Phân tích hai khổ cuối bài thơ Viếng lăng Bác Download vn Văn mẫu lớp 9 Phân tích hai khổ cuối bài thơ Viếng lăng Bác Tổng hợp Download vn 1 Dàn ý phân tích hai khổ cuối bài thơ Viếng lăng Bác I Mở bà[.]
Trang 1Dàn ý phân tích hai khổ cuối bài thơ Viếng lăng Bác
I Mở bài:
- Giới thiệu vài nét về tác giả, tác phẩm
+ Viễn Phương là một trong những cây bút có mặt sớm nhất của lực lượng vănnghệ giải phóng miền Nam thời kì chống Mĩ cứu nước
+ Bài thơ Viếng lăng Bác thể hiện lòng thành kính và niềm xúc động sâu sắccủa của nhà thơ và của mọi người đối với Bác Hồ khi vào viếng lăng Bác, đặcbiệt là hai khổ thơ cuối
- Dẫn dắt, giới thiệu hai khổ cuối: Hai khổ thơ cuối thể hiện sâu sắc lòng thànhkính và niềm xúc động của nhà thơ và mọi người đối với Bác Hồ khi vào lăngviếng Bác
II Thân bài:
* Cảm xúc của nhà thơ khi ở trong lăng:
- Khổ thơ thứ ba diễn tả thật xúc động cảm xúc và suy nghĩ của tác giả khi vàolăng viếng Bác Khung cảnh và không khí thanh tĩnh như ngưng kết cả thời gian
và không gian ở bên trong lăng Bác đã được nhà thơ gợi tả rất đạt:
"… Bác nằm trong giấc ngủ bình yên Giữa một vầng trăng sáng diệu hiền Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim”
Trang 2+ Cụm từ “giấc ngủ bình yên” diễn tả chính xác và tinh tế sự yên tĩnh, trangnghiêm và ánh sáng dịu nhẹ, trong trẻo của không gian trong lăng Bác.
+ Bác còn mãi với non sông đất nước như trời xanh còn mãi mãi, Người đã hóathành thiên nhiên, đất nước, dân tộc Tác giả đã rất đúng khi khẳng định Bácsống mãi trong lòng dân tộc vĩnh hằng như trời xanh không bao giờ mất đi
* Tâm trạng lưu luyến của nhà thơ trước lúc khi trở về miền Nam:
– Khổ thơ thứ tư (khổ cuối) diễn tả tâm trạng lưu luyến của nhà thơ Muốn ởmãi bên lăng Bác, nhưng tác giả cũng biết rằng đến lúc phải trở về miền Nam,chỉ có cách gửi lòng mình bằng cách hóa thân, hòa nhập vào những cảnh vật ởbên lăng Bác để luôn được ở bên Người
“Mai về miền Nam thương trào nước mắt Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này”
– Từ “muốn làm” được lặp đi lặp lại nhiều lần trong đoạn thơ thể hiện được ướcmuốn, sự tự nguyện của tác giả Hình
ảnh cây tre lại xuất hiện khép bài thơ lại một cách khéo léo
– Tác giả muốn làm con chim, làm đóa hoa, làm cây tre trung hiếu, muốn đượcgắn bó bên Bác:
“Ta bên Người, Người tỏa sáng trong ta
Ta bỗng lớn ở bên Người một chút”
III Kết bài:
Trang 3– Qua hai khổ thơ cuối, nhà thơ đã thể hiện được niềm xúc động tràn đầy và lớnlao trong lòng khi viếng lăng Bác, thể hiện được những tình cảm thành kính, sâusắc với Bác Hồ.
– Bài thơ có giọng điệu phù hợp với nội dung bài tình cảm, cảm xúc Đó làgiọng vừa trang nghiêm, sâu lắng, vừa tha thiết đau xót tự hào
Phân tích hai khổ cuối bài thơ Viếng lăng Bác - Mẫu 1
Bác Hồ – vị lãnh tụ vĩ đại, người cha già của dân tộc, không biết có bao nhiêubài thơ, bài văn đã viết về Bác, nhưng một trong những tác phẩm để lại nhiềuxúc động, ấn tượng nhất cho người đọc đó là bài thơ Viếng Lăng Bác của tácgiả Viễn Phương Trong một lần ra thăm Lăng Bác, Viễn Phương vô cùng xúcđộng và đã viết lên bài thơ để tỏ lòng thành kính đối với Bác Đặc biệt hai khổthơ cuối thể hiện sâu sắc lòng thành kính và xúc động của nhà thơ đối với Bác
Hồ khi vào lăng viếng Bác
"Bác nằm trong giấc ngủ bình yên Giữa một vầng trăng sáng diệu hiền Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim”
Khi Bác mất, nhà thơ Tố Hữu đã từng viết bài thơ Bác ơi đầy xúc động:
Suốt mấy hôm rày đau tiễn đưa Đời tuôn nước mắt, trời tuôn mưa…
Chiều nay con chạy về thǎm Bác Ướt lạnh vườn cau, mấy gốc dừa!
Phân tích 2 khổ cuối bài viếng lăng bác – Khi Bác mất, không chỉ dân tộc khóc,những người con đất Việt khóc mà cả “Đời tuôn nước mắt, trời tuôn mưa” Bài
Trang 4thơ xúc động và giàu cảm xúc, diễn tả đúng với tâm trạng của dân tộc Và giờđây, khi Bác nằm trong Lăng, Viễn Phương vào thăm Bác vẫn một cảm giácđấy, đau thương vô cùng, dù Bác nằm đó, yên tĩnh, nghiêm trang nhưng trái timnhà Thơ vẫn đau nhói.
Bác nằm trong giấc ngủ bình yên Giữa một vầng trăng sáng diệu hiền
Trái tim của một con người chỉ luôn đau đáu vì dân tộc, hết một đời vì dân vìnước, không nghĩ gì đến lợi ích cá nhân Và giờ đây, Bác đang nằm trong lăngvới giấc ngủ ngàn thu, bình yên nhẹ nhàng, như trút bỏ mọi gánh nặng cuộc đời.Cuộc kháng chiến chống Mỹ đã thành công vang dội, Miền Nam Miền Bắc lạisum họp anh em một nhà như mong mỏi và ước nguyện của Bác Có lẽ, vì vậy
mà giấc ngủ của Bác thật bình yên, nhẹ nhàng Tác giả sử dụng “vầng trăngsáng dịu hiền” cho thấy hình ảnh Bác ngủ nhẹ nhàng, đẹp tự như vầng trăngsáng dịu dàng, một ánh sáng nhè nhẹ, ấm áp như trái tim Bác sưởi ấm cho toàndân tộc Việt Nam
Tố Hữu từng viết:
Bác ơi, tim Bác mênh mông thế
Ôm cả non sông, mọi kiếp người.
Có lẽ vì vậy mà giờ đây khi đất nước đã giải phóng, Viễn Phương đã thấy được
sự bình yên trong giấc ngủ của Bác Khi còn sống, Bác dành mọi thời gian, tìnhyêu, tâm trí cho đất nước Và giờ đây khi hòa bình lập lại, giấc ngủ của Bác đãbình yên, mỉm cười thanh thản
Tuy vậy, cảm xúc của Viễn Phương vẫn rất xúc động, thấy Bác trong lăng màtrái tim vẫn nhói đau:
Trang 5"Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim”
Dù Bác đã ra đi nhưng hình ảnh của Bác vẫn còn mãi với non sông đất nướcnhư trời xanh còn mãi mãi Trong lời thơ của Viễn Phương, Bác đã hóa thànhnon sông, thành đất nước, thiên nhiên và dân tộc, Bác vẫn sống mãi trong lòngdân tộc vĩnh hằng như trời xanh không bao giờ mất đi Nhưng dẫu biết là thế màtrái tim của Viễn Phương vẫn thấy đau nhói, vẫn thương yêu Bác vô cùng
Mai về miền Nam thương trào nước mắt Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này”
phân tích 2 khổ cuối bài viếng lăng bác – Khổ thơ cuối diễn tả tâm trạng lưuluyến của nhà thơ Nhà thơ chỉ muốn được mãi ở bên Bác mà thôi nhưng tác giảbiết rằng, đã đến lúc phải trở về Miền Nam Vì vậy, chỉ có cách gửi lòng mìnhvào thiên nhiên được ở bên Bác mãi mãi
Trong niềm xúc động nhớ thương, tác giả viết: “Mai về Miền Nam thương tràonước mắt” cho thấy sự lưu luyến khó dứt Cho thấy tấm lòng tác giả thương Bácthế nào, một người cả cuộc đời vì nước vì dân, nếu không có Bác dẫn đườngliệu hai miền Nam Bắc có được sum họp một nhà!? Để rồi, chỉ mong rằng mìnhnhư còn chim hàng ngày hót quanh lăng Bác để mang cho Bác niềm vui, nhưđóa hoa kia nở hương thơm ngát và như cây tre bên Bác mỗi ngày Mỗi câu thơtác giả viết ra là cả tâm tình yêu thương dành cho Bác Đặc biệt động từ “muốnlàm” lặp đi lặp lại nhiều lần thể hiện ước muốn và sự tự nguyện của tác giả.Hình ảnh cây tre khép lại bài thơ thật khéo léo cho thấy sự trung hiếu của tác giảdành cho Bác, hay đúng hơn là cho dân tộc, một lòng vì dân tộc
Trang 6Suốt một đời Bác hi sinh cho dân tộc, không tư lợi cá nhân Bác ơi, nếu không
có Bác dân tộc Việt Nam có lẽ đã không được như ngày hôm nay Miền Nam vàMiền Bắc có lẽ không thể sum vầy Tấm lòng của Viễn Phương dành cho Báctrong bài thơ cũng chính là tấm lòng của cả dân tộc Việt Nam dành cho Bác,mãi mãi nhớ thương Bác, hình bóng Bác không bao giờ phai trong trái timngười Việt
Phân tích 2 khổ cuối bài thơ Viếng lăng Bác - Mẫu 2
Viễn Phương là một trong những cây bút có mặt sớm nhất của lực lượng vănnghệ giải phóng miền Nam thời kỳ chống Mỹ cứu nước Thơ Viễn Phương bình
dị, đằm thắm mang đậm tính cách Nam Bộ Tuy đến sau trong đề tài thơ về Bác
do điều kiện, hoàn cảnh: là người con miền Nam, cầm súng ở ngoài tiềntuyến… nhà thơ Viễn Phương đã để lại bài thơ “Viếng lăng Bác” độc đáo, cósức cảm hóa sâu sắc bởi tình ý đẹp, bởi lời hay Đặc biệt ở hai thơ cuối thể hiệnsâu sắc và cảm động tinh thần kính yêu lãnh tụ và ý nguyện muốn được dânghiến đời mình bồi đắp thêm cho vẻ đẹp của đất nước:
“Bác nằm trong giấc ngủ bình yên Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim!
Mai về miền Nam thương trào nước mắt Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này”.
Trang 7Đã từ rất lâu, cũng như các chiến sĩ và đồng bào miền Nam xa xôi, ViễnPhương luôn khao khát được viếng thăm lăng Bác, được trở về với người chagià vĩ đại Nhưng cuộc chiến kéo dài, kẻ thù còn ngoan cố nên đến sau ngày đấtnước giải phóng, ông mới có dịp thực hiện ước nguyện ấy.
Tác giả đến với lăng Bác trong tâm trạng bùi ngùi, vừa cảm thương, tiếc nuối vìngười đã ra đi mãi mãi vừa cảm thấy tự hào, thỏa nguyện vì đã được trở về vớitinh thần vĩ đại của dân tộc, trở về với nguồn sức mạnh thiêng liêng Bước vàotrong lăng, khung cảnh và không khí như ngưng kết cả thời gian, không gian.Hình ảnh thơ đã diễn tả thật chính xác, tinh tế sự yên tĩnh, trang nghiêm cùngánh sáng dịu nhẹ, trong trẻo của không gian trong lăng Bác:
“Bác nằm trong giấc ngủ bình yên Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim!”.
Khổ thơ được bắt đầu với việc tả thực hình ảnh của Bác Đứng trước Bác, nhàthơ cảm nhận như Người đang ngủ giấc ngủ bình yên, thanh thản giữa vầngtrăng sáng dịu hiền Tất cả gợi nên một khung cảnh thiêng liêng, vô cùng thànhkính Sự tĩnh mịch đến phi thường, không âm thanh, chỉ có ánh sáng, đủ sứcđưa con người đi vào tâm tưởng
Cái ranh giới mỏng manh giữa sự hiện hữu và hư vô càng khiến cho không giantrở nên huyền ảo Vầng trăng tỏa sáng lung linh quanh linh cữu của Người, cùngđồng hành với người trong thế giới siêu nhiên Hình ảnh “vầng trăng sáng dịuhiền” gợi cho chúng ta nghĩ đến tâm hồn, cách sống cao đẹp, thanh cao, sángtrong của Bác
Trang 8Trăng đối với Bác thân thiết như người bạn, người đồng chí trên mọi nẻo đường.Trong thơ Bác, ngoài tình yêu nước sâu nặng, tình thương người tha thiết, ngườichiến sĩ yêu nước Hồ Chí Minh đã hướng tâm hồn mình vào thiên nhiên tạo hóavới bao tình yêu thương nồng hậu Hình ảnh vầng trăng, biểu tượng của thiênnhiên rộng lớn và tươi đẹp luôn ăm ắp trong thơ Người lúc nhàn hạ, thảnh thơi:
“Tiếng suối trong như tiếng hát xa Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa”.
(Cảnh khuya – Hồ Chí Minh)Hay những lúc trên chiến trường, việc quân khẩn cấp, trăng cũng tìm đến vớiNgười mời gọi, rủ rê:
“Trăng vào cửa sổ đòi thơ Việc quân đang bận xin chờ hôm sau”.
(Tin thắng trận – Hồ Chí Minh)Ngay những lúc ngồi trong tù, trăng trở thành người bạn tâm tình, thấu hiểu và
sẻ chia nỗi lòng của Bác:
“Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ”
(Nhật kí trong tù – Hồ Chí Minh)
Rõ ràng dù trong bất kì hoàn cảnh nào, tình cảm của Bác đối với vầng trăng vẫnluôn tha thiết Và cũng chính ánh trăng đẹp cũng tăng thêm niềm tin, niềm lạcquan của Bác đối với nhiệm vụ cách mạng trong sự nghiệp giải phóng dân tộcđầy cam go Cho nên nghĩ về Bác, Viễn Phương hình dung những chiếc bóng
Trang 9đang tỏa sáng Bác như vầng trăng dịu hiền phủ chiếu, ấp ủ Bác chắc hẳn xuấtphát từ hiện thực ấy.
Với niềm cảm xúc chất ngất, Viễn Phương lại liên tưởng Bác là: “trời xanh”.Trong toàn bài thơ “Viếng Lăng Bác”, đây lần thứ hai Viễn Phương đã vậndụng hình ảnh ẩn dụ ấy mới tài tình, mới chính xác Bởi vì, trong thế giới tựnhiên bao la vô tận, “trời xanh” có khả năng bao trùm vạn vật như muốn chechở, bảo vệ cho muôn vật, muôn loài “Trời xanh” còn có công đem lại chomuôn loài ánh sáng và sức sống Bác Hồ của chúng ta cũng vĩ đại như thế
Cả cuộc đời Người, từ lúc còn là thanh niên trẻ cho đến khi da mồi tóc bạc, Bác
hi sinh cả vì nền độc lập dân tộc Việt Nam thân yêu này Biết bao năm bôn bahải ngoại, biết bao lần gối tuyết nằm sương, bao phen bị giam cầm xiềng xích,Bác vẫn quyết định chịu đựng, vượt qua để ánh sáng cách mạng rọi soi khắpnhân dân, để đập tan mọi gông cùm khổ ải cho non sông Việt nam thống nhấtmọi nhà Cho nên việc nhà thơ ví Bác như “trời xanh” là thật đúng và mãi mãiđúng với dân tộc ta
Tuy nhiên, khi đọc kĩ lại câu thơ: “Vẫn biết trời xanh là mãi mãi”, ta nghe như
có cái gì đó vừa chùng xuống, có gì làm nghèn nghẹn trong lòng ta Cảm xúc ấy
đã được chứng thực khi đọc đến câu thơ:
“Mà sao nghe nhói ở trong tim”
Như vậy mặc dù dòng cảm xúc, sự liên tưởng của Viễn Phương đang thật dạtdào, phong phú, đang say sưa ngất với niềm sung sướng, tự hào niềm tôn kínhdâng trào khi được ở bên Bác, thỏa tấm lòng “Miền nam mong Bác nỗi mongcha” Thì giờ đây nhà thơ không thể tránh khỏi một sự thật đau lòng, một sự thật
mà nhân dân cả nước Việt nam phải chịu đựng trong ngày 2/9/1969:
“Suốt mấy hôm rày đau tiễn đưa
Trang 10Đời tuôn nước mắt, trời tuôn mưa”
(Bác ơi! – Tố Hữu)Cảm giác ấy bất chợt ập đến khiến nhà thơ nghe “nhói ở trong tim” Động từ
“nhói” mang đậm phong cách Nam bộ Đặt trong giọng thơ đầy xót xa, thươngnhớ nghe gần gũi, chân thật đã miêu tả thật rõ nét cảm xúc đau đớn tột cùng củatác giả khi đứng trước hiện thực đau lòng: Bác đã ra đi mãi mãi Và ý thơ ấy củaViễn Phương đã giúp ta hình dung hình ảnh nhà thơ đang đứng thật trangnghiêm, cúi đầu kính cẩn tưởng niệm Bác đã dành cho dân tộc thân yêu nàybằng tấm lòng yêu thương, kính phục, tri ân thiết tha, sâu thẳm
Thương yêu Bác thật nhiều mà gần gũi chẳng được bao nhiêu nên phút giâychia tay thật bùi ngùi lưu luyến Nghĩ đến ngày mai về miền Nam xa Bác, xa HàNội, tình cảm của nhà thơ không kìm nén, ẩn giấu trong lòng mà được bộc lộthể hiện ra ngoài:
“Mai về miền Nam thương trào nước mắt Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này”.
Vẫn với cách diễn đạt đậm chất Nam Bộ “thương trào nước mắt” cùng điệp ngữ
“muốn làm” vận dụng như một điệp khúc, lại được dồn đặt lên đầu ba câu thơliên tiếp, các câu thơ đã trở thành đỉnh cao của mạch cảm xúc, giúp ông gửi trọnmọi tâm tư tình cảm yêu thương, kính phục dành cho Bác Đó là không chỉ làtâm trạng của tác giả mà còn là của muôn triệu trái tim khác Được gần Bác dùchỉ trong giây phút nhưng không bao giờ ta muốn xa Bác bởi Người ấm áp quá,rộng lớn quá
Trang 11Chính vì yêu thương, kính phục, thấy xót xa, bịn rịn không nỡ rời đi, nhà thơ đãước nguyện làm “con chim” yêu thương “hót quanh lăng”, muốn làm “đóa hoatỏa hương” tỏa hương quanh lăng, muốn “làm cây tre” trung hiếu trọn đời yêuthương tôn kính vị cha già của nhân dân.
Đặc biệt là ước nguyện “Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này” để nhập vàohàng tre bát ngát, canh giữ giấc ngủ thiên thu của Người Hình ảnh cây tre cótính chất tượng trưng một lần nữa nhắc lại khiến bài thơ có kết cấu đầu cuốitương ứng
Nếu ở khổ thơ đầu là một hàng tre như những tầng lớp nhân dân đang quâyquần bên Bác, cùng Bác sống, cùng Bác đấu tranh để gìn giữ cho nền hòa bình,độc lập của dân tộc thì khổ thơ cuối chỉ là “cây tre” biểu trưng cho nhà thơ, chonhân cách nhà thơ, cho ý chí kiên trung, bất khuất của dân tộc
Hình ảnh hàng tre quanh lăng Bác được lặp ở câu thơ cuối như mang thêmnghĩa mới, tạo ấn tượng sâu sắc, làm dòng cảm xúc được trọn vẹn “Cây tretrung hiếu” là hình ảnh ẩn dụ thể hiện lòng kính yêu, sự trung thành vô hạn vớiBác, nguyện mãi mãi đi theo con đường cách mạng mà Người đã đưa đường chỉlối Đó là lời hứa thủy chung của riêng nhà thơ và cũng là ý nguyện của đồngmiền Nam, của mỗi chúng ta đối với Bác
Ngày nay, yêu kính, nhớ ơn Bác, toàn dân, toàn Đảng ra sức bồi đắp, xây dựng,phát triển đất nước Riêng học sinh chúng em luôn tâm niệm lời nhắn nhủ củaBác “Non sông Việt Nam có tươi đẹp được hay không, dân tộc Việt Nam cóbước đến đài vinh quang sánh vai với cường quốc năm châu được hay khôngchính nhờ phần lớn công học tập của các cháu” mà cố gắng chăm ngoan ra sứchọc tập, rèn luyện tốt nhân cách đạo đức, mai sau góp công sức nhỏ bé của mìnhvào việc xây dựng, bảo vệ quê hương, đất nước, đền đáp phần nào công lao vĩđại của Bác
Trang 12Bằng những cảm xúc trào dâng, cách diễn đạt thật chân thật, tha thiết, với cáinhìn hình ảnh ẩn dụ đẹp đẽ, bài thơ “Viếng lăng Bác” nói chung, hai khổ thơcuối nói riêng là tình cảm yêu thương, kính trọng của nhà thơ, cũng là của đồngbào cả nước đối với Bác.
Giọng điệu thơ phù hợp với nội dung tình cảm, cảm xúc vừa trang nghiêm, sâulắng, vừa tha thiết, đau xót, tự hào Hình ảnh thơ có nhiều sáng tạo, kết hợp hìnhảnh thực với hình ảnh ẩn dụ, biểu tượng Những hình ảnh ẩn dụ – biểu tượngvừa quen thuộc, vừa gần gũi với hình ảnh thực, vừa sâu sắc, có ý nghĩa kháiquát và giá trị biểu cảm
Phân tích 2 khổ thơ cuối bài Viếng lăng Bác - Mẫu 3
“Viếng lăng Bác” của Viễn Phương là một bài văn xuất sắc được sáng tác vàonăm 1976, bài thơ mang đậm chất trữ tình ghi lại tình cảm thành kính, sâu lắngcủa nhà thơ khi hòa vào dòng người đang vào viếng lăng Bác Qua đó bài thơđược xem là tiếng nói nỗi niềm tâm sự của nhân dân dành cho Bác Đặc biệt,những tình cảm ấy lại chan chứa và dạt vào ở hai khổ thơ cuối
Hai khổ cuối bài thơ như những nốt nhạc du dương, trầm bổng, réo rắt như tấmlòng tha thiết yêu mến của nhà thơ với Hồ Chủ tịch Bằng những ngôn từ ẩn dụđặc sắc, từ ngữ bình dị mà giàu sức gợi, câu thơ đã khơi gợi trong lòng ngườiđọc những rung động sâu sắc và đáng quý
“Bác nằm trong giấc ngủ bình yên Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền”
Khung cảnh bên trong lăng thật êm dịu, thanh bình Lúc này, trước mặt mọingười chỉ có hình ảnh Bác Bác nằm đó trong giấc ngủ vĩnh hằng Bác mất thậtrồi sao? Không đâu Bác chỉ nằm đó ngủ thôi, Bác chỉ ngủ thôi mà! Suốt bảymươi chín năm cống hiến cho đất nước, bây giờ đất nước đã bình yên, Bác phải
Trang 13được nghỉ ngơi chứ Bao quanh giấc ngủ của Bác là một “vầng trăng sáng dịuhiền” Đó là hình ảnh ẩn dụ cho những năm tháng làm việc của Bác, lúc nàocũng có vầng trăng bên cạnh bầu bạn Từ giữa chốn tù đày, đến “cảnh khuya”núi rừng Việt Bắc, rồi “nguyên tiêu”…Tuy vậy, Bác chưa bao giờ thảnh thơi đểngắm trăng đúng nghĩa Khi thì “trong tù không rượu cũng không hoa”, khi thì
“việc quân đang bận” Chỉ có bây giờ, trong giấc ngủ yên, vầng trăng ấy mớithật sự là vầng trăng yên bình, để Bác nghỉ ngơi và ngắm Trăng dịu hiền, soisáng hình ảnh Bác Nhìn Bác ngủ ở đấy thật bình yên, nhưng có một sự thật dùđau lòng cách mấy ta vẫn phải chấp nhận: Bác đã thật sự ra đi mãi mãi
“Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim!”
Trời xanh bao la kia kéo dài đến vô tận, không bao giờ chấm dứt Dù lý trí vẫnluôn trấn an lòng mình rằng Bác vẫn sống đấy, vẫn còn dõi theo Tổ quốc mãimãi như màu xanh thanh bình trên nền trời Tổ quốc độc lập nhưng con tim tavẫn nhói đau vì một sự thật đau lòng Một từ “nhói” của nhà thơ nói hộ ta nỗiđau đớn, nỗi đau vượt lên mọi lý lẽ, mọi lập luận lí trí Bác như trời xanh, Bác
là mãi mãi, Bác vẫn sống trong tâm tưởng mỗi chúng ta, Bác mãi hiện diện trênmỗi phần đất, mỗi thành quả, mỗi phần tử tạo nên đất nước này Nhưng mà Bácmất thật rồi, ta không còn có Bác trong cuộc đời thường này Mất Bác, cái thiếuvắng ấy liệu có thể nào bù đắp được? Tổ quốc ta đã thật sự không còn Bác dõitheo từng bước chân, không còn được Bác nâng đỡ mỗi khi vấp ngã Bác ra đi,nỗi đau ấy liệu có từ ngữ nào diễn tả hết? Cả đàn con Việt Nam luôn tiếcthương Bác, luôn nhớ về Bác như một cái gì đó thật vĩ đại, không thể xoá nhoà
Dù Bác ra đi thật sự rồi nhưng những điều Bác đã làm vẫn sẽ đọng lại trong tâmhồn, hình ảnh Bác vẫn tồn tại trường kỳ trong trái tim mỗi người dân Việt Nam.Cuối cùng dẫu thương tiếc Bác đến mấy, cũng đến lúc phải rời lăng Bác để ra
Trang 14“Mai về miền Nam thương trào nước mắt”
Ngày mai phải rời xa Bác rồi Một tiếng “thương của miền Nam” lại vang lên,gợi về miền đất xa xôi của Tổ quốc, một nơi từng có vị trí sâu sắc trong trái timngười Một tiếng “thương” ấy là yêu, là biết ơn, là kính trọng cuộc đời caothượng, vĩ đại của Người Đó là tiếng thương của nỗi đau xót khi mất Bác.Thương Bác lắm, nước mắt trào ra, thật đúng là tình thương của người ViệtNam, vô bờ bến và rất thật
“Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này”
Cùng với nỗi niềm yêu thương vô hạn, tác giả nói lên muôn vàn lời tự nguyện.Điệp ngữ “muốn làm” khẳng định mạnh mẽ những ước nguyện ấy Ước chi ta
có thể biến hình thành những gì thân yêu quanh nơi Bác ngủ để mãi mãi đượcchiêm ngưỡng Bác, cuộc đời và tâm hồn của Bác, để bày tỏ lòng ta với Bác.Một con chim nhỏ góp tiếng hót làm vui những bình minh của Bác, một đóa hoagóp mùi hương làm thơm không gian quanh Bác hay một cây tre trong hàng trexanh xanh Việt Nam tỏa bóng mát dịu dàng quê hương của Bác, tất cả đều làmBác vui và ngủ an giấc hơn Đây cũng chính là nguyện ước chân thành, sâu sắccủa hàng triệu con tim người Việt sau một lần ra thăm lăng Bác Bác ơi! Báchãy ngủ lại bình yên nhé, chúng cháu về miền Nam tiếp tục xây dựng Tổ quốc
từ nền móng Bác đã tạo ra đây! Câu thơ trầm xuống để kết thúc, ngừng lặnghoàn toàn…
Về nghệ thuật, bài thơ Viếng lăng Bác có nhiều điểm nghệ thuật rất đặc sắc,giúp biểu hiện thành công thêm về những giá trị nội dung Bài thơ viết theo thểtám chữ, trong đó có xen một vài câu bảy và chín chữ Nhiều hình ảnh trong bàithơ lấy từ ngoài đời thực đã được ẩn dụ, trở thành một cách thể hiện cảm xúc
Trang 15thành kính của tác giả Nhịp thơ của bài linh hoạt, lúc nhanh là biểu hiện choước nguyện đền đáp công ơn Bác, lúc chậm là lúc thể hiện lòng thành kính vớiBác Giọng điệu của bài trang trọng, tha thiết, ngôn ngữ thơ bình dị mà cô đúc.Bằng những từ ngữ, lời lẽ chân thành, giàu cảm xúc, nhà thơ Viễn Phương đãbày tỏ được niềm xúc động cùng lòng biết ơn sâu sắc đến Bác trong một dịp ramiền Bắc viếng lăng Bác Bài thơ như một tiếng nói chung của toàn thể nhândân Việt Nam, biểu lộ niềm đau xót khi thấy Bác kính yêu ra đi Qua bài thơ, tôicảm thấy rằng đất nước ta có hoà bình như ngày hôm nay một phần lớn là nhờcông lao của Bác, như vậy chúng ta cần phải biết xây dựng và bảo vệ tổ quốc.
Phân tích hai khổ cuối bài thơ Viếng lăng Bác - Mẫu 4
Ngày 2/9/1969, Bác Hồ kính yêu đã vĩnh viễn ra đi, để lại muôn nỗi tiếc thươngcho bao người dân Việt Nam Nhiều bài thơ khóc Bác được các nhà thơ viết nênvới tất cả lòng thành kính, yêu thương Bài Viếng lăng Bác của Viễn Phương dù
ra đời rất muộn, tháng 4 – 1976, nhưng vẫn tạo ấn tượng mạnh trong lòng ngườiđọc bởi tình cảm sâu lắng nhưng mãnh liệt của một đứa con miền Nam lần đầutiên được thấy Bác trong lăng Nhận xét về bài thơ, có ý kiến cho rằng: "Bài thơ
có giọng điệu trang trọng, tha thiết, nhiều hình ảnh ẩn dụ đẹp và gợi cảm, ngônngữ bình dị mà cô đúc" Qua việc tìm hiểu và phân tích hai khổ cuối của bài thơ,chúng ta sẽ làm sáng tỏ vấn đề này
Ở khổ thơ thứ ba là những cảm xúc của tác giả khi đi vào trong lăng và đứngtrước di hài của Bác, bao tình cảm nhớ thương chất chứa bao lâu bây giờ đã vỡ
òa Chính vì thế cho nên khi gặp hình bóng của Người thì trào dâng thổn thức.Hình ảnh Bác nằm yên trong lăng được diễn tả một cách xúc động qua nhữngdòng thơ ở khổ thứ ba này:
“Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Trang 16Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim”
Bác Hồ đang nằm đấy rất dịu hiền, nhân từ làm cho chúng ta cảm thấy rằnggiống như Bác chỉ là đang ngủ một giấc ngủ yên, vẫn chưa đi xa và chưa rờikhỏi thế gian này Và khi ngẩng mặt lên chúng ta thấy trời xanh, chúng ta thấyBác, Bác vẫn sống mãi cùng với dân tộc, cùng với cuộc đời Cho dù biết vậynhưng sao chúng ta vẫn nghe nhói ở trong tim, mắt ta vẫn đẫm lệ khi nhận rarằng Bác đã không còn nữa Khổ thơ thứ hai và thứ ba được liệt ra một hình ảnh
về thiên nhiên vũ trụ như là mặt trời, trời xanh, vầng trăng được lồng vào nhaunhư để ca ngợi tầm vóc lớn lao của Người đồng thời thể hiện lòng kính yêu vôhạn của tác giả, của toàn thể nhân dân đối với vị cha già kính yêu của dân tộc
Để ý chúng ta sẽ thấy câu “Con ở Miền Nam ra thăm lăng Bác" và cuối câu thơcũng “mai về Miền Nam”, đó là giây phút chia tay bịn rịn, tâm trạng khôngmuốn xa rời khi phải chia tay với Bác Hồ kính yêu, một tâm trạng lưu luyến, bùingùi và xúc động:
“Mai về miền Nam thương trào nước mắt Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này”
Tình yêu thương của tác giả đã làm nảy sinh biết bao ước muốn, đó là làm conchim cất tiếng hót, đó là làm đóa hoa tỏa hương đâu đây, đó là cây tre canh giấcngủ yên lành cho Bác Điệp từ “muốn làm” được nhắc lại ba lần trong câu thơ
Trang 17với những hình ảnh được xuất hiện cho ta thấy niềm khao khát mãnh liệt vàcháy bỏng của nhà thơ muốn được gần Bác mãi mãi.
Bằng những tình cảm hết sức chân thành nhà thơ Viễn Phương đã viết bài
“Viếng lăng Bác” như một bản tình ca sâu lắng để lại nhiều xúc cảm và ấntượng sâu sắc trong lòng người đọc Bài thơ không chỉ có giá trị hôm nay màcòn để lại mãi muôn đời sau
Phân tích hai khổ cuối bài thơ Viếng lăng Bác - Mẫu 5
Trong bài thơ Viếng lăng Bác, nhà thơ Viễn Phương đã có những câu thơ vôcùng xúc động và đong đầy tình cảm khi vào trong lăng Thật vậy, đó là hai khổthơ 3 trong bài:
"Bác nằm trong giấc ngủ bình yên Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim!
Câu thơ "Bác nằm trong giấc ngủ bình yên" gợi ra một khung cảnh bình yên mà
vị lãnh tụ vĩ đại kính yêu của dân tộc đã đi sâu vào giấc ngủ vĩnh hằng cùng trờiđất Cách nói giảm nói tránh của tác giả giúp cho người đọc cảm nhận được sựbình yên và bất tử cùng trời đất của Bác thay vì cái chết Bác đã mãi mãi đi vàogiấc ngủ bình yên, đi vào trời đất và tư tưởng của Người vẫn luôn làm ngọn đènsoi đường chỉ lối cho phương hướng của dân tộc Việt Nam Hình ảnh "giữa mộtvầng trăng sáng dịu hiền" có hai cách hiểu Một là hình ảnh tả thực cho ánhsáng bên trong lăng, hai là tác giả muốn biểu thị sự vĩnh hằng của Bác khi Bác
ra đi và vẫn luôn đồng hành cùng với trời đất, những hình tượng thiên nhiên bấtdiệt như "trăng" Từ "dịu hiền" là một tính từ gợi khung cảnh bình yên trong
Trang 18lăng và tình cảm chân thành của nhà thơ khi chứng kiến khung cảnh trong lăng.Hình ảnh "trời xanh là mãi mãi" ở câu thơ thứ 3 gợi ra sự bất tử mãi mãi củaBác cùng với thiên nhiên, vũ trụ Khi miêu tả Bác, nhà thơ sử dụng những hìnhảnh thiên nhiên bất tử như "vầng trăng, trời xanh" để nói về Người cùng với tất
cả sự kính yêu, thương nhớ Tiếp theo, câu thơ "Mà sao nghe nhói ở trong tim!"như một lời cảm thán tiếc nuối, đau lòng của nhà thơ đối với sự ra đi của Bác
Dù nhà thơ đã tự nhủ rằng Bác vẫn luôn tồn tại cùng trời đất, cùng dân tộcnhưng sự ra đi của Bác vẫn là sự mất mát vô cùng lớn đối với người dân, giốngnhư sự ra đi của một người cha vĩ đại trong gia đình dân tộc Việt Nam vậy.Tóm lại, khổ thơ thứ ba đã thể hiện được những cảm xúc kính yêu của nhà thơđối với vị cha già kính yêu của dân tộc Còn khổ thơ cuối đã thể hiện sự lưuluyến ko muốn rời xa đối với Bác:
"Mai về miền Nam thương trào nước mắt
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này".
Cụm từ "thương trào nước mắt" thể hiện một nỗi buồn thương mãi mãi khônnguôi trong lòng tác giả đối với sự ra đi của Bác và việc sắp phải xa Bác Khisắp phải trở về miền Nam, tâm trạng của nhà thơ như tâm trạng của 1 người consắp phải xa cha, đau buồn vô cùng Tiếp theo, tác giả dùng điệp ngữ "muốnlàm" để thể hiện khát vọng muốn được hóa thân vào những thứ bé nhỏ để đượcmãi ở bên Bác Những hình ảnh bình dị như "con chim hót, đóa hoa tỏa hương"thể hiện được sự khát khao cống hiến, muốn được dâng hiến cho Bác Chao ôi,đây là một ước mơ vô cùng bình dị mà lớn lao của tác giả Nhưng quan trọnghơn, tác giả muốn được làm "cây tre trung hiếu" Cây tre trung hiếu dường như
là hình ảnh của người dân Việt Nam với những phẩm chất bình dị, kiên cường,trung hiếu
Trang 19Dường như, tác giả khao khát được hóa thân vào những thứ bình dị để được mãimãi ở bên Bác, được Bác soi sáng cho con đường đi của dân tộc Việt Nam.Những cảm xúc của tác giả là những cảm xúc vô cùng chân thực, bình dị màcao đẹp, đó là tâm trạng của 1 người con trước vị cha già kính yêu của dân tộc.
Phân tích 2 khổ cuối Viếng lăng Bác
Bác Hồ từ lâu đã trở thành bao nguồn cảm hứng cho các thi sĩ sáng tác thơ ca.Mỗi một tác giả đều có những xúc cảm riêng khi viết về Bác, là xót xa, là nuốitiếc, là tự hào, cũng là ngưỡng mộ cho một đời người vì dân, vì nước Bằng cảmxúc chân thực, bằng ngôn ngữ gợi cảm kết hợp cùng hình ảnh quen thuộc giàuchất tạo hình thì nhà thơ Viễn Phương đã đóng góp vào kho tàng văn học ViệtNam một bài thơ được viết với tất cả tấm lòng thành kính biết ơn của một ngườicon từ miền Nam ra viếng Bác lần đầu - bài thơ “Viếng Lăng Bác” Nhà thơViễn Phương tên khai sinh là Phan Thanh Viễn, sinh năm một ngàn chín trămhai mươi tám và mất năm hai ngàn lẻ năm, quê ở An Giang Ông là một trongnhững cây bút có mặt sớm nhất của lực lượng văn nghệ giải phóng ở miền Namthời kì chống Mĩ cứu nước
Bài thơ “Viếng lăng Bác” được viết vào tháng tư năm một ngàn chín trăm bảymươi sáu, khi cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước kết thúc thắng lợi, đất nướcthống nhất, lăng Bác Hồ mới được khánh thành, Viễn Phương ra Bắc thăm lăngBác và đã viết bài thơ này Bài thơ thuộc thể loại thơ tự do và gồm có bốn khổ,
“Viếng lăng Bác” dường như đã nói lên được tấm lòng thành kính và biết ơn vôhạn của nhà thơ cũng như đồng bào miền Nam đối với vị lãnh tụ vĩ đại, ngườicha già kính yêu của dân tộc Đặc biệt, những tình cảm ấy lại chan chứa và dạtdào nhất ở hai khổ thơ ba và bốn
Bác nằm trong giấc ngủ bình yên