Còn Skreta, thông quatài năng về khoa học, tự biến mình thành một vị Chúa sáng thế, banphát cuộc sống cho những đứa bé còn chưa ra đời…Kết cục là các vị Chúa đó chỉ làm rối tinh thêm mọi
Trang 2Thông tin ebook:
Tên truyện: Điệu valse giã từ
Nguyên tác tiếng Pháp: La valse aux adieux
Tác giả: Milan Kundera
Dịch giả: Cao Việt Dũng
Thể loại: Văn học nước ngoài
Nhà xuất bản Hội Nhà Văn
Trung tâm văn hoá ngôn ngữ Đông Tây
Trang 3Convert (TVE): MarcDull
Trang 4Chương 2 – ngày hai
Chương 3 – Ngày ba
Chương 4 – Ngày bốn
Chương 5 – Ngày năm
Lời giới thiệu
Điệu Valse giã từ là cuốn tiểu thuyết thứ ba của Milan Kundera, sau
"Chuyện đùa" và "Cuộc sống không ở đây" Được viết vào đầunhững năm 70, Điệu valse giã từ giống như một lời chào buồn bãgửi lại cho đất nước Sec của ông, vùng Boheme tươi đẹp của ông,
vì chỉ vài năm sau ông sẽ sang Pháp và định cư tại đó Nhân vậtJakub của Điệu valse giã từ, xét về mặt nào đó, chính là hiện thâncủa nhà văn đang trên con đường đi về một nơi xa xôi bất định, vớiquá khứ đóng lại sau lưng mà tương lai thì mờ mịt không chút rõràng
Nhưng đó chỉ là một khía cạnh của cuốn tiểu thuyết Jakub cũng chỉ
là một trong những nhân vật, một trong những "vũ công" quay cuồngtrong một điệu valse chóng mặt vào những ngày đầu thu tại mộtthành phố nhỏ chuyên điều trị bệnh nhân nữ vô sinh Jakub đếnthành phố để chào tạm biệt hai người bạn, bác sĩ Skreta và cô gáitrẻ Olga, nhưng không ngờ anh đã bị lôi tuột vào vũ điệu đầy chấtphi lý hiện sinh và những tình cờ mang tính định mệnh Chỉ trongvòng năm ngày, thành phố nhỏ đã trở thành một sân khấu để diễnnhững tấn kịch cả bi lẫn hài, và kết thúc bằng một cái chết, mộtngười ra đi, một người đạt được mục đích cuộc đời mình và rấtnhiều bí ẩn còn bỏ ngỏ Nghệ sĩ thổi kèn Klima quay cuồng xungquanh hai người đàn bà: Kamila vợ anh và Ruzena, cô y tá của khuđiều dưỡng Ông già người Mỹ Bertlef lịch lãm và trải đời luôn tinmình có thể điều khiển cuộc đời bằng tiền và sự tinh tế của mình.Bác sĩ Skreta đãng trí nắm trong tay rất nhiều bí mật, nhưng lại sẵnsàng hạ mình xin làm con nuôi của ông già người Mỹ Jakub, conngười hoạt động rơi vào "vòng vây" của cùng một lúc ba người đànbà: Ruzena, Kamila và Olga Đó là những nhân vật chính của những
Trang 5vở kịch nhỏ diễn ra trong năm ngày tại thành phố nước nóng
Chúng ta gặp lại trong Điệu valse giã từ một cảm thức mà Kunderavẫn thường triệt để khai thác: con người dù mạnh mẽ hay tưởngmình mạnh mẽ đến đâu, cuối cùng cũng chỉ là một kẻ bé nhỏ thảmhại bị nhốt kín trong cái vòng lẩn quẩn xung quanh, không sao hiểuđược người khác, không thể vươn tới các vũ trụ xung quanh vũ trụcủa riêng mình Cặp vợ chồng nghệ sĩ thổi kèn Klima là một ví dụ,
họ sống bên cạnh nhau hàng ngày nhưng giữa hai người sự nghi
kỵ, ngờ vực vẫn là thứ tình cảm thống trị Ngay cả khi không thực
sự ý thức, nhân vật của Kundera vẫn lừa dối người khác, và đôi khilừa dối cả chính mình Điệu valse giã từ có một đặc điểm khác biệtvới các tiểu thuyết khác của Kundera, đó là sự nổi bật của cảm thứctôn giáo Những đoạn tranh luận về các vị thánh giữa Bertlef, Jakub
và Skreta, hay các suy nghĩ của bác sĩ Skreta ghi gieo mầm các
"tiểu Skreta" khắp nơi tại nước Séc là những ví dụ sinh động, những
ví dụ mang tính ẩn dụ cao nhưng cũng không kém phần mỉa mai, hàihước cay độc Trong Điệu valse giã từ, ba nhân vật chính: Bertlef,Jakub và Skreta, mỗi người theo cách riêng, đều nỗ lực vươn lên trởthành vị Chúa trong thế giới mình Giàu có, Bertlef dùng tiền để tạothế lực, dù chỉ về tinh thần, lọc lõi sự đời và xuất phát từ một số địnhkiến và lý tưởng mà ông tuân thủ chặt chẽ, ông can thiệp vào cuộcsống của người khác, hướng họ theo lối mà ông thích Jakub lạimuốn trở thành vị Chúa của chính bản thân mình, được tự mìnhquyết định cái sống và cái chết của bản thân Còn Skreta, thông quatài năng về khoa học, tự biến mình thành một vị Chúa sáng thế, banphát cuộc sống cho những đứa bé còn chưa ra đời…Kết cục là các
vị Chúa đó chỉ làm rối tinh thêm mọi việc vốn đã rối tinh từ trước.Không dự định làm điều gì xấu xa, nhưng cả ba người đều can dựvào cái chết của Ruzena, và sau đó đều không bị liên quan, thậmchí lương tâm cũng không chút cắn rứt những tình cờ đầy phi lýmới là cái thực sự dẫn dắt cuộc sống, trong đó con người dù mạnhđến đâu, nhiều quyền lực đến đâu cũng chỉ là những con rối, những
vũ công của một điệu valse chóng mặt do một quyền lực phổ quát
và vô hình tổ chức
Kết thúc truyện, Jakub rời thành phố để đi ra nước ngoài Nhưng
Trang 6trước khi đi, anh đã kịp nhìn thấy cái đẹp thánh thiện, cao quý ẩntrong con người Kamila Klima Có lẽ như thế là đủ để an ủi một conngười đi xa với tương lai mù mịt trước mắt
Điệu Valse giã từ là một cột mốc trong sự nghiệp sáng tác của MilanKundera Sau khi hoàn thành tác phẩm, đã có lúc ông tưởng như sẽkhông tiếp tục vật tiểu thuyết nữa Nhưng rồi ông đã lấy lại đượcnhịp sáng tác và viết nên ba kiệt tác sau này: Sách cười và lãngquên, Đời nhẹ khôn kham và Sự bất tử, ông vẫn chưa nói lời "giãtừ" với nghệ thuật tiểu thuyết của mình
Trong số những người dưỡng bệnh tại đây có ít đàn ông hơn nhiều,nhưng dẫu sao vẫn có, vì hình như nước nóng ngoài công dụng phụkhoa còn tốt cho tim mạch Dù thế, cứ chín phụ nữ một có một đànông, tỉ lệ này gây ra nỗi lo sợ lớn lao cho cổ gái trẻ độc thân làm y tá
ở đây, những người trông coi bể bơi dành cho phụ nữa đến chữabệnh hiếm muộn!
Ruzena sinh ra ở đây, ở đây cô có bố mẹ Liệu có bao giờ cô thoátkhỏi được nơi đây, cái nơi nhung nhúc toàn phụ nữ này không? Đang là thứ hai và ngày làm việc sắp kết thúc Chỉ còn lại vài bà béoquấn mình trong khăn tắm, duỗi dài trên giường trị liệu, công việc làlau mặt và mỉm cười với họ
- Thế nào, cô sẽ gọi điện chứ? – Các đồng nghiệp hỏi Ruzena,một trong số đó là một phụ nữ phì nhiêu tuổi trạc bốn mươi, ngườicòn lại trẻ hơn và gầy gò
Trang 7- Tại sao không nhỉ? – Ruzena đáp
- Thế thì gọi đi! – Người phụ nữ tứ tuần nói, và dẫn cô ra saudãy phòng thay áo, tại đó các y tá có tủ, bàn và điện thoại
- Gọi thẳng đến nhà ông ta ấy – người gầy gò lưu ý một cáchđộc ác, và cả ba người phì cười
- Em chỉ biết số nhà hát thôi – Ruzena nói khi tiếng cười đãlắng xuống
- Em thế nào? – anh hỏi
- Không khoẻ lắm – cô đáp
- Có chuyện gì thế?
- Em phải nói chuyện với anh – cô nói, giọng thiểu não
Từ nhiều năm nay anh luôn sợ giọng nói thiểu não
- Sao? – anh hỏi, giọng nghẹn lại
Cô trả lời:
- Em nhất thiết phải nói chuyện với anh
- Có chuyện gì?
