SINH LÝ BỆNH ĐẠI CƯƠNG CHỨC NĂNG HÔ HẤP

SINH LÝ BỆNH ĐẠI CƯƠNG CHỨC NĂNG HÔ HẤP SINH LÝ BỆNH ĐẠI CƯƠNG CHỨC NĂNG HÔ HẤP SINH LÝ BỆNH ĐẠI CƯƠNG CHỨC NĂNG HÔ HẤP SINH LÝ BỆNH ĐẠI CƯƠNG CHỨC NĂNG HÔ HẤP SINH LÝ BỆNH ĐẠI CƯƠNG CHỨC NĂNG HÔ HẤP

SINH LÝ BỆNH ĐẠI CƯƠNG CHỨC NĂNG

HÔ HẤPBS.Trịnh Thị Hồng Của

MỤC TIÊU BÀI GIẢNG

Sau khi học xong bài này, sinh viên có khả năng:

1 Trình bày được 04 rối loạn của quá trình hô

4 Trình bày được khả năng thích nghi của cơ

thể trong suy hô hấp

ĐẠI CƯƠNG VỀ BỘ MÁY HÔ HẤP

1 Sơ lược cấu trúc

 Hô hấp ngoài:thông khí và khuếch

tán

tế bào

3 Điều hòa hoạt động hô hấp

hành tủy và chia thành 2 trung tâm

mỗi trung tâm gồm 3 phần:hít vào ở phía trước,thở ra ở phía sau,điều hòa chung cả hít vào và thở ra ở phía

trên

pH và nhiệt độ của máu qua não

4 RỐI LOẠN CHỨC NĂNG HÔ HẤP NGOÀI

 RỐI LOẠN THÔNG KHÍ

 RỐI LOẠN KHUẾCH TÁN

4.1.RỐI LOẠN THÔNG KHÍ

 Rối loạn thông khí hạn chế

 Rối loạn thông khí tắc nghẽn

4.1.1.Rối loạn thông khí hạn

chế

về mặt giải phẫu: cắt phổi, teo phổi người

Surfactan-thay đổi sức căng bề mặt bên trong phế

nang→phổi không bị xẹp trong quá trình hô hấp)

thương lồng ngực, viêm phổi, cổ

chướng→hạn chế cử động của lồng ngực và các cơ hô hấp→khả năng dãn nở của phổi

↓ giảm thông khí → giảm thông khí

4.1.2.Rối loạn thông khí tắc

nghẽn

đường dẫn khí

- Tắc nghẽn đường dẫn khí cao (thanh,

khí quản):Phù thanh quản

- Tắc nghẽn đường dẫn khí sụn (phế

quản):khối u, dị vật

- Tắc nghẽn đường hô hấp màng (tiểu

phế quản tận):co thắt cơ Ressesel

4.1.3.Một số bệnh lý gây rối

loạn thông khí thường gặp

không khí không thay đổi nhưng áp suất

động của lồng ngực trong khi hô hấp, gây rối loạn thông khí (mãng sườn di động→hô hấp đảo ngược→ suy hô hấp)

quản mạn tính

 Ngạt

phần không khí thở

- Giai đoạn hưng phấn

- Giai đoạn ức chế

- Giai đoạn suy sụp toàn thân

Giai đoạn hưng phấn

 Cơ chế:thiếu O2, tăng CO2 nên

-trung tâm hô hấp (+)

-trung tâm vận mạch(+)

