bài giảng thị trường quyền chọn (option)

•Khối lượng tài sản cơ sở : ấn định, chuNn hóa, VD: với cổ phiếu là 100 cổ phiếu •Giá thực hiện : giá ấn định tài sản cơ sở mà người sở hữu quyền chọn có quyền mua hoặc bán •Call : quy

Giới thiệu

Trên thị trường tài chính một số công cụ được coi là các sản phẩm

cơ bản, một số được coi là sản phẩm phái sinh

Gọi là sản phẩm phái

sinh vì Giá trị của nó

được xác định dựa trên giá của những sản phẩm cơ sở

Sản phẩm cơ sở bao gồm nguyên liệu, cổ phiếu, chỉ sổ cổ phiếu, tỷ

Người sở hữu cóNGHĨA VỤbán hay mua sản phẩm cơ

sở với giá ấn định trước Sự khác biệt so với future là ở forward không có tính chất chuẩn hóa.

Người sở hữu future có NGHĨA VỤ bán hay mua tài sản cơ sở trong tương lai với giá đã ấn định trước.

• Biến động lãi suất

• Biến động giá cổ phiếu

• Quyền chọn là phái sinh khác với cổphiếu

• Số lượng cổphiếu mỗi công

chọn không có quyền đ

• Đều là chứng khoán

• Giao dịch bằng báo giá (giá

mua vào và giá bán ra)

• Đều có thểniêm yết

Khác nhau

Gi ố ng nhau

So sánh cổ phiếu và quyền chọn

II QUYỀN CHỌN (OPTIONS)

•Tài sản cơ sở : quyền chọn xác lập dựa trên giá của tài sản này

Có thể là chứng khoán, nguyên liệu, chỉ số, hợp đồng future

•Khối lượng tài sản cơ sở : ấn định, chuNn hóa, VD: với cổ phiếu

là 100 cổ phiếu

•Giá thực hiện : giá ấn định tài sản cơ sở mà người sở hữu quyền

chọn có quyền mua hoặc bán

•Call : quyền chọn mua

•Put : quyền chọn bán

• Thời gian đáo hạn của quyền chọn

Một vài khái niệm :

• Quyền chọn kiểu Châu Âu : chỉ thực hiện quyền khi đáo hạn

• Quyền chọn kiểu Mỹ : thực hiện quyền bất cứ khi nào từ khi

thiết lập cho đến khi đáo hạn

• Quyền chọn kiểu Bermuda : giữa châu Âu và Mỹ : có một số

thời điểm từ nay đến khi đáo hạn có thể thực hiện quyền (nhiều lần

Bù trừ của 2 vị thế : mua quyền chọn mua và bán quyền

chọn mua (trò chơi tổng bằng 0 – sero-sum-game)

Thu phí

Mua và bán Call Option:

Mua và bán Put Option:

VD : lãi-lỗ từ hợp đồng mua quyền chọn mua

VD : lãi-lỗ từ hợp đồng mua quyền chọn bán

Ích lợi của hợp đồng quyền chọn

Các chiến lược cơ bản

• Mua quyền chọn mua để ấn định giá mua chứng khoán cơ sở

sau này (phòng ngừa giá lên)

• Mua quyền chọn bán để ấn định giá bán chứng khoán cơ sở

đang sở hữu (phòng ngừa giá giảm)

• Bán quyền chọn mua trong khi đang sở hữu chứng khoán cơ sở

đồng thời thị trường có xu hướng không biến động giá

Nếu giá chứng khoán cơ sở xuống hoặc đứng yên : lời phí

quyền chọn

Nếu giá chứng khoán cơ sở lên  phải bán chứng khoán cơ

sở với giá ấn định  vị thế = giá ấn định + phí quyền chọn

Mọi người nghĩ rằng 90% quyền chọn sẽ hết giá trị vào ngày đáo

hạn Điều đó không đúng

•Thực tế thị trường CBOE chỉ có 30% quyền chọn rơi vào tình

huống này

• 10% quyền chọn thực hiện vào tuần trước khi đáo hạn

• 60% quyền chọn được bán lại, thanh toán bằng thị trường :

người mua option bán chúng ra thị trường để thanh toán vị thế;

người bán option mua lại option để thanh toán vị thế

Quản lý quyền chọn

• Công ty OCC chọn ngẫu nhiên 1 công ty chứng khoán BBB đề

nghị thực hiện lệnh này (đứng bán quyền chọn mua)

• Công ty BBB chọn 1 trong những khách hàng B của mình thực

hiện lệnh này B sẽ phải bán chứng khoán khi A thực hiện quyền

chọn

• Khi thực hiện quyền, tiền chuyển về khách hàng B và chứng

khoán về khách hàng A

• Khi có 1 người sở hữu quyền chọn muốn thực hiện quyền, OCC

sẽ ấn định 1 công ty chứng khoán có vị thế bán quyền thực hiện

lệnh

Các yếu tố ảnh hưởng đến giá quyền chọn

Black-Scholes so sánh định giá quyền chọn tương tự như công ty

bảo hiểm xác định phí bảo hiểm cho 1 chiếc xe ô tô

Các yếu tố ảnh hưởng đến giá quyền chọn

Black-Scholes so sánh định giá quyền chọn tương tự như công ty

bảo hiểm xác định phí bảo hiểm cho 1 chiếc xe ô tô

Các yếu tố ảnh hưởng đến giá quyền chọn

• Giá trên thị trường spot

• Giá thực hiện

• Thời gian đáo hạn

• Chi phí vốn = lãi suất –cổ tức

• Rủi ro

Giá trị thời gian của quyền chọn

Nhiều thị trường sử dụng phần mềm định giá quyền

chọn theo mô hình Black-Scholes

Đây là ví dụ từ thị trường CBOT

α Alpha -Giá lý thuyết –giá trị thực của quyền chọn theo định

θ Theta – Giảm theo thời gian của quyền chọn

K Vega – Tỷ lệ biến động giá trị quyền chọn khi rủi ro sản

phNm cơ sở (volatility) thay đổi 1%

ρ Rho – Biến động dự kiến của giá trị quyền chọn khi lãi suất

thay đổi 1%

Các chữ Hy lạp đo lường các phương diện

khác nhau của quyền chọn

• Quyền chọn có rủi ro cao hơn nhiều so với sản phẩm cơ sở

• Quyền chọn mua STB giá 40.000 VND với phí quyền chọn

2000 VND

• In-the-Money : vị thế có lời :

giá thực hiện thấp hơn giá thị

trường đối với quyền chọn mua

giá thực hiện cao hơn giá thị

trường đối với quyền chọn bán

• At-the-Money : vị thế hoà vốn :

giá thực hiện bằng giá thị trường

• Out-of-the-Money : vị thế bị lỗ :

giá thực hiện cao hơn giá thị

trường đối với quyền chọn mua

giá thực hiện thấp hơn giá thị

trường đối với quyền chọn bán

Kết quả từ các vị thế

Giá trị thời gian của quyền chọn

Niêm yết giá quyền chọn • Quyền chọn mua,

tháng, năm đáo hạn, giá thực hiện, tên chứng khoán cơ sởGiá gần nhất

Thay đổi trong ngày

Số HĐ còn hiệu lực

Số hợp đồng giao dịch trong ngàyGiá mua vào và bán ra

CBOE là thị trường quyền chọn hàng đầu thế giới với quyền

chọn trên 1332 cổ phiếu và 41 chỉ số, hơn 50,000 loại hợp đồng

niêm yết

Hơn 25 tỷ USD giá trị của các hợp đồng giao dịch ngày

Hơn 1 triệu hợp đồng đổi chủ 1 ngày

Là thị trường niêm yết lớn thứ 2 ở Hoa Kỳ chỉ sau NYSE

Mỗi năm huấn luyện chuyên nghiệp cho hơn 10000 người

Cổng điện tử hàng đầu thế giới về giao dịch option,

www.cboe.com

Thị trường quyền chọn thế giới

Thị trường option hàng đầu - CBOE

Thị trường quyền chọn thế giới (xem thêm chương 1)

Mỗi quyền chọn giao dịch trên nhiều thị trường

Các bên tham gia thị trường quyền

5Bán (1) XYZ Apr 110 QC mua giá

9Mua (1) XYZ Apr 100 QC mua giá

Cổ phiếu XYZ giá 102.50

Ví dụ:

Dự báo giá tăng nhẹ

2.25Phí ròng

3.25Bán 1 QC bán Jan QRS 60 giá

5.50Mua 1 QC bán Jan QRS 65 giá

Dự báo giá giảm nhẹ

3 Long straddle : mua đồng thời cả quyền chọn mua và

quyền chọn bán tại cùng 1 giá thực hiện

Dự báo giá

biến động

mạnh

4 Short straddle : bán đồng thời cả quyền chọn mua và

quyền chọn bán tại cùng 1 giá thực hiện

Dự báo giá ít

biến động

4 Short Straddle

5 Long strangle : mua đồng thời cả quyền chọn mua và

quyền chọn bán với 2 giá thực hiện khác nhau

6 long butterfly kết hợp các vị thế sau :

Mua 1 QC mua giá thực hiện là X1=(X − a)

Bán 2 QC mua với giá thực hiện là X2=(X)

Mua 1 QC mua với giá thực hiện X3=(X + a)