dải đồng bằng ven biển tỉnh Quảng Bình, diện tích trồng trọt nhìn chung có xu hướng giảm Theo đó, diện tích gieo trồng giảm, năng suất tăng không đáng kể, một số cây đạt thấp hơn so với năm trước Diện tích gieo trồng cây hàng năm thực hiện 85.755,7 ha, giảm 2,0% so với năm trước Trong đó: Diện tích vụ Đông Xuân 54.731,9 ha, giảm 0,7%; diện tích vụ Hè Thu 30.447,8 ha, giảm 4,2%; diện tích vụ Mùa 576 ha, tăng 2,1% so với năm 2017 Diện tích gieo trồng cây hàng năm giảm là do thời tiết đầu các vụ sản xuất không thuận lợi; vụ Đông Xuân có rét đậm, rét hại kéo dài, nhiều diện tích phải gieo trồng lại; vụ Hè Thu nắng nóng kéo dài, nhiều diện tích xa nguồn nước không thể triển khai gieo trồng phải chuyển đổi hoặc bỏ hoang nên diện tích gieo trồng cả hai vụ sản xuất đều giảm
Từ năm 1995 đến năm 2010, diện tích lúa và màu bị ngập hàng năm ngày càng tăng, tổng diện tích lúa và hoa màu bị hư hại nhiều nhất là năm 2007 và năm 2010 do bão lũ bất thường và nước rút chậm, diện tích ngập chủ yếu là huyện Lệ Thủy, Quảng Ninh, một số huyện và thành phố Đồng Hới cũng bị ảnh
Trang 3hưởng với vùng trũng thấp trồng trọt Gần đây nhất là ảnh hưởng nặng nề của 2 cơn bão số 10, 11 năm 2013, kèm theo lũ lụt, ngập úng trên diện rộng, nhiều diện tích lúa vụ Mùa bị mất trắng, một số cây trồng vụ Hè Thu thu hoạch muộn
bị thiệt hại nặng, do vậy năng suất cả năm một số cây trồng không đạt so với kế hoạch Đồng thời, nhiều diện tích cây lâu năm bị đổ, gãy, thiệt hại nặng nề, đặc biệt là cây cao su bị gãy đổ 13.859/17.700 ha, chiếm 78,3% diện tích cao su toàn tỉnh, gây thiệt hại với giá trị 3.464 tỷ đồng, thiệt hại đối với người dân và doanh nghiệp hết sức nặng nề
- Chăn nuôi: Do sự thay đổi thời tiết, thiên tai xảy ra bất thường và mức
độ tàn phá cao gấp nhiều lần so với bình thường đã khiến sự thích nghi của gia cầm, gia súc trở nên vô dụng Chăn nuôi gia súc, gia cầm ở tỉnh Quảng Bình thường có tỷ lệ mắc bệnh và tỷ lệ chết do nhiễm bệnh cao, đây là nguyên nhân chính dẫn đến năng suất chăn nuôi thấp
- Thủy sản: Ngành thủy sản tỉnh Quảng Bình được đánh giá là có vai trò khá quan trọng trong nền kinh tế của tỉnh, do ảnh hưởng của bão lụt nên nhiều diện tích nuôi trồng thủy sản bị ngập lụt, đê bao bị vỡ làm trôi số lượng lớn các loại thủy sản đến kỳ thu hoạch Bên cạnh đó, nhiệt độ tăng làm các ao hồ, cơ sở nuôi giống bị ảnh hưởng rất lớn, tạo điều kiện cho tác nhân gây bệnh phát triển, gây hại cho tôm, cá và các loài thủy sản khác Đồng thời, nhiệt độ tăng cao làm sức đề kháng của các loài thủy sản nuôi suy giảm Trong đợt thiên tai năm 2009 nuôi trồng thủy sản thiệt hại 19.564 ha, năm 2010 là 2.372 ha và gần nhất là năm
2013 nuôi trồng thủy sản thiệt hại 401 ha Qua đó cho thấy diễn biến của BĐKH ngày càng phức tạp, các hiện tượng thời tiết nguy hiểm có sức tàn phá to lớn xuất hiện ngày càng nhiều với quy mô rộng hơn
Sự thay đổi khí hậu có tác động đến các hệ sinh thái biển, làm biến động chủng quần và nguồn lợi cá biển vì vậy làm ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của cộng đồng ngư dân khu vực ven biển BĐKH là tác nhân rất lớn gây ảnh hưởng đến nghề cá của tỉnh, do ảnh hưởng của bão, lũ nên bà con ngư dân ra khơi khai thác ít, mặt khác rất nhiều tàu thuyền đánh cá bị sóng đánh mắc cạn, trôi, chìm, thiệt hại rất lớn Năm 2013 do bão lũ làm tàu thuyền bị chìm và hư hỏng 190 chiếc; sản lượng đánh bắt, khai thác bị giảm mạnh
