CƠ sở lý LUẬN và THỰC TIỄN của VIỆC sử DỤNG PHƯƠNG PHÁP THUYẾT TRÌNH TRONG dạy học CHUYÊN đề ĐƯỜNG lối CÁCH MẠNG của ĐẢNG CỘNG sản VIỆT NAM ở TRUNG tâm bồi DƯỠNG CHÍNH TRỊ THÀNH PHỐ TUY hòa, TỈNH PHÚ yên

Hệthống các ngôn ngữ của khoa học trong giảng dạy thuyết trìnhđược người giáo viên diễn đạt, trình bày thông qua lời nói mộtcách sinh động, từ đó mà làm cho người học tiếp thu đượccác nộ

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP THUYẾT TRÌNH TRONG DẠY HỌC CHUYÊN ĐỀ ĐƯỜNG

LỐI CÁCH MẠNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

- đào tạo, ở các trường học, các cấp học trong chương trìnhgiảng dạy trên phạm vi thế giới nói chung và ở Việt Nam nóiriêng Để hiểu hơn về phương pháp thuyết trình, cần nghiêncứu các quan niệm về phương pháp thuyết trình của các nhànghiên cứu khoa học cụ thể Đã có nhiều quan niệm và địnhnghĩa khác nhau về phương pháp thuyết trình (PPTT), một sốquan niệm và định nghĩa điển hình như:

Tác giả Nguyễn Văn Cư, trong cuốn sách “Giáo trìnhphương pháp dạy - học chủ nghĩa xã hội khoa học” đã trìnhbày: “Phương pháp thuyết trình là phương pháp giáo viên dùnglời nói để trình bày, giải thích nội dung bài học một cách có hệthống logic, theo chủ đích nhất định, nhờ vậy người học sẽ tiếpthu bài học một cách có ý thức” [ 8.tr58]

Đối với Tác giả Phùng Văn Bộ, trong cuốn “Lý luận dạyhọc môn Giáo dục công dân ở trường Trung học phổ thôngđịnh nghĩa như sau: “Thuyết trình là dùng lời nói của giảngviên để trình bày, thuyết minh, khai thác, phân tích nội dung

lý luận nào đó Thuyết trình nhằm mục đích: truyền đạt kiếnthức, thông báo hoặc thuyết lý một nội dung khoa học nhấtđịnh” [ 7.tr71]

Tác giả Trần Thị Tuyết Oanh, trong cuốn “Giáo trìnhGiáo dục học” có định nghĩa: “Thuyết trình là phương phápgiáo viên dùng lời nói để trình bày, giải thích nội dung bàihọc một cách có hệ thống, logic để học sinh tiếp thu”[ 23.tr207]

Theo tác giả Phạm Viết Vượng, trong cuốn “Giáo dục học– Tập 1” đã trình bày: “Phương pháp thuyết trình là phươngpháp giáo viên dùng lời nói để mô tả, phân tích, giải thích nộidung bài học một cách chi tiết giúp cho học sinh nghe, hiểu vàghi chép được đầy đủ” [ 26.tr181]

Trong Đề cương bài giảng “ Phương pháp dạy học giáodục chính trị” có tác giả nêu: “Phương pháp thuyết trình làphương pháp giáo viên sử dụng ngôn ngữ và phi ngôn ngữ để

cung cấp cho người học hệ thống thông tin về nội dung họctập Người học tiếp thu hệ thống thông tin đó từ người dạy và

sử dụng chúng tùy theo chủ thể người học và yêu cầu củangười dạy”; “Thuyết trình là dùng lời nói của giáo viên đểthuyết minh, trình bày một vấn đề có tính lý luận nhằm truyềnđạt, thông báo, bày tỏ nội dung khoa học nào đó” [18.tr 43]

Thực tế đã có nhiều quan niệm và định nghĩa khác nhau

về PPTT, nhưng hiểu một cách chung nhất thì có thể xác địnhnhư sau: PPTT là phương pháp người giáo viên sử dụng cácngôn ngữ và phi ngôn ngữ để truyền đạt, thuyết minh, trìnhbày một cách có hệ thống và logic, qua đó làm sáng tỏ nộidung tri thức của môn học cụ thể tới học sinh nhằm đạt đượcmục tiêu, nhiệm vụ dạy học đã đặt ra

Thông qua các quan niệm và định nghĩa về phươngpháp thuyết trình nêu trên, có thể khẳng định: PPTT là mộttrong những PPDH đã được sử dụng lâu đời và khá phổbiến Và từ đó có thể thấy phương pháp thuyết trình có một

số đặc điểm cơ bản sau:

Ngôn ngữ trong thuyết trình là một hệ thống ngôn ngữcủa các khoa học tương ứng, giữa nội dung và hình thức có

mối quan hệ chặt chẽ với nhau, trong quá trình giảng dạyngười giáo viên mà càng nắm vững nội dung thì các hình thứcdiễn đạt càng trở nên phong phú và linh hoạt bấy nhiêu Hệthống các ngôn ngữ của khoa học trong giảng dạy thuyết trìnhđược người giáo viên diễn đạt, trình bày thông qua lời nói mộtcách sinh động, từ đó mà làm cho người học tiếp thu đượccác nội dung bài học hiệu quả.

