2 tom tat luan an tieng viet

ĐỀ CƯƠNG NGHIÊN CỨU BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG TẠI CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG ÁP DỤNG MÔ HÌNH KHUNG QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG CỦA TỔNG CỤC GIÁO DỤC NGHỀ NGHIỆP C[.]

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH

QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG TẠI CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG ÁP DỤNG MÔ HÌNH KHUNG QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG CỦA

TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH

Người hướng dẫn khoa học:

TS Nguyễn Kim Dung

TS Đặng Thị Ngọc Lan

Phản biện 1: PGS.TS Trần Khánh Đức

Phản biện 2: PGS TS Bùi Văn Hồng

Phản biện 3: PGS TS Dương Minh Quang

Luận án sẽ được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận án cấp Trường, họp tại Trường Đại học Sư phạm TP Hồ Chí Minh

Vào lúc giờ, ngày … tháng … năm

Có thể tìm hiểu luận án tại:

- Thư viện Quốc gia Việt Nam.

- Thư viện Trường Đại học Sư phạm TP.HCM.

- Thư viện Khoa học Tổng hợp TP.HCM.

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Trong những năm qua, hoạt động quản lý chất lượng (QLCL) được cáccấp lãnh đạo và các cơ sở giáo dục quan tâm nhằm không ngừng nâng cao chấtlượng đào tạo, đáp ứng yêu cầu thị trường lao động Việc xây dựng hệ thốngQLCL theo hướng đổi mới quản trị nhà trường, nâng cao chất lượng đào tạotrong trường Cao đẳng là hướng đi đúng đắn góp phần thực hiện thành côngcuộc đổi mới căn bản toàn diện giáo dục Việt Nam Hiện nay, cùng với hoạtđộng kiểm định chất lượng thì việc xây dựng HT QLCL trong nhà trường lànền tảng quan trọng trong việc bảo đảm và không ngừng nâng cao chất lượngđào tạo, nâng cao tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm Tuy nhiên, hoạt động QLCLtrong trường Cao đẳng đang tồn tại những vấn đề bất cập, ảnh hưởng nhiều vàtrực tiếp đến hoạt động đào tạo và quản lí chất lượng đào tạo trong trường Caođẳng Nguyên nhân cơ bản của các bất cập trên có thể do hoạt động QLCLtrong trường Cao đẳng chưa được quan tâm, chú trọng đúng mức

Hiện nay, GD&ĐT Việt Nam đang trong quá trình đổi mới căn bản, toàn

diện giáo dục và đào tạo đã nêu rõ: “Đảm bảo các điều kiện nâng cao chất lượng; chuẩn hóa, hiện đại hóa, hệ thống giáo dục và đào tạo”; “Đổi mới công tác quản lý giáo dục, trong đó coi trọng QLCL”; “Chuẩn hóa các điều kiện đảm bảo chất lượng và quản lý quá trình đào tạo; chú trọng QLCL đầu ra”; trong đó chỉ rõ: “Giao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho các cơ sở giáo dục” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2013) Trong giai đoạn 2014-2015, Tổng

Cục giáo dục nghề nghiệp đã triển khai thí điểm xây dựng mô hình HT QLCLdạy nghề ở các trường Cao đẳng được tập trung đầu tư thành trường chất lượngcao Các trường Cao đẳng đã xây dựng và trình phê duyệt HT QLCL; xây dựngchương trình, tài liệu; kiểm soát; chỉ đạo, phân công các đơn vị nghiên cứu, ràsoát tình hình thực tiễn để tiến hành xây dựng HT QLCL; xây dựng chi tiết cácnội dung QLCL; ban hành Mô hình khung HT QLCL trong trường Cao đẳngbước đầu thể chế hóa một cách đồng bộ các quy định, qui trình, các văn bản vàkiểm soát chặt chẽ cùng với các cơ chế, chính sách hỗ trợ, khuyến khích góp phầntạo điều kiện tốt cho việc vận hành các qui trình quản lý nói riêng và hoạt độngđào tạo của trường nói chung Tuy nhiên, có thể thấy rằng, việc triển khai HTQLCL ở trường Cao đẳng chưa phát huy hiệu quả

Trước bối cảnh đó, để thực hiện quan điểm và mục tiêu trên, việc đổi mới

cơ chế quản lý và bảo đảm chất lượng đào tạo là ưu tiên hàng đầu, đòi hỏi các

cơ quan quản lý nhà nước và trường Cao đẳng thiết lập chính sách, tổ chứcthực hiện việc xây dựng và phát triển và cải tiến hệ thống QLCL là việc làm hết

sức cần thiết Các mô hình BĐCL, QLCL và hệ thống BĐCL bên trong trường

Cao đẳng được đề cao, được nhiều tác giả quan tâm nghiên cứu Tuy nhiên,chưa có công trình nghiên cứu hệ thống, chuyên sâu về HT QLCL trong trườngCao đẳng áp dụng mô hình khung QLCL

Vì những lí do trên, đề tài: “Quản lý chất lượng tại các trường cao đẳng

áp dụng mô hình khung quản lý chất lượng của Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp” được chọn nghiên cứu nhằm đề xuất các giải pháp mang tính đột phá

ở hoạt động QLCL trong trường Cao đẳng áp dụng mô hình khung QLCL gópphần nâng cao chất lượng hoạt động trong trường Cao đẳng, thiết thực thựchiện Nghị quyết 29 Hội nghị lần thứ tám của Ban Chấp hành Trung ương Đảngkhóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lí luận về hoạt động QLCL trong trường Cao đẳng;thực trạng hoạt động QLCL trong trường Cao đẳng áp dụng mô hình khungQLCL; đề tài đề xuất các giải pháp đề xuất các giải pháp QLCL, qua đó gópphần cải tiến và nâng cao hoạt động QLCL ở trường Cao đẳng áp dụng môhình khung QLCL hiện nay

3 Khách thể nghiên cứu

Quản lý chất lượng ở trường Cao đẳng áp dụng mô hình khung QLCL

4 Đối tượng nghiên cứu

Hoạt động QLCL ở trường các trường cao đẳng áp dụng mô hình khungQLCL của Tổng cục giáo dục nghề nghiệp

5 Giả thuyết nghiên cứu

Hoạt động QLCL ở trường Cao đẳng áp dụng mô hình khung QLCL đangtồn tại những bất cập và hạn chế nhất định, cơ chế quản lí hầu như không thayđổi kể từ khi triển khai HT QLCL trong nhà trường Nếu khái quát, hệ thốnghóa được lí luận về hoạt động QLCL theo tiếp cận thành tố và nội dung cáchoạt động của HT QLCL và tiếp cận hệ thống và chức năng quản lý (hệthống/khung quản lý chất lượng); Khảo sát, đánh giá khách quan, toàn diệnthực trạng HT QLCL thì có thể đề xuất được các giải pháp QLCL trong trườngCao đẳng cần thiết, khả thi góp phần cải thiện và nâng cao hoạt động QLCLtrong trường Cao đẳng áp dụng mô hình khung QLCL

6 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Hệ thống hóa cơ sở lí luận về hoạt động QLCL ở trường Cao đẳng ápdụng mô hình khung QLCL

- Khảo sát, đánh giá thực trạng hoạt động QLCL ở trường Cao đẳng ápdụng mô hình khung QLCL

- Đề xuất các giải pháp QLCL ở trường Cao đẳng áp dụng mô hình khungQLCL.

- Khảo sát sự cần thiết và tính khả thi của các giải pháp đề xuất

- Thực nghiệm một giải pháp QLCL ở trường Cao đẳng áp dụng mô hìnhkhung QLCL

7 Phạm vi nghiên cứu

7.1 Về đối tượng nghiên cứu: Tập trung nghiên cứu hoạt động QLCL trong

trường Cao đẳng của chủ thể quản lí là lãnh đạo các trường Cao đẳng áp dụng

mô hình khung QLCL

7.2 Về địa bàn nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên cứu hoạt động QLCL thuộc

HT QLCL ở các trường Cao đẳng áp dụng mô hình khung QLCL thuộc miềnBắc, miền Trung và miền Nam gồm Trường CĐN Cơ khí Nông nghiệp;Trường CĐN Kỹ thuật Công nghiệp Việt Nam – Hàn Quốc; Trường CĐN Dulịch Huế; Trường CĐN Đà Lạt, và Trường CĐ Kỹ thuật Công nghệ Bà Rịa –Vũng Tàu

Tổ chức thực nghiệm được thực hiện tại Trường Cao đẳng Kỹ thuật Côngnghệ Bà Rịa – Vũng Tàu

7.3 Về khách thể khảo sát:

- Nhóm 1: Cán bộ quản lí cấp trường và Cán bộ quản lí cấp đơn vị (bangiám hiệu; lãnh đạo các khoa, phòng, trung tâm)

- Nhóm 2: Giảng viên (tổ trưởng chuyên môn và GV trường Cao đẳng)

- Nhóm 3: Chuyên viên phụ trách hoạt động QLCL tại các đơn vị ở trườngCao đẳng

8 Phương pháp tiếp cận và phương pháp nghiên cứu

8.1 Phương pháp tiếp cận

Luận án được nghiên cứu dựa trên tiếp cận hệ thống, tiếp cận chức năngquản lí, tiếp cận quá trình và tiếp cận thực tiễn

8.2 Phương pháp nghiên cứu

Luận án sử dụng các nhóm phương pháp chủ yếu: (1) Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận: phân tích và tổng hợp các tài liệu có liên quan nhằm hiểubiết sâu sắc, đầy đủ hơn bản chất cũng như những dấu hiệu đặc thù của vấn đềnghiên cứu, trên cơ sở đó sắp xếp chúng thành một hệ thống lí thuyết của đềtài; Phương pháp khái quát hóa các nhận định độc lập: Phương pháp này được

sử dụng để rút ra những luận điểm có tính khái quát về các vấn đề nghiên cứu,

từ những quan điểm, quan niệm độc lập của các tác giả khác nhau; (2)Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn, bao gồm: phương pháp điều tra bằng bảng

hỏi, phương pháp phỏng vấn sâu, phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động

để khảo sát, đánh giá thực trạng HT QLCL tại các trường Cao đẳng áp dụng

mô hình khung QLCL; Khảo sát mức độ cần thiết và khả thi của các giải pháp

quản lí được đề xuất; (3) Nhóm phương pháp xử lí số liệu: sử dụng phần mềm

thống kê SPSS 20 để phân tích và xử lí số liệu Ngoài ra, luận án sử dụngphương pháp thực nghiệm để thực nghiệm một giải pháp đề xuất

9 Đóng góp mới của luận án

9.1 Về lí luận

- Hệ thống hóa, bổ sung, làm rõ những vấn đề lí luận về hoạt động QLCL ởtrường Cao đẳng áp dụng mô hình khung QLCL (các khái niệm về chất lượng,quản lý chất lượng; tiếp cận lý thuyết quản lý theo các nội dung QLCL và cácyếu tố ảnh hưởng đến hoạt động QLCL ở trường Cao đẳng áp dụng mô hìnhkhung QLCL)

- Đề xuất mới mục tiêu, nội dung, phương thức tổ chức HT QLCL ở trườngCao đẳng phù hợp với sự phát triển và tình hình thực tiễn hoạt động trong nhàtrường hiện nay

9.2 Về thực tiễn

- Đánh giá đầy đủ, chính xác, khách quan thực trạng HT QLCL ở trườngCao đẳng áp dụng mô hình khung QLCL; phát hiện các tồn tại và bất cập hoạtđộng QLCL ở trường Cao đẳng áp dụng mô hình khung QLCL, giúp các nhàquản lí tại trường Cao đẳng có cơ sở định hướng và đưa ra các giải pháp cảitiến để đổi mới hoạt động QLCL ở trường Cao đẳng áp dụng mô hình khungQLCL hiệu quả hơn

- Đề xuất một số giải pháp QLCL ở trường Cao đẳng có tính khả thi, hiệuquả, góp phần cải thiện chất lượng thực hiện các nội dung quản lý cơ bản trongtrường Cao đẳng áp dụng áp dụng theo mô hình khung QLCL

- Góp phần xây dựng hoạt động QLCL phù hợp và đáp ứng với tình hìnhthực tiễn trường Cao đẳng áp dụng mô hình khung QLCL

10 Cấu trúc của luận án

Luận án gồm: phần mở đầu, 3 chương, kết luận và khuyến nghị, danhmục các công trình đã công bố, tài liệu tham khảo và phần phụ lục

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG ÁP DỤNG MÔ HÌNH KHUNG QUẢN LÝ CHẤT

LƯỢNG 1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Những nghiên cứu về quản lý chất lượng ở trường cao đẳng

1.1.1.1 Các nghiên cứu trên thế giới

Hoạt động QLCL và BĐCL bên trong các cơ sở giáo dục nói chung vàtrường Cao đẳng nói riêng và định hướng phát triển được nhiều quan tâmnghiên cứu, đa số các nước nước đánh giá cao vai trò quan trọng của hệ thốngQLCL Điểm chung của hoạt động bảo đảm chất lượng đào tạo nghề trên thếgiới không chỉ dừng lại ở việc thiết lập các tiêu chuẩn chất lượng cho toàn hệthống giáo dục, chú trọng các mục tiêu giáo dục và đào tạo, sự thực hiện, cáckết quả hay chỉ số học tập và cải tiến chất lượng duy trì năng lực cạnh tranh màcòn xây dựng kế hoạch BĐCL để cải thiện chất lượng gồm các lĩnh vực: tài trợcho người học dựa trên thành tích đạt được; quốc tế hóa giáo dục; xây dựngmôi trường nghiên cứu tốt hơn; thu hút, tuyển dụng cũng như giữ chân đội ngũgiảng viên; và đào tạo phù hợp với nhu cầu công việc Định hướng và xâydựng chính sách đầu tư phát triển nguồn nhân lực qua đào tạo nghề và đẩymạnh đào tạo nghề cho lao động nhằm đáp ứng cơ cấu nhân lực cho nền kinh