2.2 Về du lịch
Theo định hướng trong tương lai, du lịch biển sẽ được đầu tư phát triển mạnh thu hút khách du lịch từ khắp nơi đến với Quảng Bình Tuy nhiên, do ảnh hưởng bởi BĐKH, ngành du lịch của tỉnh đã, đang và sẽ chịu ảnh hưởng không nhỏ BĐKH cùng với sự xuất hiện ngày càng tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan như bão, áp thấp nhiệt đới, lũ lụt làm hạn chế các hoạt động du lịch tại địa bàn tỉnh, đặc biệt ảnh hưởng đến số lượng khách và doanh thu cho các hoạt động
du lịch tại khu du lịch trọng điểm của tỉnh như khu vực Phong Nha- Kẻ Bàng bị sụt giảm Tác động này cũng sẽ tương tự đối với các dạng tài nguyên du lịch
Trang 4khác như các di tích lịch sử văn hóa, di tích cách mạng, lễ hội, văn nghệ dân gian,…
Đồng thời, do ảnh hưởng bởi hiện tượng BĐKH, ngành du lịch biển của tỉnh sẽ phải đối mặt với những thách thức do ảnh hưởng bởi thiên tai như bão, sóng thần, áp thấp nhiệt đới, nước biển dâng gây thiệt hại về chi phí đầu tư cho ngành, bên cạnh đó, nước biển dâng sẽ làm gia tăng nguy cơ ngập tại một số vùng ven biển
Do ảnh hưởng trực tiếp cơn bão số 10 và tác động của hoàn lưu bão số 11 năm 2013, trong tháng 10/2013, lũ liên tiếp đã làm mực nước dâng cao lịch sử, làm khu vực Trung tâm Du lịch Văn hóa - Sinh thái thuộc Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng bị ngập sâu trong nước từ 5 - 7m, có nơi trên 10m, toàn bộ trang thiết bị phục vụ khách tham quan bị hư hỏng và nước cuốn trôi, hệ thống bến thuyền bị bồi lắng và sạt lở ở hai bên bờ sông xảy ra nghiêm trọng
2.3 Về giáo dục, y tế và sức khỏe cộng đồng
Dưới tác động của BĐKH tần suất và cường độ thiên tai ngày càng tăng,
gây ra nhiều tổn thất to lớn về người, tài sản Các loại thiên tai như nắng nóng,
lũ lụt, hạn hán, bão hàng năm xảy ra thường xuyên ở hầu hết các huyện tỉnh Quảng Bình đã gây ra các bệnh truyền nhiễm, suy dinh dưỡng, các bệnh lây qua nguồn nước, thực phẩm và làm tăng ô nhiễm không khí,…Một số bệnh truyền nhiễm đã phát sinh, như: bệnh cúm A (H1N1), cúm A (H5N1), sốt xuất huyết, sốt rét, tả, thương hàn, tiêu chảy, viêm não do vi-rút, viêm đường hô hấp cấp tính do vi-rút (SARS), bệnh tay - chân - miệng; đặc biệt là nguy cơ xuất hiện cúm A (H7N9)
Trong những năm gần đây, cùng với sự tác động của BĐKH, các trận bão mạnh đã đổ bộ vào Quảng Bình ngày càng nhiều hơn đã gây nhiều hư hỏng cho các tuyến đê, kè biển trên địa bàn tỉnh Năm 2017, cơn bão số 10 có tên Quốc tế
là Doksury là cơn bão lịch sử có cường độ mạnh nhất từng đổ bộ vào tỉnh Quảng Bình đã phá hủy, tàn phá nặng nề hệ thống đê, kè biển thuộc địa bàn thành phố Đồng Hới, huyện Bố Trạch và Quảng Trạch và thị xã Ba Đồn Nhiều đoạn tuyến vừa được nâng cấp, xây dựng trong thời gian gần đây cũng bị phá hủy trước sức mạnh của cơn bão số 10 (năm 2016) Trong đó nặng nhất là tuyến đê, kè biển quan trọng, trực tiếp bảo vệ khu vực dân cư đã bị phá hủy rất nặng nề gồm: Kè Nhân Trạch có khoảng 70m kè bị phá hủy hoàn toàn phần thân kè (tấm lát bê tông gia cố mái, ống buy chân kè, cát đắp lõi kè) và đường giao thông bằng bê tông trên đỉnh kè; Kè Hải Trạch khoảng 200 kè bị hủy hoàn toàn phần thân kè (tấm lát bê tông gia cố mái, ống buy chân kè, cát đắp lõi kè) và đường giao thông bằng bê tông trên đỉnh kè; Kè Thanh Khê xã Thanh Trạch khoảng 100 kè
