Khi dầm có mặt cắt ngang định hình chữ I3. Tính q max - Chọn mặt cắt nguy hiểm MCNH không có mặt cắt nào thỏa tiêu chí này, ta ưu tiên chọn mặt cắt có M xmax để tính toán rồi kiểm tra lạ
Trang 1Bài tập Chương VI
Tính bền thanh khi ứng suất
không đổi
Bộ môn Cơ Kỹ Thuật – Đại học Bách Khoa Tp.HCM
Bài toán uốn ngang phẳng
HCM 08/2014
2
F qa B
2 4
M qa
Bài 1
1 Vẽ các biểu đồ nội lực cho dầm
Cho dầm AD chịu lực như hình vẽ Dầm làm bằng thép có [σ] =
20kN/cm 2 Cho a = 40cm.
2 Khi dầm có mặt cắt ngang hình chữ nhật với h = 3b = 12cm.
Hãy tìm tải trọng q max sao cho dầm thỏa bền theo TB III?
3 Khi dầm có mặt cắt ngang định hình (chữ I) Với q max đã tính
được ở trên, hãy tìm số hiệu mặt cắt ngang cần thiết sao cho
dầm thỏa bền theo TB III? Trường hợp này có tiết kiệm vật liệu
hơn trường hợp trên không? Tại sao?
HCM 08/2014
Applied Mechanic Hochiminh city University of Technology
2
F qa B
2 4
M qa
y
D qa
3
y
A qa
qa
2
3qa
2
qa
2
qa
y Q
x M
1 Biểu đồ nội lực
Bài toán uốn ngang phẳng
HCM 08/2014
2 Tính q max
- Chọn mặt cắt nguy hiểm (MCNH)
không có mặt cắt nào thỏa tiêu chí này, ta ưu tiên chọn mặt cắt có M xmax để tính toán rồi kiểm tra lại cho mặt cắt
có Q ymax (chỉ kiểm tra lớp trung hòa, lớp trung gian nếu có).
MCNH tại B (bên trái) Mặt cắt trái
Mặt cắt phải
2
M qa Q qa
Trang 2HCM 08/2014
Applied Mechanic Hochiminh city University of Technology
2 Tính q max
- Xác định các điểm nguy hiểm trên MCNH
y Q x M
max
min
max
y x
Các điểm nguy hiểm nằm tại biên và lớp trung hòa
Bài toán uốn ngang phẳng
HCM 08/2014
Applied Mechanic Hochiminh city University of Technology
2 Tính q max
- Tính bền
* Lớp biên
max
x x
M W
min max
Điều kiện bền:
x x
2
3
x
W q a
3
96
x
b h
Với
q kN cm
40
a cm
kN cm
Chọn qmax0, 4kN cm/
max max
x x
M W
HCM 08/2014
Applied Mechanic Hochiminh city University of Technology
2 Tính q max
- Tính bền
* Lớp trung hòa max
2 max
max
1,5.3.0, 4.40
y
Q
kN cm
b h
+ TB III: 10 / 2
2 kN cm
+ MCN HCN:
Vậy lớp trung hòa thỏa điều kiện bền theo TB III
max
Vậy q max = 0,4 kN/cm
Bài toán uốn ngang phẳng
HCM 08/2014
Applied Mechanic Hochiminh city University of Technology
3 Tìm số hiệu mặt cắt ngang
- Chọn MCNH tại B (bên trái)Mx 1920 kN cm Q ; y 48 kN
y Q x M
min
max
x
max
N
N
y
- Xác định các điểm nguy hiểm trên MCNH
Các điểm nguy hiểm nằm tại biên, lớp trung hòa và lớp trung gian
Trang 3HCM 08/2014
Applied Mechanic Hochiminh city University of Technology
- Tính bền
* Lớp biên
max
x x
M W
min max
Điều kiện bền:
x
x
M W
max max
x x
M W
3 Tìm số hiệu mặt cắt ngang
Dựa vào bảng tra, ta chọn mặt cắt có số hiệu 16 (W x = 118 cm 3 )
Các thông số mặt cắt ngang:
16
0,5
0,77
h cm
d cm
3
4
3
118 945 67
x x x
S cm
Bài toán uốn ngang phẳng
HCM 08/2014
- Tính bền
3 Tìm số hiệu mặt cắt ngang
* Lớp trung hòa max
2 max
max
y x x
Q S
kN cm
J d
+ TB III: 10 / 2
2 kN cm
+ MCN định hình:
Vậy lớp trung hòa thỏa điều kiện bền theo TB III
max
3
4
67
0,5
945
x
x
S cm
d cm
HCM 08/2014
Applied Mechanic Hochiminh city University of Technology
- Tính bền
3 Tìm số hiệu mặt cắt ngang
* Lớp trung gian td
+ TB III:td N24N2
Trong đó:
2
1920
945
N y h t
x
y
D
y x N
x
Q S
J d
0,5 0,5 53,93
D
x x
S S d h t cm
2
48.53,93
945.0,5
Trong đó:
Bài toán uốn ngang phẳng
HCM 08/2014
3 Tìm số hiệu mặt cắt ngang
* Lớp trung gian td
+ TB III:td N24N2
2
2
5, 48 /
N kN cm
Với
td
Vậy lớp trung gian thỏa điều kiện bền theo TB III
- Tính bền
Vậy ta chọn MCN có số hiệu 16.
Trang 4HCM 08/2014
Applied Mechanic Hochiminh city University of Technology
3 Tìm số hiệu mặt cắt ngang
- Tiết kiệm vật liệu?
MCN Hình chữ nhật F HCN b h 48cm2
MCN Hình chữ I F I21,5cm2
Trường hợp này tiết kiệm vật liệu hơn trường hợp trên
Bài toán uốn ngang phẳng
HCM 08/2014
Applied Mechanic Hochiminh city University of Technology
ứng suất cho phép: [ ] k = 10 KN/cm 2 ; [ ] n = 14 KN/cm 2
1 Vẽ các biểu đồ nội lực cho dầm
2 Khi dầm có mặt cắt ngang hình chữ nhật với h = 2b = 20cm.
Hãy tìm cường độ q max của tải trọng sao cho dầm thỏa bền theo
TB IV?
3 Khi dầm có mặt cắt ngang định hình (chữ I) Với q max đã tính
được ở trên, hãy tìm số hiệu mặt cắt ngang cần thiết sao cho
dầm thỏa bền theo TB III?
HCM 08/2014
Applied Mechanic Hochiminh city University of Technology
1 Biểu đồ nội lực
2
M qa
y
A qa
Bài toán uốn ngang phẳng
HCM 08/2014
Applied Mechanic Hochiminh city University of Technology
2 Tính q max
- Chọn mặt cắt nguy hiểm (MCNH) tại C, B
Mặt cắt phải
Trang 5HCM 08/2014
Applied Mechanic Hochiminh city University of Technology
2 Tính q max
- Xác định các điểm nguy hiểm trên MCNH
Bài toán uốn ngang phẳng
HCM 08/2014
2 Tính q max
- Tính bền
* Lớp biên
max
x k x
M W
min max
Điều kiện bền:
x x k
2
4
x k W q a
3
666,7
x
b h
Với
q kN cm
50
k
a cm
kN cm
Chọn qmax0,66kN cm/
max max
x
k x
M W
HCM 08/2014
Applied Mechanic Hochiminh city University of Technology
2 Tính q max
- Tính bền
* Ta cần kiểm tra các điểm nguy hiểm ở lớp trung hòa của MCN tại B (phải) max
2 max
max
1,5.4.0,66.50
y Q
kN cm
b h
+ TB IV: 5,77 / 2
3
k kN cm
+ MCN HCN:
Vậy lớp trung hòa thỏa điều kiện bền theo TB IV
max
Vậy q max = 0,66 kN/cm
Bài toán uốn ngang phẳng
HCM 08/2014
2 Tìm số hiệu mặt cắt ngang
- Chọn các MCNH tại C, B
- Xác định các điểm nguy hiểm trên MCNH
MCNH tại C MCNH tại B
x
Trang 6HCM 08/2014
Applied Mechanic Hochiminh city University of Technology
- Tính bền
* Lớp biên
max
x k x
M W
min max
Điều kiện bền:
x
x k
M W
max max
x
k x
M W
3 Tìm số hiệu mặt cắt ngang
Dựa vào bảng tra, ta chọn mặt cắt có số hiệu 36 (W x = 743 cm 3 )
Các thông số mặt cắt ngang:
36
0,75
1, 23
h cm
t cm
3
4
3
743 13380 423
x x x
Bài toán uốn ngang phẳng
HCM 08/2014
Applied Mechanic Hochiminh city University of Technology
- Tính bền
3 Tìm số hiệu mặt cắt ngang
- Tính bền
* Ta cần kiểm tra các điểm nguy hiểm ở lớp
trung hòa của MCN tại B (phải) max
+ TB IV: 5,77 / 2
3
k kN cm
2 max
max
5,18 / 13380.0,75
y x x
Q S
kN cm
J d
+ MCN định hình:
Vậy lớp trung hòa thỏa điều kiện bền theo TB IV
max
3
4
423
0,75
13380
x
x
Vậy ta chọn MCN có số hiệu 36.
