Chuyên đề công ty chứng khoán

CHUYÊN ĐÊ 9 ̀

GV: TS Trân Thi Mông Tuyêt ̀ ̣ ̣ ́

Khái ni m ệ

Công ty ch ng khoán là m t đ nh ch tài ứ ộ ị ếchính trung gian chuyên kinh doanh ch ng ứkhoán, là đ n v có t cách pháp nhân, có ơ ị ư

v n riêng và h ch toán đ c l p.ố ạ ộ ậ

Tai VN, theo quy chê vê tô ch c va hoat ̣ ́ ̀ ̉ ứ ̀ ̣đông cua CtyCK quy đinh:̣ ̉ ̣

CtyCK la CtyCP hay Cty TNHH thanh lâp ̀ ̀ ̣

h p phap tai VN đợ ́ ̣ ược UBCKNN câp giây ́ ́phep th c hiên môt hoăc môt sô loai hinh ́ ự ̣ ̣ ̣ ̣ ́ ̣ ̀

kinh doanh CK: môi gi i ch ng khoan; t ớ ứ ́ ự doanh ch ng khoan; bao lanh phat hanh ứ ́ ̉ ̃ ́ ̀

ch ng khoan; t vân đâu t ch ng khoan ứ ́ ư ́ ̀ ư ứ ́

Đi u ki n c p gi y phép kinh doanh CK ề ệ ấ ấ

t i VN ạ

 Có ph ươ ng án ho t đ ng kinh doanh phù h p v i ạ ộ ợ ớ

m c tiêu phát tri n kinh t , xã h i và phát tri n ụ ể ế ộ ể ngành CK.

 Có đ c s v t ch t k thu t cho kinh doanh CK ủ ơ ở ậ ấ ỹ ậ

 Có m c v n pháp đ nh cho t ng lo i hình kinh ứ ố ị ừ ạ doanh.

 Ban GĐ, các nhân viên kinh doanh ph i đáp ng ả ứ

đ y đ đi u ki n đ đ ầ ủ ề ệ ể ượ c c p ch ng ch hành ấ ứ ỉ ngh kinh doanh CK ề

 Gi y phép b o lãnh phát hành ch đ ấ ả ỉ ượ c c p cho ấ Cty có gi y phép t doanh ấ ự

1 Ch c năng c a Công ty ch ng khoán ứ ủ ứ

2 Vai trò c a Công ty ch ng khoán ủ ứ

Vai trò huy đ ng v n ộ ố

Vai trò cung c p m t c ch giá c ấ ộ ơ ế ả

Vai trò cung c p ra m t c ch chuy n ra ấ ộ ơ ế ể

ti n m t ề ặ

Th c hi n t v n đ u t ự ệ ư ấ ầ ư

T o ra các s n ph m m i ạ ả ẩ ớ

3 Mô hình ho t đ ng c a Công ty ch ng ạ ộ ủ ứ

khoán

3.1 Công ty chuyên doanh ch ng khoán ứ

 Ho t đ ng kinh doanh ch ng khoán s do các ạ ộ ứ ẽ Cty đ c l p, chuyên môn hoá trong lĩnh v c ộ ậ ự

ch ng khoán đ m nh n, các ngân hàng không ứ ả ậ

tr c ti p tham gia kinh doanh ch ng khoán ự ế ứ

 Ư u đi m c a mô hình này: ể ủ

 H n ch r i ro cho h th ng ngân hàng ạ ế ủ ệ ố

 T o đi u ki n cho TTCK phát tri n do tính chuyên môn ạ ề ệ ể hoá cao h n ơ

3.2 Công ty đa năng kinh doanh ti n t ề ệ

Các ngân hàng thương m i ho t đ ng v i ạ ạ ộ ớ

t cách là ch th kinh doanh ch ng ư ủ ể ứkhoán, b o hi m và kinh doanh ti n t ả ể ề ệ

Mô hình này chia ra hai lo i:ạ

 Lo i đa năng m t ph n: các ngân hàng mu n ạ ộ ầ ố kinh doanh CK, kinh doanh b o hi m ph i l p ả ể ả ậ Cty đ c l p ho t đ ng tách r i ộ ậ ạ ộ ờ

 Lo i đa năng hoàn toàn: các ngân hàng đ ạ ượ c kinh doanh CK, kinh doanh b o hi m bên c nh ả ể ạ kinh doanh ti n t ề ệ

d ng nhi u d ch v đa d ng và lâu năm c a ngân ụ ề ị ụ ạ ủ hàng.

