Chuyên đề bơi lội

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THỂ DỤC THỂ THAO TP HCM CHUYÊN ĐỀ BƠI LỘI Họ và tên Tăng Gia Huy GV hướng dẫn Hồ Hải Vân Anh Hệ VHVL Khóa 15 Lại Nhật Khánh Hùng Lớp 15A2 MSSV 20370251 TP[.]

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠOTRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THỂ DỤC THỂ THAO

TP.HCM

CHUYÊN ĐỀ BƠI LỘI

Họ và tên: Tăng Gia Huy GV hướng dẫn: Hồ Hải Vân Anh

Hệ VHVL: Khóa 15 Lại Nhật Khánh Hùng Lớp: 15A2

MSSV: 20370251

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠOTRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THỂ DỤC THỂ THAO

TP.HCM

CHUYÊN ĐỀ BƠI LỘI

Câu 1: Anh (Chị) phân tích kỹ thuật động tác chân, tay, phối hợp tay thở

và phối hợp hoàn chỉnh kiểu bơi Ếch (4 điểm).

Câu 2: Anh (Chị) hãy trình bày những điểm cần chú khi giảng dạy kỹ thuật bơi Ếch (3 điểm).

Câu 3: Anh (Chị) hãy trình bày những sai lầm thường mắc và phương pháp sửa chữa trong giảng dạy kỹ thuật bơi Ếch (3 điểm).

MỤC LỤ

ĐẶT VẤN ĐỀ 4PHẦN NỘI DUNG 6

1 Phân tích kĩ thuật động tác chân, tay, phối hợp tay thở và phối hợp hoàn chỉnh kiểu bơi Ếch 8

1.1 Khái niệm bơi ếch 81.1.1 Tư thế thân người

61.1.2 Kỹ thuật động tác đạp chân

71.1.3 Động tác quạt tay trong kỹ thuật bơi ếch

111.1.4 Kỹ thuật thở trong bơi ếch và phối hợp tay thở

141.1.5 Phối hợp kỹ thuật quay tay, đạp chân và kỹ thuật thở trong bơi

ếch 14

2 Những điểm cần chú khi giảng dạy kĩ thuật bơi ếch 15

2.1.Động tác chân 152.1.1 Bài tập trên cạn

15

2.1.2 Bài tập dưới nước 162.2.Động tác tay phối hợp với thở 162.2.1 Bài tập trên cạn

2.2.4 Những điểm cần chú ý khi dạy bơi ếch 17

3 Những sai lầm thường mắc và phương pháp sửa chữa trong giảng dạy kĩ thuật bơi Ếch 18

TÀI LIỆU KHAM KHẢO 21

PHẦN 1 ĐẶT VẤN ĐỀ

Xuất hiện cách đây hơn 7000 năm từ thời kỳ đồ đá, cho tới nay, bơi lội đã vàđang là một trong những bộ môn thể thao được toàn thế giới yêu thích Có khánhiều kiểu bơi khác nhau Tùy theo mục đích giải trí, thư giãn, bơi lội vì côngviệc hay học bơi chỉ để biết bơi mà người ta lựa chọn kiểu bơi phù hợp Một sốkiểu bơi phổ biến nhất có thể kể tới:

• Bơi tự do: hay còn được gọi là bơi sải, bơi trườn sấp.

