ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA LUẬT ********* TIỂU LUẬN CUỐI KỲ Môn Luật dân sự 3 Đề tài 4 Phân tích căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng (từ góc độ lý thuyết, quy định pháp[.]
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT
*********
TIỂU LUẬN CUỐI KỲ Môn: Luật dân sự 3
Đề tài 4: Phân tích căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng (từ góc độ lý thuyết, quy định pháp luật hiện hành và thực tiễn
áp dụng)
Giảng viên: PGS.TS Nguyễn Minh Tuấn
Họ và tên sinh viên: Bùi Quang Hưng
MSSV: 17031771
Hà Nội, 01/2022
Trang 2MỤC LỤC
A MỞ ĐẦU 3
B NỘI DUNG 3
I Khái quát về trách nhiệm bồi thường thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác gây ra 3
II Căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác gây ra 6 III Các điều kiện phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác gây ra trong trường hợp cụ thể 9
C KẾT LUẬN 11 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 11
Trang 3A MỞ ĐẦU
Nhà cửa, công trình xây dựng khác là những tài sản có giá trị, mang lại lợi ích to lớn, nhưng cũng là nguồn gây thiệt hại đáng kể cho người xung quanh Những vấn đề pháp lí liên quan như xác định các điều kiện phát sinh trách nhiệm bồi thường, chủ thể chịu trách nhiệm bồi thường, cần phải được tìm hiểu một cách đầy đủ và toàn diện dựa trên cơ sở của những quy đinh của pháp luật hiện
hành Do đó, em xin chọn đề tài số 13: "Phân tích các điều kiện làm phát sinh
trách nhiệm bồi thường thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác gây ra Cho ví dụ minh họa".
Do kiến thức còn hạn chế nên bài làm có nhiều thiếu sót, kính mong nhận được sự đóng góp của thầy cô để bài làm được hoàn thiện hơn
B NỘI DUNG
I Khái quát về trách nhiệm bồi thường thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác gây ra
1 Khái niệm trách nhiệm bồi thường thiệt hại do tài sản gây ra.
1.1.1 Khái niệm trách nhiệm bồi thường thiệt hại do tài sản gây ra
Trước hết, chúng ta sẽ tìm hiểu về trách nhiệm bồi thường hiệt hại do tài sản gây ra Thông thường, thiệt hại xảy ra do hành vi của con người gây ra Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều khi tài sản cũng có thể tự bản thân nó gây thiệt hại cho người khác Chính vì vậy, ngoài trách nhiêm bồi thường thiệt hại do hành vi của chính con người gây ra thì pháp luật còn quy định về trách nhiệm bồi thường thiệt hại do tài sản gây ra Bộ luật dân sự 2015 cũng như 2005 chỉ quy định một cách bao quát về trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng, trong đó, có quy định
về trách nhiệm bồi thường trong một số trường hợp cụ thể có tính chất đặc biệt mà không có quy định về khái niệm cũng như quy định chung về trách nhiệm bồi thường do tài sản gây ra.qua quy định của pháp luật, có thể hiểu:
“Trách nhiệm bồi thường thiệt hại do tài sản gây ra là quy định của Luật dân sự mà khi áp dụng sẽ phát sinh một quan hệ pháp luật dân sự Theo đó chủ sở hữu, người chiếm hữu, sử dụng để tài sản gây hiệt hại về tính mạng, sức khỏe, tài sản và các quyền, lợi ích hợp pháp của người khác sẽ phải bồi thường thiệt hại do tài sản gây ra.”
