Cac thanh phan chinh cua cau (2)

Slide 1 Ng÷ v¨n 6 – TiÕt 107/CT CAÙC THAØNH PHAÀN CHÍNH CUÛA CAÂU Phßng GD §T Thanh Oai Tr­êng THCS Cao Viên Gi¸o viªn Bµi d¹y I Tìm hieåu baøi Ví duï Chaúng bao laâu, toâi ñaõ trôû thaønh moät chaøng[.]

Ng÷ v¨n 6 – TiÕt 107/CT

CÁC THÀNH PHẦN CHÍNH

CỦA CÂU

Phßng GD-§T-Thanh

Oai

Tr êng THCS Cao Viên

Gi¸o viªn:

Bµi

d¹y:

Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành

một chàng dế thanh niên cường

tráng (Tô Hoài)

Trạng ngữ Chủ ngữ

I Tìm hiểu bài:

Ví dụ:

 Tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên cường tráng

 Chẳng bao lâu, đã trở thành một

chàng dế thanh niên cường tráng

 Chẳng bao lâu, tôi

Vịû ngữ

Thành phần

- Chủ ngữ – vị

ngữ - Trạng ngữ…

- Bắt buộc có

mặt trong câu - Không bắt buộc

có mặt trong câu

1.Phân

biệt:

II Bài

học:

2.Các thành phần chính

của câu: a.Vị

ngữ:Ví dụ

1:Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một

chàng dế

thanh niên cường tráng

(Tô Hoài)

VN

Phó từ

Ví dụ 2:

Một buổi chiều, tôi ra đứng cửa hang như mọi khi, xem hoàng hôn xuống

(Tô Hoài)

VN1

VN2

Đặc điểm của vị ngữ:

 Có khả năng kết hợp với phó từ.

 Trả lời các câu hỏi: Làm gì? Như

thế nào? Là gì?…

Chợ Năm Căn nằm sát bên bờ sông, ồn ào, đông vui, tấp nập (Đoàn Giỏi)

Ví dụ 3:

VN4

Cấu tạo của

vị ngữ: Một từ: Động từ, tính từ hoặc danh

từ

 Một cụm từ: Cụm động từ, cụm tính

từ hoặc cụm danh từ

 Có thể có một hoặc nhiều vị ngữ.

b.Chủ

ngữ:Ví dụ

1:Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một

chàng dế

thanh niên cường tráng

(Tô Hoài)

Chợ Năm Căn nằm sát bên bờ sông, ồn ào, đông vui, tấp nập (Đoàn Giỏi)

Ví dụ

2:

CN

CN

Đặc điểm của

chủ ngữ: Nêu tên sự vật, hiện tượng.

 Trả lời các câu hỏi: Ai? Cái

gì? Con gì?

…Tre, nứa, mai, vầu giúp người trăm nghìn công việc khác nhau

(Thép Mới)

Ví dụ

3:

CN1 CN2 CN3 CN4

Qua màng nước mắt, tôi nhìn theo mẹ và em trrèo lên xe

(Khánh Hoài)

Ví dụ

4:

CN

Cấu tạo của

chủ ngữ: Danh từ, đại từ.

 Cụm danh từ.

 Có thể có một hoặc nhiều chủ

ngữ

Bài tập:

Tìm thành phần chủ ngữ, vị ngữ trong các câu sau:

c Dưới bóng tre của ngàn xưa, thấp thoáng mái đình, mái chùa cổ kính

a Học tập chăm chỉ là nhiệm vụ

của học sinh

b Khiêm tốn là một đức tính tốt

CN2

Vị ngữ Chủ ngữ

1 Đặc

điểm - Có khả năng kết hợp với các phó

từ.

- Trả lời cho câu hỏi: Làm gì? Như thế nào? Là gì?

- Nêu tên sự vật, hiện tượng.

- Trả lời cho câu hỏi: Ai? Con gì?

Cái gì?

2 Cấu

tạo - Động từ, tính từ, danh từ.

- Cụm động từ, cụm tính từ, cụm danh từ.

 Câu có thể có một hoặc nhiều vị ngữ.

- Danh từ, đại từ.

- Cụm danh từ.

 Câu có thể có một hoặc nhiều chủ ngữ.

I Phân biệt thành phần chính với thành phần phụ của câu:

II Các thành phần

chính của câu:

NỘI DUNG BÀI HỌC

III Luyện tập:

Bài tập 1 (SGK – trang 94):

Xác định chủ ngữ, vị ngữ trong những câu sau Cho biết chủ ngữ, vị ngữ có cấu tạo như thế nào?

 Mục đích:

Luyện kỹ năng nhận biết chính xác

thành phần chính của câu và cấu tạo của nó

(1) Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành

vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần

thử sức lợi hại của những chiếc vuốt, tôi co cẳng lên, đạp phanh phách vào

Hoài)

âu (cấu tạo CN)Chủ ngữ (cấu tạo VN)Vị ngữ

 Đáp án:

1 Tôi ( đại từ ) đã trở thành… cường

tráng ( cụm động từ )

2 Đôi càng tôi

( cụm danh từ ) mẫm bóng (tính từ)

3 Những cái

vuốt ở chân,

ở khoeo ( cụm

danh từ )

cứ cứng dần và nhọn hoắt ( hai cụm tính từ )

4 Tôi ( đại từ ) co cẳng lên, đạp phanh

phách vào các ngọn cỏ ( hai cụm động từ )

5 Những ngọn

cỏ ( cụm danh

từ )

gẫõy rạp, y như có nhát dao vừa lia qua ( cụm động từ )

Bài tập 2, 3: (SGK – trang 94)

Đặt câu theo tình huống cho sẵn Chỉ

ra chủ ngữ Chủ ngữ ấy trả lời cho

câu hỏi gì?

- Luyện kĩ năng đặt câu có đầy đủ các thành phần chính

Bài tập 4:

(Bổ sung)- Sắp xếp các thành phần: Chủ

ngữ-Vị ngữ của câu

- Trình bày các câu trong đoạn văn theo

trình tự hợp lí

Luyện kĩ năng vận dụng tổng hợp

 Mục đích:

 Mục đích:

 Hướng đáp

sóng (2) Sóng lúa nhấp nhô (3)

Sóng lúa cuồn cuộn (4) Sóng lúa lan

mãi tới chân trời xa…

Bài tập 5:

(Củng cố)Điền chữ đúng (Đ) hoặc sai (S) vào

các câu sau:Câu 1 : Trạng ngữ là thành phần phụ của

câu, có thể lược bỏ.

chính của câu.

thành phần chủ ngữ:

Lom khom dưới núi tiều vài chú

Lác đác bên sông chợ mấy nhà.

(Bà Huyện Thanh Quan)

sau có cấu tạo là một cụm tính từ:

a Hà Nội là thủ đô của nước ta.

b Tiếng Việt của chúng ta rất

giàu.

câu hỏi: Ai? Cái gì? Con gì?

Đ Đ

Đ S

S Đ Đ

Nắm kĩ lí thuyết: Các thành phần chính của câu (chủ ngữ-vị ngữ )

Viết đoạn văn ngắn khoảng 3-5 câu với đề tài “Học tập” Phân tích cấu tạo của các thành phần chính trong câu

Đọc tìm hiểu nội dung bài học tiếp theo: Câu trần thuật đơn (SGK)