ĐỒ HỌA KỸ THUẬT chủ đề 3: Phép chiếu vuông góc

Tính chất 1: Hình chiếu của một điểm là một điểm. Hình chiếu của một đường thẳng đi qua tâm chiếu là một điểm. Tính chất 2: Hình chiếu của một đường thẳng không đi qua tâm chiếu là một đường thẳng. ĐỒ HỌA KỸ THUẬT chủ đề 3: Phép chiếu vuông góc

Trang 1

Đồ họa kỹ thuật

TS GV Trương Đắc Dũng

Bộ môn Cơ kỹ thuật

Khoa Xây dựng

Trang 2

Chủ đề 1: Tiêu chuẩn về cách trình bày bản vẽ

Chủ đề 2: Vẽ hình học

Chủ đề 3: Phép chiếu vuông góc

Chủ đề 4: Biễu diễn vật thể

Chủ đề 5: Vẽ quy ước các mối ghép,

Các công cụ dựng hình và ghi chú trong Autocad.

Nội dung môn học

Trang 3

( IV ) ( III )

( II )

Trang 4

3.1 Khái niệm các phép chiếu

3.2 Hình chiếu vuông góc của các yếu tố hình học

3.2 Hình chiếu vuông góc một số khối hình học

Nội dung

Trang 5

Tâm chiếu (Nguồn sáng)

Tia chiếu

Hình chiếu Vật thể

❑ Phép chiếu xuyên tâm

❑ Phép chiếu song song

Trang 6

▪ Mặt phẳng P: Mặt phẳng hình chiếu.

▪ Điểm S: Tâm chiếu

▪ Điểm A’: Hình chiếu xuyên tâm của

điểm A từ tâm S lên mặt phẳng hình

chiếu P

▪ Đường thẳng SA: Đường thẳng

chiếu hay là tia chiếu

3.1.1 Phép chiếu xuyên tâm

• Biểu diễn dạng phối cảnh: thể hiện được độ xa gần

• Thường biểu diễn các vật thể lớn: công trình xây dựng, …

Trang 7

3.1.1 Phép chiếu xuyên tâm

b) Tính chất

Tính chất 1:

- Hình chiếu của một điểm là một điểm

- Hình chiếu của một đường thẳng đi qua tâmchiếu là một điểm

không đi qua tâm chiếu là một đường thẳng

3.1 Khái niệm về các phép chiếu

Trang 8

3.1.2 Phép chiếu song song

Phép chiếu song song

✓ Tâm chiếu ở vị trí vô tận

• Biểu diễn dạng trục đo không cần thể hiện độ xa gần

• Thường biểu diễn các vật thể nhỏ: chi tiết máy, …

a) Khái niệm

a

▪ Mặt phẳng P: Mặt phẳng hình

chiếu

▪ Đường thẳng s: Phương chiếu

▪ Điểm A’: Hình chiếu xuyên tâm

của điểm A từ tâm S lên mặt

phẳng hình chiếu P

▪ Đường thẳng a: Đường thẳng

chiếu hay là tia chiếu

Trang 9

3.1.2 Phép chiếu song song

b) Tính chất

Tính chất 1: Hình chiếu của một đường thẳng

không song song với phương chiếu là một

đường thẳng

Tính chất 2: Hình chiếu của một đường thẳng

song song với phương chiếu là một điểm

Tính chất 3: Tỷ số đơn của 3 điểm không đổi.

𝐴′𝑀′

𝑀′𝐵′ =

𝐴𝑀𝑀𝐵

Tính chất 4: Hình chiếu của hai đường

thẳng song song là hai đường thẳng song song.

Trang 10

3.1.3 Phép chiếu vuông góc

Phép chiếu vuông góc

✓ Tâm chiếu ở vị trí vô tận

✓ Tia chiếu vuông góc với mặt phẳng chiếu (mpc)

• Biểu diễn dạng các hình chiếu

chiếu song song

▪ Phép chiếu vuông góc có đầy đủ

tính chất như phép chiếu song

song

a) Khái niệm

Trang 11

3.1.3 Phép chiếu vuông góc

Tính chất bảo toàn góc vuông của phép chiếu vuông góc:

▪ Hình chiếu của một góc vuông nói chung không phải là một góc vuông

▪ Hình chiếu của một góc vuông là

Trang 12

3.2.1 Hình chiếu vuông góc của điểm

3.2.2 Hình chiếu vuông góc của đường thẳng

3.2.3 Hình chiếu vuông góc của mặt phẳng

3.2 HCVG của các yếu tố hình học

Trang 13

P1

P2

x

I II

III IV

Trang 15

Độ xa của A: Khoảng cách của A so với P 1

Độ cao của A: Khoảng cách của A so với P

Trang 18

Đồ thức của điểm trong hệ thống hai mặt phẳng hình chiếu.

Trang 19

2) Tồn tại duy nhất 1 điểm A

Với một điểm A trong không

gian có đồ thức là một cặp hình

chiếu A1, A2 Ngược lại cho đồ

thức A1, A2 ta có thể xây dựng

lại điểm A duy nhất trong không

gian Như vậy đồ thức của một

Trang 30

Giải quyết vấn đề: Vẽ hình chiếu thứ ba khi biết hai hình chiếu

Trang 31

Trang 32

Trang 33

Định nghĩa góc phần tư:

Hai mặt phẳng hình chiếu P1, P2

vuông góc:

▪ Phần không gian phía trước P1,

trên P2 được gọi là góc phần tư

thứ nhất (I)

▪ Phần không gian phía sau P1,

trên P2 được gọi là góc phần tư

thứ hai (II)

▪ Phần không gian phía sau P1,

dưới P2 được gọi là góc phần

tư thứ ba (III)

▪ Phần không gian phía trước P1,

dưới P2 được gọi là góc phần

tư thứ tư (IV)

(I)(II)

Trang 34

Đồ thức của các điểm A, B, C, D lần lượt thuộc các góc phần tư I, II, III, IV

Định nghĩa góc phần tư:

(I)(II)

Trang 35

Biểu diễn đồ thức của đườngthẳng tức là biểu diễn đồ thứccủa hai điểm thuộc đường thẳng.

Trang 36

a) Đường thẳng bất kỳ

Trang 37

Tương tự với hình chiếu điểm, dựa vào đồ thức ta có thể tìm hình

chiếu thứ ba của đường thẳng khi đã biết hai hình chiếu

a) Đường thẳng bất kỳ

Điều kiện cần và đủ để mộtđiểm thuộc đường thẳng:

Trang 38

b) Các trường hợp đặc biệt của vị trí đường thẳng.

song song với mphc cạnh

1 Đường thẳng chiếu đứng: đườngthẳng vuông góc với mphc đứng

2 Đường thẳng chiếu bằng: đườngthẳng vuông góc với mphc bằng.

3 Đường thẳng chiếu cạnh: đườngthẳng vuông góc với mphc cạnh.

Trang 39

Một mặt phẳng được biểu diễn bằng các yếu tố xác định như sau:

✓ 3 điểm không thẳng hàng

✓ 1 điểm và 1 đường thẳng không chứa điểm đó

✓ Hai đường thẳng cắt nhau hoặc song song nhau

Trang 40

Một số vị trí đặc biệt của mặt phẳng so với mặt phẳng chiếu.

3.2.3 Hình chiếu vuông góc của mặt phẳng

Trang 41

3.3.1 Khối đa diện

Định nghĩa:

Khối đa diện là khối hình học

được giới hạn bằng các đa

giác phẳng

▪ Các đa giác phẳng gọi là

các mặt của khối đa diện

▪ Các đỉnh và các cạnh của

đa giác gọi là các đỉnh và

các cạnh của khối đa diện

A

D S

D A

A'

C'

A

C S

Khối tứ diện Khối chóp cụt

Khối chóp tứ giác

Khối lăng trụ tam giác

Khối hộp

Trang 42

Trang 46

Một số ví dụ:

Khối chóp đáy lục giác đều

S1

A1 B1= F1 C1= E1 D1

3.3 HCVG của một số khối hình học

Trang 48

Khối cầu Khối hình nón Khối trụ tròn

3.3.2 Khối tròn xoay

3.3 HCVG của một số khối hình học

Trang 53

Vẽ hình chiếu còn lại của khối hình học đã cho Cho điểm A hoặc B thấy, hãy xác định hình chiếu còn lại của điểm A hoặc B.

Bài tập 1

Trang 54

Vẽ hình chiếu còn lại của khối hình học đã cho Cho điểm A hoặc B thấy, hãy xác định hình chiếu còn lại của điểm A hoặc B.

Bài tập 2

Tiêu đề	Phép chiếu vuông góc
Người hướng dẫn	TS. GV. Trương Đắc Dũng
Trường học	Khoa Xây dựng
Chuyên ngành	Cơ kỹ thuật
Thể loại	Đồ họa kỹ thuật

Định dạng
Số trang	54
Dung lượng	1,54 MB