SỞ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO ĐIỆN BIÊN PHÒNG GIÁO DỤC ĐÀO TẠO MƯỜNG NHÉ BIỆN PHÁP TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG THEO PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC TRONG MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN NHẰM GÓP PHẦN TẠO HỨNG THÚ HỌC TẬP CH.
Trang 11 Lí do chọn biện pháp:
SỞ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO ĐIỆN BIÊN
PHÒNG GIÁO DỤC ĐÀO TẠO MƯỜNG NHÉ
BIỆN PHÁP
TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG THEO PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC TRONG MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN NHẰM GÓP PHẦN TẠO HỨNG THÚ HỌC TẬP CHO HỌC SINH TẠI TRƯỜNG PTDTBT
THCS LENG SU SÌN.
Người thực hiện: Vì Thị Kim Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường PTDTBT THCS Leng Su Sìn Biện pháp thuộc môn: Giáo dục công dân
Năm học: 2022- 2023
Trang 2Những năm gần đây, chúng ta đã thực hiện thành công bước đầu việc đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá Tuy nhiên, từ thực tế giảng dạy của bản thân cũng như các đồng nghiệp trên địa bàn, tôi nhận thấy rằng sự sáng tạo trong việc đổi mới phương pháp dạy học phát huy tính tích cực, chủ động tiếp cận và phát triển các năng lực của học sinh còn nhiều chuyện tiếp tục phải suy nghĩ, trăn trở…Vì thế để có giờ dạy tốt theo tinh thần đổi mới phương pháp dạy học, người GV phải vất vả hơn nhiều trong việc thiết kế và tổ chức giờ dạy GV phải thực sự chủ động, sáng tạo thì mới có thể khơi dậy được sự hoạt động tích cực, sáng tạo của mọi HS trong lớp
1.1 Hoạt động dạy - học GDCD không chỉ là hoạt động lĩnh hội kiến thức mà còn rèn luyện đạo đức, biết nghiêm chỉnh chấp hành kỉ luật, pháp luật, giáo dục các em kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tế sinh động; phát triển các năng lực chung và năng lực đặc thù của bộ môn Những năng lực này được hình thành và phát triển không chỉ thông qua nội dung dạy học mà còn thông qua phương pháp và hình thức tổ chức dạy học mới theo 5 bước: Khởi động, Hình thành kiến thức, Luyện tập, Vận dụng, Tìm tòi mở rộng
1.2 Trong đó hoạt động khởi động dù chỉ là một khâu nhỏ, không nằm trong trọng tâm kiến thức cần đạt nhưng nó có tác dụng tạo tâm thế thoải mái, nhẹ nhàng, hưng phấn cho học sinh vào đầu giờ học, đóng vai trò quan trọng trong giờ học Nó là hoạt động khởi đầu nên có tác động đến cảm xúc, trí tuệ của người học trong toàn tiết học Bên cạnh đó hoạt động khởi động nhằm huy động vốn tri thức, kĩ năng nền tảng của học sinh Bởi dạy học là một quá trình kiến tạo, quá trình này đặc biệt chú ý đến việc huy động kiến thức, kĩ năng, hệ giá trị nền tảng của cá nhân người học tạo tiền đề cho việc tiếp nhận kiến thức mới Vì vậy, một khởi động bài học hiệu quả nên tạo ra cơ hội cho các em tự làm sống lại những kiến thức nền đã có, cần thiết cho việc học bài mới Đồng thời hoạt động khởi động cũng nhằm tạo ra mâu thuẫn nhận thức cho người học bởi học tập là một quá trình khám phá và quá trình ấy bắt đầu bằng sự tò mò, nhu cầu cần được hiểu biết và giải quyết mâu thuẫn giữa điều đã biết và điều muốn biết 1.3 Thực tiễn cho thấy không phải bất cứ học sinh nào đều có sẵn niềm say
mê, yêu thích đối với môn học, vì vậy nếu tổ chức tốt hoạt động này sẽ tạo ra một tâm lý hưng phấn, tự nhiên để lôi kéo học sinh vào giờ học Hơn nữa, nếu càng đa dạng thì sẽ luôn tạo nên những bất ngờ thú vị cho học sinh, người học sẽ không còn cảm giác mệt mỏi, nhàm chán, nặng nề, lo lắng như khi giáo viên kiểm tra bài cũ
1.4 Thực tế dạy học lại cho thấy rất nhiều giáo viên khó kiếm tìm được một cách khởi động để cho tiết học sinh động, hấp dẫn hoặc có tổ chức nhưng hiệu quả không cao do hình thức tổ chức nhàm chán, rời rạc, năng về kiến thức Trên cơ sở đó tôi đã tìm những hình thức tổ chức hoạt động có hiệu quả nhất, thiết thực, gần gũi nhất với nội dung bài học theo phương châm: “học mà chơi, chơi và học” là một cách hay để lôi kéo, tạo tâm thế thoải mái cho học sinh
Trang 3Tôi mạnh dạn nêu lên: Biện pháp: " Tổ chức hoạt động khởi động theo phương pháp dạy học tích cực trong môn Giáo dục công dân nhằm góp phần tạo hứng thú cho học sinh tại trường PTDBT THCS Leng Su Sìn”
2 Nội dung biện pháp:
2.1 Tổ chức hoạt động khởi động bằng vận dụng kiến thức Âm nhạc:
Ví dụ tôi thiết kế phần Hoạt động khởi động của Môn GDCD lớp 9 bài 17
“Nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc” như sau:
Cho học sinh nghe, hát bài hát: "Khát vọng tuổi trẻ” của Nhạc sĩ Vũ Hoàng hoặc bài hát “Nơi đảo xa - Trọng Tấn”
Yêu cầu học sinh đọc, suy nghĩ trả lời các câu hỏi của gv
Khi kết thúc tiết học giáo viên có thể cho học sinh nghe và cùng vỗ tay, hát
theo nhịp bài hát: “Khát vọng tuổi trẻ ” của nhạc sĩ Vũ Hoàng
Giáo viên kết luận toàn bài: “ Đừng hỏi tổ quốc đã làm gì cho ta mà phải hỏi
ta đã làm gì cho tổ quốc hôm nay” – Lời bài hát cũng là thông điệp mà tiết học
ngày hôm nay cô muốn gửi tới các em
Ví dụ tôi thiết kế phần Hoạt động khởi động của Môn GDCD lớp 6 bài 11:
“Quyền cơ bản của trẻ em” như sau:
Cho học sinh nghe bài hát “ Quyền trẻ em” của nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung,
và có thể hát theo bài hát bài hát
Yêu cầu học sinh đọc, suy nghĩ trả lời câu hỏi của gv: ? Sau khi nghe bài hát,
em thấy những quyền gì của trẻ em được nhắc tới trong lời bài hát Gv nhận xét, khen ngợi học sinh và dẫn vào bài
Với các bài học khác cũng tương tự, có thể sử dụng âm nhạc để khởi động cho hs, tạo sự hứng thú cho các em
2.2 Tổ chức hoạt động khởi động bằng tổ chức trò chơi liên quan đến bài học:
Ví dụ tôi thiết kế phần Hoạt động khởi động của bài 15 “Vi phạm pháp luật
và trách nhiệm pháp lí của công dân” như sau:
Chuẩn bị một số bức ảnh: Những hành vi vi phạm pháp luật và không vi phạm pháp luật Chia cả lớp thành 2 đội chơi Mỗi đội chơi gồm 3 HS tham gia trò chơi tiếp sức Trong thời gian 1 phút, 3 học sinh tham gia trò chơi lên bảng hỗ trợ nhau để ghép 10 bức ảnh thành những hình ảnh mang nội dung “Sau vành móng ngựa”
- Sau khi hs ghép xong, gv sẽ nhận xét và chốt nội dung, giới thiệu vào bài Sau khi hs ghép xong, gv sẽ nhận xét và chốt nội dung, giới thiệu vào bài
Với các bài học khác cũng tương tự, có thể sử dụng trò chơi để khởi động cho
hs, tạo sự hứng thú cho các em
2.3 Tổ chức hoạt động khởi động bằng khai thác, vận dụng kiến thức liên môn Ngữ văn.
Trang 4Ví dụ tôi thiết kế phần Hoạt động khởi động của Môn GDCD lớp 9 bài 17
“Nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc” như sau:
Cho học sinh đọc bài thơ: "Sao chiến thắng” của Chế Lan Viên hoặc bài thơ
“Hoan hô chiến sĩ Điện Biên” - Tố Hữu, hay bài thơ “ Bảo vệ tổ quốc”- tác giả
Đoàn Minh Hợp”
Yêu cầu học sinh đọc, suy nghĩ trả lời câu hỏi
Giáo viên: khái quát kiến thức; Đối chiếu nhận xét, đánh giá các mức độ hoàn
thành nhiệm vụ của học sinh, dẫn vào bài mới: Bài thơ thể hiện tình yêu tổ quốc
và ý chí quyết tâm sẵn sàng chiến đấu hy sinh vì sự nghiệp bảo vệ tổ quốc Vậy thế nào là bảo vệ tổ quốc, nội dung nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc chúng ta cùng tìm hiểu trong tiết học hôm nay
2.4 Tổ chức hoạt động khởi động bằng khai thác video, tranh ảnh:
Giáo viên: Cho học sinh xem video hoặc tranh ảnh có liên quan đến nội dung
bài học
Yêu cầu học sinh suy nghĩ trả lời câu hỏi liên quan
Ví dụ Khi thiết kế phần Hoạt động khởi động của Môn GDCD lớp 9 bài 17
“Nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc” như sau:
Gv chiếu các hình ảnh hoặc video về những hoạt động bảo vệ tổ quốc của
Việt Nam chúng ta…
Yêu cầu học sinh đọc, suy nghĩ trả lời câu hỏi
Hoặc khi thiết kế phần Hoạt động khởi động của Môn GDCD lớp 6 bài 7:
“Ứng phó với tình huống nguy hiểm”
Gv chiếu các hình ảnh hoặc video về những tình huống nguy hiểm cho hs
xem và yêu cầu hs quan sát, nhận xét
Gv: khái quát vào bài
Sau mỗi hoạt động khởi động giáo viên: khái quát kiến thức; Đối chiếu nhận
xét, đánh giá các mức độ hoàn thành nhiệm vụ của học sinh, dẫn vào bài mới Với các bài học khác cũng tương tự, có thể sử dụng các biện pháp khác nhau
để khởi động cho hs, tạo sự hứng thú cho các em
3 Hiệu quả:
Từ thực tế áp dụng đề tài cho học sinh trường PTDTBT THCS Leng Su Sìn tôi thấy những nhận thức của học sinh trong năm học 2021 - 2022 được nâng lên một cách rõ rệt rõ rệt so với những năm học trước, hay so với lớp không thực hiện hoạt động khởi động bằng phương pháp tích cực
Trước khi áp dụng biện pháp:
Khối
lớp
Số lượng
Hứng thú với môn học Không hứng thú với môn học
Trang 59 69 30/69 = 43,5% 39/ 69= 56,5%
Sau khi áp dụng
Khối
lớp
Số lượng
Hứng thú với môn học Không hứng thú với môn
học
Không chỉ dừng lại ở việc nhận thức, mà trong việc làm hàng ngày của HS
đã có sự chuyển biến rõ nét Các em đã thực sự có ý thức một cách sâu sắc về vai trò, ý nghĩa, tầm quan trọng đặc biệt của việc học tập trong công dân nói chung và đặc biệt đối với thanh thiếu niên, học sinh nói riêng Từ đó các em ý thức sâu sắc hơn trong những việc làm cụ thể của mình trong cuộc sống hàng ngày góp phần nhỏ bé của mình vào công việc chung Cụ thể như sau:
Các em ý thức sâu sắc hơn về vai trò, trách nhiệm của thế hệ trẻ, chủ nhân tương lai của đất nước đối với đất nước Chính vì vậy các em không ngừng tích cực học tập Trong các giờ học các em ngoan hơn, chăm chỉ, chịu khó tích cực xây dựng bài, hoạt động nhóm tự giác, sôi nổi , hiệu quả hơn
- Phẩm chất: hình thành ở các em các phẩm chất: yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm
- Những năng lực được hình thành ở các em: Tự chủ và tự học; Phát triển bản thân, Tư duy phê phán; Ngôn ngữ; Tính toán; Tin học; Thể chất; Thẩm mỹ; Công nghệ; Tìm hiểu tự nhiên và xã hội
- Kỹ năng giao tiếp và hợp tác nhóm với các thành viên khác; Hợp tác, giải quyết vần đề: Giải quyết vấn đề theo nhiều cách khác nhau một cách sáng tạo và triệt để;
4 Khả năng áp dụng
- Biện pháp có thể áp dụng trong các tiết học khác với tất cả các môn học khác như ngữ văn, Lịch sử, Sinh học, Công nghệ, Vật lý, Hóa học…
- Có thể phổ biến tại các đơn vị khác
5 Kết luận:
Tôi nhận thấy đã bước đầu đạt được những thành công trong việc dạy học môn GDCD tạo ra được sự thích thú đối với HS khi học bộ môn này, các em thật sự yêu thích bộ môn Các em không chỉ có những nhận thức một cách đúng đắn, đầy đủ về bài học, từ đó có ý thức tích cực, tự giác trong việc rèn luyện, tu
Trang 6dưỡng bản thân Ngoài ra còn giúp các em hình thành cho mình các kỹ năng tổ chức hoạt động, các trò chơi tạo hứng thú trong học tập, tạo cơ hội cho các em thể hiện năng lực bản thân và sự đoàn kết với các bạn trong lớp, trong trường Thông qua việc thực hiện dự án tôi nhận thấy các em học sinh đã có sự chuyển biến một cách tích cực từ nhận thức đến hành động
XÁC NHẬN CỦA BGH
Leng Su Sìn, ngày 10 tháng 10 năm 2022
NGƯỜI VIẾT
Vì Thị Kim