1.1.2 Điều kiện phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại do tài sản gây ra
Về điều kiện phát sinh trách nhiệm do tài sản gây ra, theo nguyên lí chung
về cơ bản cũng tương tự như các điều kiện phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt
Trang 4hại ngoài hợp đồng nói chung Tuy nhiên, để xác định trách nhiệm bồi thường thiệt hại chỉ cần 3 điều kiện sau:
- Có thiệt hại thực tế xảy ra
- Có sự kiện gây thiệt hại trái pháp luật
- Có mối quan hệ nhân quả giữa thiệt hại thực tế xảy ra và sự kiện gây thiệt hại trái pháp luật
Sẽ là không hợp lý khi một tài sản gây thiệt hại lại xét đến yếu tố hành vi Thuật ngữ hành vi gây thiệt hại trái pháp luật chỉ đúng khi thiệt hại do con người – thực thể của quan hệ xã hội và là chủ thể của quan hệ pháp luật dân sự – gây ra Vì vậy, trong trách nhiệm bồi thường thiệt hại do tài sản gây ra chỉ cần xác định đúng
sự kiện gây thiệt hại là nguyên nhân trực tiếp làm tổn thất tài sản thực tế, giữa chúng có mối quan hệ nhân – quả, thì chủ sở hữu, người chiếm hữa, người quản lí tài sản, phải là người chịu trách nhiệm bồi thường
Điều kiện lỗi của chủ thể không là điều kiện phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp tài sản gây thiệt hại vì:
Thứ nhất, nếu hiểu về lỗi là trạng thái tâm lý và nhận thức của chủ thể đối
với hành vi và hậu quả do hành vi đó gây ra, thì không thể tìm kiếm được yếu tố lỗi khi bản thân tài sản - một vật vô tri, vô giác - gây ra thiệt hại Nếu xuất phát từ ngữ nghĩa của cụm từ “trách nhiệm bồi thường trong trường hợp tài sản gây ra thiệt hại” thì chúng ta hiểu nguyên nhân chính gây ra thiệt hại là do tài sản chứ không phải do hành vi của con người, mà lỗi thì chỉ gắn với hành vi của con người Tài sản gây ra thiệt hại do cấu tạo nội tại bên trong của tài sản mà con người không lường trước được, mặc dù đã áp dụng và tuân thủ đầy đủ các quy định về quản lý, trông coi và vận hành tài sản Ví dụ như xe ô tô đang chạy bị nổ lốp gây tai nạn, trâu được chăn dắt cẩn thận, nhưng bỗng nhiên lồng lên gây thiệt hại cho người khác, trần nhà bị sập
Thứ hai, nếu coi lỗi là một trong các điều kiện bắt buộc để xác định trách
nhiệm bồi thường thiệt hại, thì khi người gây thiệt hại chứng minh được không có lỗi sẽ không phải chịu trách nhiệm bồi thường Khi đó, người bị thiệt hại tự chịu rủi ro vì không có ai chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại, ngoại trừ trường hợp họ
có mua bảo hiểm Điều này không công bằng vì khi thiệt hại xảy ra do tác động của bản thân tài sản (không có chủ thể nào có lỗi) thì người bị thiệt hại không được hưởng tiền bồi thường Do đó, trong nghiên cứu khoa học pháp lý dân sự cũng đã
có những luật gia đề xuất thuyết “trách nhiệm khách quan” Theo đó, cứ có thiệt hại xảy ra, thì người bị thiệt hại phải được bồi thường, cho dù người đã gây ra thiệt hại có lỗi hay không có lỗi, đặc biệt là trong những trường hợp tài sản gây ra thiệt hại
1.2 Khái niệm về trách nhiệm bồi thường thiệt hại do nhà cửa, công trình khác gây ra.
Trang 5Ở nước ta, ngay từ các bộ luật của nhà nước phong kiến đã có quy định về trách nhiệm dân sự, như Luật Hồng Đức, Luật Gia Long Đặc biệt, Luật Hồng Đức
là một bộ luật hoàn chỉnh đầu tiên của ông cha ta, là di sản lập pháp đỉnh cao của nhà Lê để lại cho hậu thế Trong Luật Hồng Đức đã có những quy định về trách nhiệm bồi thường thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác gây ra Điều 568 Luật Hồng Đức qui định:
“Khi có việc xây dựng hoặc phá huỷ gì mà phòng bị không cẩn thận để đến
nỗi xảy ra chết người thì bị xử biếm một tư và chịu tiền mai táng 5 quan, còn thợ thuyền, chủ ty thì hình quan sẽ xem xét lỗi vì ai xảy ra mà định tội.”
