Phân tích ba khổ cuối bài thơ Bếp lửa Download vn Văn mẫu lớp 9 Phân tích ba khổ cuối bài thơ Bếp lửa Tổng hợp Download vn 1 Dàn ý phân tích ba khổ cuối bài thơ Bếp lửa Dàn ý 1 1 Mở bài Giới thiệu v[.]
Trang 1Dàn ý phân tích ba khổ cuối bài thơ Bếp lửa
Dàn ý 1
1 Mở bài:
Giới thiệu về tác giả Bằng Việt và bài thơ Bếp lửa
Dẫn dắt đến khổ 3 của bài thơ
2 Thân bài:
a Suy ngẫm về bà và cuộc đời của bà:
- Hình ảnh "bếp lửa, nhóm lửa" mang ý nghĩa trừu tượng và khái quát:
"Bếp lửa" mà người bà nhóm, không chỉ là với những nguyên liệu tựnhiên mà còn nhóm bởi tinh yêu thương "ủ sẵn" của bà
Điệp từ "một ngọn lửa": thể hiện sức sống mãnh liệt và dai dẳng của ngọnlửa
→ Khẳng định sự bền bỉ của tình yêu thương mà bà dành cho người cháu củamình
"Ngọn lửa" ấy còn chứa cả ý chí và nghị lực sống phi thường của bà trongnhững năm tháng đói khát chiến tranh
- Cuộc đời của bà:
Từ láy "lận đận" và cụm từ "biết mấy nắng mưa": gợi ra sự tần tảo, vất vảcủa người bà
Điệp từ "nhóm": nhấn mạnh ý nghĩa của công việc "nhóm lửa" mỗi sớmmai của bà
Trang 2→ Bà "nhóm lửa" không chỉ là để nấu cơm với "khoai sắn ngọt bùi", với "nồixôi gạo mới" mà còn "nhóm" lên cả sự sẻ chia "tâm tình" với người cháu củamình.
Cụm từ "ấp iu nồng đượm" chỉ sự chi chút, tỉ mẩn của người bà khi nhómbếp
Câu cảm thán "Ôi kì lạ và thiêng liêng - bếp lửa": thể hiện niềm xúc độngchân thành của nhà thơ khi phát hiện ra một chân lý bình dị
b Tình cảm của người cháu dành cho bà:
Nhà thơ đã tới một đất nước xa xôi, hiện đại "có khói trăm tàu, có lửatrăm nhà" nhưng trong tâm trí luôn khắc khoải hình bóng của bà và bếplửa
Sự tương phản đối lập giữa hiện tại ồn ã với tuổi thơ bình yên, yên dịu
Nhà thơ nhớ về "ngọn lửa" bởi đó biểu tượng cho tuổi thơ, cho người bà,cho sự sống, tình yêu thương và niềm tin bất diệt, cho cội nguồn, quêhương, Tổ quốc
Câu hỏi tu từ khép lại bài thơ "Sớm mai này bà nhóm bếp lên chưa?": nỗinhớ nhung khôn nguôi và niềm khắc khoải mong nhớ về bà của ngườicháu
c Đánh giá nội dung, nghệ thuật:
- Nội dung:
Ba khổ cuối cho thấy những suy ngẫm của người cháu trưởng thành về bà
và cuộc đời của bà
Khẳng định tình cảm chân thành của người cháu dành cho bà của mình
Hình ảnh của bà và bếp lửa là biểu tượng cho quê hương, đất nước
Trang 3● Bài thơ “Bếp lửa” được sáng tác năm 1963 khi tác giả là du học sinh LiênXô.
● Giới thiệu đoạn trích: Ba khổ thơ cuối nói lên những suy ngẫm chiêmnghiệm về cuộc đời của bà cũng như hình tượng bếp lửa và nỗi nhớ khắckhoải, khôn nguôi về người bà của người cháu xa quê
II Thân bài
1 Những suy ngẫm chiêm nghiệm về cuộc đời của bà cũng như hình tượng bếp lửa
- Từ những kỉ niệm, hình ảnh bếp lửa luôn gắn với hình ảnh người bà
Trang 4● Hình ảnh bếp lửa kết tinh trong hình ảnh ngọn lửa: ngọn lửa của tình yêuthương, sự hy sinh luôn ủ sẵn trong lòng bà để làm sáng lên hy vọng, ýchí.
“Một ngọn lửa lòng bà luôn ủ sẵn Một ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng”
● Điệp ngữ “một ngọn lửa” nhấn mạnh tình yêu thương ấm áp bà dành chocháu, người bà nhen nhóm những điều thiện lương tốt đẹp đối với cháu
=> Hình ảnh người bà trong lòng cháu là người thắp lửa, giữ lửa và truyền lửa,truyền niềm tin, sức sống tới thế hệ tương lai
- Sự tần tảo, hi sinh của bà thể hiện: “Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa”: sựchiêm nghiệm của cháu về cuộc đời bà
● Cuộc đời bà đầy những gian truân, vất vả, lận đận trải qua nắng mưatưởng như không bao giờ dứt
● Điệp từ “nhóm” lặp lại bốn lần: người bà đã nhóm lên, khơi dậy nhữngyêu thương, ký ức và giá trị sống tốt đẹp trong lòng người cháu
- Hình ảnh bếp lửa kết tinh thành hình ảnh ngọn lửa chất chứa niềm tin, hy vọngcủa bà: Người cháu như phát hiện ra điều kỳ diệu giữa cuộc sống đời thường
“Ôi kì lạ và thiêng liêng - bếp lửa”: cháu thấm nhuần được tình yêu thương vàđức hi sinh của bà
2 Nỗi nhớ khắc khoải, khôn nguôi về người bà
- Lời tự bạch của đứa cháu khi trưởng thành, xa quê hương: Người cháu vẫncảm thấy ấm áp bởi tình yêu thương vô bờ của bà
- Kết thúc bài thơ tác giả tự vấn “Sớm mai này bà nhóm bếp lên chưa?”: Niềm
Trang 5=> Tác giả rất thành công trong việc sáng tạo ra hình tượng mang ý nghĩa thực,mang ý nghĩa biểu tượng: Bếp lửa.
- Kết hợp miêu tả, biểu cảm, tự sự phù hợp với dòng hồi tưởng và tình cảm củacháu
- Bài thơ chứa đựng triết lý, ý nghĩa thầm kín: những điều thân thiết của tuổi thơcủa mỗi người đều có sức tỏa sáng, nâng đỡ con người trên hành trình cuộc đời,tình yêu thương và lòng biết ơn chính là biểu hiện cụ thể của tình yêu thương,quê hương
III Kết bài
● Ba khổ cuối bài thơ “Bếp lửa” mang một ý nghĩa triết lý sâu sắc: về hìnhảnh người bà như một hình ảnh truyền thống làm bước đệm vững chắcnâng bước con người trong hành trình dài rộng của tương lai, cuộc đời
● Tình cảm gia đình là cơ sở vững chắc để làm nền tảng cho tình yêu quêhương đất nước
Phân tích 3 khổ cuối Bếp lửa
Bằng Việt là nhà thơ trưởng thành trong kháng chiến chống Mĩ cứu nước Bàithơ "Bếp lửa" của ông được sáng tác năm 1963 khi ông đang là một sinh viênLuật tại nước ngoài Bài thơ là lời của người cháu trưởng thành bồi hồi, xúcđộng khi nhớ về những kỉ niệm cùng người bà của mình Đặc biệt ba khổ cuốicủa bài thơ đã gợi lên cho người đọc thấy được những suy ngẫm về bà cũng nhưcuộc đời bà của người cháu Đồng thời cũng thể hiện được tình cảm của ngườicháu yêu thương luôn dành cho người bà thân yêu của mình
Ở những khổ thơ đầu, người cháu đã nhớ về hình ảnh bếp lửa, nhớ về người bàcủa mình Hình ảnh người bà tần tảo gắn liền với bếp lửa, gắn liền với tuổi thơ
Trang 6của cháu Sau những giây phút hồi tưởng đó là những chiêm nghiệm, suy ngẫmcủa người cháu về bà của mình, về cuộc đời của bà:
"Rồi sớm rồi chiều lại bếp lửa bà nhen Một ngọn lửa, lòng bà luôn ủ sẵn Một ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng
Hình ảnh "bếp lửa", "ngọn lửa" trong bài thơ vừa mang ý nghĩa trừu tượng lạivừa mang ý nghĩa khái quát Bếp lửa mà người bà luôn nhen nhóm suốt mấychục năm qua mỗi buổi sớm mai và chiều tà không chỉ đơn giản là nhóm bằngnhững thứ nguyên liệu như củi khô, rơm rạ của tự nhiên mà nó còn được nhómlên bởi tình yêu thương mà người bà luôn "ủ sẵn" trong tim của mình, là biểutượng của tình yêu và niềm tin mạnh mẽ đối với nhà thơ "một ngọn lửa" đượcnhà thơ lặp lại liên tiếp để nhấn mạnh sự sống dai dẳng và bất tử của ngọn lửa.Đồng thời nó cũng khẳng định sức mạnh, sự bền bỉ của tình yêu thương màngười bà dành cho cháu của mình Ngọn lửa ấy cũng là minh chứng cho ý chí
và nghị lực sống phi thường của người bà qua những năm tháng đói khát nhất,khốc liệt nhất của chiến tranh Bà chính là người nhóm lên ngọn lửa, giữ gìnngọn lửa ấy và truyền cho người cháu thân yêu của mình ngọn lửa của niềm tin,
hi vọng
Từ những dòng suy ngẫm ấy, nhà thơ lại càng thấu hiểu về người bà của mình,thấu hiểu những đức tính cao quý của người bà: đó là sự tần tảo, sự hy sinh vàđức nhân ái:
"Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa Mấy chục năm rồi, đến tận bây giờ
Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm Nhóm niềm yêu thương, khoai sắn ngọt bùi
Trang 7Nhóm nồi xôi gạo mới sẻ chung vui Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ
Ôi kì lạ và thiêng liêng - bếp lửa!"
Từ láy "lận đận" cùng cụm từ "biết mấy nắng mưa" đã gợi lên cho ta thấy sự tầntảo, vất vả của người bà trong cuộc đời của mình Thế nhưng dù vất vả hay giantruân, bà vẫn giữ cho mình những phẩm chất cao quý Điệp từ "nhóm" được lặplại liên tiếp bốn lần như để nhấn mạnh ý nghĩa của công việc "nhóm lửa" mỗisớm mai của bà Bà "nhóm lửa", không chi để nấu những bữa cơm với "khoaisắn ngọt bùi", với "nồi xôi gạo mới", mà còn "nhóm" lên cả tình yêu thương
"nồng đượm" trong gia đình, nhóm lên cả những "tâm tình tuổi nhỏ" sẻ chiacùng người cháu của mình Cụm từ "ấp iu nồng đượm" gợi lên sự khéo léo, tỷmẩn của người bà trong công việc nhóm bếp Lò than dưới đôi bàn tay bà lúcnào cũng ấm nóng, cũng tỏa sáng Hành động "nhóm bếp" của bà không cònđơn thuần là một hành động nhóm lửa nấu nướng mà cao hơn, nó trở thành biểutượng đầy ý nghĩa Thông qua việc nhóm lửa, bà mong muốn truyền cho ngườicháu tình yêu thương, sự sẻ chia với mọi người trong gia đình, với xóm làngxung quanh Hành động "nhóm lửa" của bà đã khắc sâu vào tâm trí của ngườicháu, để mỗi khi nhớ về "bếp lửa" thì những kí ức tuổi thơ lại ùa về, hoà cùng
nó là tình yêu quê hương, sự khắc ghi cội nguồn của mình
Nhớ về những kỉ niệm về bà bên "bếp lửa", nhà thơ bật lên một câu thơ cảmthán vô cùng xúc động:
"Ôi kì lạ và thiêng liêng - bếp lửa"
Từ "ôi" đặt ở đầu câu thơ cùng nghệ thuật đảo ngữ đã thể hiện sự ngạc nhiên,ngỡ ngàng của nhà thơ khi phát hiện ra một thứ chân lý mới, bình dị của cuộcđời mình Hình ảnh người bà tần tảo cùng bếp lửa ấm nóng đã hoà lại làm một,luôn rực rỡ, cháy sáng và thiêng liêng trong tâm hồn của người cháu
Trang 8Khổ cuối khép lại bài thơ là tình cảm mà người cháu đi xa dành cho người bàthân yêu của mình:
"Giờ cháu đã đi xa Có ngọn khói trăm tàu
Có lửa trăm nhà Có niềm vui trăm ngả Nhưng vẫn chẳng lúc nào quên nhắc nhở:
Sáng mai này bà nhóm bếp lên chưa? "
Khi viết bài thơ này, nhà thơ đang ở một đất nước xa xôi và lạnh giá, chính vìthế, lời bộc bạch của nhà thơ lại càng mang những cảm xúc thật chân thành vàxúc động Ở đất nước xa xôi này, mọi thứ đều hiện đại và mới mẻ "có khói trămtàu, có lửa trăm nhà, có niềm vui trăm ngả", thế nhưng trong lòng người cháu xaquê luôn khắc khoải hình bóng của người bà, của "bếp lửa chờn vờn trongsương sớm" Nhà thơ đã tạo nên một sự tương phản đối lập giữa sự ồn ã củahiện tại với cuộc sống bình yên của quá khứ Thế nhưng dù ở thời điểm nào,ngọn lửa của người bà nhóm lên mỗi sớm mai và chiều tối luôn thường trực,luôn âm ỉ trong trái tim của người cháu Ngọn lửa đó là biểu tượng cho tuổi thơ,cho người bà, cho sự sống, tình yêu thương và niềm tin bất diệt Nhớ về bà lànhớ về cội nguồn, nhớ về quê hương, Tổ quốc thân yêu, nơi bà và bếp lửa vẫnluôn còn sống mãi Khép lại bài thơ là một câu hỏi tu từ "Sớm mai này bà nhómbếp lên chưa?" thể hiện nỗi nhớ nhung khôn nguôi của người cháu và niềm hoàivọng khắc khoải khi nhớ về tuổi thơ, về gia đình, về bà và về quê hương
Thông qua hình tượng bếp lửa thông qua giọng điệu tha rất tha thiết, chân thành;thể thơ tám chữ tự do cùng nhịp thơ linh hoạt đã khiến cho hình ảnh bếp lửakhắc sâu vào tâm trí của người đọc, rất nồng nàn, thấm thía Ngôn từ trong bàithơ rất giản dị, gần gũi, mộc mạc như chính tình cảm chân thành mà nhà thơdành đến cho người bà của mình
Trang 9Qua ba khổ cuối của bài thơ Bếp lửa, nhà thơ Bằng Việt đã cho chúng ta thấyđược những suy ngẫm của một người cháu về người bà của mình cũng như cuộcđời tần tảo của bà Đồng thời ta cũng thấy được tình cảm chân thành, tha thiết
mà người cháu luôn dành cho người bà thân yêu của mình Hình ảnh người bàcùng bếp lửa chính là biểu tượng cho tuổi thơ, cho quê hương, đất nước
Phân tích ba khổ cuối bài thơ Bếp lửa - Mẫu 1
Trong cuộc đời mỗi con người khi sinh ra ai cũng có người thân, gia đình vànhững kỉ niệm ấm áp bên họ Tác giả Bằng Việt cũng vậy, ông đã có quãng thờigian rất hạnh phúc bên người bà thân thương của mình Hình ảnh in sâu trongtâm trí ông chính là hình ảnh chiếc bếp lửa cùng ngọn lửa của tình thương nơi
bà thân yêu của ông Bài thơ Bếp lửa là tình cảm sâu đậm của hai bà cháu dànhcho nhau Trong đó ba khổ thơ cuối bài đã diễn tả rất chi tiết sự chiêm nghiệm
và tình cảm của cháu dành cho bà- ngọn lửa sáng rực trong tim của cháu
Nhà thơ Bằng Việt là một trong những nhà thơ trưởng thành trong kháng chiếnchống Mĩ Bài thơ Bếp lửa được ông sáng tác năm 1963 lúc 19 tuổi và đang đi
du học ở Liên Xô Đoạn thơ nằm ở khổ 5, 6 và 7 của bài thơ, thể hiện lòng kínhyêu, trân trọng và biết ơn của người cháu với bà nói riêng và với gia đình, quêhương, đất nước nói chung
Sau khi đưa ra hình ảnh bếp lửa đẻ khơi nguồn cho dòng suy nghĩ về bà, sau đóngười cháu đã suy nghĩ về cuộc đời của bà thông qua hình ảnh bếp lửa:
Rồi sớm rồi chiều lại bếp lửa bà nhen Một ngọn lửa, lòng bà luôn ủ sẵn Một ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng
Trang 10Hình ảnh bếp lửa rồi đến ngọn lửa đã trở thành biểu tượng mãnh liệt cho tìnhyêu thương của 2 bà cháu tác giả ta đã cảm nhận được sự khó nhọc của người
bà khi ngày ngày nhóm bếp lửa Bà luôn hi sinh cho con cháu, người thân! Điệpngữ "một ngọn lửa" là sáng tạo nghệ thuật đắt giá của tác giả Nó nhấn mạnh sựsống dai dẳng bất diệt của ngọn lửa và ý nghĩa của tình yêu thương mà người bàdành cho cháu Ngọn lửa chính là hiện thân cho tâm hồn, nghị lực sống phithường của người bà Vì thế, bà không chỉ là người nhóm lửa, giữ lửa mà còn làngười, truyền lửa cho người cháu cũng như là thế hệ mai sau Bà tin cháu mìnhsau này sẽ nên người và thành tài để xây dựng non sông đất nước
Từ những suy ngẫm người bà trong cuộc sống, tác giả tiếp tục khẳng định phẩmchất cao quí của bà:
Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa Mấy chục năm rồi, đến tận bây giờ
Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm Nhóm niềm yêu thương, khoai sắn ngọt bùi Nhóm nồi xôi gạo mới sẻ chung vui Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ
Ôi kì lạ và thiêng liêng - bếp lửa!
Cuộc đời của bà phải trải qua rất nhiều khó khăn, gian khổ, nhưng sự thử tháchcủa thiên tai cũng như xã hội dường như đã trở thành một điều xảy ra bình
thường với bà Trong hoàn cảnh khó khăn ấy thì bà vẫn sáng lên những phẩmchất đáng quý của một người phụ nữ Việt Nam Điệp từ "nhóm" đã càng nhấn
Trang 11lòng yêu thương Bà là người nhóm lửa và cũng là người giữ cho ngọn lửa đóluôn tỏa sáng trong mọi hoàn cảnh Bà đã nhóm lên sự sống cũng như tình yêuthương dành cho mọi người Bếp lửa trở nên thiêng liêng hơn bao giờ hết "Ôi kì
lạ và thiêng liêng - bếp lửa!" Từ cảm thán "Ôi" kết hợp với nghệ thuật đảo ngữthể hiện sự ngạc nhiên, ngỡ ngàng như phát hiện ra một chân lí, điều kì diệugiữa cuộc sống đời thường Bếp lửa và bà như hóa thân vào làm một, luôn rỡcháy, bất tử trong lòng của người cháu
Giờ đây, tác giả đã sống xa quê, đã rời xa vòng tay người bà Cuộc sống đầy đủvật chất hơn, nhưng hình ảnh bà mãi là một dấu ấn khó phai Tình cảm ấy đã trởthành bất tử trong tâm hồn tác giả
Giờ cháu đã đi xa.
Có ngọn khói trăm tàu,
Có lửa trăm nhà, niềm vui trăm ngả, Nhưng vẫn chẳng lúc nào quên nhắc nhở:
- Sớm mai này, bà nhóm bếp lên chưa?
Dù cho tác giả đã hoàn thành nguyện ước của bà, đã là thành đạt, sống có íchcho đời Nhưng lòng tác giả vẫn luôn hướng về cội nguồn sinh dưỡng của mình
Có lẽ tác giả sẽ mãi không bao giờ quên hình ảnh cái bếp lửa bà nhóm cùng tìnhyêu thương bao la của bà Tác giả luôn luôn tự hỏi với lòng: bà bây giờ sốngnhư thế nào? Có khỏe mạnh hay không? bà nhóm bếp lên chưa? Bài thơ khéplại bằng câu hỏi tu từ thể hiện nỗi nhớ của người cháu luôn đau đáu một nỗi nhớvới gia đình, quê hương
Tác giả đã sử dụng rất sáng tạo hình ảnh cái bếp lửa và ngọn lửa để biểu tượngcho tình yêu vô bờ bến của bà dành cho người cháu Ngoài ra việc sử dụng linh
Trang 12hoạt tự sự, miêu tả và biểu cảm đã càng tăng thêm sự xúc cảm cho bài thơ vàbiểu lộ cảm xúc của tác giả chân thực, rõ nét hơn.
Tóm lại qua đoạn thơ trên ta lại càng hiểu hơn về hình ảnh người bà cũng như lànhững phẩm chất thiêng liêng cao quý của người phụ nữ Việt Bà mãi mãi là tínngưỡng đẹp nhất trong tâm hồn người cháu
Phân tích 3 khổ thơ cuối bài Bếp lửa - Mẫu 2
Bằng Việt thuộc thế hệ nhà văn trẻ được rèn luyện và trưởng thành trong thời kìkháng chiến chống Mỹ cứu nước Thơ Bằng Việt trong trẻo, mượt mà, tràn đầycảm xúc, đề tài thơ thường đi vào khai thác những kỉ niệm, những kí ức thời thơ
ấu và gợi những ước mơ tuổi trẻ Thành công nổi bật đầu tiên của Bằng Việt làbài thơ Bếp lửa (1963) Đó là một bài thơ viết về tình bà cháu, tình gia đình gắnliền với tình quê hương đất nước Sau khi xuất bản, tác phẩm này đã được bạnđọc đón nhận, làm nên tên tuổi Bằng Việt như một trong những nhà thơ hồn hậu,chân thành và da diết Đặc biệt là ba khổ thơ cuối bài nâng bếp lửa lên thànhhình tượng và để hình ảnh bà trở thành nền tảng vững chắc nâng bước tương laicho người cháu bé nhỏ ngày nào
Những khổ đầu bài thơ “Bếp lửa” là hình ảnh bếp lửa đã khơi nguồn cho dònghồi tưởng cảm xúc về bà, là những hồi tưởng những kỷ niệm tuổi thơ sống bên
bà và hình ảnh bà gắn liền với hình ảnh bếp lửa tuổi thơ Trong những ngàytháng vất vả ấy, bà vẫn giữ vững hy vọng, một niềm tin mãnh liệt vào khángchiến:
“Rồi sớm rồi chiều lại bếp lửa bà nhen Một ngọn lửa, lòng bà luôn ủ sẵn Một ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng…”
Trang 13Giữa tro tàn, mất mát, đau thương, bà lại nhóm lửa Bếp lửa ân cần ấm cúng,nhẫn nại của bà tương phản hoàn toàn với ngọn lửa hung tàn, thiêu hủy dã mancủa bọn giặc Bếp lửa bà nhen ấm nồng tình yêu thương, niềm tin trong sáng mà
“lòng bà luôn ủ sẵn”, “chứa niềm tin dai dẳng”
“Bếp lửa” bà nhen không chỉ là bếp lửa thông thường nữa mà nó chứa ngọn lửacủa nghĩa tình, ngọn lửa nhóm lên trong tâm hồn đứa cháu thơ một tình cảmrộng lớn Đó là tình bà hằng ấp ủ, tình thương bao la dạt dào suốt cả cuộc đời bàluôn dành cho cháu và những người thân yêu Từ “bếp lửa” của lòng yêu giađình và quê hương đất giờ đã trở thành hình ảnh “ngọn lửa” mang đậm giá trịbiểu tượng
“Ngọn lửa” - đó là sự sống, là niềm hy vọng và niềm tin mãnh liệt của bà vàocuộc kháng chiến, vào một tương lai tươi sáng, một tương lai không có chiếntranh Đất nước được độc lập, hòa bình, gia đình được đoàn tụ, sum họp Ngọnlửa ấm nồng như tình bà cháu, soi sáng cả quãng đường cháu đi Đây cũng làhình ảnh bao trùm, khái quát, là nét tình cảm tinh túy của cả bài thơ
Hình ảnh người bà hiện lên thật mộc mạc mà rực rỡ, một người bà cần cù, bền
bỉ, chắt chiu, giàu nghị lực và có tấm lòng hy sinh cao cả Đó là hiện thân củangười phụ nữ Việt Nam, người mẹ Việt Nam trong các cuộc chiến tranh khốcliệt, vừa anh hùng, trung hậu, dũng cảm, vừa rất mực đảm đang Ba câu thơ nhưmột nút nhấn, một điệp khúc khó quên trong bản tình ca: tình bà thiêng liêngcao quý
Hồi ức vẫn còn đó, hiện tại trong tâm trí nhà thơ chợt xuất hiện những dòng suyngẫm và triết lý sâu xa:
“Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa Mấy chục năm rồi, đến tận bây giờ