Các hình thức phi ngôn ngữ trong quá trình thuyết trìnhđược thông qua sự thể hiện ở thái độ, tinh thần nhiệt tình tựtin, tính niềm nở, sự ân cần gần gũi của người giáo viên vớingười học, đồng thời gắn với sự kết hợp của cách ăn mặc lịch

sự gọn gàng phù hợp với đặc điểm chung của từng thời điểm

và của địa phương, thông qua các thao tác biểu đạt của cơ thể(như giọng nói, ánh mắt, cử chỉ, các tư thế đi đứng trong quátrình thuyết trình), sẽ tạo nên những tác dụng, hiệu ứng tíchcực trong quá trình thuyết trình của người dạy

Trong phương pháp dạy học thuyết trình, quá trình thuyếttrình của giáo viên là một quá trình tác động và trao đổi haichiều giữa người dạy và người học Quá trình này người giáoviên sẽ giữ vai trò chủ đạo, từ đó người giáo viên thực hiện việctruyền thụ nội dung tri thức theo một hệ thống chặt chẽ, có chủ

đích và người học sẽ đóng vai trò là người tiếp thu tiếp nhậnthông tin từ người truyền thụ.

Thực chất mục đích của PPTT là người dạy thực hiệntruyền đạt một cách có hệ thống và logic các nội dung tri thứccủa môn học tới người học để đạt được những mục tiêu dạyhọc đã đặt ra

* Phương pháp dạy học thuyết trình, được thể hiện bằngcác hình thức cụ thể sau: Thuyết trình kể chuyện, Thuyết trìnhgiảng giải và Thuyết trình diễn giảng

- Về Thuyết trình kể chuyện: Là một hình thức củaphương pháp thuyết trình, ở đó người giáo viên dùng lời nóibiểu cảm và các thao tác để dẫn dắt người học tiếp cận để làmnổi bật những nội dung tri thức cần truyền thụ Thông qua hìnhthức này, người giáo viên có thể nêu lên cụ thể những vấn đề,hiện tượng, nguồn gốc phát sinh, phát triển đối với những trithức người học cần nắm Sao cho nội dung câu chuyện phùhợp nội dung bài giảng, đồng thời kết hợp với cách thức kểchuyện sinh động của người giáo viên tạo cho người học tiếpthu bài học một cách dễ dàng, sâu, tập trung được sự chú ý củangười học ở trên lớp

- Về Thuyết trình giảng giải: Là một hình thức của PPTT,hình thức này thường được sử dụng trong giảng dạy các trithức mới, ở đó người giáo viên sử dụng lời nói, số liệu, căn cứ

để nhằm giải thích, chứng minh từ đó làm cho người học hiểuđược các khái niệm, các phạm trù, các quy luật và sự vậndụng của chúng

- Về Thuyết trình diễn giảng: Là một hình thức của PPTT,

ở đó nội dung tri thức được giáo viên truyền thụ cho ngườihọc theo hệ thống logic chặt chẽ, bao gồm lượng tri thức lớn

và được thực hiện với khoảng thời gian tương đối dài Hìnhthức này được áp dụng phổ biến đối với những vấn đề, nhữngbài học mang nội dung tương đối phức tạp, trừu tượng và cótính khái quat cao

* Ưu điểm, nhược điểm của phương pháp thuyết trìnhtrong dạy học

- Ưu điểm: Phương pháp thuyết trình trong dạy học cócác ưu điểm sau:

+ Với một thời gian định lượng, bằng trình độ hiểu biết,kinh nghiệm hoạt động thực tiễn, người thầy chủ động thựchiện việc trình bày bài giảng một cách linh hoạt lưu loát, tạo

sự hấp dẫn, hợp logic đối với khả năng nhận thức của ngườihọc, thông qua đó chuyển tải đầy đủ lượng tri thức có tínhtrừu tượng, tính khái quát cao mà các PPDH khác khó hoặckhông thể triển khai được.

+ Cung cấp cho người học những thông tin cập nhật sovới tài liệu sách giáo khoa, đồng thời thông qua trình độ vàkhả năng sư phạm của mình, bằng phương pháp thuyết trìnhngười giáo viên sẽ truyền thụ cho người học những tri thức,nội dung của bài học và cả những kinh nghiệm trong cuộcsống của bản thân

+ PPTT có khả năng tác động, kích thích quá trình họctập, giúp cho việc góp phần giáo dục niềm tin, tình cảm củangười học trong việc tiếp thu lĩnh hội các tri thức Thông quaquá trình thuyết trình người dạy thực hiện việc giao tiếp vớingười học, bằng ngữ điệu, hình thức, những biểu cảm củangười thầy có tác dụng tạo sự lôi cuốn, làm cho người học có

sự chú ý, tập trung, kích thích cho quá trình phát triển trí nhớ

và tư duy tưởng tượng của người học Nhờ vậy, tính hiệu quảcủa bài học không dừng lại ở việc truyền thụ tri thức mà còngiáo dục những tư tưởng, tình cảm làm cho niềm tin, sức sángtạo và niềm tin của người học được nâng lên

