Tiet 107. Cac thanh phan chinh cua cau

=> Baét buoäc phaûi coù maët ñeå caâu coù caáu taïo hoaøn chænh vaø dieãn ñaït ñöôïc moät yù troïn veïn.. Thaønh phaàn phuï: Traïng ngö:õ[r]

I PHÂN BIệT THàNH PHầN CHíNH Và THàNH PHầN PHụ CủA CÂU:

Chaỳng bao

to õi

ủaừ trụỷ thaứnh moọt chaứng deỏ thanh nieõn cửụứng traựng.

Thaứnh phaàn chớnh:

Chuỷ ngửừ, Vũ ngửừ:

=> Baột buoọc phaỷi coự maởt ủeồ caõu coự caỏu taùo hoaứn chổnh vaứ dieón ủaùt ủửụùc moọt yự troùn veùn.

Thaứnh phaàn phuù:

Traùng ngử:ừ

=> Khoõng baột buoọc phaỷi coự maởt.

Xác định thành phần Chủ ngữ, Vị ngữ, Trạng ngữ trong câu văn

sau.

Theo em, thành phần nào có thể l ợc bỏ, thành phần nào bắt buộc

phải có mặt trong câu? Vì sao?

1 Tìm hiểu ví dụ:

Nhận xét

2 Ghi nhớ: SGK trang 92

1 Tìm hiểu ví dụ:

a) Một buổi chiều, tôi ra đứng cửa hang nh mọi khi, xem hoàng

c) Cây tre là ng ời bạn thân của nông dân VN ( ) Tre, nứa, trúc,

mai, vầu giúp ng ời trăm nghìn công việc khác nhau.

(Thép Mới)

Xác định các thành phần chính của mỗi câu trong ví dụ trên?

b) Chợ Năm Căn nằm sát bên bờ sông, ồn ào, đông vui, tấp nập

(Đoàn Giỏi)

VN

a) Một buổi chiều, tôi ra đứng cửa hang nh mọi khi, xem hoàng

c) Cây tre là ng ời bạn thân của nông dân VN ( ) Tre, nứa, trúc,

mai, vầu giúp ng ời trăm nghìn công việc khác nhau.

(Thép Mới)

b) Chợ Năm Căn nằm sát bên bờ sông, ồn ào, đông vui, tấp nập

(Đoàn Giỏi)

VN

1) Em hãy cho biết vị ngữ trong các ví dụ trên có ý nghĩa nh thế nào?

2) Nêu đặc điểm, cấu tạo của vị ngữ?

3) Để xác định vị ngữ trong câu ta làm nh thế nào?

1 Tìm hiểu ví dụ:

a) ra đứng cửa hang nh mọi

khi, xem hoàng hôn xuống.

c) là ng ời bạn thân của

nông dân Việt Nam.

… giúp ng ời trăm nghìn

công việc khác nhau.

b) nằm sát bên bờ sông,

ồn ào, đông vui, tấp nập.

VN1 VN2

VN1

VN VN

2 Nhận xét

a, ý nghĩa: Vị ngữ nêu lên đặc điểm, hoạt động, trạng thái của sự vật, hiện t ợng.

b, Đặc điểm: Đứng sau CN, Vị ngữ

kết hợp với các phó từ chỉ thời gian:

đã, sẽ, đang, sắp, vừa mới … Trong một câu có thể có một hay nhiều vị ngữ.

c, Cấu tạo: Vị ngữ th ờng là Động từ - cụm Động từ; Tính từ - cụm Tính từ;

Danh từ - cụm Danh từ

d, Cách xác định vị ngữ: Để xác

định vị ngữ ng ời ta đặt và trả lời các câu hỏi: Làm gì? Làm sao? Nh thế nào?

1 Tìm hiểu ví dụ:

a) Một buổi chiều, tôi ra đứng cửa hang nh mọi khi, xem

c) Cây tre là ng ời bạn thân của nông dân VN ( ) Tre, nứa, mai,

vầu giúp ng ời trăm nghìn công việc khác nhau.

(Thép Mới)

b) Chợ Năm Căn nằm sát bên bờ sông, ồn ào, đông vui, tấp nập

(Đoàn Giỏi)

Đọc và quan sát lại chủ ngữ trong các ví dụ trên để thảo luận trả lời các câu hỏi.

VN

1) Em h y cho biết chủ ngữ trong các ví dụ trên có ã

ý nghĩa nh thế nào?

2) Nêu đặc điểm, cấu tạo của chủ ngữ?

3) Để xác định chủ ngữ trong câu ta làm nh thế nào?