Tiếp nối những kinh nghiệm từ xa xưa của cha ông, trải qua nhiều lần tiếp thu và sửa đổi các bộ luật, chế định về trách nhiệm bồi thường thiệt hại do tài sản gây ra, đặc biệt là do nhà cửa, công trình xây dựng khác gây thiệt hại ngày càng được quy định cụ thể
Điều 605, BLDS 2015 quy định:
“Chủ sở hữu, người chiếm hữu, người được giao quản lý, sử dụng nhà cửa,
công trình xây dựng khác phải bồi thường thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác đó gây thiệt hại cho người khác.
Khi người thi công có lỗi trong việc để nhà cửa, công trình xây dựng khác gây thiệt hại thì phải liên đới bồi thường.”
Điều luật không quy định cụ thể thế nào là trách nhiệm bồi thường thiệt do nhà cửa, công trình xây dựng khác gây ra Tuy nhiên, dựa trên hiểu biết về trách nhiệm bồi thường do tài sản gây ra thiệt hại và các quy định của pháp luật, ta có thể hiểu:
Trách nhiệm bồi thường thiệt hại do nhà cửa, công trình xay dựng khác gây
ra là quy định của luật dân sự Theo đó chủ sở hữu, người chiếm hữu, sử dụng để tài sản gây hiệt hại về tính mạng, sức khỏe, tài sản và các quyền, lợi ích hợp pháp của người khác sẽ phải bồi thường thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác gây ra.
Trách nhiệm bồi thường thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác gây
ra cũng như do tài sản khác được coi là một trong những công cụ pháp lý có ý nghĩa thực tế quan trọng bảo vệ các quyền, lợi ích hợp pháp cho công dân và pháp nhân
1.3 Điểm mới về trách nhiệm bồi thường thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác gây ra trong BLDS 2015 so với BLDS 2005.
So với BLDS 2005, BLDS 2015 đã có một số thay đổi:
Thứ nhất, BLDS 2015 đã bổ sung một chủ thể phải chịu trách nhiệm bồi
thường khi nhà cửa, công trình xây dựng khác gây thiệt hại, đó là "người chiếm hữu" Tức là có thể bao gồm cả người chiếm hữu tài sản không có căn cứ pháp luật
Trang 6Thứ hai, bộ luật dân sự 2015 đã mở rộng phạm vi các trường hơp bồi thường
thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác gây ra Theo đó, tất cả các trường hợp nhà cửa, công trình xây dựng khác gây thiệt hại thì đều phát sinh trách nhiệm bồi thường nếu đủ điều kiện
Thứ ba, hai căn cứ loại trừ trách nhiệm bồi thường thiệt hại được bỏ đi là
"hoàn toàn do lỗi của ngừơi bị thiệt hại" và "sự kiện bất khả kháng", bởi vì những quy định này đã đề cập trong khoản 1 điều 584 BLDS 2015 và áp dụng cho mọi trường hợp
Thứ tư, BLDS 2015 bổ sung quy định liên quan đến trách nhiệm của người
thi công: "Khi người thi công có lỗi trong việc để nhà cửa công trình xay dựng khác gây thiệt hại thì phải liên đới bồi thường" Tuy nhiên, việc áp dụng quy định này trên thực tế dễ bị nhầm lẫn giữa trường hợp nhà cửa, công trình gây thiệt hại với hành vi thi công nhà cửa, công trình xây dựng khác gây thiệt hại
Những sự thay đổi nhưu trên không chỉ nhằm nâng trách nhiệm của chủ thể trong việc tuân thủ các quy định liên quan đến quản lí tài sản , mà nó còn góp phần đảm bảo quyền lợi cho các chủ thể bị thiệt hại do các loại tài sản này gây ra
II Căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác gây ra
