GIÁO ÁN TUẦN 28 Tuần 28 – Bài 26 27 NS 29 / 3 / 2007 Tiết 109 CÂY TRE VIỆT NAM Thép Mới I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT Giúp hs Hiểu và cảm nhận được giá trị nhiều mặt của cây tre và sự gắn bó giữa cây tre với cuộ[.]
Trang 1GIÁO ÁN TUẦN 28 Tuần 28 – Bài 26 - 27
NS: 29 / 3 / 2007.
Tiết 109:
CÂY TRE VIỆT NAM Thép Mới I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp hs:
-Hiểu và cảm nhận được giá trị nhiều mặt của cây tre và sự gắn bó giữa cây tre với cuộc sống của dân tộc VN, cây tre trở thành một biểu tượng của VN
-Nắm được những đặc điểm nghệ thuật của bài kí: giàu chi tiết và hình ảnh, kết hợp miêu tả và bình luận, lời văn giàu nhịp điệu
II.CHUẨN BỊ:
-Thầy: đọc kĩ tài liệu, SGK, SGV, Stham khảo, soạn giáo án, bảng phụ -Trò: đọc và chuẩn bị bài ở nhà, tham gia trả lời và thảo luận câu hỏi
III.KIỂM TRA BÀI CŨ: Cô Tô.
-Qua bài Cô Tô em có nhận xét gì về nghệ thuật tả cảnh của Nguyễn Tuân?
-Cảnh thiên nhiên trong “Cô Tô” thật trong sáng, tươi đẹp Em thích cảnh nào nhất? Hãy miêu tả lại cảnh ấy bằng lối văn của em?
IV.TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG DẠY-HỌC:
Gv giới thiệu bài mới: Mỗi đất nước, dân tộc đều chọn cho mình một loài
cây hoặc một loài hoa riêng để làm biểu tượng Ví dụ: Cu –Ba thì có mía; Trung Quốc thì có liễu; Bungari thì có hoa hồng hay Nhật Bản thì có hoa anh đào … Đất nước và dân tộc VN chúng ta, từ bao đời nay, đã chọn cây tre là loại cây tượng trưng tiêu biểu cho tâm hồn, khí phách, tinh hoa của dân tộc:
Tre xanh, xanh tự bao giờ?
Tự ngày xưa đã có bờ tre xanh, …
HOẠT ĐỘNG
Hoạt động 1: Đọc
và tìm hiểu chung
về bài văn
-Gv hướng dẫn
cách đọc cho hs:
đọc giọng kể, kết
hợp tả, bình luận
Giọng văn rắn rỏi,
nhịp nhàng, thay
-Hs nghe
-3 hs đọc
I.Đọc –tìm hiểu chú thích:
1/ Tác giả:
Thép Mới (1925 -1991)
-Tên khai sinh Hà Văn Lộc, quê ở Hà Nội
Trang 2đổi cho phù hợp
từng đoạn
-Gv đọc mẫu một
đoạn – 3 hs đọc
tiếp theo – Gv
nhận xét cách đọc
của hs
-Gv hướng dẫn hs
tìm hiểu tác giả,
tác phẩm
1/ Cho biết đôi nét
về tác giả?
2/ Bài văn ra đời
trong thời gian
nào? Đại ý là gì?
3/ Em hãy tìm bố
cục của bài văn?
Nêu ý chính từng
đoạn?
Hoạt động 2: Tìm
hiểu những phẩm
chất của tre được
thể hiện trong bài
văn
1/ Vì sao có thể
nói “Cây tre là
-Hs trả lời theo chú thích -1955, đại ý: Vẻ đẹp và hình ảnh của cây tre gắn liền với cuộc sống dân tộc VN và trở thành biểu tượng của nước ta
-4 phần:
+Phần 1: từ đầu … chí khí như người” Tre có mặt ở khắp nơi trên đất nước và có những phẩm chất đáng quý
+Phần 2: tiếp theo …
“chung thủy” tre gắn bó với con người trong cuộc sống và lao động
+Phần: tiếp theo … “anh hùng chiến đấu” Tre sát cánh với con người trong cuộc sống chiến đấu bảo vệ quê hương đất nước
+Phần 4: Phần còn lại tre vẫn là người bạn đồng hành với dân tộc ta trong hiện tại
và trong tương lai
-Hs trả lời: từ đời sống đến lao động
-Tre có thể mọc xanh tốt ở
-Ngoài báo chí, ông viết nhiều kí và thuyết minh phim
2/ Tác phẩm:
a/ Xuất xứ:
Là lời bình cho bộ phim cùng tên của các nhà điện ảnh
Ba Lan
b/ Đại ý:
Vẻ đẹp và hình ảnh của cây tre gắn liền với cuộc sống dân tộc VN và trở thành biểu tượng của nước ta
c/ Bố cục: 4 phần
II.Đọc-hiểu văn bản:
1/ Những phẩm chất của tre:
Trang 3người bạn thân của
nông dân Việt
Nam, của nhân dân
Việt Nam? Tác giả
nói đến sự gắn bó
này ở phương diện
và trình tự nào?