 H th ng các phòng ban ch c năng đ ệ ố ứ ượ c chia

ra làm 2 kh i t ố ươ ng ng v i 2 kh i công vi c ứ ớ ố ệ

mà công ty ch ng khoán đ m nh n ứ ả ậ

 - Kh i I (front office) :th c hi n giao d ch, mua ố ự ệ ị bán, kinh doanh ch ng khoán ( liên h đ n ứ ệ ế khách hàng ).

 Ứ ng v i 1 nghi p v kinh doanh CK, công ty ớ ệ ụ

có th t ch c 1 phòng đ th c hi n ể ổ ứ ể ự ệ

 - Kh i II (back office): th c hi n công vi c y m ố ự ệ ệ ể

tr kh i I ợ ố

 Đ i v i các công ty ch ng khoán l n còn có ố ớ ứ ớ thêm chi nhánh văn phòng các đ a ph ở ị ươ ng

ho c các n ặ ướ c khác hay có thêm phòng quan

h qu c t ệ ố ế

5 Các nghi p v c a Cty ch ng khoán ệ ụ ủ ứ

La môt hoat đông cua Công ty CK đ i ̀ ̣ ̣ ̣ ̉ ạ

di n khách hàng ti n hành giao d ch ệ ế ịthông qua c ch giao d ch t i S giao ơ ế ị ạ ở

d ch hay th trị ị ường OTC mà chính khách hàng ph i ch u trách nhi m đ i v i h u ả ị ệ ố ớ ậ

qu kinh t c a vi c giao d ch đó.ả ế ủ ệ ị

Quy đinh vê vôn tôi thiêu: 25 ty VNĐ̣ ̀ ́ ́ ̉ ̉

b/ Ch c năng c a ho t đ ng môi gi i : ứ ủ ạ ộ ớ

 Cung c p d ch v ấ ị ụ

 Khach hang – Bô phân nghiên c u đâu t ́ ̀ ̣ ̣ ứ ̀ ư

 Khach hang (Ban) – Khach hang (Mua) ́ ̀ ́ ́ ̀

 Đáp ng nhu c u tâm lý c a khách hàng khi c n ứ ầ ủ ầ thi t ế

 Kh c ph c tr ng thái xúc c m quá m c ắ ụ ạ ả ứ

 Đ xu t th i đi m bán hàng ề ấ ờ ể

c/ Nh ng nét đ c tr ng c a ngh môi ữ ặ ư ủ ề

gi i: ớ

 Lao đ ng c t l c, thù lao x ng đáng ộ ậ ự ứ

 Ph m ch t c n có : kiên nh n, gi i phân tích ẩ ấ ầ ẫ ỏ tâm lý và ng x ứ ử

 Nô l c cá nhân là quy t đ nh, đ ng th i không ̃ ự ế ị ồ ờ

th thi u s h tr c a công ty ể ế ự ỗ ợ ủ

d Các lo i nhà môi gi i ch ng khoán: ạ ớ ứ

 Môi gi i d ch v ớ ị ụ

 Môi gi i chi t kh u ớ ế ấ

 Môi gi i u nhi m hay môi gi i th a hành ớ ỷ ệ ớ ừ

 Môi gi i đ c l p (hay môi gi i “2 đô-la”) ớ ộ ậ ớ

 Nhà môi gi i chuyên môn ớ

e Các ho t đ ng: ạ ộ

 M tài kho n giao d ch ở ả ị

 Ky kêt H p đông ́ ́ ợ ̀

 Qu n lý ti n và ch ng khoán c a khách ả ề ứ ủ hàng.