+ PPTT tạo ra cho người học một cách thức và phươngpháp nhận thức, hệ thống cấu trúc các tài liệu sử dụng tronghọc tập Đồng thời hướng dẫn người học cách thức phươngpháp tự học, tự rèn luyện và phát huy khả năng tích cực sángtạo trong học tập

- Bên cạnh những ưu điểm đã nêu, phương pháp thuyếttrình có một số nhược điểm:

+ Trong sử dụng phương pháp thuyết trình, phần lớn giáoviên tập trung truyền thụ một chiều, học sinh tiếp thu nộidung bài giảng một cách thu động, ít hoặc không thu đượcthông tin phản hồi từ người học Từ đó làm cho học sinh bịthụ động, không chịu tư duy, tiếp thu một cách máy móc;người học phải tập trung lắng nghe, ghi bài làm cho thần kinh

bị ức chế gây mệt mỏi và chán nản

+ Khả năng tiếp nhận và lưu giữ thông tin của người họcthấp do quá tải Việc thuyết trình như vậy sẽ làm giảm khảnăng tư duy, tính tích cực, tính cá thể hóa thấp trong việc pháttriển ngôn ngữ nói và trong hoạt động thực tiễn của ngườihọc, làm cho việc đánh giá thực chất về khả năng tiếp thu vànăng lực tư duy của người học gặp khó khăn

+ Sự thu hút, duy trì tập trung chú ý của người học đối vớinội dung bài học kém Chính vì vậy, việc tiếp tục sử dụngPPTT trong dạy học cần được bổ sung bởi những biện pháp đểtích cực hóa người học nhằm hạn chế nhược điểm vốn có củanó.

* Những yêu cầu cơ bản khi sử dụng PPTT:

- Khi lên lớp giáo viên phải giữ tư cách mẫu mực trướchọc sinh

Vấn đề tư cách mẫu mực của giáo viên (GV) có tác dụng

to lớn đến tình cảm, tâm tư, nhận thức, khả năng tiếp thu kiếnthức, đến suy nghĩ và cả hành động đúng đắn của người học.Khi đứng vào vị trí là người giảng viên trên bục phải thể hiệnthái độ tự tin, nghiêm túc, nhiệt tình, nhưng phải thật sự niềm

nở, thân ái, kết hợp với trang phục giản dị, gọn gang phù hợpvới phong cách chung của địa phương để tạo được mối liên hệtinh thần đẹp đẽ giữa người giàng và người nghe

Đối với từng môn học, người GV bên cạnh có khả năngchuyên môn phải xác định lập trường và quan điểm một cáchvững vàng, có sự nhận thức về chính trị và phẩm chất đạo đứccách mạng Sự nhất trí giữa lý luận của khoa học và phẩm

chất đạo đức, giữa khả năng chuyên môn và tư cách, giữa lờinói và hành động của người thày có tác dụng mạnh mẽ tới họcsinh Chỉ một sự khác biệt, dù là nhỏ, giữa lời nói và và hành

vi của người thày, mà học sinh phát hiện được sẽ làm học sinhnghi ngờ hoặc không tin vào lí luận khoa học của môn học, và

do đó chất lượng giảng dạy sẽ không hiệu quả, kém chấtlượng và thậm chí đi ngược lại tác dụng Điều đó cho thấychất lượng giảng dạy của người GV không những chỉ phụthuộc vào khả năng sư phạm, khả năng chuyên môn, bên cạnh

đó còn phụ thuộc ở cả tư cách của họ Vấn đề tư cách củangười dạy quyết định quan trọng tới việc tiếp nhận nhữngkiến thức của người học

- Nội dung bài giảng của GV phải chính xác, tình cảm, cóngữ điệu phù hợp

Trong dạy học sử dụng PPTT, những lời giảng của GVgiữ vai trò quan trọng đối với việc tiếp thu tri thức đối vớingười học, lượng thông tin ban đầu cũng như những thông tincuối cùng về tri thức và những tư tưởng do GV cung cấp quanội dung bài học cho học sinh (HS) đều thể hiện thông qua lờigiảng Vì vậy:

+ Nội dung của lời giảng phải thật chính xác, cụ thể rõràng: Tính chính xác của lời giảng thể hiện ở việc sử dụngnhững từ ngữ (thuật ngữ) phải chính xác, việc phát âm chuẩnmực (không nói ngọng, nói lắp), câu nói đúng ngữ pháp, ngắngọn mà súc tích Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng khuyên rằng:

“Chớ sính dùng từ, những từ ngữ không hiểu rõ thì không nêndùng” Vì vậy GV phải biết cách làm chủ thực sự trong quátrình sử dụng từ và các loại thuật ngữ Trong quá trình giảngkhông được sử dụng những từ ngữ mập mờ, không hiểu nghĩahoặc không rõ nghĩa, không nên sử dụng nhiều ngôn ngữ củavăn học để thay thế cho thuật ngữ của khoa học Tuy nhiên

GV cũng không nên hạn chế quá mức việc dùng từ ngữ, làmcho bài học nghèo nàn, không sinh động, không thể hiện đầy