bị hủy phần tấm lát bê tông gia cố mái và đường giao thông bằng bê tông trên đỉnh kè Tuyến kè Mỹ Cảnh vừa được xây dựng kiên cố nhưng sau mùa mưa bão năm 2018 đã bắt đầu có hiện tượng xói vào đến chân kè, tuy hiện chưa gây nguy hiểm đến an toàn công trình tuy nhiên nếu xu hướng này tiếp diễn thì khả
Trang 5năng xảy ra sự cố đối với công trình trong các mùa mưa bão tiếp theo là rất lớn Trước đó, vào các năm 2013 và 2016 gió bão lớn cũng đã làm hư hỏng nặng tuyến kè biển Nhân Trạch và kè Hải Trạch
Nguyên nhân gây ra các sự cố, hư hỏng cho các tuyến đê, kè biển trong những năm qua chủ yếu là do tác động của gió, bão và triều cường vượt tần suất thiết kế của các công trình Các tuyến đê, kè biển được xây dựng hiện nay chỉ được thiết kế để chống bão với cấp 9, mực nước triều dâng tần suất 5% trong khi các cơn bão lớn đổ bộ vào tỉnh Quảng Bình có cường độ rất lớn với sức gió giật lên đến cấp 12, 13 thậm chí cấp 14 với cơn bão số 10 năm 2017
Bên cạnh đó, các yếu tố động lực học sông biển như gió, sóng, dòng chảy, chuyển động bùn cát đáy là rất phức tạp Theo số liệu thống kê của Chi cục Thủy lợi, hiện toàn tỉnh có 12/150 hồ, đập bị xuống cấp, hư hỏng nghiêm trọng Đặc biệt có 10 hồ, đập bị hư hỏng nặng, nguy cơ mất an toàn trong mùa mưa bão năm 2018 nếu không được sửa chữa, gia cố kịp thời, gồm: Hồ Cơn Ruộng, Trôốc Vực, Đập Chuồn Chuồn (huyện Bố Trạch); hồ Khe Cừa, hồ ổ Gà, hồ Đồng Mười (huyện Quảng Trạch); đập tràn Rào Sen A (huyện Lệ Thủy), đập Rẫy Họ (Thành phố Đồng Hới); hồ Điều Gà, Đập Mỹ Trung (huyện Quảng Ninh) Trong số đó, có những hồ, đập đã bị sự cố trong mùa bão, lũ năm 2016,
2017 nhưng vẫn chưa được khắc phục, sửa chữa như: Đập Chuồn Chuồn, Hồ Đồng Mười, Đập Rẫy Họ
Năm 2013, số phòng khám, điều trị, trạm xá bị sập, cuốn trôi 16 phòng; số phòng khám, điều trị, trạm xá bị ngập nước 76 phòng, ảnh hưởng đến công tác khám, chữa bệnh của địa phương Theo số liệu thống kê của Chi cục Thủy lợi và Phòng chống Lụt bão tỉnh Quảng Bình, từ năm 2005 - 2013 số người thiệt mạng,
bị thương và thiệt hại về kinh tế cụ thể: Năm 2010 chết 59 người, thiệt hại kinh
tế 2.734,0 tỷ đồng; năm 2013 chết 26 người, thiệt hại kinh tế 8.746,0 tỷ đồng; năm 2016 chết 25 người, thiệt hại kinh tế 2.896,44 tỷ đồng; năm 2017 chết 02 người, thiệt hại kinh tế 7.922,25 tỷ đồng
Năm 2011, thiệt hại do thiên tai 47 trường học Năm 2012, 3 trường học
và 4 phòng học bị tốc mái, hư hỏng do lốc xoáy Bão số 10 đổ bộ vào tỉnh Quảng Bình năm 2017 đã gây thiệt hại hết sức nặng nề cho ngành Giáo dục của tỉnh Đã có 527 trường từ cấp mầm non đến THPT trong toàn tỉnh ảnh hưởng, học sinh phải nghỉ học, một số trường bị ảnh hưởng nặng của bão học sinh phải nghỉ học 1 tuần để khắc phục thiệt hại
II Rà soát các điều ước quốc tế (ĐƯQT) về ứng phó với BĐKH mà Việt Nam là thành viên giai đoạn 2009 đến nay có tác động đến địa phương
1 Điều ước quốc tế về ứng phó với BĐKH mà Việt Nam là thành viên
có tác động đến địa phương
Thỏa thuận Paris về BĐKH (Thỏa thuận Paris) được thông qua vào tháng 12/2015 tại Hội nghị các Bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về
Trang 6BĐKH lần thứ 21 (COP 21) tổ chức tại thủ đô Paris, Pháp Thỏa thuận Paris chính thức có hiệu lực từ ngày 04/11/2016, là văn bản pháp lý toàn cầu đầu tiên ràng buộc trách nhiệm của tất cả các bên trong ứng phó với BĐKH Trách nhiệm này đã được các bên cam kết thông qua “Đóng góp dự kiến do quốc gia tự quyết định” (INDC)
