chuyên đề viêm tụy cấp

9.KHÔNG RÕ NGUYÊN NHÂN8.NGUYÊN NHÂN KHÁC... B Khi xuống đến tá tràng, đầu tiên trypsinogene được hoạt hóa bởi enterokinase trở thành trypsin và chính men này sẽ hoạt hóa các tiền men

Được Nicolas Kuple phát hiện và mô tả

từ năm 1685 qua mổ tử thi

I.Cấu trúc giải phẫu và mô học

Độ tuổi và giới tính

Nam giớ

i : 4 0 tu

ổi-d o rượu

9.KHÔNG RÕ NGUYÊN NHÂN

8.NGUYÊN NHÂN KHÁC

1.Sỏi mật Là nguyên nhân c a 40% tr ủ ườ ng h p ợ

viêm t y c p ụ ấ

Song áp lực trong ống tụy phải tăng tới mức nhất

định(>40cm nước) khả năng VTC mới xảy ra

Sỏi gây tắc nghẽn ở vị trí cơ vòng Oddi

Sỏi kẹt ở ống tụy

3.Thu c ố

Phản ứng đặc dị với

thuốc, xảy ra trong vòng

2 tháng hoặc khi tăng

liều

O

I

N SAIDs:kháng viêm không steroid

O THER:thuốc khác như valproate

4.Nhiễm trùng

Nguyên nhân (tiếp)

8.Nguyên nhân khác: có thai, sau ERCP, sau phẫu thuật

Commercial in confidence | Copyright © 2008 Fronde Systems Group Limited

9.Không rõ nguyên nhân:

khoảng 10-20%

B

Khi xuống đến tá tràng, đầu tiên

trypsinogene được hoạt hóa bởi

enterokinase trở thành trypsin và chính

men này sẽ hoạt hóa các tiền men khác

Trong trường hợp bị viêm tụy cấp,

các yếu tố khác nhau làm cho các

men tụy được hoạt hóa dây

chuyền ngay trong lòng tuyến tụy

-trypsin tiêu hủy tổ chức tụy, xung quanh tụy, tiêu hủy màng tế bào, tiêu đạm, phù nề

và xung huyết kẽ -Histamin được giải phóng sẽ làm giãn mạch gây tăng thẩm thấu và phù nề

ình thường tụy tiết ra các men dưới

dạng chưa hoạt động (tiền men)

III.Sinh lý b nh ệ

IV.Triệu chứng cơ năng

Đau đột ngột,

thường 1-3 giờ

sau bữa nhậu

hay bữa ăn

nhiều mỡ.VTC

do rượu có thể

xảy ra 1-3 ngày sau uống rượu

Đau bụng

Th ườ ng g p chi m 95% ặ ế

Đau vùng bụng trên, thường ở thượng

vị, có thể hơi lệch

trái hay phải

Hay có thể đau

bụng dưới do dịch

tiết của tụy lan

xuống theo rãnh đại tràng trái, nhưng

hiếm khi khởi phát

ở bụng dưới

50% lan sau

lưng

Đau tăng lên khi ăn, ho, vận động mạnh, thở sâu

như bị khoan, đôi

khi dữ dội không

chịu đựng nổi

Đau kéo dài vài ngày, nếu chỉ kéo dài vài giờ rồi

biến mất thường do loét

dạ dày tá tràng hay quặn mật hơn là viêm tụy cấp

Bu n nôn ồ

Nôn

Nôn nhi u l n, ề ầ không gi m au ả đ sau nôn

Sốt (76%):1-3 ngày đầu Nhịp tim nhanh 100-150 l/p (65%)

HA tăng sau đó giảm ,nặng có thể choángKhó thở(10%)

1.DẤU

HIỆU

SINH

TỒN

2.VÀNG DA:

Do sỏi mật

hoặc do phù

nề đầu tụy

3.Khám bụng:

-sờ đau, đề

kháng chướng bụng ở vùng

thượng vị

-nhu động ruột giảm, có thể

báng bụng

5.Sang thương các

cơ quan khác:

Xuất huyết tiêu hóa,

suy tim xung

huyết,tổn thương

TKTW

5&6

6.Các triệu chứng của nguyên gây VTC:

Do sỏi, rượu,thuốc…

- Tăng trong ngày đầu và kéo dài 10 ngày sau đó

c Độ thanh thải amylase - creatinin (ACCR)

- ACCR = amy niệu/máu x cre máu/niệu

- Bình thường là < 4%, nếu > 6% là VTC, >12% là VTC nặng

Cận lâm sàng

2 Sinh hóa gan mật

- ALT, AST, Bilirubin, ALP

- Thường ALT > 150 UI/L trong VTC do sỏi mật

3 Calcium, cholesterol, Triglycerid máu

- Đặc biệt là TG tăng trên 1000mg/dl

4 Công thức máu: cần lưu ý

a Hct

- Nếu Hct lúc nhập viện > 44% là tiên lượng nặng

- Nếu Hct lúc nv> 47% và giảm nhanh trong 24h

b Bạch cầu tăng nếu có biến chứng nhiễm trùng do VTC

5 Khác:ion do ,ure,glucose mau

- Ion đồ: theo dõi rối loạn điện giải

- Ure và creatinin: theo dõi biến chứng suy thận

- Glucose máu: theo dõi tăng đường huyết tr

6 Hình ảnh học

a XQ bụng không sửa soạn: cần lưu ý

- Nốt voi hóa ở tụy trong viêm tụy mạn

- Có dấu đại tràng cắt cụt (COLON CUT-OFF SIGN),

quai ruột canh gác (SENTINEL SIGN)

b XQ phổi: theo dõi TDMP trái

c Siêu âm bụng: có thể có sỏi mật, dãn đường mật,

báng bụng, bụng chướng hơi do liệt ruột

Suy các cơ quan:

Chủ yếu chỉ là điều trị triệu chứng

Điều

trị

Ngoaikhoathuchanh.info