lịch sử phát triển y học gia đình thế giới

Tuyến y tế ban đầu là Chỉ dự phòng, không điều trị Trang bị kém Trình độ thấp Chất lượng kém Rẻ tiền Mô hình y tế nước nghèo Không hiệu quả Bác sĩ dở Bệnh viện nhỏ cho cộng đồng nhỏ!. 1.

Lịch sử phát triển

Y học gia đình thế giới

TS BS Võ Thành Liêm

Nội dung

1 Lịch sử phát triển Y học gia đình thế giới

2 Mô hình bác sĩ gia đình tại một số nước

1 Bác sĩ gia đình là gì?

family medicine = general practice = general

practitioners = family practice = family practitioners

= family physicians = general medicine = general

internists = primary care = BSGĐ (VN)

BSGĐ là gì? -> Lịch sử của BSGĐ

G olfing

P ractitioner

1 Bác sĩ gia đình là gì?

1.1 Tuyến y tế ban đầu ?

1.2 Bác sĩ tuyến ban đầu?

1.3 Du nhập mô hình BSGĐ vào các nước đang phát triển?

1.1 Tuyến y tế ban đầu?

Tuyến y tế ban đầu là

Chỉ dự phòng, không điều trị Trang bị kém

Trình độ thấp

Chất lượng kém

Rẻ tiền

Mô hình y tế nước nghèo

Không hiệu quả

Bác sĩ dở

Bệnh viện nhỏ cho cộng đồng nhỏ!

KHÔNG ĐÚNG

1.1 Tuyến y tế ban đầu?

Tuyến y tế ban đầu là hình thức dịch vụ y tế cho nhu cầu sức khỏe ban đầu

1.1 Tuyến y tế ban đầu?

Nhu cầu sức khỏe ban đầu

Đa dạng: dự phòng, điều trị, theo dõi, nâng cao sức khỏe

Đa phần đơn giản Tập trung vào vài mặt bệnh thường gặp

Giai đoạn sớm, tiên lượng tốt

1.1 Tuyến y tế ban đầu?

Quá tải bệnh viện = y tế tuyến ban đầu yếu

1.2 BS tuyến đầu: phương Tây

Lịch sử Tây y: bác sĩ là người

Chăm sóc sức khỏe cho cá nhân và gia đìnhHoạt động tại phòng mạch hoặc tại nhà

Trạm xá -> bệnh viện:

Ban đầu: hình thành trễ

Chăm sóc người nghèo, vô gia cư Dịch bệnh, thảm họa, chiến tranh Bệnh nan y, truyền nhiễm

Cần theo dõi liên tụcHiện tại: cách mạng khoa học kỹ thuật

Chuyên khoa hóa, kỹ thuật hóa Trung tâm hiện đại

Bệnh khó – phức tạp, yêu cầu kỹ thuật cao

Mô hình hệ thống y tế 3 tuyến:

Tuyến 1: BSTQ: bệnh thông thường Tuyến 2: bệnh phức tạp hơn

Tuyến 3: bệnh phức tạp + giảng dạy

1.2 BS tuyến đầu: phương Tây

Lord Dawson

1920

Bác sĩ tổng quát: là chuyên khoa sâu

1960-1970: Cách mạng công nghệ: chuyên khoa hóa y khoa: rõ rệt

Xác định lại hình ảnh bác sĩ tổng quát

BSTQ có cần thiết?

BSTQ có vai trò điều trị?

BSTQ , BS chuyên khoa: tương quan về chuyên môn?

BSTQ là chuyên ngành lâm sàng sau đại học nhằm phục vụ tuyến y tế ban đầu

Alma Ata 1978 WONCA 2011

BS tổng quát=BS chuyên

khoa tổng quát

1.2 BS tuyến đầu: phương Tây

1.3 Du nhập y học gia đình

Y học hiện đại (phương Tây):

Giai đoạn thuộc địa: châu Á, châu Phi, Nam Mỹ

Bác sĩ = bệnh viện

Thiếu bác sĩ

Thiếu BS ở tuyến y tế ban đầu Tăng đào tạo y sĩ, y tá, Cho tuyến y tế cơ sở Giới hạn chức năng: dự phòng, không điều trị Hình ảnh xấu: y tế tuyến đầu = y tế kém chất lượng Giải pháp tạm thời ở giai đoạn đầu -> cần thay đổi khi đủ điều kiện

1.3 Du nhập y học gia đình

Du nhập mô hình y học gia đình

BSTQ (phương Tây) = BS chuyên khoa tổng quát

BSTQ (phương Tây) = BSGĐ (nước đang phát triển)

≠ BS tổng quát đang hiện diện

YHGĐ/YHTQ (WONCA 2011).

Là lĩnh vực khoa học và hàn lâm, với đặc trưng về nội dung đào tạo, nghiên cứu, y học chứng cớ và kỹ năng lâm sàng

Là một chuyên khoa lâm sàng hướng chăm sóc ban đầu

Bác sĩ gia đình là bác sĩ tổng quát nâng cao

2 Mô hình BSGĐ tại các nước

2 Mô hình BSGĐ tại các nước

Tham gia điều trị BV, ít khám tại nhà

Mô hình đa dạng: cá nhân, nhóm, hiệp hội…Không mô hình y tế phân tuyến

Đào tạo:

3 năm sau đại học

Đào tạo liên tục suốt đời

90% trường y có khoa YHGĐ

2.2 Mô hình của Anh

Bảo hiểm y tế toàn dân (nhà nước)

BSGĐ:

Theo dõi 1500-2000 BN (ràng buộc)

Khám ~30 BN/ngày

Trả theo đầu dân quản lý (BHYT)

Khám tại nhà nhiều, không điều trị tại BV

Khám tại nhà 1/3, không điều trị tại BV

Mô hình y tế phân tuyến, không bắt buộc

Khám chăm sóc tại nhà, đa dạng

Mô hình đa dạng: cá nhân (già); PK đa khoa (trẻ)

Mô hình y tế không phân tuyến, không bắt buộc

Đào tạo:

Chưa có chuyên khoa (định hướng 2 năm)

Chưa công nhận, đang phát triển

50% trường y có khoa YHGĐ (Sogo-Shinryo)

2.5 Mô hình của Cuba

Chăm sóc y tế miễn phí (nhà nước)

BSGĐ:

Theo dõi 600-800 BN (ràng buộc)

Khám ~30 BN/ngày

Chi trả bởi nhà nước (lương)

Khám tại nhà nhiều, không điều trị tại BV

Mô hình cá nhân (phối hợp y tá)

Mô hình Y học gia đình nào

cho Việt Nam?

Cám ơn đã chú ý theo dõi