2/ Qua đó tác giả
đã phát biểu và
khẳng định những
phẩm chất tốt đẹp
nào ở cây tre?
3/ Để thể hiện
những phẩm chất
của cây tre, tác giả
đã dùng thủ pháp
nghệ thuật chủ yếu
nào?
4/ Tìm và phân
tích tác dụng của
vài phép nhân hoá
sử dụng trong bài?
5/ Ngoài những chi
tiết, hình ảnh trong
bài nói lên sự gắn
bó thân thiết của
cây tre với con
người Việt Nam
trong đời sống lao
động hằng ngày,
em còn có thể nêu
lên những VD nào
mọi nơi; dáng tre vươn mộc mạc và thanh cao; mầm non măng mọc thẳng; màu xanh của tre tươi mà nhũn nhặn;
tre cứng cáp mà lại dẻo dai, vững chắc; tre luôn gắn bó, làm bạn với con người trong nhiều hoàn cảnh; tre là cánh tay của người nông dân; tre thẳng thắn, bất khuất; tre trở thành vũ khí cùng con người chiến đấu giữ làng, giữ nước; tre còn giúp con người biểu lộ tâm hồn, tình cảm qua âm thanh của các nhạc cụ bằng tre
-Nhân hoá
-Hs tìm và phân tích
-Hs trả lời
-Hs nghe
-Hs đọc bài -Cây tre cùng với những cây cùng họ có mặt ở khắp nơi trên đất nước VN, lũy tre bao bọc xóm làng; dưới bóng tre xanh đã từ lâu đời,
-Tre mọc xanh tốt ở mọi nơi
-Dáng tre vươn mộc mạc và thanh cao
-Mầm non măng mọc thẳng
-Màu xanh của tre tươi mà nhũn nhặn -Tre cứng cáp mà lại dẻo dai, vững chắc
-Chí khí như người
Nhân hóa
Tre mang phẩm chất của con người
2/ Sự gắn bó của tre với con người
và dân tộc VN.
-Cây tre có mặt ở
Trang 4khác nữa?
-GV chốt lại và
chuyển sang đoạn
Mời 1 HS đọc lại
đoạn 2
6/ Ngoài những
phẩm chất tốt đẹp
tre còn có vai trò
như thế nào đối với
đời sống con người
và dân tộc Việt
Nam?
-Gv: Để tổng kết
vai trò lớn lao của
tre đối với đời
sống con người và
dân tộc VN, tác giả
đã khái quát: “Tre
anh hùng lao động!
Tre, anh hùng
chiến đấu!”
7/ Vậy em hiểu
như thế nào về
cách nói: “Tre anh
hùng lao động !