đủ nội dung của từng bài học

+ Lời giảng phải có gợi cảm: với sức gợi cảm của lờigiảng sẽ có tác động mạnh mẽ đến tâm tư tình cảm và ý thứccủa người học Nếu GV không có cảm xúc đối với những nộidung biểu hiện trong lời giảng của mình thì không thể hướngngười học nhận thức đúng đắn tri thức khoa học, say mê tìmtòi chân lý Sức gợi cảm của lời giảng phụ thuộc vào nhiềuyếu tố, trước hết phụ thuộc vào tính hình tượng của lời giảng

Nói cách khác trong giảng dạy từng môn học có thể và cần sửdụng đến ngôn ngữ văn học, có thế sử dụng các thành ngữ, cadao, tục ngữ, làm cho nội dung của bài học thêm sinh động,

để từ đó tạo sự cuốn hút cho học sinh Song không nên lạmdụng chúng, vì mọi sự lạm dụng đều dẫn đến kết quả khôngtốt

Sức gợi cảm của lời giảng còn thể hiện ở ngữ điệu của

GV, thực tế cho thấy cùng một từ, một ý, được GV diễn đạttheo những ngữ điệu khác nhau sẽ đem lại kết quả khác nhau.Đôi khi GV chỉ cần thay đổi giọng nói từ đó có thể làm chongười học có sự tiếp thu bài học một cách thoải mái, nhẹnhàng và sâu sắc hơn

+ Những ngữ điệu, cách trình bày lời giảng phải phù hợptừng đối tượng và khả năng, trình độ nhận thức của ngườinghe: Yêu cầu của dạy học không chỉ là làm cho HS hiểu kiếnthức mà làm cho họ còn phải hiểu sâu, hiểu rộng, từ đó nắmvững và có thể vận dụng các kiến thức đó vào hoạt động củaquá trình nhận thức và trong hoạt động thực tiễn, nhất là trithức phổ biến, thiết thực của môn học Do đó trong khi dạyhọc GV phải đảm bảo tốc độ lời giảng sao cho người họcnghe được rõ ràng, ghi chép đầy đủ các nội dung kiến thức

cần thiết Tùy theo nội dung tri thức cần truyền thụ và lĩnhhội, GV có thể thay đổi tốc độ và cường độ lời giảng để ngườihọc tiếp thu được thông tin một cách rõ ràng, đầy đủ và chínhxác.

- Lựa chọn những kiến thức cơ bản và thiết thực cụ thể đểtrình bày chính xác các sự kiện, những hiện tượng, các kháiniệm và phạm trù

Trong quá trình giảng dạy từng môn học, hiệu quả thực sựđem lại của việc giảng dạy là ở việc: trên cơ sở sự hiểu biết vànắm vững các kiến thức cơ bản và thiết thực của môn học,người học biết cách vận dụng chúng vào giải quyết các vấn đềtrong hoạt động nhận thức của bản thân và cả trong hoạt độngthực tiễn Do đó việc lựa chọn những kiến thức cơ bản và thực

sự thiết thực trong một bài giảng khi lên lớp là yêu cầu cao, ởđây đòi hỏi của người GV phải có đầu tư thích đáng, có suynghĩ sâu sắc từ đó mới có thể đem lại những hiệu quả theoyêu cầu

Trong mỗi một bài giảng đều phải có trọng tâm, trọngđiểm Đó chính là những nội dung kiến thức cơ bản và có tínhthiết thực của bài học mà GV cần truyền thụ cho người học

Những nội dung kiến thức cơ bản và có tính thiết thực lànhững kiến thức có tính khái quát nhất, nó thể hiện rõ bảnchất của sự vật, hiện tượng và mối quan hệ của chúng vớinhau hoặc với các sự vật, hiện tượng khác và có thể lý giải,vận dụng vào thực tiễn Những kiến thức đó là những “điểmnút”, “sợi chỉ đỏ” xuyên suốt của bài học, giúp cho người học

tư duy, có sự năng động và sáng tạo Vì vậy khi thuyết trìnhbài giảng GV phải luôn luôn bám sát kiến thức cơ bản và thiếtthực, tránh giảng lan man, không đi sâu vào những chi tiết, dù

đó là chi tiết hấp dẫn, để tạo hứng thú cho người học Để lựachọn chính xác kiến thức cơ bản và thiết thực của từng bàihọc, GV phải nắm vững chương trình của bộ môn, hệ thốngkiến thức cơ bản và thiết thực của toàn bộ chương trình, tìm ramối liên hệ tất yếu giữa chúng

* Các bước để thực hiện phương pháp thuyết trình:

Phương pháp thuyết trình được tiến hành thực hiện gồm

ba phần: phần mở đầu (đặt vấn đề), phần nội dung (giải quyếtvấn đề) và phần kết luận

- Phần mở đầu (đặt vấn đề): Chào hỏi, giới thiệu chủ thểthuyết trình; nêu cách thức làm việc Trong thời gian này phải

tập trung tạo được ấn tượng, phải có cách thức khiến ngườihọc phải tập trung phải chú ý vào đề tài thuyết trình Có thểtạo sự tập trung, chú ý của người nghe bằng cách nêu các câuhỏi gợi mở nhận thức, các câu hỏi chứa đựng các tình huống,

sử dụng những hình ảnh, âm thanh, câu chuyện để dẫn dắtngười học đi vào nội dung bài học, tăng dần sự chú ý, sự tậptrung, sự quan tâm của người học, tạo cho người học có một

sự thoải mái, sẵn sàng và chủ động tham gia vào bài giảng

- Phần nội dung (giải quyết vấn đề): Đây là phần quantrọng nhất, chiếm nhiều thời gian trình bày, là phần đòi hỏingười giáo viên phải đầu tư nghiêm túc Bằng những kiếnthức, những tài liệu, những thông tin, việc thực hiện các nộidung thuyết trình phải cụ thể, đáng tin cậy, có tính thời sự và

có sự liên kết, xâu chuỗi các vấn đề; các nội dung phải đượcphân tích, lập luận một cách sâu sắc, chặt chẽ nhưng rõ ràng,

dễ hiểu, dễ theo dõi, không trình bày chung chung; phải cóminh họa cụ thể Trong quá trình thuyết trình phải gây sự chú

ý của người học, kích thích người học bằng các tương tác: đặtvấn đề trao đổi, yêu cầu người học cùng tham gia cùng tươngtác với người dạy, kích thích người học tiến hành các thao tác

tư duy để đi đến kết luận khoa học cần thiết

- Phần kết luận: Người giáo viên phải nhắc lại mục đíchcủa nội dung bài học, tóm tắt nội dung chính của bài học ngắngọn, đầy đủ và từ đó xác định rút ra kết luận một cách logic

và nhắc nhở lưu ý, nhấn mạnh các vần đề cốt lõi của bài học

để học sinh ghi nhớ

- Quá trình sử dụng PPTT trong dạy học chuyên đề

“Đường lối Cách mạng của Đảng Cộng Sản Việt Nam” tại

* Đặc điểm của chuyên đề “Đường lối cách mạng của ĐảngCộng Sản Việt Nam”:

- Mỗi một môn khoa học đều có đối tượng để nghiên cứuriêng, chuyên đề “Đường lối cách mạng của Đảng Cộng SảnViệt Nam” là môn khoa học có đối tượng nghiên cứu là quátrình thành lập của Đảng, hệ thống các quan điểm, đường lối,Nghị quyết của Đảng trong quá trình lãnh đạo cách mạng ViệtNam từ khi Đảng Cộng Sản Việt Nam ra đời cho đến nay,trong đó có vấn đề tổng kết lý luận, thực tiễn của cách mạngViệt Nam Đây là môn học có mối liên hệ chặt chẽ với nhữngnội dung liên quan đến nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác-Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh, vì đường lối cách mạng củaĐảng là sự vận dụng sáng tạo Học thuyết của Chủ nghĩa Mác-

Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh vào điều kiện thực tiễn củacách mạng Việt Nam.

- Mục tiêu của nội dung chuyên đề “Đường lối cách mạngcủa Đảng Cộng Sản Việt Nam” là tập trung làm rõ sự hìnhthành, quá trình phát triển của Đảng Cộng Sản Việt Nam,đường lối lãnh đạo của Đảng đối với cách mạng Việt Namqua các thời kỳ Đồng thời khẳng định sự lãnh đạo của Đảng

là nhân tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam,qua đó góp phần đánh giá và tổng kết những kinh nghiệmtrong quá trình lãnh đạo của Đảng nhằm phục vụ cho mục tiêuxây dựng chế độ xã hội xã hội chủ nghĩa của đất nước Thôngqua đó, tăng cường giáo dục truyền thống dân tộc, niềm tincủa mọi người vào sự lãnh đạo của Đảng Cộng Sản Việt Nam

và chế dộ XHCN

- Về nội dung của chuyên đề “Đường lối cách mạng củaĐảng Cộng Sản Việt Nam” là những kiến thức đã được xácđịnh trong nội dung qui định bắt buột và trong giáo trìnhmang tính pháp lệnh Đây là môn lý luận chính trị cơ bản củaĐảng từ khi Đảng ra đời, trong quá trình lãnh đạo cách mạngViệt Nam thực hiện khởi nghĩa giành chính quyền và xâydựng và phát triển đất nước, nội dung môn học đã thể hiện rõ

nhất cách mạng Việt Nam hình thành và phát triển trên cơ sởvận dụng và phát triển sáng tạo Chủ nghĩa Chủ nghĩa Mác-Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh vào điều kiện thực tiễn củacách mạng Việt Nam Hơn nữa, với do nội dung, đặc điểmcủa môn Đường lối cách mạng của Đảng là một môn lý luậnchính trị cơ bản của Đảng, nên các tri thức của môn học tươngđối trừu tượng và mang tính khái quát cao Trong quá trìnhgiảng dạy cần phải dùng sức mạnh và khả năng tư duy mớinhận thức được dễ dàng các khái niệm và mới hiểu được cáchphân tích những nội dung môn học.

Xuất phát từ nội dung và đặc điểm của môn học, tronggiảng dạy phải nắm vững để vận dụng và lựa chọn PPDH phùhợp với từng vấn đề của bài, từng nội dụng cụ thể

Như vậy chúng ta thấy rằng PPDH chuyên đề “Đường lốicách mạng của Đảng Cộng Sản Việt Nam” không chỉ phảituân theo qui luật chung nhất của quá trình giảng dạy, bêncạnh đó còn phải tuân thủ những qui định riêng đặc trưngcủa mục tiêu, đối tượng, phương pháp chức năng nghiên cứucủa chuyên đề “Đường lối cách mạng của Đảng Cộng SảnViệt Nam” Qui trình PPDH chuyên đề “Đường lối cáchmạng của Đảng Cộng Sản Việt Nam” phải trên cơ sở nội

dung, lịch sử của quá trình phát triển môn học, Lênin đãnêu: “Phương pháp không phải là hình thức bên ngoài, mà làlinh hồn và khái niệm của nội dung” Căn cứ đặc điểm củanhững nội dung vị kiến thức cần để giảng dạy trong chuyên

đề “Đường lối cách mạng của Đảng Cộng Sản Việt Nam”,

mà xác định PPDH cũng như phương pháp học cho phù hợp

* Vai trò của việc áp dụng PPTT:

Công tác giáo dục, giảng dạy lý luận chính trị là một nộidung hết sức quan trọng trong công tác chính trị tư tưởng Nóđem những quan điểm, tư tưởng, những kiến thức và chân lýđến với các tầng lớp cán bộ, đảng viên, học sinh, sinh viên vànhân dân, biến những quan điểm tư tưởng ấy thành sức mạnhvật chất Do vậy, để thực hiện việc giáo dục và giảng dạy lýluận chính trị đạt được chất lượng, hiệu quả cao phải có nghệthuật truyền đạt đến người học, người nghe Chủ tịch Hồ ChíMinh đánh giá: “Tuyên truyền là đem một việc gì nói cho dânhiểu, dân nhớ, dân theo, dân làm Nếu không đạt được mụcđích đó, là tuyên truyền thất bại Muốn thành công phải biếtcách tuyên truyền” [20.t5, tr162]

Việc thực hiện bồi dưỡng giáo dục LLCT ở nước ta hiện

nay tập trung vào những nội dung cơ bản và mang tính khái,bao gồm hệ thống các quan điểm của Chủ nghĩa Mác-Lênin,

tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng trêncác lĩnh vực xây dựng và phát triển đất nước kể từ khi ĐảngCộng Sản Việt Nam ra đời đến nay Đảng ta luôn xác định lấyChủ nghĩa Mác-Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh làm nềntảng tư tưởng, định hướng hành động của Đảng, là nền tảng tưtưởng lý luận của Đảng ta Việc làm cho Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh giữ vai trò chủ đạo trong đờisống tinh thần của toàn xã hội là một yêu cầu và là quy luậttất yếu của quá trình tiến hành xây dựng chế độ XHCN ởnước ta Quá trình đó xác định về vai trò tiên quyết của việcthực hiện công tác giảng dạy và giáo dục lý luận chính trị,trong đó công tác thực hiện giảng dạy các môn LLCT lý luậnchính trị nói chung và giảng dạy chuyên đề “Đường lối cáchmạng của Đảng Cộng sản Việt Nam” ở các cơ sở giáo dục đàotạo hiện nay luôn được coi trọng

Căn cứ nội dung và công tác giảng dạy, giáo dục LLCT.Nhằm xác định rõ PPDH để có thể và sử dụng trong quá trìnhgiảng dạy LLCT, trước hết cần phải nắm vững những đặctrưng của các môn lý luận chính trị, nắm vững những vấn đề

có tính nguyên tắc trong giảng dạy LLCT Đây là vấn đề trựctiếpliên quan đến quá trình của việc lựa chọn PPDH thích hợpvới từng môn học và nội dung dạy học.

- Trong thực hiện công tác giảng dạy, việc sử dụng PPTTtrong thực tế đã và đang được áp dụng phổ biến, có hiệu quảtrong thực hiện giảng dạy giáo dục chính trị ở tất cả các cơ sở

sở giáo dục đào tạo và các trung tâm đào tạo bồi dưỡng Chínhtrị trong cả nước Xuất phát từ đặc điểm nội dung của cácmôn học LLCT và chuyên đề “Đường lối cách mạng củaĐảng Cộng sản Việt Nam”, là sự khái quát những vấn đề cơbản nhất về thế giới quan, phương pháp luận của Chủ nghĩaMác-Lênin; nguồn gốc, nội dung và ý nghĩa Tư tưởng Hồ ChíMinh; những nội dung về “Đường lối cách mạng của ĐảngCộng sản Việt Nam” qua các thời kỳ Trong đó nội dung cácphạm trù, các khái niệm, quy luật … được kết cấu chặt chẽ,logic trong mối quan hệ biện chứng với nhau, chuyển hóa lẫnnhau cùng vận động phát triển, với chức năng của môn học làgiáo dục chính trị, tư tưởng, giáo dục lòng yêu nước, tin tưởngvào sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và con đường

đi lên Chủ nghĩa xã hội được Đảng và Chủ Tịch Hồ Chí Minh

vĩ đại đã lựa chọn Qua đó PPTT đã tỏ rõ với những ưu thế

vượt trội trong việc truyền đạt đối với những nội dung lý luậntương đối khó, mang tính trừu tượng, sự phức tạp, chứa đựngnhững thông tin mà với người học không có khả năng tựnghiên cứu, tìm hiểu được so với việc sử dụng một số PPDHkhác.

* Nhân tố tác động đến việc sử dụng PPTT trong giảng dạychuyên đề “Đường lối Cách mạng của Đảng Cộng Sản ViệtNam” ở TTBDCT Thành phố Tuy Hòa:

Trong quá trình giảng dạy đối với các môn khoa học xãhội, đặc biệt đối với các môn Lý luận chính trị thì việc ápdụng PPTT trong giảng dạy có nhiều ưu thế và phù hợp vớiquá trình giảng dạy Tuy nhiên, cũng sẽ chịu tác động bởinhững nhân tố nhất định, cụ thể là sự tác động, sự ảnh hưởng

từ đội ngũ trực tiếp giảng dạy, đối tượng người học, môitrường, cơ sở vật chất đảm bảo cho quá trình dạy và học

- Đối với người dạy: Muốn đảm bảo đạt chất lượng trong

giảng dạy đối với các môn LLCT, giảng dạy chuyên đề “Đườnglối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam”, người giảngviên có vai trò hết sức quan trọng, nó quyết định đến chất lượngdạy và học Trong từng nội dung môn học, từng bài học cụ thể

khi được thực hiện nếu người giáo viên trực tiếp giảng dạy cótrình độ chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm tốt, nắm vững nộidung môn học, có kinh nghiệm giảng dạy và áp dụng PPDH, cótrách nhiệm, có tâm với nghề, tận tâm với học trò thì khôngnhững sẽ truyền thụ những tri thức khoa học của môn học, bàihọc một cách sâu sắc, đầy đủ cho người học, mà còn thông quaquá trình giảng dạy môn học sẽ tạo được niềm tin cho ngườihọc, tạo được sự đam mê, định hướng học tập đúng đắn tronghọc tập và từ những tri thức đó được người học nghiên cứu, ápdụng hiệu quả vào thực tế hoạt động công tác Từ đó chất lượnghiệu quả của quá trình giảng dạy và học tập kết quả đem lại làrất lớn, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ giảng dạy đặt ra.

- Đối với người học: Thực tế diễn biến của quá trình dạy

học là một quá trình tương tác hai chiều giữa chủ thể dạy(giáo viên) và chủ thể học tập (học viên) Do đó, việc sử dụngPPTT trong dạy học nói chung, trong việc áp dụng giảng dạychuyên đề “Đường lối cách mạng của Đảng Cộng Sản ViệtNam” nói riêng, thì đòi hỏi người học phải có phẩm chất đápứng và năng lực nhất định để thích ứng với PPDH đó, nóđược thể hiện cụ thể như: sự nhận thức một cách đúng đắnmục đích học tập, sự cần thiết trong tham gia học tập đối với

người học, có khả năng biết kết hợp những tri thức từ giáoviên truyền thụ đồng thời chủ động trong việc tích cực nghiêncứu, tìm hiểu, tự giác học tập, đồng thời tiếp nhận PPDH màngười giáo viên sử dụng để thực hiện việc giảng dạy môn học.

Về thực tế thì việc áp dụng PPTT vào giảng dạy các mônkhoa học xã hội, các môn lý luận chính trị nói riêng đã trởthành PPDH truyền thống trong các nhà trường và cácTTBDCT của từng địa phương Với PPDH truyền thống nhưvậy, đã tạo thói quen cho người học chủ yếu tập trung vàothực hiện chức năng là chủ thể tiếp nhận tri thức một chiều làchủ yếu, ít khi hoặc không có sự phản hồi đối với chủ thể dạy(giáo viên) Do vậy việc sử dụng PPTT trong giảng dạy thìngười dạy cần xác định một cách cụ thể về đối tượng học tập,như: về trình độ, khả năng nhận thức, trình độ tiếp thu kiếnthức môn học, những đặc điểm phong tục của địa phương.Đồng thời phải căn cứ vào các về tài liệu học tập, môi trườnghọc tập giảng dạy và các nội dung liên quan nhằm đảm bảocho quá trình giảng dạy và học tập một cách cụ thể, từ đó làm

cơ sở áp dụng PPTT vào quá trình giảng dạy môn học đạtđược hiệu quả cao nhất

Bên cạnh đó trong quá trình giảng dạy, người giáo viên

cần luôn kết hợp giáo dục cho người học về phẩm chất và khảnăng thích ứng với phương pháp mới trong học tập, qua đóxác định cho người học về mục đích, nội dung, ý nghĩa củamôn học kích thích sự tích cực trong học tập, xây dựng ý thứctrách nhiệm trong việc tham gia học tập của mình.