Nhà cửa, công trình xây dựng là tài sản mang bản chất pháp lý của bất động sản, hay nói cách khác chúng có đặc tính bất di bất dịch Nhà cửa được hiểu theo nghĩa chung nhất là những công trình xây dựng được dùng với mục đích để ở, các công trình xây dựng khác là những kết cấu xây dựng được dùng theo các mục đích khác nhau
Có 2 khả năng gây thiệt hại bởi nhà cửa, công trình xây dựng khác: thứ nhất,
là do hành vi của con người tác động, qua đó những tài sản này gây thiệt hại cho người khác; thứ hai, tự bản thân những tài sản này gây thiệt hại cho người khác Nếu thiệt hại được gây ra trong trường hợp thứ nhất thì căn cứ để xác định trách nhiệm bồi thường thiệt hại được dựa trên nguyên tắc chung của trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng Cụ thể nó dựa trên 4 điều kiện: có thiệt hại xảy ra, hành vi gây thiệt hại là hành vi trái pháp luật, có lỗi của người gây ra thiệt hại, có mối quan hệ nhân quả giữa hành vi trái pháp luật và thiệt hại xảy ra
Trách nhiệm bồi thường thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác gây ra
là một trường cụ thể mang tính đặc thù của trách nhiệm bồi thường thiệt hại do tài sản gây ra Do đó, cũng giống như trách nhiệm bồi thường thiệt hại do tài sản, có 3 điều kiện cơ bản để phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác gây ra
1 Có thiệt hại xảy ra
Thiệt hại xảy ra là tiền đề của trách nhiệm bồi thường thiệt hại vì mục đích của việc áp dụng trách nhiệm bồi thường thiệt hại là khôi phục tình trạng tài sản cho
Trang 7người bị thiệt hại Thiệt hại là điều kiện bắt buộc phải có trong trách nhiệm bồi thường thiệt hại, không có thiệt hại thì không phải bồi thường
Các loại thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác gây ra bao gồm thiệt hại về tài sản ( mất tài sản, giảm sút tài sản, chi phí ngăn chặn, hạn chế, sửa chữa thay thế, những lợi ích gắn liền với việc sử dụng, khai thác công dụng của tài sản); sức khoẻ
và tính mạng ( chi phí cứu chữa, bồi dưỡng, chăm sóc, phục hồi chức năng bị mất, thu nhập thực tế bị giảm sút do bị thiệt hại về tính mạng, sức khỏe ) cho người khác Riêng loại thiệt hại về danh dự, nhân phẩm, uy tín thì không thuộc phạm vi tác động gây thiệt hại của các loại tài sản này
Cách tính mức thiệt hại của từng loại thiệt hại vẫn tuân theo nguyên tắc chung được quy định tại điều 589, 590, 591 BLDS 2015 quy định
2 Có sự kiện gây thiệt hại trái pháp luật
Quyền được bảo vệ tính mạng, sức khỏe, tài sản là một quyền tuyệt đối của mọi công dân, tổ chức mọi người đều phải tôn trọng quyền đó của chủ thể khác, khong được thực hiện bất kì hành vi nào xâm phạm đến quyền tuyệt đối đó Tuy nhiên, nhà cửa, công trình xây dựng gây thiệt hại là một trường hợp đặc biệt của trách nhiệm bồi thường thiệt hại do tài sản gây ra Do đó, cũng như đối với trách nhiệm bồi thường do tài sản gây thiệt hại, ta sẽ không xét đến yếu tố hành vi Vì hành vi gây thiệt hại trái pháp luật chỉ đúng khi thiệt hại do con người gây ra Vì vậy, chỉ cần xác định đúng sự kiện gây thiệt hại là nguyên nhân trực tiếp làm tổn thất tài sản thực tế, giữa chúng có mối quan hệ nhân – quả, thì chủ sở hữu, người chiếm hữa, người quản lí nhà cửa, công trình xây dựng khác phải là người chịu trách nhiệm bồi thường
3 Có mối quan hệ nhân quả giữa sự tác động của nhà cửa, công trình xây dựng khác đối với thiệt hại xảy ra.
Thiệt hại xảy ra trong trường hợp nhà cửa công trình xây dựng khác gây ra là kết quả của sự kiện trái pháp luật (vì không xét đến yếu tố hành vi) hay ngược lại sự kiện trái pháp luật là nguyên nhân của thiệt hại xảy ra Phạm trù nguyên nhân và kết quả là một cặp phạm trù trong triết học, Nhân quả là mối liên hệ nội tại, khách quan và tất yếu giữa các hiện tượng tự nhiên cũng như xã hội, trong số đó một là nguyên nhân và sau nó là kết quả.Nguyên nhân bao giờ cũng có trước kết quả và kết quả là là hậu quả của nguyên nhân
Lí thuyết về quan hệ nhân quả có nhiều quan điiểm khac nhau trong giới luật học nhưng tựu trung có thể có hai quan điểm chính trong giới luật gia tư bản cũng như XHCN
Thứ nhất, nguyên nhân được coi là sự kiện trái pháp luật đầu tiên làm nảy sinh
những hậu quả tiếp sau và kết quả không thể xảy ra nếu không có sự tác động của nhà cửa, công trình xây dựng
Thứ hai nguyên nhân phổ biến, theo đó trong những điều kiện thông thường có
thể làm phát sinh hậu quả
Trang 8Trách nhiệm bồi thường thiệt hại do cây cối, nhà cửa, công trình xây dựng khác gây ra chỉ có áp dụng cơ chế “tự gây thiệt hại” Nguồn gây ra thiệt hại cho những người xung quanh là do tác động tự thân của vật, chứ không phải từ hành vi của con người tiến hành Chính nhà cửa, công trình xây dựng khác là nguyên nhân dẫn đến hậu quả là thiệt hại xảy ra Chẳng hạn như nhà cửa, công trình xây dựng khác sụt lở gây ra thiệt hại cho những người xung quanh mà không có sự tác động trực tiếp của con người
Việc xác định mối quan hệ nhân quả giữa sự kiện trái pháp luật và thiệt hại xảy
ra cần phải xem xét, phân tích đánh giá một cách khách quan, thận trọng và toàn diện Từ đó mới có thể rút ra được kết luận chính xác về nguyên nhân, xác định đúng trách nhiệm của người gây ra thiệt hại
4 Vấn đề lỗi của chủ sở hữu, người chiếm hữu, người quản lí nhà cửa, công trình xây dựng gây thiệt hại.
Lỗi là một trong bốn điều kiện làm phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hạ ngoài hợp dồng nói riêng và trách nhiệm dân sự nói chung Tuy nhiên, như đã phân tích ở trên, trong trách nhiệm bồi thường thiệt hại do tài sản gây ra, ta không xem xét đến yếu tố lỗi Yếu tố lỗi chỉ được xem xét khi gắn với một chủ thể nhất định
Vì vậy, gắn lỗi cho tài sản khi chúng gây thiệt hại là không thể xảy ra Điều này rất đúng khi gắn với trường hợp bồi thường do tài sản là nhà cửa, công trình xây dựng khác gây thiệt hại, vì khi nhà cửa, công trình xây dựng khác tự gây ra thiệt hại mà không có sự tác động trực tiếp và cơ học của con người ( chúng minh được không
có lỗi cố ý (sử dụng tài sản như công cụ, phương tiện để gây thiệt hại bằng cách tác động trực tiếp hoặc bỏ mặc cho tài sản gây ra thiệt hại, khác với trường hợp có hành vi của con người liên quan đến tài sản gây ra thiệt hại)
Tuy nhiên, lỗi của chủ sỡ hữu, người chiếm hữu, người được giao quản lí nhà cửa, công trình xây dựng khác sẽ phải xét đến trong một số trường hợp Một câu hỏi được đặt ra là: Thiệt hại gây ra do tự bản thân nhà cửa, công trình xây dựng trực tiếp tác động nhưng tại sao chúng ta lại coi chủ sỡ hữu, người chiếm hữu, người được giao quản lí, sử dụng ( hay nói cách khác là những người đang trực tiếp quản lý, trông coi chúng) là có lỗi? ) Ở đây xuất phát từ nguyên nhân sâu xa của trách nhiệm trông coi bảo quản Trách nhiệm trông coi, bảo quản tài sản bao gồm các nghĩa vụ cơ bản như: không để người khác xâm phạm gây thiệt hại cho tài sản trông coi và không để tài sản mình trông coi gây thiệt hại cho người khác Theo nghĩa thứ hai, người trông coi quản lý phải kịp thời phát hiện nguy cơ nhà cửa, công trình xây dựng khác có khả năng gây thiệt hại cho những người xung quanh để tìm cách khắc phục Nếu không có ngay biện pháp khắc phục kịp thời thì người trông coi phải có các cách thức thông báo tình trạng nguy hiểm của nhà cửa, công trình xây dựng để những người xung quanh tránh xa chúng hay có biện pháp
tự bảo vệ Lúc này, đã có lỗi bất cẩn của người chịu trách nhiệm quản lý trông coi nhà cửa, công trình xây dựng khác (đã không làm những việc mà lẽ ra phải làm
Trang 9hoặc làm không đúng những việc cần phải làm khi bảo quản trông coi hay khi sử dụng nhà cửa, công trình xây dựng khác)
Tóm lại, trách nhiệm bồi thường thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác gây ra chỉ phát sinh khi thoả mãn được những điều kiện như đã phân tích ở trên
III Các điều kiện phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác gây ra trong trường hợp cụ thể
Tình huống
Anh Nguyễn Văn Mạnh và chị Hoàng Thu Hà kết hôn, được bố mẹ anh Mạnh cho một mảnh đất để xây nhà Mảnh đất giáp với nhà kho nhà ông Trần Văn Bình Anh Mạnh và chị Hà cho người xây tường rào bằng đá bao quanh trước Sau khi xây xong, anh Mạnh cho ô tô chở đất đá vào để chuẩn bị xây nhà Anh Mạnh và chị Hà đã che bạt phủ cẩn thận số đất đá Tuy nhiên, rạng sáng ngày hôm sau, trời mưa quá lớn , do tường đá mỏng mà số lượng đất đá lại quá nhiều, tường rào đã bị sập, đổ vào nhà kho của ông Bình và làm sập một nửa nhà kho và làm cho toàn bộ
số thóc được ông Bình cất trong kho bị hư hỏng
Giải quyết tình huống
Trước hết, ta khẳng định đây là trường hợp tài sản gây ra thiệt hại, cụ thể là trường hợp nhà cửa, công trình xây dựng khác gây thiệt hại Ở đây, tài sản là tường
đá của anh Mạnh bị sụp lở, đổ vào nhà kho của ông Bình gây sập và làm hỏng số thóc của ông Tường nhà anh Mạnh và chị Hà bị sụp đổ do tường đá mỏng, kết cấu không vững, chứ không phải do hành vi của con người làm sập Do đó, theo điều
605, BLDS 2015 thì đây là trường hợp bồi thường thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác gây ra
Điều 605, BLDS 2015 quy định:
“Chủ sở hữu, người chiếm hữu, người được giao quản lý, sử dụng nhà cửa,
công trình xây dựng khác phải bồi thường thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác đó gây thiệt hại cho người khác.
Khi người thi công có lỗi trong việc để nhà cửa, công trình xây dựng khác gây thiệt hại thì phải liên đới bồi thường.”