Yêu cầu:

- Thảo luận nhóm 4 ng ời

- Thời gian: 3 phút

- Trình bày ra phiếu học tập

- Cử đại diện trả lời

1) Em h y cho biết chủ ngữ trong các ví dụ trên có ã

ý nghĩa nh thế nào?

2) Nêu đặc điểm, cấu tạo của chủ ngữ?

3) Để xác định chủ ngữ trong câu ta làm nh thế nào?

Yêu cầu:

- Thảo luận nhóm 4 ng ời

- Thời gian: 3 phút

- Trình bày ra phiếu học tập

- Cử đại diện trả lời

0 10 100

1 Tìm hiểu ví dụ:

a) Một buổi chiều

c) Cây tre

Tre, nứa, trúc, mai, vầu

b) Chợ Năm Căn

CN

CN

CN

2 Nhận xét:

a, ý nghĩa: Chủ ngữ nêu tên sự vật, hiện t ợng có hành động, trạng thái,

đặc điểm nêu ở Vị ngữ.

b, Đặc điểm: Chủ ngữ th ờng đứng tr

ớc vị ngữ Trong một câu có thể có một hay nhiều chủ ngữ.

c, Cấu tạo: Chủ ngữ th ờng là Danh

từ - cụm Danh từ; Đại từ.

d, Cách xác định chủ ngữ: Để xác

định chủ ngữ ng ời ta đặt và trả lời các câu hỏi: Ai? Cái gì? Con gì?

CN

CáC THàNH PHầN CHíNH CủA CÂU

Thành phần Chủ ngữ Thành phần Vị ngữ

- Nêu tên sự

vật, hiện t ợng

nêu ở VN

- Th ờng đứng

tr ớc vị ngữ

- Là DT - cụm DT; Đại từ

- Trả lời câu hỏi: Ai? Cái gì? Con gì?

- Nêu đặc điểm, hoạt động, trạng thái của sự vật, hiện t ợng.

- Đứng sau CN,

VN kết hợp với các phó từ chỉ thời gian

- Th ờng là:

ĐT - cụm ĐT;

TT - cụm TT;

DT - cụm DT.

- Trả lời các câu hỏi: Làm gì? Làm sao?

Nh thế nào?

Diễn Đạt một ý trọn vẹn trong

câu

Chỉ ra thành phần chủ ngữ, vị ngữ trong các câu sau:

1, Việc học tập rất cần thiết với mỗi ng ời.

2 Nhân dân là bể, văn nghệ là thuyền.

3 A: - Bạn về khi nào?

B: - Sáng nay.

4 D ới bóng tre của ngàn x a thấp thoáng mái

đình mái chùa cổ kính.

Em có nhận xét gì về thành phần chủ ngữ và

vị ngữ trong các ví dụ trên?

1, Việc học tập rất cần thiết với mỗi ng ời.

2, Nhân dân là bể, văn nghệ là thuyền

3, A: - Bạn về khi nào?

B: Sáng nay.

CN VN Khi làm CN động từ biến thành

Cụm danh từ

CN VN CN VN (là(DT)=VN)

TN Không có CN, VN => Câu rút gọn.

4 D ới bóng tre của ngàn x a, thấp thoáng mái đình mái

VN đứng tr ớc CN.

 bµi tËp cñng cè

Bài tập 1: Xác định chủ ngữ vị ngữ trong những câu sau:

Cho biết chủ ngữ và vị ngữ đ ợc cấu tạo nh thế nào?

(1)Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên c ờng tráng.(2)Đôi càng tôi mẫm bóng (3)Những cái vuốt ở khoeo, ở chân cứ cứng dần và nhọn hoắt.(4)Thỉnh thoảng, muốn thử sự lợi hại của những chiếc vuốt, tôi co cẳng lên, đạp phanh phách vào các ngọn cỏ.(5) Những ngọn cỏ gẫy rạp, y

nh có nhát dao vừa lia qua (Tô Hoài)

VN

CN VN

Câu Chủ ngữ

(Cấu tạo CN)

Vị ngữ

(Cấu tạo VN)

động từ)

khoeo (Cụm danh

từ)

cứ cứng dần và nhọn hoắt (2 cụm tính từ)

các ngọn cỏ (hai cụm động từ)

Chän h×nh ë cét A ghÐp víi mét h×nh cét B sao cho phï h¬p §Æt c©u víi bøc tranh em võa ghÐp vµ chØ râ CN, VN trong c©u.

Viết một đoạn văn (khoảng 5 câu) miêu tả ng ời bạn thân của em Trong đó có một câu đầy đủ các thành phần CN và VN và gạch chân CN, VN đó

Bµi cò

Bµi míi