• Bơi ếch: kiểu bơi giống như ếch nhảy trong nước

• Bơi chó: kiểu bơi đơn giản và dễ thực hiện nhất

• Bơi ngửa: cách bơi độc đáo với tư thế mặt không tiếp giáp với nước

như những cách bơi khác

• Bơi bướm: hay còn được gọi là cách bơi cá heo

• Bơi lượn sóng

Bơi lội tốt cho hệ tim mạch: Khi bơi lội, nhịp tim sẽ được tăng cao và máu

lưu thông tốt hơn tới tất cả các bộ phận trên cơ thể Bơi lội giúp thúc đẩy sự

tuần hoàn máu và tăng cường sự hoạt động của cơ tim Khi vận động chân

liên tục trong nước, huyết dịch trong cơ thể được vận động nhiều hơn, giảm

sự ứ động máu, nhờ đó, giảm nguy cơ mắc bệnh về tĩnh mạch

Bơi lội tốt cho xương khớp: Khi bơi lội, các khớp xương được vận động vàxương khớp trở nên linh hoạt hơn, cơ bắp trở nên dẻo dai hơn.Bơi lội giúp giảmnguy cơ viêm khớp, đặc biệt là ở những người lớn tuổi Bơi lội giúp giảm đaulưng, đau cột sống hiệu quả Bơi lội giúp giảm cân: hoạt động bơi lội trong nước

là một hoạt động tiêu tốn rất nhiều calo Bơi lội trong nước ít nhất 2-3 buổi/tuần được đánh giá là có hiệu quả giảm cân, săn chắc cơ thể tương đương vớikhi bạn tập luyện thể hình với máy chạy bộ đa năng

Bơi lội giúp tinh thần trở nên thoải mái: bơi lội là một cách giải trí và thư giãn tuyệt vời cho mọi người Khi bạn bơi, cơ thể sẽ sản sinh chất hóa học thần kinh

giúp bạn thấy khỏe hơn Đồng thời, bơi trong nước là một phương pháp có tác dụng tương đương với massage cho cơ thể Nhờ đó, cơ thể bạn sẽ cảm thấy dễ chịu hơn, giảm căng thẳng, stress.

Bơi lội giúp trẻ phát triển tốt hơn: Theo một nghiên cứu công bố trên The Health Site, những đứa trẻ thường xuyên bơi lội phát triển kỹ năng vận động, khả năng ngôn ngữ, sự tự tin trong giao tiếp và cuộc sống tốt hơn những trẻ không bơi lội Như vậy, bơi lội là một bộ môn vừa phát triển thể chất vừa phát triển trí tuệ cho trẻ nhỏ

Tất cả các bộ môn thể thao đều mang tới nhiều lợi ích cho sức khỏe nếu tập

luyện đúng cách, đều đặn Chính vì vậy, bơi lội cũng là một bộ môn thể thao

dưới nước tốt mang tới nhiều tác dụng tốt

PHẦN NỘI DUNG

1 Phân tích kĩ thuật động tác chân, tay, phối hợp tay thở và phối hợp hoàn chỉnh kiểu bơi Ếch.

1.1 Khái niệm bơi ếch

Bơi ếch là kiểu bơi bắt chước động tác bơi của con ếch Khi bơi ếch, tư thếthân người nằm sấp ngang trên mặt nước, đầu hơi ngẩng, động tác tay vàchân cân đối, luân phiên liên tục

Mỗi chu kì động tác bắt đầu lúc hai tay duỗi thẳng phía trước, tiếp đến táchtay tì nước, dùng sức quạt mạnh về phía sau, sau đó khép khuỷu, thu tayđồng thời co chân

Khi động tác duỗi tay về phía trước sắp kết thúc thì động tác co chân cũnghoàn thành và bắt đầu bẻ mũi bàn chân xoay ra ngoài Khi tay gần duỗi thẳngthì đạp mạnh chân theo hình trái tim ngược về phía sau đẩy cơ thể lướt vềtrước

Lúc này thân người và tay chân phải duỗi thẳng tạo thành hình thoi nhọn lướtnước

Đặc điểm của kỹ thuật bơi ếch hiện đại là: Phần vai khi quạt nước nhô cao, khiđạp chân dựa vào lực lao thân người trườn lên tạo sóng tự nhiên, co đùi ít, quạttay ra sau nhiều tần số động tác lớn