 Nh n l nh giao d ch ậ ệ ị

 Chi nhân phiêu lênh chinh xac, kiêm tra tiên – ̉ ̣ ́ ̣ ́ ́ ̉ ̀

CK cua khach hang ̉ ́ ̀

 Th c hiên lênh nhanh chong, chinh xac ự ̣ ̣ ́ ́ ́

 L u gi phiêu lênh ư ữ ́ ̣

 Công bô m c phi giao dich ́ ứ ́ ̣

 …

5.2 T doanh ch ng khoán ự ứ

Là nghi p v mà trong đó công ty ệ ụ

ch ng khoán t ti n hành các giao d ch ứ ự ế ịmua bán các ch ng khoán cho chính ứmình

Quy đinh vê vôn tôi thiêu: 100 ty VNĐ̣ ̀ ́ ́ ̉ ̉

Bình n th tr ổ ị ườ ng nh m điêu ti t cung c u ằ ̀ ế ầ

c Quy trình nghi p v trong ho t đ ng t ệ ụ ạ ộ ự doanh:

Giai đo n 1: xây d ng chi n l ạ ự ế ượ c đ u t ầ ư

Giai đo n 2: khai thác tìm ki m c h i đ u t ạ ế ơ ộ ầ ư

Giai đo n 3: phân tích, đánh giá ch t l ạ ấ ượ ng c h i ơ ộ

đ u t ầ ư

Giai đo n 4: th c hi n đ u t ạ ự ệ ầ ư

Giai đo n 5: qu n lý đ u t và thu h i v n ạ ả ầ ư ồ ố

5.3 B o lãnh phát hành ch ng ả ứ khoán.

B o lãnh phát hành là vi c t ch c b o ả ệ ổ ứ ảlãnh giúp t ch c phát hành th c hi n ổ ứ ự ệcác th t c trủ ụ ước khi chào bán CK,

nh n mua m t ph n hay toàn b CK ậ ộ ầ ộ

c a t ch c phát hành đ bán l i ho c ủ ổ ứ ể ạ ặmua s CK còn l i ch a đố ạ ư ược phân

ph i h t.ố ế

Quy đinh vê vôn tôi thiêu: 165 ty VNĐ̣ ̀ ́ ́ ̉ ̉

b Các hình th c b o lãnh phát hành ứ ảCK:

 B o lãnh cam k t ch c ch n ả ế ắ ắ

 B o lãnh c g ng t i đa ả ố ắ ố

 B o lãnh t t c ho c không ả ấ ả ặ

 B o lãnh v i h n m c t i thi u ả ớ ạ ứ ố ể

 Không đ ượ c d d , m i g i khách hàng mua ụ ỗ ờ ọ hay bán lo i ch ng khoán nào đó, nh ng l i ạ ứ ữ ờ

t v n ph i đ ư ấ ả ượ c xu t phát t c s khách ấ ừ ơ ở quan, là s phân tích khoa h c ự ọ

b Quy n và nghĩa v c a CtyCK trong ho t đ ng ề ụ ủ ạ ộ

ng ườ ở ữ i s h u ch ng khoán ứ

 Lên danh sách ng ườ ở ữ i s h u ch ng khoán có ch ng khoán ứ ứ

l u ký t i công ty ch ng khoán và theo dõi t l n m gi ư ạ ứ ỷ ệ ắ ữ

ch ng khoán c a ng ứ ủ ườ ở ữ i s h u ch ng khoán phù h p v i ứ ợ ớ quy đ nh c a pháp lu t ị ủ ậ

 Xây d ng quy trình đăng ký ch ng khoán t i công ty ự ứ ạ

 Cung c p d ch v chuy n quy n s h u ch ng khoán đ i ấ ị ụ ể ề ở ữ ứ ố

v i các ch ng khoán phát hành riêng l theo yêu c u c a t ớ ứ ẻ ầ ủ ổ

ch c phát hành ứ

 Thu phí đ i v i khách hàng s d ng d ch v đăng ký ch ng ố ớ ử ạ ị ụ ứ khoán theo quy đ nh c a pháp lu t ị ủ ậ

c Nguyên t c qu n lý tài kho n l u ký ch ng ắ ả ả ư ứ khoán c a khách hàng : ủ

 M i khách hàng ch đ ỗ ỉ ượ c m m t tài kho n l u ký ch ng ở ộ ả ư ứ khoán và m i bút toán thanh toán đ ọ ượ c th c hi n qua tài ự ệ kho n này ả

