Tư tưởng và tấm gương đạo đức cách mạng trong sáng của Hồ Chí Minh là tài sản tinh thần vô giá của Đảng và dân tộc ta.. cán bộ, công chức đối với Bác kính yêu – một con người
Trang 1MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1
II PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2
III MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU 2
IV KẾT CẤU ĐỀ TÀI 2
NỘI DUNG CHÍNH 3
I NGƯỜI CÁCH MẠNG PHẢI CÓ ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG LÀM NỀN TẢNG 3
1 Tìm hiểu về đạo đức cách mạng 3
2 Nguồn gốc tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh 3
3 Vai trò của đạo đức cách mạng theo Hồ Chí Minh 4
4 Phạm vi bao quát của tư tưởng 5
5 Phẩm chất cơ bản của người cách mạng 5
II TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÁC CHUẨN MỰC ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG 7
1 Trung với nước, hiếu với dân 7
2 Yêu thương con người 8
3 Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư 10
4 Tinh thần quốc tế trong sáng 12
III QUAN ĐIỂM CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ NGUYÊN TẮC XÂY DỰNG ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG 12
IV VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG VÀO XÂY DỰNG ĐẠO ĐỨC, LỐI SỐNG 16
Phong trào học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh: 20
a Mục đích 20
b Nội dung 20
c Tổ chức thực hiện 21
d Một số kết quả đạt được 21
V KẾT LUẬN 22
VI TƯ LIỆU THAM KHẢO 24
Trang 2MỞ ĐẦU
I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Trước lúc đi xa, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại lời di huấn dặn dò về
Đảng, và vấn đề đạo đức cách mạng: “Đảng ta là một Đảng cầm quyền Mỗi
đảng viên và cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, phải thật
sự cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư Phải giữ gìn Đảng ta thật trong
sạch, phải xứng đáng là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân” Cả
cuộc đời của mình, Người đã tự thực hiện một cách hoàn chỉnh, trọn vẹn
những tư tưởng và khát vọng đạo đức cách mạng Người vừa là nhà lý luận
đạo đức cách mạng, vừa là một tấm gương đạo đức trong sáng gần gũi và
độc đáo nhất
Về đạo đức cách mạng, Hồ Chí Minh nói: “Đạo đức, đó không phải là đạo
đức thủ cựu, nó là đạo đức mới Đạo đức vĩ đại, nó không vì danh vọng của
cá nhân, mà vì lợi ích chung của Đảng, của dân tộc, của loài người” Và theo
cách diễn đạt bình dị của Người: Đạo đức như gốc của cây, ngọn nguồn của
sông suối, sức mạnh của con người, sức có mạnh mới gánh được nặng, và đi
được xa Ngay trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Đảng ta
tiến hành sự nghiệp vĩ đại giải phóng và thống nhất đất nước, Người đã khái
quát và cảnh báo: “Một dân tộc, một Đảng và mỗi con người, ngày hôm qua
là vĩ đại, có sức hấp dẫn lớn, không nhất định hôm nay và ngày mai vẫn
được mọi người yêu mến và ca ngợi, nếu lòng dạ không còn trong sáng nữa,
nếu sa vào chủ nghĩa cá nhân” Người cũng thường xuyên nhấn mạnh:
“Đảng phải là đạo đức, văn minh”, cán bộ, đảng viên có đạo đức cách mạng
phải vừa hồng vừa chuyên, hội tụ đủ đức – tài, đức là gốc; phải có sự trung
với nước và hiếu với dân
Tư tưởng và tấm gương đạo đức cách mạng trong sáng của Hồ Chí Minh
là tài sản tinh thần vô giá của Đảng và dân tộc ta Nghiên cứu, học tập và
làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh là niềm vinh dự, tự hào của mỗi
Trang 3cán bộ, công chức đối với Bác kính yêu – một con người mà tư tưởng và tầm
vóc vĩ đại đã vượt qua mọi không gian và thời gian, trở thành một biểu
tượng đẹp đẽ của văn minh nhân loại: Anh hùng giải phóng dân tộc, nhà văn
hóa kiệt xuất
II PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Phương pháp phân tích tổng hợp những tài liệu liên quan đến “Tư tưởng Hồ
Chí Minh về đạo đức cách mạng”
Tham khảo tài liệu trên mạng, sách báo, trên các phương tiện thông tin đại
chúng liên quan đến đề tài
Suy diễn, quy nạp theo kiến thức và mức độ hiểu biết vấn đề của nhóm Sau
đó kiểm soát bằng thực nghiệm, số liệu thu thập được
III MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Hiểu rõ tư tưởng của Bác về đạo đức Cách Mạng
Tìm hiểu sâu về các phẩm chất đạo đức cần có của người làm cách mạng
xưa và nay
Giúp đội ngũ cán bộ Đảng viên, học sinh sinh viên thấm nhuần tư tưởng của
Bác để xây dựng lối sống văn minh, nâng cao phẩm chất đạo đức
Đưa thực trạng đạo đức xã hội đi lên
IV KẾT CẤU ĐỀ TÀI
Gồm 4 chương:
Chương 1: Người cách mạng phải có đạo đức cách mạng làm nền tảng
Chương 2: Tư tưởng Hồ Chí Minh về các chuẩn mực đạo đức cách mạng
Chương 3: Tư tưởng Hồ Chí Minh về những nguyên tắc xây dựng đạo đức
cách mạng
Chương 4: Vận dụng tư tưởng vào việc xây dựng đạo đức lối sống hiện nay
Trang 4NỘI DUNG CHÍNH
I NGƯỜI CÁCH MẠNG PHẢI CÓ ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG LÀM NỀN
TẢNG
1 Tìm hiểu về đạo đức cách mạng
Tư tưởng là hệ thống các mục đích và quan niệm giúp điều chỉnh mục tiêu,
dự tính và hành động của con người Một tư tưởng có thể hiểu như một tầm
nhìn bao quát, như cách thức để xem xét sự vật, thường gặp trong một vài
trường phái triết học xã hội
Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về
những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng
và phát triển sáng tạo của chủ nghĩa Mác-Lênin vào điều kiện cụ thể của
nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp cảu dân tộc,
tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại Đó là tư tưởng về giải phóng dân tộc,
giải phóng giai cấp, giải phóng con người
Đạo đức là quan niệm về thiện ác, lương tâm, trách nhiệm….và hệ thống
nguyên tắc, chuẩn mưc nhằm điều chỉnh thái độ, hành vi của con người
trong các mối quan hệ
Đạo đức cách mạng: Trong lịch sử Việt Nam, Hồ Chí Minh là người đầu
tiên đưa ra thuật ngữ và khái niệm “Đạo đức cách mạng” và dày công
định nghĩa khái niệm đạo đức cách mạng, phân tích nội dung bản chất
của đạo đức cách mạng Đạo đức cách mạng là sự phát triển cao của đạo
đức truyền thống Việt Nam, nảy sinh và phát triển trong cách mạng, là
đạo đức phục vụ cho cách mạng giải phóng dân tộc và cách mạng xã hội
chủ nghĩa
2 Nguồn gốc tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh
Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh bắt nguồn từ truyền thống đạo đức của
dân tộc Việt Nam, đã được hình thành trong thời kì lịch sử, đồng thời kế
thừa tư tưởng đạo đức Phương Đông, những tinh hoa đạo đức của nhân loại,
đặc biệt quan trọng là những tư tưởng đạo đức của Mác- Lênin,…
Trang 5Hồ Chí Minh sử dụng những khái niệm, những phạm trù đạo đức đã từng
quen thuộc với dân tộc Việt Nam từ lâu đời, đưa vào đó những nội dung
mới, đồng thời bổ sung những khái niệm, những phạm trù đạo đức mới của
thời đại mới Chính vì vậy mà những giá trị đạo đức mới đã hòa nhập với
những giá trị đạo đức truyền thống của dân tộc, làm cho mỗi người dân Việt
Nam đều cảm thấy gần gũi Việc tiếp thu những tinh hoa nhân loại đã làm
cho tư tưởng Hồ Chí Minh trở nên phong phú, đã được đông đảo những
người nước ngoài chấp nhận, tìm thấy một Việt Nam trong nhân loại, cũng
như nhân loại trong Việt Nam Sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại,
giữa dân tộc và nhân loại cũng là một đặc trưng nổi bật của tư tưởng Hồ Chí
Minh
Với tư duy độc lập và sáng tạo, Hồ Chí Minh đã xuất phát từ thực tiễn
Việt Nam thực hiện một công việc kế thừa có chọn lọc, thâu hóa những giá
trị đạo đức của quá khứ, đề xuất những tư tưởng đạo đức mới phù hợp với
yêu cầu của cách mạng Việt Nam trong thời đại mới
3 Vai trò của đạo đức cách mạng theo Hồ Chí Minh
Đạo đức cách mạng trước hết là sức mạnh tinh thần, là vũ khí sắc bén của
cách mạng
Đạo đức cách mạng là mẫu số chung, là thước đo lòng cao thượng của mỗi
con người, là mục tiêu đồng thời là nhân tố quyết định thành công của cách
mạng
Hồ Chí Minh coi đạo đức là phẩm chất đầu tiên, là nền tảng của người cách
mạng, cũng như gốc của cây, ngọn nguồn của sông, suối Việc chăm lo cái
gốc, cái nguồn ấy phải là công việc thường xuyên của toàn Đảng, toàn dân,
của mỗi gia đình và mỗi người trong xã hội ta
Ảnh hưởng đến sự nghiệp biến đổi xã hội cũ thành xã hội mới và xây dựng
thuần phong mỹ tục của dân tộc, có vai trò to lớn đối với hành vi của con
người, đạo đức tốt thì hành vi hợp quy luật quy luật phát triển của tự nhiên
và xã hội, người không có đạo đức tất yếu hành động trái quy luật
Đạo đức liên quan trực tiếp đến việc thành hay bại của cách mạng
Trang 6 Quan điểm của Hồ Chí Minh về vai trò của đạo đức không tuyệt đối hóa mặt
đạo đức coi nhẹ mặt tài Đức là gốc nhưng đức và tài, hồng và chuyên phải
kết hợp, phẩm chất và năng lực phải đi đôi với nhau, không thể chỉ có mặt
này mà thiếu mặt kia
Chính vì vậy, cùng với việc giáo dục nâng cao trình độ hiểu biết, chuyên
môn, nghiệp vụ của cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân, Hồ Chí
Minh đã thường xuyên quan tâm giáo dục đạo đức cho mọi người Tùy theo
từng thời kì cách mạng , Người đề ra những yêu cầu đạo đức sát hợp để mọi
người phấn đấu rèn luyện nhằm hoàn thành nhiệm vụ ngày càng nặng nề,
khó khăn phức tạp hơn, từ đó, giành thắng lợi ngày càng to lớn cho sự
nghiệp cách mạng
4 Phạm vi bao quát của tư tưởng
Những vấn đề đạo đức đã được Hồ Chí Minh xem xét một cách toàn diện:
Đối với mọi đối tượng – từ công nhân nông dân đến trí thức, văn nghệ sĩ, từ
các cụ phụ lão đến thanh thiếu niên nhi đồng, đồng bào các dân tộc, tôn
giáo… Cùng với việc đề cập đạo đức công dân, Người đặc biệt quan tâm đến
đạo đức của các cán bộ Đảng viên
Trên mọi lĩnh vực hoạt động của Người- từ đời tư đến đời công, cũng như
sinh hoạt học tập lao động, chiến đấu lãnh đạo quản lý…
Trên mọi phạm vi từ hẹp đến rộng- từ gia đình đến xã hội, từ giai cấp đến
dân tộc, từ các vùng miền địa phương đến cả nước, từ quốc gia đến quốc tế
5 Phẩm chất cơ bản của người cách mạng
Bác từng nói: “Làm cách mạng để cải tạo xã hội cũ thành xã hội mới là
một sự nghiệp vẻ vang, nhưng nó cũng là một nhiệm vụ rất nặng nề, một
cuộc đấu tranh phức tạp, lâu dài và gian khổ Sức có mạnh mới gánh được
nặng, đi được xa Người cách mạng phải có đạo đức cách mạng làm nền
tảng, mới hoàn thành được nhiệm vụ cách mạng vẻ vang” “Mọi việc thành
hay bại, chủ chốt là do cán bộ có thấm nhuần đạo đức cách mạng hay
không” “Có đạo đức cách mạng thì gặp khó khăn, gian khổ, thất bại cũng
không sợ sệt, rụt rè lùi bước…”, “khi gặp thuận lợi và thành công nhưng vẫn
giữ vững tinh thần gian khổ, chất phát, khiêm tốn”, “lo trước thiên hạ, vui
Trang 7sau thiên hạ”, “lo hoàn thành nhiệm vụ cho tốt chứ không kèn cựa về mặt
hưởng thụ, không công thần, không quan liêu, không kiêu ngạo, không hủ
hóa”
Bác Hồ thường nhắc nhở cán bộ, đảng viên rằng: “Đảng ta là đội tiên phong
của giai cấp công nhân, đồng thời đại biểu cho quyền lợi của dân tộc” Bác
yêu cầu người cách mạng phải thấy rõ điều đó và phải phấn đấu hết mình
cho sự nghiệp cao cả và sứ mệnh lịch sử vẻ vang đó Trong bài viết về đạo
đức cách mạng năm 1958, Bác nêu rõ bản chất và nội dung của đạo đức cách
mạng, đồng thời cũng nêu rõ những biểu hiện của chủ nghĩa cá nhân và đấu
tranh chống chủ nghĩa cá nhân Trong tác phẩm “Đường kách mệnh”, Bác đã
nêu "Tư cách một người cách mạng" ở mục đầu tiên Bác đề cập đạo đức
cách mạng trong 3 mối quan hệ: Tự mình, đối với người, đối với việc
Tư cách một người kách mệnh:
+ Tự mình phải:
- Cần kiệm
- Hoà mà không tư
- Cả quyết sửa đổi mình
- Cẩn thận mà không nhút nhát
- Nhẫn nại (chịu khó)
- Hay nghiên cứu, xem xét
- Vị công, vô tư
- Không hiếu danh, không kiêu ngạo
- Nói thì phải làm
- Giữ chủ nghĩa cho vững
- Ít lòng tham muốn về vật chất
- Bí mật
+ Đối với người phải:
- Với từng người thì khoan thứ
- Với đoàn thể thì nghiêm
- Có lòng bày vẽ cho người
- Trực mà không táo bạo
Trang 8- Hay xem xét người
Trong bài viết khác, Bác nêu 5 phẩm chất đạo đức mà cán bộ, đảng viên phải
phấn đấu rèn luyện, gìn giữ Đó là:
Đạo đức cách mạng là tuyệt đối trung thành với Đảng, với nhân dân
Là ra sức phấn đấu để thực hiện mục tiêu của Đảng
Vô luận trong hoàn cảnh nào cũng phải quyết tâm chống mọi kẻ địch,
luôn luôn cảnh giác, sẵn sàng chiến đấu, quyết không chịu khuất phục,
không chịu cúi đầu
Vô luận trong hoàn cảnh nào, người đảng viên cũng phải đặt lợi ích của
Đảng lên trên hết
Đạo đức cách mạng là hoà mình với quần chúng thành một khối, tin
quần chúng, hiểu quần chúng, lắng nghe ý kiến của quần chúng
Đó là phẩm chất cơ bản mà Bác Hồ đòi hỏi người cách mạng phải để làm
nền tảng
II TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÁC CHUẨN MỰC ĐẠO ĐỨC
CÁCH MẠNG
1 Trung với nước, hiếu với dân
Trung với nước, hiếu với dân trong tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh không
phải là những điều mới được đặt ra, mà đó là những phẩm chất đạo đức vốn
có từ xa xưa trong tư tưởng đạo đức truyền thống phương Đông nói chung
và đạo đức truyền thống Việt Nam nói riêng
Theo Người, trung là trung với nước, là trung thành với lợi ích của quốc
gia, dân tộc, với sự nghiệp đấu tranh cách mạng của Đảng, với sự nghiệp xây
dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Nước ở đây
với ý nghĩa "Dân là con nước, nước là mẹ chung", là nước của dân, của toàn
dân tộc chứ không phải của riêng ai và chính mỗi người dân là những "chủ
Trang 9nhân ông" của đất nước Mối quan hệ nước-dân, dân-nước mang ý nghĩa
nhân văn sâu sắc, hòa quyện với nhau trong một thể thống nhất về trách
nhiệm, nghĩa vụ và quyền lợi công dân với cộng đồng, quốc gia, dân tộc
Về chữ hiếu, theo Hồ Chí Minh, là hiếu với dân Hiếu với dân không phải
chỉ là hiếu với cha mẹ mình như người xưa vẫn nói, mà là hiếu với nhân
dân, với toàn dân tộc, vì "nước lấy dân làm gốc", dân là "gốc" của nước Bác
Hồ từng chỉ rõ: "Trong bầu trời không gì quý bằng nhân dan Trong xã hội
không có gì tốt đẹp, vẻ vang bằng phục vụ cho lợi ích của nhân dân"; "Nhân
dân ta từ lâu đã sống với nhau có tình có nghĩa như thế Từ khi có Đảng ta
lãnh đạo và giáo dục, tình nghĩa ấy càng cao đẹp hơn, trở thành tình nghĩa
đồng bào, đồng chí, tình nghĩa năm châu bốn biển một nhà đạo đức ngày
nay cao rộng hơn: không phải chỉ có hiếu với bố mẹ, mà trung với nước,
hiếu với dân" "Mình không những cứu bố mẹ mình mà còn cứu bố mẹ
người khác, bố mẹ của cả nước nữa Chữ tình, chữ hiếu, cũng phải hiểu một
cách rộng và hiểu như thế mới là đúng"
2 Yêu thương con người
“Bác ơi tim Bác mênh mông thế
Ôm cả non sông mọi kiếp người”
(Trích “Bác ơi!” – Tố Hữu)
Yêu thương con người là một trong những phẩm chất đạo đức đẹp đẽ và
cao cả nhất mà Hồ Chí Minh yêu cầu và khẳng định đối với con người Việt
Nam và chính Hồ Chí Minh đã chứng minh tuyệt vời phẩm chất đó bằng
toàn bộ cuộc đời mình
Hồ Chí Minh yêu thương đồng bào, đồng chí của Người, không phân biệt
miền xuôi hay miền ngược, già hay trẻ, trai hay gái hễ là người Việt Nam
yêu nước thì đều có chỗ trong tấm lòng nhân ái của Người, nhưng trước hết
là dành cho những người cùng khổ, những người lao động bị áp bức, bóc lột
Không có tình yêu thương đó, không có thể nói đến cách mạng, càng không
thể nói đến lý tưởng xã hội chủ nghĩa Tình yêu thương đó gắn liền với thái
Trang 10độ tôn trọng con người, biết cách giúp đỡ con người, rộng lượng và khoan
dung với người, đồng thời nghiêm khắc với mình
Với Hồ Chí Minh, tình yêu thương con người là không biên giới Trước
hết, Người lo cho dân tộc của Người và sau đó, Người lo cho tất cả những
kiếp người trên hành tinh còn bị đoạ đầy, đau khổ, bởi vì: "Họ là thân thích
ruột già, công nông thế giới đều là anh em"
Tư tưởng yêu thương con người được Hồ Chí Minh nêu lên và vận động
mọi người cùng thực hiện suốt cả cuộc đời Cho tới trước lúc đi xa, trong lời
Di chúc, khi để lại: "muôn vàn tình thân yêu cho toàn dân, toàn Đảng, cho
toàn thể bộ đội, cho các cháu thanh niên và nhi đồng", và "gửi lời chào thân
ái đến các đồng chí, các bầu bạn và các cháu thanh niên, nhi đồng quốc tế"
Người vẫn ân cần nhắc nhở toàn Đảng phải tiếp tục chăm lo cho con người
Trước hết là những người đã hy sinh một phần xương máu cho công cuộc
kháng chiến, là cha mẹ vợ con thương binh, liệt sĩ, là bà con nông dân, là
thanh niên, phụ nữ lo cho hiện tại, lo đào tạo cho tương lai; Ngay cả "với
những nạn nhân của chế độ cũ như: trộm cắp, gái điếm, cờ bạc, buôn lậu
thì nhà nước phải vừa giáo dục, vừa dùng pháp luật để cải tạo họ, giúp họ trở
nên những người lao động lương thiện"
Tình yêu thương con người của Bác Hồ là rất cụ thể, từ việc to như lo giải
phóng cho con người, khuyến khích: "phần tốt ở mỗi con người nẩy nở như
hoa mùa xuân, và phần xấu bị mất dần đi", đến việc chăm lo từng con người
cụ thể, không chỉ: Lụa tặng cụ già, sữa tặng bà mẹ sinh ba, mà là từng bát
cơm, manh áo, từ chỗ ở, việc làm để an cư, lạc nghiệp đến tương cà mắm
muối hàng ngày cho nhân dân Bác lo cho cả dân tộc và chăm lo cho từng
chiến sĩ bảo vệ, phục vụ quanh Người Theo Bác: Yêu thương con người là
phải tôn trọng, quý trọng con người Bác đánh giá cao vai trò của nhân dân:
"Trong bầu trời không gì quý bằng nhân dân" Bác tôn trọng từ các nhà khoa
học, các bậc hiền tài cho tới những người lao công quét rác, bởi theo Bác, từ
Chủ tịch nước tới người lao động bình thường, nếu hoàn thành tốt nhiệm vụ,
đều được coi trọng, đều vẻ vang như nhau Theo Bác, Yêu thương con người
là phải sống với nhau có tình, có nghĩa
Trang 11Tình yêu thương của Người còn thể hiện đối với những người có sai lầm
khuyết điểm Với tấm lòng bao dung của một người cha, Người căn dặn,
chúng ta: "Mỗi con người đều có thiện và ác ở trong lòng ta, phải biết làm
cho phần tốt ở trong mỗi con người nảy nở như hoa mùa xuân và phần xấu
bị mất dần đi, đó là thái độ của người cách mạng Đối với những người có
thói hư tật xấu, từ hạng người phản lại Tổ quốc và nhân dân, ta cũng phải
giúp họ tiến bộ bằng cách làm cho cái phần thiện trong con người nảy nở để
đẩy lùi phần ác, chứ không phải đập cho tơi bời"
Mọi nhà, mọi cấp, mọi ngành ai ai cũng khuyến khích cho sự nẩy nở phần
thiện vốn có ở mỗi con người và chung tay đẩy lùi phần ác cũng luôn rình
rập quanh ta - đó chính là thực hiện chuẩn mực yêu thương con người - nét
đẹp vĩnh hằng của Đạo đức Hồ Chí Minh
3 Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư
Cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư là nền tảng của đời sống mới, là
phẩm chất trung tâm của đạo đức cách mạng trong tư tưởng đạo đức của Hồ
Chí Minh, là mối quan hệ “với tự mình”
Hồ Chí Minh quan niệm cần, kiệm, liêm, chính là bốn đức tính của con
người, như trời có bốn mùa, đất có bốn phương và Người giải thích cặn kẽ,
cụ thể nội dung từng khái niệm
Cần là lao động cần cù, siêng năng; lao động có kế hoạch, sáng tạo, có
năng suất cao; lao động với tinh thần tự lực cánh sinh, không lười biếng,
không ỷ lại, không dựa dẫm Phải thấy rõ “lao động là nghĩa vụ thiêng
liêng, là nguồn sống, nguồn hạnh phúc của mỗi chúng ta”
Kiệm là tiết kiệm sức lao động, tiết kiệm thì giờ, tiết kiệm tiền của dân,
của nước, của bản thân mình, tiết kiệm từ cái to đến cái nhỏ; “không xa
xỉ, không hoang phí, không bừa bãi, không phô trương, hình thức ”
Cần, kiệm là phẩm chất của mọi người lao động trong đời sống, trong
công tác
Liêm là trong sạch, là “luôn tôn trọng, giữ gìn của công và của dân”,
“không xâm phạm một đồng xu, hạt thóc của Nhà nước, của nhân dân”;
Trang 12“không tham địa vị, không tham tiền tài , không tham tâng bốc
mình ”
Chính là ngay thẳng, không tà, là đúng đắn, chính trực Đối với mình
không tự cao, tự đại; đối với người không nịnh trên, khinh dưới, không
dối trá, lừa lọc, luôn giữ thái độ chân thành, khiêm tốn, đoàn kết Đối
với việc thì để việc công lên trên, lên trước việc tư, việc nhà Được giao
nhiệm vụ gì quyết làm cho kỳ được, “việc thiện dù nhỏ mấy cũng làm;
việc ác thì dù nhỏ mấy cũng tránh”
Liêm, chính là phẩm chất của người cán bộ khi thi hành công vụ
Cần, kiệm, liêm, chính là thước đo văn minh tiến bộ của một dân tộc
Một dân tộc biết cần, kiệm, liêm, chính là một dân tộc giàu về vất chất,
mạnh mẽ tinh thần là một dân tộc văn minh tiến bộ, là đặc điểm của một
xã hội hưng thịnh, trái lại là đặc điểm của một xã hội suy tàn
Bác đã viết:
Trời có bốn mùa: Xuân, Hạ, Thu, Đông
Đất có bốn phương: Đông, Tây, Nam, Bắc
Người có bốn đức: Cần, Kiệm, Liêm, Chính
Thiếu một mùa, thì không thành trời
Thiếu một phương, thì không thành đất
Thiếu một đức, thì không thành người”
Chí công vô tư: Chí công là rất mực công bằng, công tâm; vô tư là không
được có lòng riêng, thiên tư, thiên vị "tư ân, tư huệ, hoặc tư thù, tư oán",
đem lòng chí công, vô tư đối với người, với việc “Khi làm bất cứ việc gì
cũng đừng nghĩ đến mình trước, khi hưởng thụ thì mình nên đi sau”, “lo
trước thiên hạ, vui sau thiên hạ” Muốn "chí công, vô tư" phải chiến thắng
được chủ nghĩa cá nhân
Theo Hồ Chí Minh chủ nghĩa cá nhân là chỉ muốn “mọi người vì mình”
mà không biết “mình vì mọi người” nó là một thứ nội xâm, còn nguy hiểm
hơn cả giặc ngoại xâm Chủ nghĩa cá nhân là một thứ vi trùng rất độc, đẻ ra
hàng trăm thứ nguy hiểm khác: quan liêu, bè phái, tham ô, lãng phí, coi
thường tập thể, xem khinh quần chúng, độc đoán chính quyền