sinh học đất

chứng minh đất là môi trường sống tốt nhất của hầu hết các loài sinh vật

Chứng minh đất là môi trường sống tự nhiên tốt nhất với hầu

hết các loài vi sinh vật !

MỞ ĐẦU

I Khái quát về vi sinh vật

Vi sinh vật là những sinh vật đơn bào có cấu tạo đơn

giản, nhỏ bé, thường được đo bằng micromet Không thể quan sát bằng mắt thường mà phải quan sát thông qua kính hiển vi Chúng bao gồm cả virus, vi khuẩn, archaea, vi nấm, vi tảo, động vật nguyên sinh,…. 

II Các yếu tố ảnh hưởng tới sự tồn tại, sinh trưởng

và phát triển của vi sinh vật

Vi sinh vật phân bố rộng rãi trong các môi trường tự nhiên và chịu tác động của các yếu tố lý, hóa, sinh học

từ các môi trường tự nhiên như:

III Môi trường sống của vi sinh vật và sự phân bố trong môi trường.

Môi trường sống của sinh vật là tất cả những gì bao quanh chúng, có ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến đời sống, 

sự sinh trưởng, phát triển của vi sinh vật

Vi  sinh  vật  có  mặt  ở  tất  cả  các  môi  trường  tự  nhiên  như:  môi  trường  không  khí,  môi  trường  nước  và  môi  trường đất… Mỗi một môi trường có các đặc điểm điển  hình  khác  nhau  và  do  đó  sự  phân  bố  cũng  như  số  lượng, thành phần vi sinh vật trong mỗi môi trường đó  cũng khác nhau.

1 Môi trường không khí

Môi trường không khí được tính từ mặt đất, mặt nước trở lên

1.2 Sự phân bố của vi sinh vật trong không khí

Trong không khí có rất nhiều các vi sinh vật tồn tại Vi sinh vật trong không khí do bụi, hơi nước đã đem lại vi sinh vật từ trong đất, nước, hơi thở của con người và động vật mang bệnh bị gió cuốn vào không khí

Theo kết quả nghiên cứu của Omelansku lượng vi sinh vật trong các mùa thay đổi ( số lượng trung bình trong 10 năm)Bảng 1: Lượng vi sinh vật trong m3 không khí

Kết quả nghiên cứu trên bầu trời Matxcơva cho thấy:Bảng 2: Lượng vi sinh vật trong 1 lit không khí

Lượng vi sinh vật phân bố ở các khu vực khác nhau:

Bảng 3: lượng vi sinh vật /1m3 không khí ở các vùng khác nhau

Công viên trong thành phố 200

2 Môi trường nước

Tất cả những nơi có chứa nước trên bề mặt hay dưới lòng đất đều được coi là môi trường nước. Ví dụ như ao, hồ, sông, biển, nước ngầm    

2.2 Đặc điểm

+ Nước ngầm: Nước ngầm rất nghèo chất dinh dưỡng do đã được lọc qua các tầng đất

những yếu tố quan trọng quyết định sự phân bố của vi sinh vật

Hình ảnh một số ổ vi trùng trong nước

Vi khuẩn Legionella rất phổ biến ở các hồ tự nhiên, bùn và đất ẩm 

Theo Huston và Klein trong 1ml nước thải sinh hoạt chứa từ 100.000 – 800.000 trực khuẩn đường ruột; 1000 – 60.000 cầu khuẩn và từ 100 đến 2000 vi khuẩn yếm khí tạo nha

3 Môi trường đất

Môi trường đất bao gồm tất cả các vùng đất trên trái đất 

trong đó có đất mặt, các tầng đất dưới lớp đất mặt và cả các lớp đất dưới nước như đáy hồ, đáy biển , sống, suối…

3.1 Đặc điểm

-Đất là nơi chứa tất cả những gì mà các sinh vật sống bên trên nó thải ra, cũng như khi chúng kết thúc vòng đời của mình để lại

-Đất có độ ẩm ổn định đa dạng và thích hợp ( thường ở mức 30 – 85%)

-Đất là nơi có nhiệt độ dao động ổn định và thích hợp cho vi sinh vật ( 23 - 28°C)

-pH = 4 – 9

-Trong đất luôn có chứa các khí O2, H2, CO2, N2

trong đó Oxy chiếm từ 7 – 8% thuận lợi cho vi khuẩn hiếu khí phát triển

-Cấu trúc của đất

Trong môi trường đất còn có sự tương tác hỗ trợ qua lại giữa các nhóm sinh vật với nhau một các rõ nét để tạo lên một hệ thống sống có sự liên kết chặt chẽ với nhau Tập đoàn vi sinh vật sống trong đất rất đa dạng nên tác động lẫn nhau cũng rất phức tạp. 