 Tài kho n l u ký ch ng khoán c a khách hàng ph i tách ả ư ứ ủ ả

bi t v i tài kho n l u ký ch ng khoán c a công ty ệ ớ ả ư ứ ủ

 Công ty không đ ượ c s d ng ch ng khoán trong tài kho n ử ụ ứ ả

l u ký ch ng khoán vì l i ích c a bên th ba ho c vì l i ích ư ứ ợ ủ ứ ặ ợ

c a chính thành viên l u ký ủ ư

 Công ty không đ ượ c s d ng ch ng khoán c a khách hàng ử ụ ứ ủ

đ thanh toán các kho n n c a chính mình ho c c a t ể ả ợ ủ ặ ủ ổ

ch c cá nhân khác ứ

- T v n chào bán , niêm y t ch ng khoán ư ấ ế ứ

- T v n c ph n hoá , xác đ nh giá tr doanh nghi p ư ấ ổ ấ ị ị ệ

- B o m t thông tin nh n đ ả ậ ậ ượ ừ ổ c t t ch c s d ng d ch v t v n tr ứ ử ụ ị ụ ư ấ ừ

tr ườ ng h p đ ợ ượ c khách hàng đ ng ý ho c khách hàng có quy đ nh ồ ặ ị khác

- Ch u trách nhi m tr ị ệ ướ c pháp lu t và b i th ậ ồ ườ ng thi t h i cho bên s ệ ạ ử

d ng d ch v t v n khi vi ph m các cam k t trong h p đ ng t v n ụ ị ụ ư ấ ạ ế ợ ồ ư ấ

5.7 Nghi p v qu n lý thu nh p ch ng khoán ệ ụ ả ậ ứ

Nghi p v này c a công ty ch ng khoán xu t phát t ệ ụ ủ ứ ấ ừ nghi p v qu n lý h ch ng khoán cho khách hàng ệ ụ ả ộ ứ Khi th c hi n qu n lý h , công ty ph i t ch c theo ự ệ ả ộ ả ổ ứ dõi tình hình thu lãi ch ng khoán khi đ n h n đ thu ứ ế ạ ể

h r i g i báo cáo cho khách hàng Tuy nhiên, trên ộ ồ ở

th c t các công ty th ự ế ườ ng không tr c ti p qu n lý ự ế ả

mà s l u ký t i trung tâm l u ký ch ng khoán ẽ ư ạ ư ứ

Ngoài ra các nghi p v k trên, công ty ch ng khoán ệ ụ ể ứ còn có th th c hi n m t s ho t đ ng khác nh ể ự ệ ộ ố ạ ộ ư cho vay ch ng khoán, qu n lý qu đ u t , kinh ứ ả ỹ ầ ư doanh b o hi m… ả ể

6 Trách nhi m c a ng ệ ủ ườ i hành ngh ch ng khoán ề ứ

+ Ng ườ i hành ngh ch ng khoán không đ ề ứ ượ c :

- Đ ng th i làm vi c cho t ch c khác có quan h s h u v i ồ ờ ệ ổ ứ ệ ở ữ ớ công ty ch ng khoán, công ty qu n lý qu n i mình làm ứ ả ỹ ơ

vi c ệ

- Đ ng th i làm vi c cho công ty ch ng khoán, công ty qu n ồ ờ ệ ứ ả

lý qu khác ỹ

- Đ ng th i làm Giám đ c hay T ng giám đ c c a m t t ồ ờ ố ổ ố ủ ộ ổ

ch c chào bán ch ng khoán ra công chúng ho c t ch c ứ ứ ặ ổ ứ niêm y t ế

+ Ng ườ i hành ngh CK khi làm vi c cho CtyCK ch đ ề ệ ỉ ượ c m ở tài kho n giao d ch CK cho mình t i chính CtyCK đó ả ị ạ

+ Ng ườ i hành ngh CK không đ ề ượ c s d ng ti n, CK trên tài ử ụ ề kho n c a khách hàng khi không đ ả ủ ượ c khách hàng u thác ỷ + Ng ườ i hành ngh CK ph i tham gia các khoá t p hu n v ề ả ậ ấ ề pháp lu t h thông giao d ch lo i CK m i do UBCKNN, ậ ệ ị ạ ớ SGDCK, TTGDCK t ch c ổ ứ