- Một chuyện quan hệ đến cả anh và em
Anh không biết nói gì nữa một lúc sau, anh nhắc lại:
- Không, lần này thì không phải thế, chắc chắn rồi
- Không thể thế được Hoàn toàn không thể Dù sao, nó cũng
có thể không phải của anh
Cô tức giận
- Anh coi em là người thế nào?
Anh sợ làm cô phật ý, vì đột nhiên anh thấy sợ hãi tất cả
- Không, anh không muốn làm em mếch lòng, như thế thật
Trang 8ngốc, tại sao anh lại muốn làm em mếch lòng cơ chứ, anh chỉ nói là
có thể không phải là với anh, em không có gì phải lo cả, hoàn toànkhông thể được, không thể được về mặt phụ khoa
- Thế thì thôi – cô nói, mỗi lúc một tức giận – Xin lỗi đã quấy rầyanh
Anh sợ cô sẽ bỏ máy
- Không, không, không phải thế Em gọi cho anh thế là tốt lắm!Anh sẵn lòng giúp đỡ em, chắc chắn mà Tất cả đều có thể dàn xếpđược
- Dàn xếp…Anh muốn nói gì?
Anh bối rối Anh không dám gọi thẳng tên nó ra
- Ờ…phải dàn xếp
- Em biết anh muốn nói gì, nhưng đừng hòng! Quên điều đó đi.Ngay cả khi em phải phá hỏng cuộc đời mình, em cũng không làmthế đâu
Một lần nữa anh cứng người lại vì sợ, nhưng lần này anh rụt rè lêntiếng phản công:
- Thế thì tại sao em lại gọi điện cho anh, nếu không muốn nóivới anh? Em muốn bàn với anh hay là đã có quyết định trước rồi?
- Em muốn bàn với anh
Họ quen biết nhau được hai tháng nay, từ tối nghệ sĩ kèn trompet
Trang 9cùng dàn nhạc đến biểu diễn ở thành phố nước nóng Sau buổi trìnhdiễn có một bữa tiệc, cô được mời đến đó Nghệ sĩ thổi kèn đã thấy
cô nổi bật giữa những người đàn bà khác và đã qua đêm với cô
Kể từ đó anh ta mất tăm tích Cô đã gửi cho anh hai tấm thiệp sănđón, nhưng anh ta không trả lời một hôm đến thủ đô, cô đã gọi điệncho anh ở nhà hát, cô nghe nói anh đang tập với dàn nhạc ở đó.Người trả lời điện thoại mời cô đến và sau đó bảo anh ta sẽ đi tìmKlima cho cô Khi quay lại, một lúc sau đó, anh ta thông báo buổi tập
đã kết thúc và nghệ sĩ thổi kèn đã đi về rồi Cô tự hỏi liệu điều đó cóphải là một cách đuổi khéo cô không và cô càng cảm thấy thêm phậtlòng vì cô ngờ là mình đang mang thai
Anh ta nói rằng điều đó là không thể về mặt phụ khoa Hay ho thật,không thể vể mặt phụ khoa! Mình tự hỏi anh ta sẽ nói gì khi đứa bé
ra đời đây!
Hai đồng nghiệp nhiệt tình ủng hộ cô Ngày cô thông báo với họ,trong căn phòng đầy khói mờ, là đêm qua cô với có những giờ phútkhông bút nào tả xiết với con người nổi tiếng, nghệ sĩ kèn đã nhanhchóng trở thành tài sản chung của cả ba người Cái bóng của anh tatheo họ vào căn phòng nơi họ lần lượt thay ca cho nhau, và, khi ởđâu đó người ta nhắc đến tên anh ta, họ cười thầm như thể người tađang nói về một người mà họ biết quá rõ Và khi họ biết Ruzenamang thai, họ cảm thấy một khoái cảm kỳ lạ, bởi từ khi đó với họanh ta đã thực sự hiện hữu trong nội tạng của cô y tá
Người đàn bà tứ tuần vỗ vai cô:
- Xem kìa, cô bé, bình tĩnh đi nào! Tối có cái này cho cô đây –rồi bà ta lôi ra một tờ báo có minh họa, hơi bẩn và nhàu nhĩ – Xemnày!
Cả ba người ngắm nhìn bức ảnh một người đàn bà trẻ và xinh đẹpcầm micro đứng trên sân khấu
Ruzena thử đoán số phận của người đàn bà trên vài centimét vuông
đó
- Em không nghĩ bà ta trẻ thế - cô tư lự nói
- Chẳng sao cả! – Người đàn bà tứ tuần mỉm cười - Ảnh mườinăm trước rồi Hai người bằng tuổi nhau Bà ta không còn là đối thủcủa cô nữa đâu!
4
Trang 10Khi nói chuyện điện thoại với Ruzena, Klima nhớ là mình đã chờ đợicái tin khủng khiếp đó từ lâu nay Chắc chắn không có lý do đáng tincậy nào quá nghĩ anh đã làm Ruzena có thai trong cái đêm địnhmệnh đó (ngược lại, anh chắc chắn mình đã bị vu cáo), nhưng anhchờ đợi cái tin đó từ nhiều năm nay, rất lâu trước khi biết Ruzena Năm anh hai mươi mốt tuổi, một người đàn bà tóc vàng lăng nhăngvới anh và giả vờ mang thai để định bắt anh cưới cô ta Đó là nhữngtuần lễ thật nặng nề, đã khiến anh bị đau dạ dày và sau đó lăn ra
ốm Kể từ đó anh biết mang thai là một cú sét hiện ra từ khắp nơi vàvào bất kỳ lúc nào, một cú sét không đầu hàng trước bất kỳ cột thulôi nào và được thông báo bằng một giọng nói đầy bi thảm qua điệnthoại (phải, cả lần trước đó người đàn bà tóc vàng đầu tiên cũng đãthông báo tin dữ cho anh qua điện thoại) Biến cố năm hai mốt tuổisau đó khiến anh sợ sệt khi tiếp cận những người đàn bà (nhưngvẫn rất hăng hái) và sau mỗi lần hẹn hò tình ái anh lại e ngại nhữnghậu quả nghiêm trọng Anh đã cố tự thuyết phục với rất nhiều lý luậnrằng với sự thận trọng đến mức bệnh hoạn của mình xác suất xảy rathảm hoạ đó chỉ là một phần nghìn phần trăm, nhưng ngay cái mộtphần nghìn phần trăm đó cũng đã làm anh sợ
Một lần, vào buổi tối khi chỉ có một mình, anh gọi điện cho một phụ
nữ trẻ không gặp từ hai tuần Khi nhận ra giọng anh, cô kêu lên
"Chúa ơi, là anh đấy à? Em đợi điện thoại của anh lâu lắm rồi! Emrất cần anh gọi điện cho em!" và cô nằn nì quá, rất thống thiết, đếnmức nồi sợ quen thuộc thắt chặt lấy tim Klima và bằng toàn bộ conngười mình, anh cảm thấy rằng cái khoảnh khắc khủng khiếp đã đếnrồi Và vì anh muốn đối mặt với sự thật càng nhanh càng tốt, anhphòng thủ ngay:
- Thế tại sao em lại nói với anh giọng đau khổ thế?
- Mẹ em vừa mất hôm qua – người phụ nữ trẻ trả lời, và anhcảm thấy nhẹ nhõm cả người, dù biết rằng cách nào đi nữa mộtngày nào đó anh cũng sẽ không thoát khỏi nỗi bất hạnh mà anh engại lâu nay
Trang 11nhạc công và giải thích với họ điều xảy đến với anh Mọi người đặtnhạc cụ của mình xuống và muốn giúp anh bằng những lời khuyên Lời khuyên đầu tiên rất cực đoan: người chơi đàn ghita, mười támtuổi, tuyên bố một người đàn bà như người vừa gọi điện cho sếpmình hẳn là trơ lắm
- Bảo cô ta thích làm gì thì làm đi Đứa bé không phải của anh,anh chẳng có gì liên quan cả Nếu cô ta còn lôi thôi, thì đi thử máuxem bố nó là ai
Klima nói thông thường thử máu không đem lại kết quả gì và trongtrường hợp này người ta nghe theo lời người mẹ
Nghệ sĩ ghita trả lời sẽ không có thử máu gì hết Người đàn bà bịchơi trò đó sẽ không dám đi thử và khi cô ta hiểu người mà cô ta tốcáo không phải tay mơ, cô ta sẽ tự bỏ tiền ra mà giải thoát khỏi đứa
bé
- Và nếu cô ta chịu làm thế, thì tất cả chúng tôi, tất cả nhạccông của dàn nhạc, sẽ ra trước toà để nhận đã ngủ với cô ta hôm
đó Cứ việc tìm bố đứa bé trong số chúng tôi đi!