Tre anh hùng chiến
đấu!” (Thảo luận)
-GV chốt lại
chuyển sang phần
kết
-Mời HS đọc phần
còn lại
người nông dân VN dựng nhà dựng cửa, làm ăn sinh sống và giữ gìn một nền văn hóa; tre giúp người nông dân trong rất nhiều công việc sản xuất, tre như là cánh tay của người nông dân; tre gắn bó với con người thuộc mọi lứa tuổi trong đời sống hằng ngày cũng như trong sinh hoạt văn hóa tre gắn bó với con người từ thuở lọt lòng nằm trong nôi tre cho đến khi nhắm mắt xuôi tay trên chiếc giường tre Ngoài ra, tre còn gắn bó với con người
VN trong các cuộc chiến đấu giữ nước và giải phóng dân tộc
-Thảo luận: gậy tre, chông tre chống lại sắt thép của quân thù, tre xung phong vào đồn giặc Trong lịch sử
xa xưa của dân tộc, tre đã từng là vũ khí hiệu nghiệm trong tay người anh hùng làng Gióng đánh đuổi giặc Ân
-Hs đọc -Nhạc của tre nét đẹp văn hóa độc đáo
-Dẫn tới những suy nghĩ về cây tre trong tương lai của đất nước khi đi vào công nghiệp hóa
khắp nơi
- Bóng tre trùm lên
âu yếm làng bản, xóm,thôn
-Tre với người vất
vả quanh năm -Tre là người nhà, tre khăng khít với đời sống hằng ngày
-Tre… kháng chiến, tre lại là đồng chí chiến đấu của ta
-Tre, anh hùng lao động ! Tre, anh hùng chiến đấu! nhân hoá: Tre gắn bó với con người Việt Nam trong cuộc sống lao động và chiến đấu
3/ Tre trong hiện tại và tương lai.
-Trên đường trường
ta dấn bước, tre xanh vẫn là bóng mát
-Cây tre Việt Nam: biểu tượng của đất nước và dân tộc Việt Nam
Trang 58/ Hình ảnh nổi bật
gần gũi của tre đối
với đời sống dân
quê Việt Nam là
gì? Nói như thế có
ý nghĩa gì?
9/ Hình ảnh măng
mọc trên phù hiệu
được tác giả đưa ra
có tác dụng gì?
10/ Ở phần kết bài,
tác giả đã hình
dung như thế nào
về vị trí của cây tre
trong tương lai của
đất nước khi đi vào
công nghiệp hóa?
Em hãy nêu suy
nghĩ của mình về
điều đó?
11/ Thực tiễn sự
phát triển của xã
hội trong những
năm gần đây đã
chứng tỏ điều đó,
vậy thì cây tre có
còn thân thuộc,
gắn bó với dân tộc
Việt Nam, con
người Việt Nam
nữa không?
12/ Em có nhận xét
gì về giọng điệu,
nhịp điệu của bài?
Tác dụng?
13/ Người ta
-Ngày mai sắt thép có thể nhiều hơn tre, tre có thể bớt
đi vai trò quan trọng của nó trong sản xuất và cả trong đời sống hàng ngày của con người
-Hs nêu suy nghĩ
-Để chứng tỏ sự tồn tại vĩnh cửu của tre trong đời sống dân tộc VN, tác giả đã nêu các giá trị văn hóa và lịch sử của cây tre sẽ vẫn còn mãi trong đời sống của con người VN, tre vẫn là người bạn đồng hành thủy chung của dân tộc VN trên con đường phát triển Bởi vì, tất
cả những giá trị và phẩm chất của nó, tre đã thành
“tượng trưng cao quý của dân tộc VN.”
-Câu văn có nhiều nhạc tính tạo nên chất trữ tình, khi thiết tha, khi sôi nổi bay bổng, có sức lôi cuốn người đọc, người nghe
-Hs trả lời
-Kí là thể văn tự sự viết về người thật, việc thật, có tính chất thời sự, trung thành với hiện thực đến mức cao nhất
-Hs đọc ghi nhớ
III.Ghi nhớ:
Học ghi nhớ SGK / 100
IV.Luyện tập:
*Về nhà:
-Học ghi nhớ và bài giảng
-Soạn bài: Câu trần thuật đơn
Trang 6thường nói “ cây
tre Việt Nam” cách
nói này có ý nghĩa
gi? Ví sao có thể
nói như vậy? Hãy
nói lên suy nghĩ
của em về đièu
này
14/ Đây là văn bản
thuộc thể kí Qua
văn bản, em hãy
trình bày đặc điểm
của thể ký?
15/ Qua tìm hiểu
văn bản, em hiểu
như thế nào về vai
trò, ý nghĩa của
cây tre đối với
nhân dân Việt
Nam?
-Đọc phần ghi nhớ
SGK trang 100
Hoạt động 3:
Hướng dẫn hs
luyện tập
-Hs luyện tập
V.HƯỚNG DẪN HS VỀ NHÀ:
-Học ghi nhớ và bài giảng
-Soạn bài: Câu trần thuật đơn
RÚT KINH NGHIỆM: