Bài giảng thai ngoài tử cung

THAI NGOÀI TỬ CUNG Grossese Extra Unterine:GEU Đối tượng: Y4, CT3 Ths.. ĐẠI CƯƠNG - Bình thường trứng sau khi thụ tinh sẽ di chuyểnvào buồng TC & làm tổ ở đó, Nếu vì một lý do nào đó t

THAI NGOÀI TỬ CUNG (Grossese Extra Unterine:GEU)

Đối tượng: Y4, CT3 Ths Bs Nguyễn Tiến Công

MỤC TIÊU HỌC TẬP

1 Nêu được các nguyên nhân TNTC

2 Phân loại được các vị trí TNTC

3 Mô tả được triệu chứng của TNTC

4.Xử trí và cách phòng tránh TNTC

I ĐẠI CƯƠNG

- Bình thường trứng sau khi thụ tinh sẽ di chuyểnvào buồng TC & làm tổ ở đó, Nếu vì một lý do nào đó trứng làm tổ ở bên ngoài TC thì gọi là chửa ngoài TC

- Đây là một cấp cứu chảy máu trong sản khoa,

Có thể gây tử vong nếu không phát hiện & xử trí kịp thời

Dịch tễ học

- Thai ngoài tử cung chiếm 1 – 2 % thai nghén

- Là nguyên nhân tử vong nhất 3 tháng đầu

thai kỳ ( 4 – 10%)

- Tỷ lệ thai ngoài tăng có liên quan với:

+ Các bệnh lây truyền qua đường tình dục

+ Viêm nhiễm tiểu khung

+ Tiền sử nạo phá thai

+ S ử dụng DCTC hay mẹ lớn tuổi

3 Nguyên nhân:

- Viêm nhiễm vòi trứng

- Nạo hút thai nhiều lần

- Khối u chèn ép: u mạc treo ruột,u buồng trứng

- Vòi trứng bị hẹp bẩm sinh

- Vòi trứng bị co thắt bất thường

- Bất thường về trứng & tinh trùng di chuyển

- Những PT trên vòi trứng gây chít hẹp

4 Triệu chứng lâm sàng

4.1 Thai ngoài tử cung chưa vỡ

- Bệnh nhân có biểu hiện:tắt kinh,đau bụng,ra máu  Đ

- Khám:Cạnh TC có một khối mềm,ranh giới rõ,ấn đau,túi cùng mềm

- Cận lâm sàng:

+ HCG: Ko giúp chẩn đoán vị trí

+ Siêu âm: Không có khối thai trong TC, khối thai ở một bên vòi trứng, hay cạnh TC

+ Soi ổ bụng:

+ Nạo sinh thiết buồng: không có gai nhau chỉ

có màng rụng

4.2 TNTC vỡ

Toàn thân: sốc mất máu

Cơ năng

- Tắt kinh,chậm kinh hoặc rối loạn kinh nguyệt

- Ra máu: hay gặp,ra ít một màu đen

- Đau bụng: đau âm ỉ vùng hạ vị, nếu vỡ có thể đau đột ngột, dữ dội gây choáng hoăc ngất

4.3 TNTC huyết tụ thành nang

- Dựa vào tiền sử :có chậm kinh, ra máu  Đ, đau bụng vùng hạ vị, tự nhiên đau chói rồi cơn đau giảm đi

- Ra máu ít, màu đen

- Đau tức bụng dưới

- Dấu hiệu chèn ép: đái khó,táo bón

- Toàn thân: thiếu máu da xanh

- Khám: vùng hạ vị có khối u, ranh giới không rõ

- Thăm trong: khối u rắn,ranh giới không rõ,ấn đau, chọc dò có thể thấy máu đen loãng không đông ( ít dùng)

4.4 Chửa trong ổ bụng : ít gặp

- Thường thứ phát sau một trường hợp thai ngoài tử cung đóng ở loa vòi sẩy vào ổ bụng, triệu chứng rõ hơn và chuẩn đoán dễ hơn khi thai trên 5 tháng

- Triệu chứng cơ năng

+ Đau bụng, đau tăng khi có cử động thai

+ Có thể có hiện tượng bán tắc ruột: nôn,

buồn nôn, bí trung đại tiện

+ Ra huyết, lượng ít ( ở 70% trường hợp)

- Siêu âm:

+ TNTC, xen kẽ giữa các quai ruột non,

+ Thường SDD, Kích thước nhỏ hơn tuổi thai + Nhau không phẳng, ối ít

+ Mạc nói, ruột, tử cung, nhau khó phân biệt với cơ TC

- X Quang: trên phim chụp nghiêng thấy các phần thai nằm vắt qua cột sống lưng của mẹ

- Chỉ chuẩn đoán được khi xét nghiệm giải phẫu bệnh trả lời không phải là tổ chức nhau thai chỉ là tổ chức màng rụng

5.2 Chẩn đoán phân biệt

- Thai ngoài TC chưa vỡ:

+ Dọa sẩy thai

+ Viêm phần phụ

+ Viêm ruột thừa

- Thai ngoài tử cung vỡ:

Với các triệu chứng gây chảy máu trong ổ bụng như: vỡ gan, vỡ nách, thủng dạ dày…

- Thể huyết tụ thành nang:

+ Khối u buồng trứng xoắn hoặc dính, u xơ tử cung

+ Khối viêm quanh tử cung

+ Các bệnh liên quan đến tiết niệu

6 Điều trị

* Tuyến y tế cơ sở

- Không nên làm:

+ Không dùng thuốc giảm đau

+ Không thăm khám  Рnhiều lần

+ Không giữ lại để theo dõi

-Nên làm:

+ Đo mạch,HA

+ Hạn chế đi lại

+ Chuyển đến tuyến có phẫu thuật

- Nếu CNTC vỡ: vừa hồi sức vừa chuyển khẩn cấp

Điều trị nội khoa

Điều kiện:

- Huyết động ổn định

- Khối thai ngoài tử cung chưa vỡ

- Lượng dịch trong ổ bụng dưới 100ml

- Đường kính khối thai dưới 4cm

- Chưa thấy tim thai trên siêu âm

- Nồng độ ß – hCG không vượt quá 10000 mIU/ml

- Bệnh nhân không có chống chỉ định với Methotrexate

Thank you