khái niệm cơ bản trong sinh bệnh học

Trình bày được quan niệm khoa học về bệnh nguyên học, mối quan hệ nhân quả trong bệnh nguyên học 3.. Trình bày được quan niệm khoa học về bệnh sinh học, mối liên quan giữa bệnh nguyê

CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN (TRONG SINH BỆNH HỌC)

Ts Trần Ngọc Dung

BM Sinh lý bệnh – Miễn dịch

MỤC TIÊU BÀI GIẢNG

1 Trình bày được thế nào là một quan niệm khoa học về bệnh.

2 Trình bày được quan niệm khoa học về bệnh

nguyên học, mối quan hệ nhân quả trong bệnh

nguyên học

3 Trình bày được quan niệm khoa học về bệnh sinh học, mối liên quan giữa bệnh nguyên và bệnh sinh

4 Hiểu được khái niệm về tính phản ứng của cơ thể

QUAN NIỆM KHOA HỌC VỀ BỆNH

• Quan niệm về bệnh qua các thời đại:

- Thời đại nguyên thủy:

- Các nền văn minh cổ đại: thời kỳ cổ

học Trung Quốc (3000 năm trước Công

Nguyên), thời cổ Ai Cập, nền văn minh Ấn Độ, nền văn minh Hy Lạp - La Mã (từ thế kỷ VI

trước công nguyên đến thế kỷ II sau công

nguyên): Trường phái Pythagoras (580 - 498

trước công nguyên) và Học thuyết thể dịch của Hyppocratus

- Thời kỳ trung cổ:

- Thế kỷ XVI - XVII:

Andre Vésale (1541 - 1564)

William Harvey (1578 - 1657)

+ Học thuyết cơ học về bệnh

+ Học thuyết hóa học về bệnh

- Thế kỷ XVIII - XIX:

Bệnh là tổn thương ở tế bào

Bệnh và chết là rối loạn hằng định nội môi Khái niệm duy tâm về bệnh: học thuyết của Mesmer

- Thế kỷ XX:

Có 3 xu hướng chính: Theo tâm thần học

Theo hóa học Theo cơ học + Về tâm thần: học thuyết của Freud và thuyết thần kinh của Pavlov

+ Về hóa học: Bệnh là rối loạn của khả năng thích nghi (Hans selge)

+ Về cơ học: Bệnh là do sai lệch trong cấu trúc phân tử (Linus Pauling): Bệnh lý phân tử

• Quan niệm khoa học về bệnh:

- Bệnh có tính chất của một cân bằng mới

- Bệnh làm hạn chế khả năng lao động

•Thái độ người thầy thuốc trong điều trị và phòng bệnh

Yếu tố gây hại Yếu tố bảo vệ

QUAN NIỆM KHOA HỌC VỀ BỆNH NGUYÊN

1 Một số quan niệm sai lầm về bệnh nguyên:

- Thuyết nguyên nhân đơn thuần

- Thuyết điều kiện gây bệnh

- Thuyết thể tạng

2 Quan niệm khoa học về bệnh nguyên

học:

• Mối quan hệ giữa nguyên nhân và điều kiện:

- Nguyên nhân quyết định và điều kiện phát huy tác dụng của nguyên nhân

+ Nguyên nhân gây bệnh quyết định sự phát sinh và các đặc điểm của bệnh

+ Điều kiện gây bệnh hỗ trợ sự phát sinh bệnh

- Tác động qua lại giữa nguyên nhân và điều kiện gây bệnh

• Quy luật nhân quả trong bệnh nguyên học:

+ Mỗi bệnh (hậu quả) đều có nguyên nhân

nhất định quyết định và nguyên nhân có trước hậu quả

+ Có nguyên nhân nhưng không nhất thiết

phải có hậu quả nếu không có điều kiện

+ Cùng một nguyên nhân có thể có những hậu quả khác nhau tùy theo điều kiện:

+ Một hậu quả (triệu chứng bệnh) có thể do

nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra

3 Phân loại yếu tố bệnh nguyên:

Yếu tố bệnh nguyên bên ngoài:

· Yếu tố cơ học

· Yếu tố lý học

· Yếu tố hóa học

· Yếu tố sinh học

· Yếu tố xã hội Yếu tố bệnh nguyên bên trong:

· Yếu tố di truyền

· Yếu tố thể tạng

QUAN NIỆM KHOA HỌC VỀ BỆNH SINH

- Khái niệm

- 4 thời kỳ: Ủ bệnh, tiền phát, toàn phát và kết thúc

1 Vai trò của yếu tố bệnh nguyên trong bệnh sinh: phụ thuộc vào

- Liều lượng của yếu tố bệnh nguyên

- Thời gian tác dụng của yếu tố bệnh nguyên

2 Vai trò của phản ứng tính trong bệnh sinh:

- Tuổi

- Giới

- Hoạt động thần kinh nội tiết

- Thể tạng

- Ngoại môi

3 Mối liên quan giữa cục bộ và toàn thân

trong quá trình bệnh sinh:

- Liên quan giữa toàn thân và cục bô

- Liên quan giữa cục bộ và toàn thân

4 Vòng xoắn bệnh lý:

-Thế nào là vòng xoắn bệnh lý?

- Thái độ của người thầy thuốc khi có vòng xoắn bệnh lý xuất hiện

Chấn thương

Thiếu oxy máu

KT TKTW

HP /ƯC

RL tuần hoàn Giảm HA

Sốc

Độc chất

Vòng xoắn bệnh lý

Mô hình vòng xoắn bệnh lý trong sốc chấn thương