Trong thực hiện việc giảng dạy, người giáo viên cũng cầnchủ động thường xuyên trau dồi, nâng cao tính hiệu quả vềphương pháp, thói quen học tập theo chiều hướng cực hóaPPTT: cụ thể là ngoài việc sử dung PPTT, đồng thời sử dụngkết hợp với một số PPDH khác để tạo điều kiện khắc phục cóchất lượng đối với những điểm hạn chế của PPTT, từ đó làmcho người học luôn có hứng thú trong học tập, nhất là tronggiảng dạy LLCT và trong giảng dạy, học tập chuyên đề

“Đường lối cách mạng của Đảng Cộng Sản Việt Nam”

- Đối với cơ sở vật chất: Nhằm mục đích tổ chức triển khai

thực hiện chất lượng, có hiệu quả trong việc giảng dạy mônhọc từ khâu thực hiệc thiết kế giáo án bài giảng cho đến thựchành giảng dạy Việc sử dụng các PPDH nói chung và sử dụngPPTT trong dạy học, đối với quá trình áp dụng kết hợp PPTTcùng với một số PPDH khác thì cần đảm bảo về cơ sở vật chất

để đáp ứng quá trình giảng dạy đề ra

+ Đảm bảo về tài liệu dạy học cả về số lượng và chấtlượng, đồng thời các tài liệu giáo trình cho việc giảng dạymôn học phải đúng theo những quy định chung của Bộ Giáodục - Đào tạo và cả nội dung chương trình đề ra.

+ Địa điểm tổ chức học tập, phòng học đáp ứng cơ bảntheo yêu cầu của quá trình thực hiện cho việc dạy và học

+ Về trang thiết bị như: hệ thống máy chiếu, âm thanh,ánh sáng, các dụng cụ, mô hình học cụ cần thiết cho quá trìnhgiảng dạy và học tập

Từ các điều kiện cơ sở vật chất đảm bảo sẽ tác động tíchcực đến hiệu quả đem lại trong việc giảng dạy của giáo viên,đồng thời tạo sự hứng thú, tính tích cực trong việc tham giahọc tập và khả năng tiếp thu những kiến thức đối với ngườihọc

- Về cơ sở thực tiễn việc sử dụng PPTT vào giảng dạy chuyên đề “Đường lối cách mạng của Đảng Cộng Sản Việt Nam” tại TTBDCT Thành phố Tuy Hòa

- Khái quát về TTBDCT Thành phố Tuy Hòa

Trung tâm bồi dưỡng chính trị Thành phố Tuy Hòa thành

lập và chính thức đi vào hoạt động từ năm 1996 (lúc đó làTTBDCT Thị xã Tuy Hòa, thuộc Tỉnh Phú Yên) Bước đầuhình thành, đi vào hoạt động với điều kiện nơi làm việc và cả

cơ sở vật chất của Trung tâm còn gặp nhiều khó khăn: Trungtâm được bố trí làm việc trong một ngôi nhà 02 tầng (tầng trệt

và 01 tầng lầu), ngôi nhà thuộc tài sản công của Nhà nước(nhà công sản Nhà nước quản lý sau giải phóng), ngôi nhàđược sửa chữa bố trí các phòng làm việc (ở tầng trệt), tầng lầuphía trên được cải tạo để làm hội trường tổ chức giảng dạy.Cùng với quá trình hình thành và phát triển chung của đơn vịhành chính Thị xã Tuy Hòa, năm 2002 Thị xã Tuy Hòa đượcnâng cấp và được công nhận là Thành phố Tuy Hòa trựcthuộc Tỉnh Phú Yên, vì vậy TTBDCT Thị xã Tuy Hòa trởthành TTBDCT Thành phố Tuy Hòa Đến năm 2013 nhằmđảm bảo cho TTBDCT Thành phố Tuy Hòa thực hiện tốtnhiệm vụ chính trị theo chức năng các cấp qui định, cấp ủyĐảng và chính quyền địa phương đã tổ chức bố trí chuyểnTTBDCT Thành phố Tuy Hòa đến làm việc ở cơ sở mới, vớiđiều kiện trụ sở làm việc rộng rãi, được bố trí các phòng làmviệc, các các phòng chức năng, hội trường học tập và đầu tư

cơ sở vật chất tương đối đầy đủ và đảm bảo Đã tạo điều kiện

cho quá trình hoạt động và giảng dạy của Trung tâm ngàycàng phát triển, chất lượng đào tạo ngày càng nâng lên, gópphần hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị được các cấp giao.

* Chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của TTBDCT Thành phố Tuy Hòa:

Căn cứ Quyết định 185-QĐ/TW, ban hành ngày 03/9/2008của Ban Bí thư Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, quy địnhđối với chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức TTBDCT cấphuyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh và Hướng dẫn số 29-HD/BTCTW-BTGTW, ngày 27/7/2009 của Ban Tổ chức Trungương và Ban Tuyên giáo Trung ương (Hướng dẫn thực hiệnQuyết định 185-QĐ/TW của Ban Bí thư)

- Về chức năng:

Đơn vị TTBDCT Thành phố Tuy Hòa là đơn vị sự nghiệptrực thuộc Thành ủy và UBND Thành phố Tuy Hòa Chịu sựlãnh đạo trực tiếp và thường xuyên của Ban thường vụ Thành

ủy Tuy Hòa

Với chức năng là: trực tiếp tổ chức đào tạo, bồi dưỡng vềLLCT - hành chính; triển khai quán triệt các Nghị quyết,