Các căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp này là:
Có thiệt hại xảy ra:
Thiệt hại là điều kiện đầu tiên làm phát sinh nghĩa vụ bồi thường Điều 589
BLDS quy định về thiệt hại về tài sản bao gồm tài sản “bị mất, bị hủy hoại hoặc
hư hỏng, ” Cụ thể, ở đây thiệt hại đã xảy ra được xác định trong thực tế là nhà
kho của nhà ông Bình đã bị sập một nửa và toàn bộ số thóc ông cất giữ trong nhà kho cũng bị hư hỏng Bên cạnh đó khoản 2 Điều 589 BLDS 2015 quy định thiệt
hại về tài sản còn có “lợi ích gắn liền với việc sử dụng, khai thác tài sản bị mất, bị
giảm sút” Tức là, ngoài thiệt hại trực tiếp là số tài sản bị hư hại, nhà ông Bình còn
Trang 10bị thiệt hại gián tiếp liên quan đến việc sử dụng nhà kho và số thóc trong tương lai
Như vậy, thiệt hại về tài sản của ông Bình thực tế đã xảy ra do tường đá nhà anh Mạnh bị đổ và làm nhà kho bị sập và số thóc trong kho hư hỏng
Có sự kiện gây ra thiệt hại trái pháp luật:
Đây là trường hợp tài sản gây ra thiệt hại, do đó, ta không xét đến yếu tố hành
vi trái pháp luật mà chỉ cần xét đến sự kiện gây ra thiệt hại Trong tình huống này,
sự kiện gây ra thiệt hại trái pháp luật là việc tường đá nhà anh Mạnh và chị Hà bị sụp đổ do tường đá mỏng, lại thêm mưa to và lượng đất đá bên trong quá nhiều Việc này đã xâm phạm đến quyền được bảo vệ tài sản của ông Bình
Có mối quan hệ nhân quả giữa tác động của nhà cửa, công trình xây dựng khác với thiệt hại xảy ra:
Trong tình huống này, việc tường đá nhà anh Mạnh và chị Hà bị sụp đổ chính là nguyên nhân trực tiếp gây ra thiệt hại là một nửa nhà kho bị đổ và số thóc trong kho bị hỏng hoàn toàn và không hề có hành vi của con người Đây là sự kiện trái pháp luật làm nảy sinh hậu quả Hậu quả về tài sản của ông Bình không thể xảy ra nếu không có sự kiện tường rào đá nhà anh Mạnh và chị Hà bị sụp đổ
Ở tình huống này không có lỗi của anh Mạnh và chị Hà
Tường đá là một phần của ngôi nhà mà anh Mạnh và chị Hà đang xây dựng trên mảnh đất được bố mẹ anh Mạnh cho sau khi kết hôn Do đó, không thể có chuyện anh chị cố ý hay mong muốn việc tường đá bị sụp đổ Hơn nữa, để đề phòng, anh Mạnh đã cẩn thận phủ bạt che lượng đất đá đổ vào Như vậy, cả anh Mạnh và chị
Hà đều không có lỗi vô ý do bất cẩn trong quản lí, sử dụng nhà cửa, công trình xây dựng, cụ thể là tường đá Việc gây ra thiệt hại hoàn toàn do tự thân của tài sản, tức tường đá gây ra do mỏng và kết cấu không chắc chắn
C KẾT LUẬN
Trong cuộc sống xã hội hiện đại, vấn đề bồi thường thiệt hại do tài sản gây
ra nói chung và do nhà cửa, công trình xây dựng khác gây ra nói riêng đang ngày càng diễn ra phổ biến và thường xuyên Do đó, việc xem xét các quy định của pháp luật về chế định này có ý nghĩa rất quan trọng Nó là cơ sở để mỗi cá nhân, tổ chức
có thể bảo đảm được các quyền lợi và lợi ích hợp pháp của mình, cũng như không xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của người khác
Trong phạm vi bài viết còn nhiều thiếu sót, em kính mong nhận được sự góp
ý của thầy cô để bài viết được hoàn thiện hơn!
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO