Bộ GD – ĐT BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THỂ DỤC THỂ THAO THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH CHUYÊN ĐỀ KẾT THÚC HỌC PHẦN BƠI LỘI VÀ PHƯƠNG PHÁP SINH VIÊN THỰC HIỆN NGUYỄN TRỌNG NGHĨA LỚP 14G MSSV 1[.]
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THỂ DỤC THỂ THAO THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
CHUYÊN ĐỀ KẾT THÚC HỌC PHẦN
BƠI LỘI VÀ PHƯƠNG PHÁP
SINH VIÊN THỰC HIỆN: NGUYỄN TRỌNG NGHĨA
GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN: THÁI THỊ DIỄM THÚY
HỒ HẢI VÂN ANH LẠI NHỰT KHÁNH HÙNG
TP.HCM – 5/2022
Trang 2ĐỀ THI CHUYÊN ĐỀ Câu 1:
Anh(chị) Phân tích kỹ thuật động tác chân, phối hợp tay thở và phối hợp hoàn chỉnh kiểu bơi Ếch (4 điểm)
Câu 2:
Những điểm cần chú ý khi dạy kỹ thuật bơi Ếch (3 điểm)
Câu 3:
Những sau lầm thường mắc và phương pháp sữa chữa trong dạy bơi Ếch (3 điểm)
BÀI LÀM
Câu 1: Phân tích kỹ thuật động tác chân, phối hợp tay thở và phối hợp hoàn chỉnh kiểu bơi Ếch:
1) Kỹ thuật động tác chân:
_ Động tác chân là động lực chủ yếu tạo ra lực tiến cho cơ thể Để phân tích
kỹ thuật, có thể chia động tác chân thành các giai đoạn sau: co chân, xoay bàn chân, đạp chân và lướt nước Trên thực tế cả bốn giai đoạn đó là một chuỗi động tác liên tục và gắn bó chặt chẽ với nhau
Giai đoạn co chân:
Trang 3_ Co chân là động tác đưa chân từ vị trí duỗi thẳng lên phía bụng đến vị trí thuận lợi cho bẻ chân, động tác co chân đúng phải tạo ra lực cản nhỏ nhất, đồng thời phối hợp hợp lý với động tác tay
_ Khi bắt đầu co chân, cùng với động tác hít vào, hai chân chìm xuống một cách tự nhiên, hai gối tách dần ra, cẳng chân co về phía trước Khi co cẳng chân, bàn chân thả lỏng, gót chân đưa sát vào mông, vừa co vừa tách Khi co chân nên dùng sức nhỏ (co chậm) đồng thời cẳng chân nấp sau hình chiếu của đùi để giảm lực cản
_ Trong kĩ thuật bơi ếch hiện đại, có một số VĐV sử dụng kĩ thuật co chân nhanh Mặc dầu kĩ thuật co chân nhanh sẽ làm tăng lực cản nhưng cũng sẽ tăng nhanh được tần số động tác phối hợp, từ đó tạo thuận lợi cho nâng cao tốc độ bơi
_ Sau khi kết thúc co chân, đùi tạo với thân người một góc khoảng 120 đến
140 độ (hình 2) Hai mép trong của gối rộng bằng hông Góc giữa hai đùi khoảng 40-45 độ Đồng thời làm cho cẳng chân ở tư thế vuông góc thẳng đứng so với mặt nước để chuẩn bị tốt cho động tác bẻ chân
_ Hiện nay do tốc độ bơi ếch không ngừng nâng cao, do vậy, tần số cũng tăng nhanh Để thích ứng với sự thay đổi mới này của kĩ thuật, rất nhiều VĐV bơi ếch đã tăng thêm góc độ giữa thân và đùi lên 150 độ (giảm bớt co đùi), cẳng chân càng sát với mông hơn Nếu co chân chậm sẽ bị loạn nhịp
Trang 4Kỹ thuật động tác chân bơi ếch (giai đoạn co chân)
Xoay bàn chân:
_ Trong kĩ thuật bơi ếch, động tác xoay bàn chân rất quan trọng vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả đạp nước, vì xoay bàn chân sẽ tạo ra diện tích đạp nước lớn hơn Xoay bàn chân tốt hay xấu phụ thuộc vào độ mềm dẻo, linh hoạt của khớp cổ chân, khớp gối và khớp hông
_ Nhìn chung những VĐV có độ linh hoạt khớp gối kém có thể sử dụng kĩ thuật co chân rộng một chút Còn đối với những VĐV khớp gối linh hoạt tốt
có thể co chân hẹp một chút
_ Khi co chân kết thúc, bàn chân vẫn tiếp tục đưa vào sát mông Lúc này hai đầu gối hơi ép vào nhau, đồng thời hai bàn chân xoay mũi chân ra ngoài làm cho phía trong cẳng chân và bàn chân vuông góc với hướng tiến lên của cơ thể Như vậy diện tích đạp nước sẽ lớn hơn (hình 3)
_ Co chân, xoay bàn chân, đạp chân là một quá trình liên tục Động tác xoay bàn chân chính xác phải được bắt đầu trước khi co chân kết thúc và kết thúc khi bắt đầu động tác đạp chân
Trang 5Kỹ thuật động tác chân bơi ếch (giai đoạn xoay chân)
Đạp chân:
_ Hiệu quả động tác chân tốt hay xấu quyết định chủ yếu ở giai đoạn đạp chân Kỹ thuật động tác chân bơi ếch hiện nay đang ngày càng chú ý tới tác dụng của giai đoạn đạp chân Giai đoạn đạp chân là động tác dùng sức mạnh phát ra từ mông, đùi, đạp hết sức ra phía sau Thực tế động tác đạp chân bao gồm cả đạp chân và khép chân (tức là đạp nước ra sau và kẹp ép nước vào trong) Động tác khép chân sẽ hạn chế động tác động tác đạp chân không được chuyển động quá ra phía ngoài và tạo ra phương hướng đạp chân ra sau Động tác khép chân trong đạp chân xem xét từ sự phát triển kĩ thuật bơi ếch hiện đại ta thấy: do đạp chân hẹp khi hai chân khép sát sẽ tạo ra động tác
ép xuống dưới Bởi vậy, lực tác dụng của động tác ép xuống dưới sẽ làm cho
cơ thể được nâng lên có lợi cho lướt về phía trước
_ Hiệu lực giai đoạn đạp chân phụ thuộc vào ba yếu tố sau:
Trang 6Yếu tố thứ 1: đường chuyển động và phương hướng chuyển động của các khớp cổ chân, khớp gối, khớp hông Khi đạp nước ra sau, sẽ tạo thành một lợi thế để sinh ra lực tác dụng lớn nhất đẩy cơ thể về phía trước
Khi đạp nước cần chú ý thứ tự duỗi khớp và tư thế dùng sức của các bộ phận
ở chân Khi đạp chân bộ phận phát lực đầu tiên là đùi để duỗi khớp hông, chỉ
có như vậy mới làm cho cẳng chân luôn giữ vuông góc với hướng tiến, tiếp
đó là duỗi khớp gối và cuối cùng là khớp cổ chân
Kỹ thuật động tác chân bơi ếch (giai đoạn đạp chân)
Yếu tố thứ 2: quyết định hiệu quả đạp nước là diện tích đạp nước Diện tích đạp nước lớn thì hiệu quả lớn, song diện tích này lớn hay nhỏ là do bàn chân
có xoay hết ra ngoài hay không, cẳng chân có thẳng đứng so với mặt nước hay không Do vậy đòi hỏi người bơi trước khi kết thúc đạp chân, bàn chân vẫn ở vị trí xoay ra ngoài, nếu quá vội duỗi thẳng cổ chân sẽ làm nhỏ diện tích đạp nước vô tình giảm hiệu quả đạp chân
Yếu tố thứ 3: Là tốc độ đạp nước, vì lực cản tỉ lệ với bình phương tốc độ, do vậy tốc độ đạp nước phải nhanh, khi đạp nước cần phát huy đầy đủ sức mạnh của cơ đùi, cẳng chân, đồng thời phải tăng gia tốc vút nước làm cho lực đạp mạnh hơn
Hai chân sau khi đạp khép sẽ khép lại và duỗi thẳng tự nhiên
Trang 7Lướt nước:
_ Sau khi kết thúc đạp nước , hai chân ở vị trí tương đối thấp, gót chân cách mặt nước khoảng 30 đến 40cm Lúc này thân người dựa vào lực đạp đưa người về phía trước nên lướt rất nhanh Nếu vị trí chân quá thấp sẽ tạo ra lực cản lớn Bởi vậy, sau khi đạp chân nên nâng chân lên vị trí cao hơn để giảm lực cản và chuẩn bị cho chu kỳ động tác sau
2) Kỹ thuật phối hợp tay, thở và phối hợp hoàn
chỉnh:
_ Kỹ thuật phối hợp bơi ếch phức tạp hơn phối hợp các kiểu bơi khác Thở vào trong bơi ếch bằng mồm, thở ra bằng mồm hoặc cả mũi, và kết hợp chặt chẽ với động tác quạt tay Hiện nay có 2 loại ngẩng đầu lên thở:
- Chỉ vươn cổ và cằm ra trước, đưa miệng lên mặt nước thở vào
- Dựa vào hiệu lực quạt tay làm cho đầu và vai nhô cao khỏi mặt nước mà thở vào
Người mới học bơi ếch nên sử sụng cách thở sớm, khi tay mới bắt đầu quạt nước sẽ nhanh biết thở hơn Trong kỹ thuật bơi ếch, phối hợp tay chân là một khâu rất quan trọng, nó phức tạp hơn nhiều so với bơi trườn và bơi ngửa Nếu phối hợp không nhịp điệu sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả của động tác tay chân và tính đồng đều của tốc độ khi bơi
_ Sau khi bạn bắt đầu kéo thì cần bắt đầu ngay động tác co chân
_ Sau khi kết thúc pha hiệu lực đầu của động tác tay, bắt đầu đạp chân
Trang 8_ Khi kết thúc thở, đầu vào nước và tay duỗi thả lỏng thì pha đạp chân bắt đầu
_ Khi kết thúc đạp chân, cánh tay giữ trong tư thế duỗi thẳng với thời gian ngắn, cùng lúc giữ thân người trong tư thế thuôn dòng
Câu 2: Những điểm cần chú ý khi dạy kỹ thuật bơi Ếch:
_ Phải khởi động thật kỹ trước khi xuống hồ:
Nhiều người đã chủ quan, bỏ qua bước này hoặc khởi động sơ sài trước khi bơi Việc này khiến cho cơ thể, đặc biệt là các cơ chưa được làm nóng hoàn toàn, khi xuống nước có thể bị dọp bẻ, chuột rút, gây nguy hiểm đến tính mạng Cần phải khởi động một cách kỹ lưỡng hơn, không chỉ là chạy quanh
hồ vài vòng hay thực hiện các động tác một cách sơ sài mà hãy chú tâm khởi động ít nhất 10 phút để có thể bơi tốt hơn, yên tâm hơn khi áp dụng các kỹ thuật bơi ếch
_ Giữ đúng tư thế khi bơi ếch:
Trang 9Đây là một vấn đề luôn phải chú ý khi thực hiện tất cả các kiểu bơi, không chỉ riêng gì kỹ thuật bơi ếch Yếu tố để mang lại hiệu quả vận động cao nhất khi bơi lội chính là phải giữ đúng tư thế Hãy chú ý giữ phần đầu của mình theo một đường thẳng về phía trước cùng với cơ thể Bên cạnh đó, giữ cho vai, chân và hông ngang bằng nhau hết mức có thể Lúc quạt chân, đá chân thì hơi chúi người xuống nước để đảm bảo chân không bị nổi lên trên mặt nước Bạn cũng cần nhớ, giữ chân cao gần chạm mặt nước và có độ thẳng vừa phải so với cơ thể chứ không buông thõng hoàn toàn xuống nước
_ Động tác chân:
Chú ý nhịp điệu xoay cẳng chân, co chân, co chân chậm và đạp khép nhanh, nhịp điệu của các giai đoạn động tác Sau khi đạp khép, chân cần có độ dùng
để lướt nước Tiêu chuẩn để đánh giá hiệu quả của chân là cự ly tiến về phía trước sau mỗi lần đạp chân
_ Động tác tay:
Lúc đầu quạt tay nhỏ và bằng bàn tay là chính, sau đó quạt bằng cả cẳng tay
và bàn tay Học cách thở sớm, Cần nhấn mạnh thở ra khi ngẩng đầu và nắm vững thời cơ hít vào
Trang 10_ Phối hợp hoàn chỉnh:
Hai lần đạp chân – một lần quạt tay – một lần thở “2:1:1” Sau đó là một lần đạp chân – một lần quạt tay – một lần thở “1:1:1”
Khi bơi được khoảng 15m mà động tác phối hộp không rối loạn thì kéo dài
cự ly bơi
Cần chú ý động tác đạp nước (đứng nước)
Câu 3:
Trang 11Những sau lầm thường mắc và phương pháp sữa chữa trong dạy bơi Ếch:
1) CHÂN:
_ Không bẻ chân khi đạp:
Nguyên nhân:
+ Khái niệm không rõ
+ Không biết bẻ chân
+ Khi đạp chân duỗi mũi bàn chân (duỗi khớp gối trước)
Phương pháp sữa chữa:
+ Giảng dạy, làm mẫu lại để làm rõ khái niệm và yếu lĩnh
+ Tập động tác bẻ chân trên cạn để có cảm giác co lúc bẻ chân
+ Co chân bàn cuốc để đạp chân hoặc nhờ người khác giúp sửa chữa
_ Co chân ngang bằng, đạp chân quá rộng, đạp khép tách rời hoặc chỉ đạp không khép:
Nguyên nhân:
+ Khái niệm động tác không rõ