tế các nước

Bên cạnh đó, có nhiều chuyên gia đã nghiên cứu về chất lượng, hoạtđộng QLCL với các hình thức đa dạng và thể hiện ở các hoạt động BĐCL Cáctác giả đều nhấn mạnh đến tầm quan trọng của hoạt động QLCL trong việcmang lại những lợi ích cho các cơ sở giáo dục với sản phẩm là sự phù hợp vớinhững tuyên bố sứ mạng và kết quả đạt được của mục tiêu trong phạm vi cácchuẩn mức được chấp nhận công khai Tuy nhiên, việc xác lập chuẩn, xây dựngqui trình, xác định tiêu chí đánh giá và vận hành, đo lường, đánh giá, thu thập

và xử lí số liệu của HT QLCL; Tìm ra cách thức để vận dụng cho hoạt độngQLCL và đặc thù của mỗi trường Cao đẳng chưa được thể hiện rõ Mức độ gắn kếthoạt động QLCL với các tiêu chuẩn, tiêu chí kiểm định chất lượng ở trường caođẳng nghề chưa rõ nét

1.1.2 Các nghiên cứu ở Việt Nam

Hoạt động QLCL và BĐCL bên trong các cơ sở giáo dục nói chung vàtrường Cao đẳng nói riêng được nhiều tác giả nước ngoài quan tâm nghiên cứu,

đa số tác giả đánh giá cao vai trò quan trọng của hệ thống QLCL

Điểm chung của các nhà nghiên cứu là: 1) Vận dụng hệ thống QLCL tronglĩnh vực giáo dục và đào tạo; 2) Nghiên cứu các mô hình BĐCL, KĐCL trongkhu vực và trên thế giới; 3) Đề xuất các mô hình, các tiêu chí, tiêu chuẩnQLCL trong GD&ĐT; 4) Với nhiều công trình khoa học, bài viết, sách chuyênkhảo cho thấy sơ nét về các khái niệm, nguyên tắc, đặc điểm của chất lượng,các mô hình quản lý, phương pháp, biện pháp và qui trình QLCL và QLCL đàotạo trong giáo dục nghề nghiệp nói chung và các trường cao đẳng nói riêng.Tuy nhiên, những công trình nghiên cứu trên chưa thể hiện rõ nét, cụ thể về

hoạt động QLCL trong trường Cao đẳng, chưa làm rõ vai trò và chức năng cụthể của các nhà quản lí trong quá trìnhhoạt động của HT QLCL.

1.1.2 Những nghiên cứu về mô hình quản lý chất lượng

1.1.2.1 Các nghiên cứu trên thế giới

Qua phân tích mô hình đã thể hiện các đặc điểm khá chung với mô hìnhkhung QLCL mà trường Cao đẳng áp dụng và có thể vận dụng trong luận ántiếp cận theo quan điểm “Sự đáp ứng mục tiêu của trường Cao đẳng, là sự thoảmãn nhu cầu của khách hàng (nội bộ và bên ngoài) Điểm chung của các môhình là các cơ sở giáo dục phải xác định tầm nhìn, sứ mạng trong đó có mụctiêu mà nhà trường hướng đến phải xây dựng phù hợp với khả năng về nguồnlực và yêu cầu xã hội Triển khai các hoạt động đánh giá hoạt động BĐCL bêntrong nhà trường trước khi thực hiện đánh giá ngoài Tuy nhiên, qua phân tíchcho thấy trường Cao đẳng có thể kế thừa và vận dụng những điểm chung từ môAUN-QA là Mô hình khung QLCL là mô hình tổng hợp, được chi tiết hóa từcấp quản lý cao nhất đến cấp triển khai thực hiện Mô hình này hướng đếnquản lý chất lượng tổng thể TQM, tập trung vào quá trình (giống ISO), tậptrung đến kết quả đầu ra (giống EFQM) và phát triển các hoạt động giảng dạy,học tập (giống ESG) Chính vì vậy, việc tham khảo và vận dụng mô hìnhAUN-QA để bổ sung và hoàn thiện các khoảng trống của mô hình khungQLCL là rất cần thiết, mang lại nhiều tác động tích cực cho việc cải tiến chấtlượng đào tạo, đáp ứng yêu cầu của các bên liên quan trong trường Cao đẳng

1.1.2.2 Các nghiên cứu ở Việt Nam

Hoạt động QLCL và BĐCL bên trong các cơ sở giáo dục nói chung vàtrường Cao đẳng nói riêng được nhiều tác giả nước ngoài quan tâm nghiên cứu,

đa số tác giả đánh giá cao vai trò quan trọng của các mô hình QLCL và Điểmchung của các nghiên cứu mô hình QLCL đều nhấn mạnh các cơ sở giáo dục cầntập trung: Xây dựng sơ đồ các thành tố cần quản lý trong HT QLCL, xây dựngđược các qui trình và đảm bảo điều kiện cho việc thực hiện được Tuy nhiên,hoạt động QLCL như thế nào để đáp ứng theo nhu cầu của các bên liên quan vàhướng tới mục tiêu chung là phát triển hoạt động QLCL theo hướng bền mộtcách bền vững thì chưa được các tác giả quan tâm nghiên cứu sâu để hoạt độngQLCL đạt hiệu quả tốt nhất khi áp dụng theo mô hình khung QLCL trongtrường Cao đẳng

1.1.3 Khái quát kết quả các công trình nghiên cứu đã công bố và những vấn đề đặt ra luận án cần giải quyết

1.1.3.1 Những vấn đề có thể kế thừa

a) Nghiên cứu nước ngoài

1/ Hoạt động QLCL cần được luật hóa, nhằm tạo hành lang pháp lý khôngchỉ ở trường Cao đẳng mà còn gắn kết và đáp ứng nhu cầu của các bên liênquan

2/ Giáo dục nghề nghiệp trên thế giới từ trước đến nay đã vận hành theonhiều mô hình QLCL và BĐCL khác nhau; mỗi mô hình đều thích ứng theonhững điều kiện KT và XH và sự phát triển của hệ thống GDNN trong từnggiai đoạn nhất định

3/ QLCL trong trường Cao đẳng là việc làm hết sức quan trọng và có ýnghĩa quyết định đối với sự tồn tại, sự phát triển trường Cao đẳng nói riêng vàcủa cả hệ thống GDNN nói chung để kiểm soát hiệu quả hoạt động QLCL 4/ Xét về mức độ của HT QLCL áp dụng trong trường cao đẳng hiện naythể hiện ở các mức độ: KSCL, BĐCL và QLCL tổng thể

5/ Triển khai HT QLCL trong trường Cao đẳng đòi hỏi sự cam kết, sự nỗlực của các cấp lãnh đạo; sự tham gia tích cực và tự giác của tất cả các thànhviên trong nhà trường và sự phối hợp của các bên liên quan

b) Nghiên cứu ở Việt Nam

1/ Áp dụng HT QLCL là một đòi hỏi cấp thiết đối với trường Cao đẳng nóiriêng và hệ thống GDNN Việt Nam nói chung

2/ Hiện nay, HT QLCL giáo dục nghề nghiệp mới được triển khai nhưngchưa đưa vào quản lý và quản trị hệ thống; vì thế, QLCL đang là lĩnh vựctrường Cao đẳng ở Việt Nam còn khó khăn, lúng túng và mới mẻ trong quátrình triển khai và đánh giá hiệu quả trong từng nội dung quản lý của HTQLCL

3/ Nghiên cứu các mô hình QLCL của các nước, trên cơ sở đó xem xét, lựachọn và đề xuất các giải pháp có tính cần thiết và tính hiệu quả để vận dụngvào trường Cao đẳng áp dụng mô hình khung QLCL

1.1.3.2 Những vấn đề chưa được đề cập nghiên cứu

1/ Các vấn đề về QLCL mới chỉ được nghiên cứu trong phạm vi GDNN

nói chung mà chưa có các nghiên cứu cụ thể về HT QLCL đã được xây dựng

và triển khai áp dụng ở trường Cao đẳng áp dụng mô hình khung QLCL

2/ Chưa lý giải đầy đủ các nguyên nhân khiến cho việc thực hiện, triển khai

HT QLCL ở trường Cao đẳng áp dụng mô hình khung QLCL còn lúng túng,gặp nhiều khó khăn; chưa đáp ứng được mục tiêu chất lượng hằng năm đểkiểm soát được hiệu quả hoạt động QLCL hiện nay trong nhà trường

3/ Hoạt động QLCL ở trường Cao đẳng áp dụng mô hình khung QLCL

được nghiên cứu và công bố ở nhiều công trình nhưng đề xuất giải pháp QLCLgắn với hoạt động thực tiễn của nhà trường và hướng đến việc quản lí có hiệuhoạt động đào tạo chưa được triển khai chưa được triển khai và thực hiện có hệthống

1.1.3.3 Những vấn đề luận án cần tập trung nghiên cứu giải quyết

Từ kết quả nghiên cứu tổng quan, luận án sẽ tập trung giải quyết các vấn

đề chủ yếu sau đây:

1/ Nghiên cứu lý luận về hoạt động QLCL ở trường Cao đẳng áp dụng mô

hình khung QLCL

2/ Khảo sát thực trạng về HT QLCL ở trường Cao đẳng áp dụng mô hình

khung QLCL, Qua đó làm cơ sở đề xuất các giải pháp QLCL khả thi và phùhợp với đặc thù ở trường Cao đẳng để nâng cao chất lượng đào tạo, năng lựccạnh tranh và vị thế của nhà trường trong hệ thống GDNN

3/ Đề xuất các giải pháp QLCL có tính cần thiết và tính khả thi khi triển

khai ở trường Cao đẳng áp dụng mô hình khung QLCL

1.2 Các khái niệm cơ bản

1.2.1 Chất lượng

Khái niệm chất lượng được sử dụng trong luận án của NCS tiếp cận là sựđáp ứng mục tiêu của trường Cao đẳng, là sự thoả mãn nhu cầu của kháchhàng (nội bộ và bên ngoài)

1.2.2 Đảm bảo chất lượng

Trong phạm vi nghiên cứu luận án quan niệm: “ĐBCL giáo dục nghề nghiệp của trường Cao đẳng là các hoạt động do trường Cao đẳng thực hiện trong quá trình để đáp ứng mục tiêu, thoả mãn các nhu cầu của khách hàng (nội bộ và bên ngoài)”.

1.2.3 Quản lý chất lượng

Trong phạm vi nghiên cứu của luận án quan niệm: NCS tiếp cận QLCL làtuân thủ qui trình, gắn với các tiêu chuẩn, tiêu chí; là toàn bộ quá trình hoạtđộng có kế hoạch, có hệ thống được tiến hành để BĐCL bên trong của nhàtrường (chất lượng đầu vào, quá trình và đầu ra)

1.2.4 Hệ thống quản lý chất lượng

Hệ thống quản lý chất lượng luận án tiếp cận: Hệ thống QLCL ở trườngCao đẳng là hệ thống quản lý toàn bộ quá trình đào tạo để ĐBCL từ đầu vào,quá trình và đầu ra

1.3 Hoạt động quản lý chất lượng ở trường Cao đẳng áp dụng mô hình khung quản lý chất lượng

1.3.1 Mục tiêu, yêu cầu và đặc điểm của hoạt động quản lý chất lượng

Áp dụng HT QLCL nhằm nâng cao hiệu quả và chất lượng thực hiện củacác nội dung quản lý cơ bản trong trường Cao đẳng, trên cơ sở đó nâng caochất lượng đào tạo, đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động (Tổng cục GDNN,2015)

Hệ thống QLCL trường Cao đẳng mang tính hệ thống, tuân thủ các quyđịnh hiện hành, bảo đảm phù hợp với mục tiêu đào tạo và thể hiện được tầmnhìn, sứ mạng, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển của cơ sở giáo dụcnghề nghiệp trong từng giai đoạn

Hệ thống QLCL áp dụng áp dụng mô hình khung QLCL trong trường Caođẳng được xây dựng kết hợp giữa mô hình QLCL theo ISO 9001 và mô hìnhBĐCL theo quá trình CIPO Trên cơ sở xem xét tính phù hợp và khả thi vớichức năng, nhiệm vụ của trường Cao đẳng được quy định trong các văn bảnpháp quy hiện hành đối với đào tạo nói chung và đào tạo nghề nói riêng Ápdụng thống nhất, đảm bảo và phù hợp với đặc thù hoạt động quản trị và quản lýtrong nhà trường Các nội dung quản lý được lựa chọn khi xây dựng mô hìnhkhung QLCL đảm bảo các tiêu chí: có tính phổ biến; có tần suất thực hiện cao,liên quan trực tiếp đến nhà trường và các bên liên quan; thuận lợi cho việc xâydựng và áp dụng ở trường Cao đẳng

1.3.2 Cấu trúc mô hình khung quản lý chất lượng

Cấu trúc mô hình khung QLCL, gồm có 3 phần như sau:

Phần 1: Các yêu cầu chung bao gồm các tài liệu chung của HT QLCL và

danh mục các qui trình QLCL cần xem xét xây dựng, trong đó có Sổ tay chấtlượng (bao gồm chính sách chất lượng, mục tiêu chất lượng, các qui trìnhQLCL, yêu cầu năng lực, trách nhiệm, quyền hạn của các mô tả công việc)

Phần 2 Các hướng dẫn thực hiện, gồm có các điều kiện cần thiết để thiết

lập và triển khai HT QLCL, qui trình QLCL và những điểm cần quan tâm trongquá trình triển khai HT QLCL

Phần 3 Tài liệu hướng dẫn qui trình và các bước xử lý công việc, gồm có

tài liệu hướng dẫn trình bày qui trình/hướng dẫn công việc, các bước xử lýcông việc, biểu mẫu kèm theo qui trình và hướng dẫn công việc

1.3.3 Chủ thể hoạt động quản lý chất lượng ở trường Cao đẳng

Hoạt động QLCL của trường Cao đẳng do nhiều cấp thực hiện Tuy nhiên,

sự phân cấp cụ thể, rõ ràng vai trò, trách nhiệm của từng chủ thể là việc làmquan trọng Bên cạnh đó, trường Cao đẳng ngày càng được giao quyền tự chủ,

tự chịu trách nhiệm nhiều hơn về quản lý nhân sự, tài chính, chất lượng đầu ra.Vấn đề chất lượng đầu ra cũng khác hơn - là vấn đề có ý nghĩa sinh tồn của

trường Cao đẳng Chủ thể hoạt động QLCL ở trường Cao đẳng tham gia vào

HT QLCL gồm: CBQL (BGH, trưởng/phó phòng/khoa/trung tâm), GV và CV.Hoạt động QLCL ở trường Cao đẳng có sự tham gia của nhiều chủ thể, mỗichủ thể quản lý có vai trò, nhiệm vụ khác nhau trong hoạt động này Khi cácchủ thể phát huy đầy đủ vai trò, trách nhiệm của mình và có sự phối hợp chặtchẽ với nhau trong quá trình làm việc thì hoạt động QLCL ở trường Cao đẳng

sẽ mang lại hiệu quả cao và góp phần quan trọng vào việc duy trì và nâng caochất lượng đào tạo của nhà trường Tác giả xác định chủ thể quản lý hoạt độngQLCL trong luận án là Hiệu trưởng ở trường Cao đẳng

1.3.4 Nội dung quản lý chất lượng

QLCL của trường Cao đẳng áp dụng mô hình khung QLCL thể hiện quacác nội dung cơ bản, gồm: Xây dựng mục tiêu hoạt động QLCL; Xây dựng nộidung thông qua các thành tố cần quản lý trong HT QLCL (quản lý nội dungchương trình, quản lý hoạt động dạy và học, quản lý người học, quản lý tổ chứcnhân sự, quản lý cơ sở vật chất, quản lý tài chính, quản lý quan hệ trường –ngành, quản lý nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế, quản lý tài liệu và hồ

sơ, quản lý hỗ trợ điều hành; và quản lý hoạt động đánh giá, phân tích và cảitiến hệ thống QLCL); Xác định phương thức tổ chức HT QLCL; Đánh giá kếtquả hoạt động HT QLCL Hoạt động QLCL trong trường Cao đẳng là quản lícác hoạt động trên, thông qua việc thực hiện các chức năng quản lí đối với mỗihoạt động đó, kết hợp với việc sử dụng các nguồn lực sẵn có của nhà trường đểđạt mục tiêu mà nhà trường đã xây dựng

1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động quản lý chất lượng

1.4.1 Các yếu tố khách quan

Các yếu tố ảnh hướng đến hoạt động QLCL trường trong trường Cao đẳnggồm: Nền kinh tế thị trường, cơ chế quản lí nhà nước về hoạt động QLCLtrong giáo dục nghề nghiệp, thời đại chất lượng, xu hướng toàn cầu hóa và hội

nhập quốc tế và tác động của cách mạng 4.0, Khả năng cạnh tranh về nghề

viên là yếu tố có tác động quan trọng đối với việc thực hiện hiệu quả hoạt độngnày ở mỗi trường Cao đẳng Năng lực hoạt động QLCL được hình thành từ cácthành tố cơ bản gồm: nhận thức và thái độ.

1.4.2.2 Vai trò của đơn vị tham gia hoạt động quản lý chất lượng

Đơn vị BĐCL (đơn vị tham mưu) có chức năng tư vấn cho Hiệu trưởng,điều hành việc triển khai và giám sát hoạt động QLCL trong trường Cao đẳng.Nếu đơn vị BĐCL có đủ năng lực và nguồn lực triển khai HT QLCL thì vai tròđược phát huy, chức năng và nhiệm được thực hiện đầy đủ nhằm góp phầnnâng cao hiệu quả hoạt động QLCL ở trường Cao đẳng Hoạt động này sẽkhông đạt được chất lượng và hiệu quả như mong muốn khi các hoạt động trênkhông được thực hiện một cách đầy đủ và có hệ thống

1.4.2.3 Môi trường văn hóa chất lượng

Môi trường VHCL là môi trường mà ở đó sự duy trì, cải tiến và nâng caoQLCL đã trở thành mục tiêu chung của mọi thành viên trong nhà trường.Chính vì thế, môi trường VHCL ảnh hưởng lớn đến hoạt động QLCL ở nhàtrường Khi xây dựng được môi trường VHCL có nghĩa là đã tạo lập và duy trìmôi trường làm việc luôn chủ động tìm tòi, sáng tạo một cách thường xuyên,liên tục, với nhiều hình thức hoạt động để cải thiện và nâng cao chất lượng đàotạo của Nhà trường Hoạt động QLCL ở trường Cao đẳng chỉ thực sự bền vữngkhi diễn ra trong môi trường VHCL trong nhà trường

1.4.2.4 Tài chính dành cho hoạt động QLCL

Kinh phí cho hoạt động QLCL được trích trong kinh phí chi thường xuyênhàng năm của trường Cao đẳng Nội dung và định mức chi cho hoạt độngQLCL ở trường Cao đẳng được quy định khác nhau Qua đó, Kinh phí danhcho hoạt động QLCL chưa được luật hóa trong các quy định của Cơ quan chủquản từng trường nên kinh phí dành cho hoạt động QLCL còn hạn hẹp và rấtkhó khăn Định mức chi trả thù lao cho hoạt động QLCL chưa được xứng đángvới công sức họ bỏ ra Việc đầu tư cơ sở vật chất cho hoạt động QLCL trongtrường Cao đẳng chưa được chú trọng và quan tâm thực hiện, khó khăn phầnlớn là do vấn đề kinh phí

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

Chương 1 đã tập trung làm sáng tỏ các vấn đề cơ bản sau đây:

1/Khái niệm “Chất lượng” và “Bảo đảm chất lượng”, “Quản lý chất lượng”

và “Hệ thống quản lý chất lượng” Qua đó, QLCL áp dụng mô hình khungQLCL là các hoạt động triển khai, rà soát đánh giá do trường Cao đẳng thựchiện để đạt tới mục tiêu đào tạo, thoả mãn các nhu cầu của các bên liên quan

(bên trong và bên ngoài), với mong muốn đạt được hiệu quả cao nhất và chi phítiết kiệm nhất QLCL của trường Cao đẳng áp dụng mô hình khung QLCL thểhiện qua 11 nội dung cơ bản Hoạt động QLCL trong trường Cao đẳng là quản

lí các hoạt động trên, thông qua việc thực hiện các chức năng quản lí đối vớimỗi hoạt động đó, kết hợp với việc sử dụng các nguồn lực sẵn có của nhàtrường để đạt mục tiêu mà nhà trường đã xây dựng

2/Những vấn đề lí luận về hoạt động của HT QLCL, bao gồm: tầm quantrọng của hoạt động QLCL; mục tiêu của HT QLCL; nội dung, phương thức tổchức và đánh giá kết quả hoạt động của HT QLCL; nhân sự triển khai HTQLCL; hệ thống tin tin hỗ trợ HT QLCL; và các điều kiện hỗ trợ hoạt độngQLCL

3/Trên cơ sở khái niệm “Quản lí chất lượng trong trường Cao đẳng” và líluận về hoạt động QLCL trong trường Cao đẳng áp dụng mô hình khungQLCL, chương 1 đã xác định nhiệm vụ của hoạt động QLCL; trình bày việcthực hiện các thành tố trong HT QLCL; Đánh giá kết quả hoạt động của HTQLCL; Chuẩn bị các điều kiện cho hoạt động QLCL

4/Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động QLCL trong bao gồm các yếu tốcác yếu tố khách quan (nền kinh tế thị trường; cơ chế quản lí nhà nước về hoạtđộng QLCL ở GDNN; thời đại chất lượng, xu hướng toàn cầu hóa và hội nhậpquốc tế; khả năng cạnh tranh về nghề nghiệp và việc làm); Các yếu tố chủ quan(nhận thức của cán bộ quản lí, giảng viên và chuyên viên về vai trò của hệthống quản lý chất lượng; vai trò của đơn vị tham gia hoạt động quản lý chấtlượng; môi trường văn hóa chất lượng)

Chương 1 đã xây dựng, hệ thống hóa lí luận để định hướng, làm cơ sở choviệc xác định nội dung khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng hoạt độngQLCL và thực trạng tác động của các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động QLCLtrong trường Cao đẳng ở chương 2

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG

Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG ÁP DỤNG MÔ HÌNH KHUNG

QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG 2.1.Tình hình triển khai hoạt động quản lý chất lượng trong giáo dục nghề nghiệp

2.2 Khái quát trường Cao đẳng áp dụng mô hình khung quản lý chất lượng

2.3 Tổ chức khảo sát thực trạng