• Tác động lẫn nhau của các vi sinh vật trong đất được chia làm 6 nhóm như sau:

1 Không có tác động lẫn nhau (neutralism)

2 Cạnh tranh (competition)

3 Tác động hỗ trợ hay tương trợ (mutualism)

4 Tác động tích cực một chiều (commensalism)

5 Tác động tiêu cực một chiều (amensalism)

6 Ký sinh (parasitism) và làm mồi (predation)

• Tác động qua lại giữa các nhóm động vật đất khác với vi sinh vật.

• Mối quan hệ giữa VSV và thực vật

3.2 Sự phân bố của vi sinh vật trong đất

- Đất là môi trường sống tốt nhất của vi sinh vật. Trong đất 

có đầy đủ các yếu tố và điều kiện cần thiết cho vi sinh vật sinh trưởng, phát triển. Trong đất có đầy đủ dinh dưỡng, nhiệt độ = 

22 - 280C, pH = 4 - 9, rH2 = 0 - 40V; r = 30 - 80%

- Tuy nhiên, sự phân bố về số lượng và chủng loại vi sinh vật lại thuộc từng loại đất khác nhau, liên quan mật thiết đến độ 

Bảng 4: Động thái vi sinh vật trên một số loại đất ở vùng đồng bằng Bắc Bộ

→ Nhìn vào bảng 4 bảng 2, 3 ở trên ta thấy số lượng và chủng

loại vi sinh vật trong đất đa dạng về chủng loại, số lượng hơn so với môi trường không khí.

- Trong cùng một loại đất, vi sinh vật phân bố khác nhau theo độ 

sâu. Càng xuống sâu số lượng và thành phần vi sinh vật giảm. Ở tầng  canh tác số lượng, chủng loại vi sinh vật là nhiều nhất và tỷ lệ hảo  khí/yếm khí > 1. Xuống các tầng dưới, tỷ lệ hảo khí/yếm khí < 1.

Theo số liệu của Hoàng Lương Việt: ở tầng đất 9 – 20 cm ở đất đồi vùng Mộc Châu - Sơn La có tới 70,3 triệu vi sinh vật trong 1 gam đất Tầng từ 20 – 40 cm có 48,6 triệu, tầng từ

40 – 80 cm có chứa 45,8 triệu, tầng từ 80 – 120 cm có chứa 40,7 triệu

Bảng 5: Lượng vi khuẩn trong đất xác định theo chiều sâu đất

Chiều sâu đât

Ở tầng canh tác, vi sinh vật chủ yếu phân bố xung quanh

vùng rễ cây.

Bảng 6: phân bố của vi sinh vật quanh vùng rễ cây

Một số vi sinh vật ở quanh vùng rể cây blue

lupin (Papaviza và Davey)

Theo một vài số liệu gần đây cho thấy trung bình trong đất

vi khuẩn chiếm 90% tổng số Xạ khuẩn 8%, vi nấm 1%, còn lại 1% là tảo và động vật nguyên sinh Tỷ lệ này thay đổi tùy theo các loại đất khác nhau cũng như vĩ độ địa lý, tầng

đất… Nhìn vào số liệu các bảng trên ta thấy Ở những đất

có đầy đủ dinh dưỡng, độ thoáng khí tốt, nhiệt độ, độ ẩm,

pH thích hợp thì vi sinh vật phát triển nhiều về số lượng và thành phần Cho thấy sự phát triển của vi sinh vật chính là nhân tố làm cho đất phì nhiêu màu mỡ Hay nói khác “ số lượng và thành phần vi sinh vật trong đất tỷ lệ thuận với độ phì nhiêu của đất

IV Kết luận

Vi sinh vật phân bố ở khắp mọi nơi Sự phân bố của

chúng trong tự nhiên phụ thuộc vào tác động của các yếu

tố từ môi trường đến sự sinh trưởng và phát triển của vi sinh vật Vì vậy thành phần cũng như số lượng của vi

sinh vật trong các môi trường tụ nhiên cũng khác nhau

Từ các kết quả nghiên cứu trên cho thấy hệ vi sinh vật trong đất đa dạng và phong phú hơn so với môi trường nước và không khí Số lượng cũng như thành phần

chủng loại trong đất đa dạng hơn