+ Khi co chân, hai đầu gối khuỳnh sang hai bên
+ Do ảnh hưởng của định hình động tác cũ
Phương pháp sữa chữa:
+ Giảng giải, làm mẫu lại để làm rõ khái niệm Mô phỏng động tác trên cạn
để tăng thêm thể nghiệm
+ Dùng phương pháp “đối cực” khi yêu cầu co chân khép gối hoặc buộc dây hạn chế khuỳnh gối
_ Khi co và đạp chân, vị trí của chân quá thấp:
Nguyên nhân:
+ Đầu và thân trên nâng quá cao, góc bơi lớn
Trang 12+ Khi co chân, đùi co quá mức, cẳng chân không vuông góc với mặt nước + Cơ lưng thả lỏng quá
Phương pháp sữa chữa:
+ Cúi đầu, nâng mông, cơ lưng và cơ bụng phải căng thẳng tương ứng để làm cho cơ thể nổi ngang bằng, ổn định trong nước
+ Co đùi ít, tích cực co cẳng chân, có ý thức đưa gót chân về sát mông _ Căng cơ lưng bụng, khi đạp phải duỗi thẳng khớp hông
_ Khi co và đạp mông nhấp nhô lên xuống:
Nguyên nhân:
+ Khi co chân, đầu và vai quá thấp hóp bụng nâng mông
+ Khi đạp chân thì ưỡn bụng
+ Co chân quá nhanh và góc co giữa thân và đùi quá nhỏ
Phương pháp sữa chữa:
+ Hơi ngẩng đầu, nâng vai cơ bụng và lườn căng vừa phải để thân người thành duỗi thẳng khi co, đùi kéo căng thân co chậm
+ Khi đạp chân thân người không biến động, dùng đùi đẩy cẳng chân về sau
_ Co chân quá nhanh:
Nguyên nhân:
+ Khái niệm động tác không rõ
+ Dùng sức quá lớn và nhanh khi co chân
+ Nhịp điệu động tác không tốt
Phương pháp sữa chữa:
+ Giảng dạy, làm mẫu lại để làm rõ khái niệm và yếu lĩnh, mô phỏng động tác
+ Nhấn mạnh co chân chậm, cơ bắp thả lỏng
+ Nhấn mạnh co chân chậm đạp chân nhanh (đúng phương hướng)
2) TAY:
Trang 13_ Khi quạt tay, bàn tay xoa nước ( không quạt được nước):
Nguyên nhân:
+ Khái niệm động tác không rõ
+ Khi quạt nước khuỷu tay chìm, cẳng tay và bàn tay song song với mặt
nước
+ Sức mạnh tay kém
Phương pháp sữa chữa:
+ Giảng dạy, làm mẫu lại để làm rõ khái niệm và yếu lĩnh động tác
+ Khi quạt nước lòng bàn tay hướng ra ngoài, xuống dưới, cao khuỷu, co tay biên độ nhỏ
+ Tăng cường tập luyện sức mạnh tay
_ Đường quạt nước quá rộng vượt quá trục vai:
Nguyên nhân:
+ Khái niệm động tác không rõ
+ Nóng vội muốn lướt nhanh, thu tay quá muộn
Phương pháp sữa chữa:
+ Giảng dạy, làm mẫu lại để làm rõ khái niệm và yếu lĩnh động tác
+ Yêu cầu quạt tay hẹp hoặc đặt một chiếc gậy làm mốc ở dưới nách
3) PHỐI HỢP TAY CHÂN:
_ Quạt tay và đạp chân đồng thời:
Nguyên nhân:
+ Khái niệm động tác không rõ
+ Nhịp điệu phối hợp rối loạn
+ Quạt tay quá vội
Phương pháp sữa chữa:
Trang 14+ Giảng dạy, làm mẫu lại để làm rõ khái niệm và yếu lĩnh động tác và mô phỏng Tập quạt tay trước đạp chân sau
+ Quạt tay, duỗi thẳng chân; đạp nước tay đã duỗi thẳng Sau đó chuyển dần sang phối hợp chính xác có nhịp điệu
_ Duổi tay cùng lúc với đạp chân:
Nguyên nhân:
+ Khái niệm động tác không rõ
+ Co chân quá sớm và vội vàng
+ Khi thu tay bị dừng ở trước ngực
Phương pháp sữa chữa:
+ Làm mẫu yếu lĩnh động tác
+ Nhấn mạnh duỗi tay trước, đạp chân sau để nổi người hơn một chút
+ Biên độ quạt tay nhỏ, đã bị dùng sau duỗi tay
4) THỞ:
_ Hít khí không vào hoặc không đủ (thở giả):
Nguyên nhân:
+ Chưa thở ra đã hít vào.
+ Ngẩng đầu chậm, thời gian hít vào ngắn
Phương pháp sữa chữa:
+ Nhấn mạnh thở ra trong nước (thở ra hết)
+ Có thể tập ngẩng đầu rồi mới quạt tay hoặc bắt đầu quạt nước thì ngẩng đầu hít sâu vào