bài giảng hệ thần kinh

Chức năng vận động của hệ tk trung ơng... Khi cơ chịu tác động của một lực, cơ sẽ thay đổi hình dáng; khi lực đó thôi tác động, cơ sẽ trở về hình dáng ban đầu... Co cơ đẳng tr ờng isome

Chức năng vận động của hệ tk trung ơng

Bài 1 Cơ chế vận động ngoại vi

(sinh lý cơ)

- Cơ vân (cơ vân x ơng): hô hấp

và cử động cơ thể.

- Cơ trơn: vận động các cơ quan nội tạng.

- Cơ tim: là loại cơ đặc biệt

Cơ thể có ba loại cơ:

1.CÊu tróc c¬ v©n.

- ChiÕm # 50% k/l îng c¬ thÓ

- 1 b¾p c¬: nhiÒu bã sîi c¬

- 1 sîi c¬ (fiber) lµ

mét TB c¬, dµi # 60mm, ∅ 10-100 µ m

50 Trong tÕ bµo: nhiÒu nh©n n»m s¸t mµng sîi c¬ (sarcolemma), nhiÒu t¬ c¬

(myofibril) vµ c¸c

b/quan

sinh lý c¬ v©n

®Çu myosin (hay

tử G-actin

- Trên p/tử G-actin có điểm hoạt động (active site) có chứa ADP.

Tropomyosin: Ngăn chặn sự t ơng tác của actin và myosin.

Hai đầu của mỗi vòng xoắn của F-actin là

Troponin , có 3 đơn vị:

Troponin I,

Troponin T

Troponin C

1.2 Sù chi phèi thÇn kinh cña

c¬.

Mçi c¬ ® îc mét nh¸nh cña sîi TK

.C¸c cóc tËn, tói synap chøa

acetylcholin vµ nhiÒu ty l¹p thÓ

1.2 Sù chi phèi thÇn kinh cña

2 Đặc tính của cơ vân.

Tính đàn hồi và tính h ng

phấn.

2.1 Tính đàn hồi Khi cơ chịu tác động của một

lực, cơ sẽ thay đổi hình dáng; khi lực đó thôi tác động, cơ sẽ trở về hình dáng ban đầu

Giới hạn đó khả năng đàn hồi # 40% so với chiều dài sợi cơ

Nếu kích thích lên cơ hoặc sợi

sẽ co

2.2.1 Các kiểu co cơ.

Cơ co đẳng tr ơng (isotonic): cơ co rút ngắn chiều dài mà không tăng tr

ơng lực Loại co cơ này sẽ tạo ra công,

di chuyển

2.2 Tính h ng phấn (co cơ).

Co cơ đẳng tr ờng (isometric): co cơ không rút ngắn chiều dài, nh ng

tr ơng lực cơ tăng lên Loại co cơ

để giữ cố định một vật, hay để xách một vật

C

* Cơ co cứng.

- Khi tác động lên cơ nhiều KT liên

tiếp c ờng độ nh nhau thì → tập cộng

- Nếu khoảng cách giữa hai kích thích

nhỏ hơn thời gian của một co cơ đơn

ATP bảo đảm cho 3 quá trình:

Song ATP ở cơ # 5mmol/gam cơ,

đủ cho cơ h/đ # 1/2 giây đến 1 giây.

Phosphocreatin transferase

Creatinphosphat + ADP ATP + creatin

4.2 Hệ năng l ợng lactic.

Hệ năng l ợng do con đ ờng đ ờng phân

yếm khí (anaerobic - không có oxy).

LDH

Acid pyruvic + NADH 2 acid lactic + NAD

L ợng creatinphosphat gấp 4-6 lần ATP, đủ cho cơ co tối đa trong 5-7 giây, sau đó cơ phải sử dụng năng

l ợng do oxy hoá glucid (glucogen và glucose) và lipid

1 glucose → 2 acid lactic, gf: từ glucose

đ ợc 2 ATP, từ glycogen sẽ đ ợc 3 ATP.

Con đ ờng này rất quan trọng, vì tốc

độ nhanh gấp 2,5 lần con đ ờng oxy hoá

có oxy

Thực tế sự phân ly glycogen yếm khí xảy

ra ngay khi bắt đầu hoạt động cơ và đạt mức độ tối đa sau 30-40 giây

H/động cơ kéo dài → thiếu oxy → CH yếm khí tăng → tăng acid lactic máu và

bị ứ lại ở cơ → đau mỏi cơ và sẽ làm ức chế các enzym của quá trình đ ờng phân

-Khi cơ hoạt động kéo dài

- Đ ờng phân ái khí (aerobic-có oxy):

-Trong TB cã Ýt c¬ t ¬ng, cã t¬ actin

vµ myosin, l íi néi c¬ t ¬ng kh«ng ph¸t triÓn -Mµng TB c¬ nhiÒu kªnh Na+ vµ kªnh Ca++.

-- C¸c tÕ bµo c¹nh nhau tiÕp xóc víi nhau ë c¸c ®iÓm nèi (nexus), t¹o thµnh m¹ng l íi nh mét hîp

bµo.

- Điện thế hoạt động từ TB cơ trơn

này lan sang các sợi cơ lân cận nhanh, làm cho chúng co đồng thời một lúc.

- Các tơ myosin có ít, nằm giữa các tơ actin, tỷ lệ tơ actin/myosin là 12/1 đến 14/1

Tơ actin từ hai thể đặc ở hai phía gối vào tơ myosin ở giữa tạo nên

đơn vị co cơ trơn

2 Đặc điểm chức năng của cơ

trơn.

2.1 Đặc điểm co bóp.

Cơ trơn co bóp có tính tự động, chậm chạp và bền bỉ

- Thời gian tiềm tàng lớn, đạt

50-100 mgy (của cơ vân là 10 mgy).

- N¨ng l îng cÇn cho duy tr× co c¬

tr¬n còng Ýt → duy tr× sù co bãp

nhÞp nhµng trong suèt c¶ ngµy.

- C¬ tr¬n (c¬ tr¬n t¹ng rçng) cã kh¶ n¨ng duy tr× lùc co ban ®Çu khi bÞ kÐo c¨ng hoÆc co ng¾n.

Do hệ TK thực vật, gồm những sợi hoặc riêng rẻ, hoặc tạo thành đám rối → cơ trơn co bóp có tính tự động

TKTV t/đ thông qua chất TGHH: acetylcholin hoặc catecholamin.

2.3-Đặc điểm t/động của các yếu tố TD.

TB cơ trơn rất nhạy cảm với các yếu tố hoá học, nh các chất hormon: acetylcholin, adrenalin, serotonin, histamin, vasopressin v.v

2.2-Đặc điểm chi phối TK lên cơ

trơn.

Khi hormon + receptor ức chế →

mở kênh K+ , đóng kênh Na+ và kênh

Ca++, → u phân cực, ức chế sự co cơ Một số yếu tố hoá học tại chỗ: thiếu oxy, tăng cacbonic, tăng nồng độ H+, tăng nồng độ acid lactic → giãn cơ trơn thành mạch tại chỗ, làm tăng l u

Khi hormon + receptor kích thích →

mở kênh Na + hoặc kênh Ca ++ → khử cực

màng, → điện thế hoạt động → co cơ.

HÕt