Bài giảng hệ thần kinh tự chủ

• Là các sợi vận động cảm giác đi từ Hệ thần kinh trung ương đến cơ quan chi phối.. • Trung khu nhân hạch cạnh sống, trước sống, tận cùng cơ Sợi trước hạch Sợi sau hạch... - Ngoại biên:

HỆ THẦN KINH TỰ CHỦ

(Systema nervosum autonomicum)

(Autonomic nervous system)

TS Nguyễn Sanh Tùng Trường ĐH Y Dược Huế

1 ĐẠI CƯƠNG

• TK tự chủ = TK thực vật

• Là các sợi vận động (cảm giác) đi từ Hệ thần kinh trung ương đến cơ quan chi phối

• Mượn đường một số dây TK ngoại biên

• Gồm 2 phần : giao cảm và đối giao cảm

• Trung khu (nhân) hạch (cạnh sống, trước sống, tận cùng) cơ

Sợi trước hạch

Sợi sau hạch

2 PHẦN GIAO CẢM

(pars sympathica)

- Trung ương: sừng bên

tủy gai, đoạn tủy C 8 - L 3

- Ngoại biên: sợi trước

hạch  hạch cạnh sống,

hạch trước sống  sợi

sau hạch đến cơ quan chi

phối

2.1 Hạch giao cảm cạnh và trước sống

ĐM chủ Hạch sao

Mỗi bên

23 hạch

2.2 Các nhánh thông trắng và xám

Nhánh thông trắng

Nhánh thông xám

Hạch gai

2.3 Các sợi trước hạch và sau hạch

Chuỗi hạch

cạnh sống

Các hạch trước sống

Hạch mi

Hạch tai

Tuyến

nước bọt

mang tai

Hạch chân bướm khẩu cái

Các hạch vùng đầu mặt

1 Mi TK III và nhánh dưới

của nó

Cơ mi, cơ co và giản đồng tử.

2 Chân

bướm

-khẩu cái

TK trung gian (VII’), TK

đá lớn và TK ống chân bướm (TK hàm trên)

Mũi, khẩu cái và tuyến lệ.

3 Dưới

hàm

TK trung gian (VII’), thừng nhĩ và TK lưỡi

(TK lưỡi).

Tuyến nước bọt (dưới hàm, dưới lưỡi và ổ miệng)

3 PHẦN ĐỐI GIAO CẢM

(pars parasympathica)

-Trung ương : Thân

não (nhân TK III, VII, IX,

X) và tủy gai (S2,3,4)

- Ngoại biên : sợi trước

hạch, hạch tận cùng,

sợi sau hạch

4 TÁC DỤNG

Giao cảm và đối

giao cảm tác

nguyên tắc đối

lập nhau.

Cơ quan Giao cảm Đối giao cảm

Mống mắt Giãn đồng tử Co đồng tử

MỘT SỐ TÁC DỤNG

Vài ứng dụng …

Soi đáy mắt  Cần

đồng tử giãn

 K.thích giao cảm ?

(Adrenalin)

 Ức chế đối giao

cảm ?

(Atropin)