HCM 08/2014
Applied Mechanic Hochiminh city University of Technology
ứng suất cho phép: [ ] k = 10 KN/cm 2 ; [ ] n = 14 KN/cm 2
1 Khi dầm có mặt cắt ngang định hình (chữ C) số hiệu mặt cắt 12.
Hãy xác định q max sao cho dầm thỏa bền theo TB III?
1 2
P qa
2 3
P qa
2
M qa
3q
a
A
4q
2 Khi dầm có mặt cắt ngang định hình (chữ C) nhưng đặt nằm Trong trường hợp này thì MCN đặt lật úp hay ngữa thì dầm chịu tải tốt hơn?
Tại sao? Trong trường hợp đó hãy tính lại số hiệu mặt cắt ngang của dầm sao cho dầm thỏa bền theo TB IV? (sử dụng q max đã tính được ở câu 1).
Bài toán uốn ngang phẳng
HCM 08/2014
Applied Mechanic Hochiminh city University of Technology
Biểu đồ nội lực
Trang 7HCM 08/2014
Applied Mechanic Hochiminh city University of Technology
1 Tính q max
- Chọn các MCNH tại I, B (trái)
- Xác định các điểm nguy hiểm trên MCNH: Lớp biên trên MCN
tại I, Lớp trung hòa trên MCN tại B
2
1,625
x
M qa Qy 3 ; qa Mx 0,5 qa2
x
M
x
y
max
min
Bài toán uốn ngang phẳng
HCM 08/2014
- Tính bền
* Lớp biên
max
x k x
M W
min max
Điều kiện bền:
Dựa vào bảng tra, với mặt cắt có số hiệu 12, các thông số mặt
cắt ngang:
12
0,5
0,77
h cm
d cm
3
4
3
52, 2 313 30,5
x x x
1 Tính q max
2
1,625
x
k W
a
Chọn qmax0,125kN cm/
HCM 08/2014
Applied Mechanic Hochiminh city University of Technology
- Tính bền
* Lớp trung hòa của MCN tại B (trái)
max
+ TB III: 5 / 2
2
k kN cm
2 max
max
y x x
Q S
kN cm
J d
+ MCN định hình:
Vậy lớp trung hòa thỏa điều kiện bền theo TB IV
max
3
4
30,5 0,5 313
x
x
d cm
Vậy q max = 0,125 kN/cm
1 Tính q max
Bài toán uốn ngang phẳng
HCM 08/2014
2 Mặt cắt đặt nằm như thế nào thì thanh chịu tải tốt hơn?
x
M qa làm căng thớ dưới Nên ta cần bố trí mặt cắt ngang sao cho thớ dưới có nhiều vật liệu hơn.
Thanh chịu tải tốt hơn
* Số hiệu mặt cắt ngang
- Mặt cắt nguy hiểm: Tại I
- Các điểm nguy hiểm nằm tại lớp biên
Trang 8HCM 08/2014
Applied Mechanic Hochiminh city University of Technology
2 Mặt cắt đặt nằm như thế nào thì thanh chịu tải tốt hơn?
- Tính bền
* Lớp biên
min
2
x
k x
x
n x
M
y
J
M
W
min max
Điều kiện bền:
Từ (2)
2
3
1,625.0,125.50
36, 27 14
x x
n
M
Dựa vào bảng tra, ta chọn mặt cắt có số hiệu 24a (W x = 37,2
cm 3 ) 4
J cm y cm
Bài toán uốn ngang phẳng
HCM 08/2014
Applied Mechanic Hochiminh city University of Technology
2 Mặt cắt đặt nằm như thế nào thì thanh chịu tải tốt hơn?
- Tính bền
* Lớp biên
Kiểm tra ĐK (1)
2
507,8
254
x
x
M
y
J
kN cm
max k
Vậy MCN có số hiệu 24a