Giai đoạn ức chế

 Biểu hiện:Hô hấp giảm dần, huyết

áp ↓, nằm yên, tiêu tiểu không tự

chủ, da và niêm mạc tím tái

 Cơ chế:(-)trung tâm hô hấp,(-) não

 giảm hoạt động các cơ quan 

huyết áp ↓, giãn cơ vòng hậu môn, bàng quang ↓ tiêu tiểu không tự chủ

Giai đoạn suy sụp

 Biểu hiện:ngừng thở hoàn toàn,

thỉnh thoảng thở ngáp cá, HA = 0

 Cơ chế: não bị ức chế hoàn toàn

KHUYẾN TÁN CỦA MỘT CHẤT

KHÍ QUA MÀNG

 Màng khuếch tán là khoảng cách từ vách phế

nang đến vách mao mạch

- Hiệu số áp lực khí ở 2 bên màng, sự chênh lệch

càng lớn thì lưu lượng khuếch tán khí càng lớn

- Diện tích màng khuếch tán càng lớn, lưu lượng

khuếch tán càng lớn

- Độ dày màng khuếch tán, độ dày càng mỏng thì lưu

lượng khuếch tán càng lớn

- Lượng máu đến phế nang phải được cung cấp đầy

đủ và cũng phải luôn đổi mới

4.2.RỐI LOẠN KHUẾCH TÁN

màng khuếch tán

giữa thông khí và tưới máu

khuếch tán

khuếch tán

4.2.1.Rối loạn khuếch tán do giảm diện tích màng KT

phần phổi, viêm phổi thùy

lượng tuần hoàn…

4.2.2.Rối loạn khuếch tán do

mất cân bằng giữa thông khí và tưới máu

tích máu tưới cho phế nang=1(tối ưu cho sự khuếch tán máu)

4.2.3.Rối loạn khuếch tán do rối loạn màng khuếch tán

mạch, gồm 8 lớp: Lớp dịch lót phế nang

(chất surfactant), biểu bì phế nang, màng

căn bản của phế nang, khoảng kẽ, thành

mao mạch, lớp tế bào nội mạc, huyết

tương, màng hồng cầu

khoảng cách phải di chuyển của phân tử khí

4.2.4 Rối loạn khuếch tán do

giảm hiệu số khuếch tán

chênh lệch phân áp) của chất khí giữa phế nang và mao mạch

số khuếch tán:Thay đổi thành phần

không khí thở, áp lực không khí thở, tuổi tác…

Khí phế thũng

bệnh lý mạn tính của đường hô hấp

vách phế nang bị phá hủy  nhiều

phế nang thông với nhau, tiết nhiều chất nhầy, tổ chức xơ phát triển→hẹp tắc lòng phế quản tận và giảm khả

năng đàn hồi nhu mô phổi

Viêm phổi do Streptococcus pneumoniae

Phù phổi cấp (OAP)

hấp

 Cơ chế: tổn thương và huyết động

 Hậu quả:giảm diện khuếch tán, dầy

màng khuếch tán, hiệu số phân áp giảm

5.RỐI LOẠN QUÁ TRÌNH VẬN

CHUYỂN OXY

được vận chuyển đến các mô nhờ vào

hệ tuần hoàn và máu (Hb trong hồng cầu)

tuần hoàn ↓,mạch tắt động-tĩnh mạch

lượng và chất lượng)

6.RỐI LOẠN QUÁ TRÌNH HÔ

HẤP TẾ BÀO

trong tế bào do không sử dụng được

- Thiếu cơ chất

- Thiếu men hô hấp:coenzyme

- Nhiễm độc men hô hấp:thuốc ngủ…

7.THIỂU NANG HÔ HẤP (SUY

HÔ HẤP)

 Định nghĩa: Suy hô hấp là tình

trạng cơ quan hô hấp ngoài mất khả

chức

7.1.Một số nghiệm pháp thăm

dò chức năng hô hấp ngoài

7.1.1.Thăm dò khả năng thông khí

VC→trong 1 giây có thể thở ra được từ 3/4 đến 4/5 lượng khí đã hít vào

7.1.2.Thăm dò khả năngkhuếch tán

- Trực tiếp: đo độ khuếch tán CO nồng độ

thấp (DLCO) từ phế nang vào máu→sự

gấp 1,23 lần so với O2)

7.2.Phân loại suy hô hấp

 Theo lâm sàng: 3 mức độ

mệt, khó thở Thăm dò chức năng hô hấp bình thường

 Theo phân áp khí trong máu: pCO2, pO2

giảm):Bệnh lồng ngực, thần kinh, cơ, hen PQ…

phổi, phù phổi…

hấp ngoài và do rối loạn ở hệ tuần hoàn

(tim)

7.3.Biểu hiện của suy hô hấp

mao mạch

+ kém đào thải CO2: phổi

+ ứ trệ tuần hoàn:suy tim

+ trộn lẫn máu động – tĩnh mạch:tim bẩm

sinh

+ do đa hồng cầu, do nhiễm độc Hb

7.4.Sự thích nghi của cơ thể

trong suy hô hấp

(+)TTHH→tăng nhịp thở, thở nhanh và sâu

xương tăng sinh hồng cầu để vận chuyển oxy, tái phân bố lại máu  tập trung máu nuôi các cơ quan quan trọng (não, tim).

men,tăng chuyển hóa→ sử dụng oxy ở các

mô