1.1.1 Tư thế thân người

Kỹ thuật bơi ếch chuẩn là thân người nằm ngang bằng trên mặt nước, trục dọc

cơ thể tạo với mặt nước một góc 5-10 độ, đầu hơi cúi, ngực hơi ưỡn, bụng

hóp Tư thế như vậy rất có lợi cho động tác lướt nước về trước Khi quạt nước

do vai nhô lên cao, vị trí thân người cũng có thể thay đổi, góc bơi có thể tănglên đến 100 -150 độ Cũng do vai chuyển động lên xuống tự nhiên làm cholực cản tăng lên, nên ảnh hưởng tới tốc độ và đường di chuyển của trọng tâmthân thể Vì vậy khi dạy kỹ thuật bơi ếch ngoài chuyển động của vai, khôngnên có sự giao động nào khác

Hình 1 - Tư thế thân người kỹ thuật bơi ếch

Khi bơi với tốc độ cao ngực hầu như đối diện với mặt nước, còn chân, bụngnằm ngang hoặc cao hơn đường thẳng song song với mặt nước

1.1.2 Kỹ thuật động tác đạp chân

Động lực chủ yếu đẩy cơ thể về phía trước trong kỹ thuật bơi ếch nhanh làđộng tác đạp khép của hai chân Trong kỹ thuật bơi chân ếch động tác chân cóhai tác dụng:

 Tạo ra lực đẩy cơ thể về phía trước

 Giữ cơ thể ở vị trí ngang bằng trên mặt nước

Kỹ thuật bơi chân ếch gồm bốn phần: tư thế ban đầu, co chân, bẻ bàn chân,đạp, khép và lướt nước.

 Tư thế ban đầu: Sau khi đạp chân nhờ lực quán tính, cơ thể vận độngviên lướt nhanh về phía trước, lúc này hai mũi bàn chân song song vàduỗi thẳng Đùi, cẳng chân và một phần ngực tạo thành mặt phẳngsong song với nước Cơ mông, cơ tứ đầu đùi và cơ bụng căng thẳng

để cho chân khỏi chìm xuống quá sớm, như vậy có lợi cho cơ thể lướtnước

Để chuẩn bị cho chu kì động tác đạp nước, khi tốc độ lướt nướcgiảm, chân phải nâng lên gần sát mặt nước Trong thực tế, có rấtnhiều vận động viên khi lướt nước hai gót chân nhô lên khỏi mặtnước, đó chính là kỹ thuật tốt

 Co chân: Mục đích của động tác co chân là tạo vị trí thuận lợi nhấtcho động tác đạp nước Khi co chân không nên dùng sức mạnh vì nhưvậy sẽ hao phí sức một cách vô ích, đồng thời làm tăng lực cản Kỹthuật co chân tốt phải đạt các yêu cầu sau:

Co chân với đường ngắn nhất: Tính lướt nước của hai chân phải tốt,nghĩa là khi co chân cẳng chân nằm trong hình chiếu của đùi

Tốc độ co chân thích hợp: Khi bắt đầu co chân, hai gối từ từ tách sanghai bên, đùi co về phía bụng kéo theo cẳng chân, khi đùi co tới thờiđiểm tạo với thân người một góc từ 110 độ – 120 độ, cẳng chân co sátvào đùi, gót chân co gần sát mông để làm cho cẳng chân tạo với đùimột góc 45 độ Lúc này có thể coi là động tác co chân đã kết thúc

Hình 2: Kỹ thuật động tác chân bơi ếch (giai đoạn co chân)

 Bẻ bàn chân: Khi kết thúc co chân, bàn chân vẫn ép gần sát vàomông Lúc này khớp gối hơi ép vào trong, đồng thời mũi bàn chân bẻxoay ra phía ngoài Như vậy có thể làm cho má trong bàn chân vàphía cạnh trong cẳng chân đối diện với nước có diện tích đạp nướclớn nhất, đồng thời cũng tạo điều kiện để đùi, cẳng chân phát huy sứcmạnh lớn nhất

khi đạp nước.

Hình 3 - Kỹ thuật động tác chân bơi ếch (giai đoạn xoay chân)

Động tác đạp chân trong kỹ thuật bơi ếch

 Đạp khép và lướt nước: Động tác đạp chân trong bơi ếch thực tế gồmđộng tác đạp và khép nước Do đạp nước tương đối hẹp, nên khi khéphai chân lại, hai chân có động tác ép xuống Động tác này có thể làm

cho cơ thể nổi lên và có lợi cho lướt ra trước Hiệu quả động tác đạpchân tốt hay kém quyết định bởi ba yếu tố sau đây:

– Phương hướng và biên độ đạp nước: Khi đạp nước, phương hướng đạpnước cố gắng tạo ra lực tác dụng đẩy cơ thể ra trước Khi đạp nướcphải dùng đùi phát lực, đầu tiên duỗi khớp hông, sau đó duỗi khớp gối

và cuối cùng là duỗi cổ chân, làm cho phương hướng đạp chân chủyếu là hướng ra sau

– Diện tích của mặt đạp nước lớn hay nhỏ: Diện tích mặt đạp nước sẽ cóthể tạo lực đẩy lớn Khi đạp nước, bàn chân phải bẻ ra ngoài, cẳng chânphải vuông góc với mặt nước là đều quan trọng để có được diện tích đạpnước lớn

– Tốc độ đạp nước của chân nhanh hay chậm: Do lực cản tỉ lệ thuận vớibình phương tốc độ Vì vậy tốc độ đạp chân càng nhanh thì sẽ tạo ra lựctiến càng lớn, tốc độ lướt sẽ càng nhanh Trong khi đạp chân bơi ếch, cầnphát huy đầy đủ sức mạnh cơ bắp của chân và tăng thêm gia tốc các bộphận cẳng chân, bàn chân làm cho động tác đạp nước có hiệu lực hơn

Tốc độ đạp chân khi học bơi ếch:

Sau khi kết thúc đạp chân, chân ở vị trí tương đối thấp, gót chân cách mặtnước khoảng 30-40 cm Lúc này cơ thể nên dựa vào hiệu quả đạp chân đểlướt ra trước, làm cho chân được nâng lên vị trí cao hơn, từ đó làm giảm lựccản và tạo tiền đề cho việc thực hiện động tác chân lần tiếp theo quá trình củađộng tác chân

Hình 4 - Kỹ thuật động tác chân bơi ếch (giai đoạn đạp chân)

1.1.3 Động tác quạt tay trong kỹ thuật bơi ếch:

 Tác dụng của động tác tay trong kỹ thuật bơi ếch hiện đại:

• Tạo ra lực tiến cho cơ thể

• Phối hợp với động tác chân làm cho tốc độ chuyển động điều hơn

• Tạo ra lực nổi

Kỹ thuật bơi ếch chuẩn với động tác quạt tay gồm 5 giai đoạn: Tư thế banđầu, ôm nước, quạt nước, thu tay và duỗi tay Năm giai đoạn này của độngtác quạt tay gắn bó với nhau để tạo ra một thể hoàn chỉnh và thống nhất

• Tư thế ban đầu: Hai tay duỗi thẳng tự nhiên song song với mặt nước, lòngbàn tay úp xuống dưới, các ngón tay khép tự nhiên làm cho toàn bộ cơ thểtạo thành hình thoi lướt nước

• Ôm nước: Từ tư thế ban đầu, hai tay vươn ra trước đồng thời kéo trọngtâm ra trước, cẳng tay cánh tay lập tức xoay trong, lòng bàn tay xoaynghiêng ra ngoài và gập dần cổ tay để mũi bàn tay chếch xuống dưới và ra

ngoài ép xuống nước, khi lòng bàn tay cảm thấy có áp lực nước thì bắt đầuquạt nước Ôm nước một mặt tạo điều kiện tốt cho quạt nước, một mặt lại

có tác dụng làm cho cơ thể nổi lên tốt hơn

• Quạt nước: Quạt nước là giai đoạn tạo ra lực kéo cho cơ thể có hiệu lựcnhất Phương pháp quạt nước trong bơi ếch là sang bên cạnh, xuống dưới

ra sau và vào trong Đường quạt nước có thể vẽ thành sang bên cạnh,xuống dưới ra sau và vào trong

Đường quạt nước có thể vẽ hình hai lá phổi, hoặc hình trái tim ngược Khiquạt nước phải chú ý giữ cho khuỷu tay cao vì chỉ có như vậy mới có thểquạt nước ra sau ở góc độ có hiệu lực

Hình 5 - Kỹ thuật động tác tay bơi ếch (quạt nước)

Trong quá trình quạt nước, ở bất cứ vị trí nào thì khuỷu tay cũng phải cao hơn

bàn tay và cẳng tay Trong quạt nước góc độ giữa cẳng tay và cánh tay luônbiến đổi.

Khi quạt nước và thu tay đường đi của bàn tay nên ở phía trước và phía dướivai Hiện nay đặc điểm của kỹ thuật quạt tay ếch là đường quạt nước tươngđối dài, gập tay cao khuỷu và vị trí tay tương đối sâu

• Thu tay: Thu tay là gia đoạn tiếp theo của quạt nước Quá trình thu taycũng tạo ra lực tiến và lực nâng tương đối lớn Động tác thu tay đượcthực hiện theo phương hướng từ ngoài vào trong và từ dưới lên trên đểthu tay vào phía dưới đầu, tiếp đó lòng bàn tay có thể úp xuống (hoặcngửa lên) khép lại để duỗi ra trước Động tác thu tay cũng tạo đều kiệntốt cho động tác duỗi tay ra trước Trong quá trình của động tác thutay, động tác của tay phải hoàn thành một cách tích cực, nhanh và tròn,

khi kết thúc thu tay, khuỷu tay hấp hơn bàn tay, cẳng tay và bàn taytạo thành góc nhọn.

• Duỗi tay: Động tác được bắt đầu từ duỗi thẳng khớp khuỷu tay và khớpvai, lòng bàn tay từ xoay lên trên hoặc nghiêng thì sẽ úp dần xuốngdưới đồng thời vươn ra trước

Đặc điểm kỹ thuật quạt tay bơi ếch hiện đại đòi hỏi động tác duỗi tay ratrước nhanh, kết hợp chặt chẽ với động tác chân Vì vậy cùng lúc với duỗitay, vai cũng cần vươn ra trước, không thể có hiện tượng dừng

Kỹ thuật bơi ếch chuẩn với động tác quạt tay là một động tác hoàn chỉnh Quỹđạo quạt nước là sang bên cạnh – xuống dưới – ra sau – vào trong – ra trước

Sức mạnh quạt nước từ nhỏ tới lớn, tốc độ quạt nước từ chậm đến nhanh Ởnửa giai đoạn đầu, quạt nước lấy khuỷu tay làm điểm tựa, phát huy tác dụngcủa cơ cẳng tay, ở phần quạt nước có hiệu quả nhất, nên lấy vai làm điểm tựa,dùng các cơ lớn của lưng, vai, ngực kéo ra sau đồng thời thu ép vào trong,phối hợp chặt chẽ với động tác chân để phát huy hiệu lực chung

1.1.4 Kỹ thuật thở trong bơi ếch và phối hợp tay thở

Kỹ thuật thở trong bơi ếch được phối hợp chặt chẽ với động tác quạt tay Khithở ra trong bơi ếch phải thở bằng miệng và mũi hít vào bằng miệng Trongbơi ếch hiện đại thường sử dụng 2 loại thở: Thở sớm và thở muộn, thở sớm làkhi 2 tay bắt đầu quạt nước thì ngẩng lên mặt nước lúc này vận động viên thởmạnh ra hơi cuối đồng thời thở vào mạnh và sâu, sau đó nín thở Khi tay bắtđầu ôm

nước thì thở dần ra dưới nước.

Thở muộn được tiến hành thở vào khi đầu và vai được nhô cao do kết quả củađộng tác quạt nước có hiệu quả tạo ra

Đối với người mới học nên sử dụng thở sớm Còn những người đã có kỹ thuậttốt có thể đổi sang thở muộn Phối hợp thở với tay thường là một chu kì quạttay, thở một lần

1.1.5 Phối hợp kỹ thuật quay tay, đạp chân và kỹ thuật thở trong bơi ếch

Kỹ thuật phối hợp tay chân là: Khi quạt tay, chân giữ ở tư thế duỗi thẳng và thảlỏng tự nhiên Khi thu tay thì co chân Tay duỗi thẳng được 3/4 quảng đường thìbắt đầu đạp chân

Phối hợp trong bơi ếch rất quan trọng, phối hợp tốt hay xấu đều ảnh hưởngtrực tiếp tới tốc độ và hiệu lực động tác Nếu tính từ tư thế ban đầu, khi taychân cùng duỗi thẳng thì một chu kì động tác, các động tác sẽ diễn ra theothứ tự sau: Tỳ nước – hít vào; quạt nước gần kết thúc – chân bắt đầu co; thutay – kết thúc động tác co chân; duỗi tay gần thẳng thì đạp chân đồng thời thởra

Kỹ thuật bơi ếch hiện đại yêu cầu tần số cao, tốc độ điều (trong một chu kìđộng tác) Vì vậy phối hợp phải liên tục, giảm bớt động tác dừng, động tácchuẩn bị thực hiện theo một tốc độ nhất định

2 Những điểm cần chú khi giảng dạy kĩ thuật bơi ếch

Chú ý test học viên trước khi vào bơi tập lướt nước, thả nổi, thở nước, tập cácđộng tác bổ trợ chân trên cạn, bổ trợ dưới nước, tay trên cạn, tay dưới nước và

phối hơp hoàn chỉnh.

2.1 Động tác chân

2.1.1 Bài tập trên cạn

- Ngồi chống tay, tập động tác chân: Ngồi trên ghế hoặc trên thành bể, thân

người ngả ra sau, hai tay chống phía sau, hai chân khép duỗi thẳng, tập cochân, bẻ chân đạp khép và dừng Trước hết tập theo khẩu lệnh và tập từngđộng tác riêng lẻ, sau đó tập liên hoàn

Yêu cầu: Khi co, đùi kéo theo cẳng chân, vừa co vừa tách Khi bẻ thì tách bàn

chân ra phía ngoài, diệp đạp nước phải vuông góc với hướng đạp, gối hơi épvào trong Khi đạp khép chân, đạp chếch ra sau theo đường vòng cung hẹp, khidừng hai chân khép, duỗi thẳng, thả lỏng Người mới học bơi thường khôngquen với động tác bẻ chân Vì vậy cần tăng cường động tác này để có cảm giác

cơ bắp khi bẻ chân

- Nằm sấp trên ghế, tập động tác co, bẻ, đạp, khép dừng: Đầu tiên tập chậm

và riêng lẻ từng phần động tác, sau đó tập động tác hoàn chỉnh Khi tập độngtác này, có thể nhờ đồng đội giúp đỡ

2.1.2 Bài tập dưới nước

- Bài tập bơi chân ếch có điểm tựa cố định: Tay bám vào điểm tựa, thân

người nằm sấp ngang bằng trong nước, duỗi thẳng khớp động, hai chân thả

lỏng duỗi thẳng và khép lại, tập động tác co, bẻ, đạp, khép, dừng Trước hết

tập động tác riêng lẻ, sau đó tập hoàn chỉnh

Chú ý: Vai chìm trong nước, căng cơ lưng, cơ lườn, cánh tay đưa gần sắt mặt

nước không được võng lững, ưỡn bụng và để mông chìm quá sâu Kho co