Sau khi Việt Nam ký kết Thỏa thuận Paris, “Đóng góp dự kiến do quốc gia tự quyết định” (INDC) được hiểu là “Đóng góp do quốc gia tự quyết định” (NDC), bao gồm hai hợp phần chính là (1) Giảm nhẹ phát thải khí nhà kính (KNK) và (2) Thích ứng với BĐKH
Kế hoạch này nhằm cụ thể các cam kết của Việt Nam với cộng đồng quốc
tế trong ứng phó với BĐKH thực hiện các nghĩa vụ áp dụng với Việt Nam tại Thỏa thuận Paris và bao gồm 5 nội dung chính: (1) Giảm nhẹ phát thải KNK,(2) Thích ứng với BĐKH, (3) Nguồn lực thực hiện, (4) Hệ thống công khai minh bạch (hệ thống MRV), (5) Thể chế, chính sách
2 Các văn kiện, thỏa thuận, hợp đồng, dự án mà địa phương đã ký kết với các đối tác nước ngoài nhằm triển khai thực hiện các ĐƯQT về ứng phó với BĐKH
(Danh sách đính kèm)
III Kết quả thực hiện các điều ước quốc tế về ứng phó với BĐKH mà Việt Nam là thành viên tại địa phương
1 Việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật và văn bản hướng dẫn thực hiện các ĐƯQT về ứng phó với BĐKH
Trong thời gian qua, UBND tỉnh đã ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về khí tượng thuỷ văn, BĐKH để chỉ đạo các ngành, các cấp trong tỉnh triển khai thực hiện theo đúng chức năng và thẩm quyền được giao Công tác ban hành văn bản thuộc thẩm quyền luôn đảm bảo kịp thời, theo hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính, đảm bảo phù hợp với quy định của pháp luật và điều kiện thực tế ở địa phương, góp phần đạt những kết quả tích cực trong công tác quản
lý nhà nước về khí tượng thuỷ văn và BĐKH
Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, UBND tỉnh đã bám sát các mục tiêu, nhiệm vụ của Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 03/6/2013 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XI về chủ động ứng phó với BĐKH, tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường; Chương trình hành động số 23-CTr/TU ngày 16/8/2013 của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ về việc thực hiện Nghị quyết số 24-NQ/TW; Nghị quyết số 08/NQ-CP ngày 23/01/2014 của Chính phủ về việc ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 24-NQ/TW; Quyết định
số 841/QĐ-UBND ngày 08/4/2014 của UBND tỉnh về việc ban hành Kế hoạch thực hiện Nghị quyết số 08/NQ-CP ngày 23/01/2014 của Chính phủ, Quyết định
số 1518/QĐ-UBND ngày 23/5/2016 của UBND tỉnh về việc ban hành Kế hoạch
sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2016-2020
Trang 7Thực hiện Quyết định số 2053/QĐ-TTg ngày 28/10/2016 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành Kế hoạch thoả thuận Paris về BĐKH và Công văn
số 199/TTg-QHQT ngày 08/02/2017 của Thủ tướng Chính phủ về việc triển khai kết quả Hội nghị COP22, UBND tỉnh đã có Quyết định Quyết định số 2104/QĐ-UBND về việc ban hành Kế hoạch thực hiện Thỏa thuận Paris về BĐKH trên địa bàn tỉnh, trong đó, giao Sở Tài nguyên và Môi trường là cơ quan đầu mối, tổ chức theo dõi, báo cáo, đánh giá quá trình thực hiện Kế hoạch
Từ năm 2011 đến nay, UBND tỉnh cũng ban hành một số văn bản xây dựng kế hoạch hướng dẫn thực hiện kịp thời cụ thể như: Quyết định số 3073/QĐ-UBND ngày 24/11/2011 về phê duyệt Kế hoạch hành động ứng phó với BĐKH và nước biển dâng giai đoạn 2011- 2015 và định hướng đến 2020;
Kế hoạch số 1238/KH-UBND ngày 29/10/2012 về kế hoạch thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia ứng phó với BĐKH của tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2013
- 2015, Quyết định số 3987/QĐ-UBND ngày 14/12/2016 về phê duyệt Kế hoạch ứng phó với BĐKH và nước biển dâng tỉnh Quảng Bình đến năm 2020, định hướng đến 2030 Hiện nay, tỉnh cũng đang triển khai thực hiện Dự án Xây dựng, cập nhật kế hoạch hành động ứng phó với BĐKH giai đoạn 2021- 2030, tầm nhìn đến năm 2050 tỉnh Quảng Bình và Dự án đánh giá Khí hậu tỉnh Quảng Bình
Trong quá trình thực hiện, việc ban hành các văn bản chỉ đạo và thực hiện của địa phương được phù hợp và thống nhất với các nội dung trong việc thực hiện các điều ước quốc tế về ứng phó với BĐKH
2 Tổ chức bộ máy, thẩm quyền của các cơ quan chức năng, nhiệm vụ quản lý, chủ trì thực hiện các ĐƯQT về ứng phó với BĐKH mà Việt Nam là thành viên
UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ban, ngành và các địa phương rà soát chức
năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức bảo đảm mỗi ngành, địa phương đều có đầu mối
xử lý các vấn đề BĐKH, như: Ở cấp tỉnh, Sở Tài nguyên và Môi trường có phòng Khí tượng thuỷ văn và BĐKH thực hiện tham mưu các vấn đề lên quan đến BĐKH và làm nhiệm vụ đầu mối xử lý các vấn đề về BĐKH; ở cấp huyện, Phòng Tài nguyên và Môi trường là cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp huyện thực hiện chức năng tham mưu, giúp UBND cấp huyện quản lý nhà nước
về BĐKH, làm nhiệm vụ đầu mối xử lý các vấn đề về BĐKH; ở cấp xã, công chức Địa chính - Xây dựng - Đô thị và Môi trường (đối với phường, thị trấn) hoặc công chức Địa chính - Nông nghiệp - Xây dựng và Môi trường (đối với xã) thực hiện tham mưu, giúp UBND cấp xã trong lĩnh vực môi trường và BĐKH, làm nhiệm vụ đầu mối xử lý các vấn đề BĐKH
Cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước cấp trung ương và địa phương trong việc xây dựng các văn bản pháp lý, văn bản quản lý hành chính và thực hiện chức năng quản lý điều hành Việc xây dựng các văn bản từ các cơ quan trung ương và ở địa phương luôn kịp thời và thống nhất, phù hợp tình hình
Trang 8thực tế hiện tại của địa phương trong việc quản lý, điều hành; các Chương trình,
dự án đã đáp ứng yêu cầu thiết thực của địa phương và đem lại hiệu quả trong việc ứng phó với BĐKH hiện nay
3 Công tác tuyên truyên, phổ biến, hướng dẫn, vận động, giáo dục nâng cao nhận thức về ĐƯQT về ứng phó với BĐKH mà Việt Nam là thành viên
Xác định được các hoạt động cụ thể và giải pháp thực hiện các nhiệm vụ được giao trong Quyết định số 2053/QĐ-TTg ngày 28/10/2016 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành Kế hoạch thực hiện Thỏa thuận Paris về BĐKH, UBND tỉnh đã chỉ đạo Sở Tài nguyên và Môi trường, các ngành, các huyện, thị
xã, thành phố và các tổ chức, đoàn thể triển khai có hiệu quả công tác truyên truyền cụ thể:
- Tuyên truyền, phổ biến, phát huy vai trò, trách nhiệm của toàn thể cán
bộ, công chức, viên chức và các tầng lớp nhân dân trong việc chủ động ứng phó với BĐKH, tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường, nâng cao nhận thức về tăng trưởng xanh góp phần thực hiện thành công các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh
- Công tác thông tin, truyền thông, giáo dục, nâng cao nhận thức về bảo
vệ môi trường đã được triển khai sâu rộng với nhiều hình thức đa dạng, phong phú đem lại hiệu quả thiết thực; tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức về các hoạt động giảm nhẹ phát thải khí nhà kính; khuyến khích và hỗ trợ kỹ thuật
để người dân, cộng đồng triển khai và mở rộng quy mô các mô hình sản xuất và tiêu dùng tiết kiệm, an toàn, thân thiện với khí hậu
- Tăng cường tổ chức tuyên truyền cho cán bộ các cấp, người lao động, cộng đồng dân cư về BĐKH, tác động của BĐKH và những hành động cần thiết nhằm giảm nhẹ phát thải khí nhà kính trong mọi hoạt động của con người
Kết quả trong 3 năm 2016, 2017 và 2018, Sở Tài nguyên và Môi trường
đã tổ chức tập huấn và chủ động phối hợp với các ngành, các huyện, thị xã, thành phố và các tổ chức, đoàn thể (Công an tỉnh, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh, Hội Cựu chiến binh tỉnh, Hội Nông dân tỉnh, Tỉnh đoàn, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh và Liên Đoàn lao động tỉnh) để lồng ghép các Chương trình,
dự án, qua đó, đã tổ chức được 20 lớp tập hấn với hơn 20.000 hội viên tham gia;
tổ chức 01 lớp tập huấn công tác quản lý chất thải nguy hại cho các cơ sở sản
xuất kinh doanh trên địa bàn tỉnh Quảng Bình với số lượng 188 người tham gia
4 Hợp tác quốc tế để thực hiện các ĐƯQT về ứng phó với BĐKH
Hình thức và cơ chế phối hợp trong quá trình hợp tác: Tăng cường hợp tác nghiên cứu khoa học, trao đổi thông tin về xây dựng, thực hiện chính sách và triển khai các nội dung cơ bản của các chiến lược, chính sách về BĐKH; tranh thủ sự hỗ trợ của các nước và tổ chức quốc tế về tài chính, nâng cao năng lực và
Trang 9công nghệ trong thực hiện các chiến lược, chính sách về BĐKH; tạo thuận lợi trong hợp tác quốc tế để thực hiện đầu tư trực tiếp (FDI) về BĐKH
5 Các biện pháp tổ chức, quản lý tài chính để thực hiện các nội dung của các ĐƯQT về ứng phó với BĐKH
UBND tỉnh giao Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Tài chính tham mưu trong việc tổ chức, quản lý tài chính để thực hiện các nội dung của các ĐƯQT về ứng phó với BĐKH Đối với một số dự án, UBND tỉnh thành lập Ban Quản lý dự án cấp tỉnh để tổ chức, quản lý, triển khai thực hiện
6 Công tác đôn đốc, thanh tra, kiểm tra, giám sát và báo cáo về việc thực hiện các nội dung của các ĐƯQT về BĐKH
UBND tỉnh giao Sở Tài nguyên và Môi trường chủ trì tham mưu công tác đôn đốc, thanh tra, giám sát và báo cáo được thực hiện kịp thời và đảm bảo theo quy định của pháp luật
IV Đánh giá kết quả thực hiện các ĐƯQT về ứng phó với BĐKH mà Việt Nam là thành viên
1 Về thuận lợi
Sau khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 2053/QĐ-TTg ngày 28/10/2016 về việc ban hành Kế hoạch thực hiện Thoả thuận Paris về BĐKH, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 2104/QĐ-UBND ngày 15/6/2017 chỉ đạo các sở, ban, ngành, UBND các cấp triển khai thực hiện Quyết định trên Việc triển khai thực hiện Quyết định số 2053/QĐ-TTg ngày 28/10/2016 của Thủ tướng Chính phủ và Quyết định số 2104/QĐ-UBND ngày 15/6/2017 của UBND tỉnh đã được các sở, ban, ngành, UBND các huyện, thị xã, thành phố và các đơn vị liên quan chủ động triển khai thực hiện
Các sở, ban, ngành và các đơn vị liên quan đã chủ động quán triệt sâu rộng chủ trương, giải pháp, nội dung của Nghị Quyết 24-NQ/TW ngày 03/6/2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XI về chủ động ứng phó với BĐKH, tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường; Quyết định số 2053/QĐ-TTg ngày 28/10/2016 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành Kế hoạch thực hiện Thoả thuận Paris về BĐKH đến các cấp chính quyền, cán bộ, công chức, viên chức và toàn thể nhân dân; tuyên truyền, phổ biến, phát huy vai trò, trách nhiệm của toàn thể cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức và các tầng lớp nhân dân trong việc chủ động ứng phó với BĐKH, tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường, nâng cao nhận thức về tăng trưởng xanh góp phần thực hiện thành công các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Quảng Bình
UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 1518/QĐ-UBND ngày 23/5/2016 về việc ban hành Kế hoạch sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2016-2020 và kêu gọi một số đơn vị đầu tư về năng lượng tái tạo trên địa bàn tỉnh
Trang 102 Về khó khăn, hạn chế
Quảng Bình có vị trí địa lý thường xuyên chịu những tác động trực tiếp của BĐKH, hàng năm chịu nhiều tổn thất nặng nề do mưa bão, hạn hán, lũ lụt
Lực lượng cán bộ, công chức làm việc trong lĩnh vực BĐKH còn thiếu và chưa được đào tạo chuyên môn sâu; cụ thể, ở cấp huyện, cấp xã cán bộ môi trường phải kiêm nhiệm, phụ trách nhiều lĩnh vực như môi trường, nông nghiệp, khí tượng thuỷ văn, BĐKH
Cơ chế điều phối và phối hợp giữa Trung ương và địa phương trong quá trình thực hiện Kế hoạch chưa chặt chẽ
Kinh phí để triển khai Quyết định số 2053/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ chưa được quan tâm, phân bổ để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao
Công tác đào tạo, tập huấn về giáo dục, nâng cao nhận thức về ứng phó với BĐKH chưa được nhiều nên đa số cán bộ, công chức, viên chức và cộng đồng dân
cư trên địa bàn tỉnh còn thiếu kinh nghiệm và gặp nhiều khó khăn trong thích ứng với BĐKH và nước biển dâng
Nguồn kinh phí cho công tác đào tạo tập huấn cho cán bộ, công chức, viên chức và cộng đồng dân cư và kinh phí cho công tác truyền thông còn hạn chế nên khó khăn trong việc triển khai tập huấn rộng rãi cho cán bộ, công chức, viên chức, cộng đồng dân cư và trong thực hành một số tình huống thiên tai giả định để rèn luyện kỹ năng ứng phó, thích ứng với BĐKH cho người dân
3 Nguyên nhân hạn chế
Năng lực tổ chức, thể chế, chính sách về BĐKH còn thiếu Hệ thống chính sách văn bản về BĐKH chưa đồng bộ và đầy đủ, do vậy việc triển khai các nhiệm
vụ ứng phó với BĐKH còn gặp nhiều khó khăn và vướng mắc
Kinh phí cho thực hiện các nhiệm vụ về BĐKH của tỉnh mặc dù đã được đầu tư nhưng chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế, còn nhiều hạn chế, nhất là đối với các dự án có nguồn kinh phí lớn cần được hỗ trợ từ trung ương Phần lớn nguồn vốn đầu tư cho BĐKH trên địa bàn tỉnh là vay vốn nước ngoài
Các Kế hoạch, Chương trình, Đề án, Dự án của Chính phủ, các bộ, ngành ban hành nhưng ít bố trí kinh phí, hoặc không có bố trí nguồn kinh phí riêng mà chủ yếu lồng ghép nguồn vốn từ các Chương trình, dự án khác nên việc thực hiện khó khăn
Nhận thức của một số cấp ủy, chính quyền, tổ chức, doanh nghiệp và người dân về BĐKH chưa đầy đủ, chưa thống nhất; năng lực cảnh báo, dự báo thiên tai, giám sát BĐKH chưa đáp ứng yêu cầu
Công tác đào tạo, tập huấn về giáo dục nâng cao nhận thức về ứng phó với BĐKH chưa được nhiều nên đa số cán bộ, công chức, viên chức và cộng đồng dân