Nhưng Klima trả lời:
- Tôi chắc các anh sẽ làm việc đó vì tôi Nhưng trong khi chờđợi thì tôi đã phát điên vì bất ổn và sợ hãi rồi Trong những việc nhưthế này, tôi là người hèn nhát nhất trên đời và đầu tiên tôi cần có sựchắc chắn cái đã
Mọi người đều đồng ý Biện pháp của tay đàn ghita về nguyên tắcthì tốt, nhưng không phải tốt cho tất cả mọi người Nhất là nó khôngthể áp dụng cho một người đàn ông thần kinh không vững vàng cholắm Nhất là không thể áp dụng với một người nổi tiếng và giàu có
sẽ chịu rất nhiều ảnh hưởng nếu người đàn bà kia dai dẳng đếncùng Thế là tất cả đồng ý là không nên thô bạo với cô ta quá màphải dùng biện pháp thuyết phục để cô ta đồng ý phá thai Nhưngphải dùng lý lẽ thế nào? Có thể nghĩ tới ba giả thuyết cơ bản:
Phương cách thứ nhất là gợi đến lòng thương cảm của người đànbà: Klima sẽ nói chuyện với cô y tá như với người bạn gái thân thiếtnhất; anh sẽ thành thực tâm sự với cô, anh sẽ nói với cô ta vợ anhđang ốm nặng và sẽ chết mất nếu biết chồng mình có con với mộtngười đàn bà khác, rằng Klima, cả về khía cạnh đạo đức lẫn thầnkinh, không thể chịu đựng được tình huống đó, và anh sẽ cầu xin cô
y tá làm ơn làm phước
Trang 12Phương cách này vấp phải một trở ngại cơ bản Chiến lược đó chỉ
có thể áp dụng dựa trên một thứ rất không chắc chắn là lòng tốt của
cô y tá Cần phải có một trái tim thật sự nhân hậu đầy cảm thông đểphương cách đó không quay ra chống lại chính Klima Rất có thể cô
ta còn hung dữ hơn nữa khi cảm thấy bị xúc phạm, vì người bốđược lựa chọn cho đứa con của cô ta lại quan tâm đến một ngườiđàn bà khác hơn
Phương cách thứ hai hướng đến lý trí của người đàn bà: Klima sẽthử tìm cách giải thích cho cô ta rằng anh không và sẽ không thểchắc chắn đứa con thực sự là sản phẩm của anh Anh chỉ mới biết
cô y tá qua một cuộc gặp gỡ và hoàn toàn không biết gì về cô Anhchẳng biết gì về những người khác hay giao du với cô Không,không, anh không nghi ngờ cô cố tình muốn lừa anh, nhưng dù sao
cô cũng không thể khẳng định là cô không quan hệ với những ngườiđàn ông khác! Và nếu cô cứ khẳng định điều đó thì Klima tìm đâu ra
cơ sở để tin cô nói thật? Và liệu có hợp lý không khi sinh một đứa
bé mà người bố không bao giờ có thể chắc đó đúng là con mình?Liệu Klima có thể bỏ vợ vì một đứa bé mà anh còn không chắc nổi
có phải con mình thật không? Và Ruzena liệu có muốn đứa bé cảđời không được biết bố của mình?
Phương cách này cũng không chắc chắn lắm Nghệ sĩ đánh đàncontrebass (là người nhiều tuổi nhất ban nhạc) nhận xét rằng dựavào lý trí sáng suốt của người đàn bà như thế này còn ngây thơ hơn
là dựa vào sự cảm thông của cô ta Nó logic quá nên sẽ chỉ chạmtới được lý trí trong khi trái tim người phụ nữ trẻ sẽ bị xáo trộn vìngười cô yêu không tin vào sự thành thật của cô Điều đó rất có thể
sẽ khiến cô xử sự gay gắt hơn nữa, với một sự bướng bỉnh đẫmnước mắt, và sẽ nhất quyết tiếp tục làm theo những gì cô ta địnhlàm
Cuối cùng, còn có một khả năng thứ ba: Klima cảm thấy đã yêu và
sẽ yêu bà mẹ tương lai Anh sẽ không đề cập đến khả năng đứa trẻ
là con một người khác Ngược lại, anh sẽ đắm chìm cô gái trong sựtin cậy, tình yêu và sự dịu dàng Anh sẽ hứa hẹn tất cả với cô, kể cả
ly dị Anh sẽ vẽ ra cái viễn cảnh tương lai tuyệt vời Và nhân danhcái tương lai đó anh sẽ cầu xin cô tự giải thoát khỏi gánh nặng côđang mang Anh sẽ giải thích với cô rằng việc sinh đứa trẻ ra là quásớm và sẽ làm họ mất đi những tình cảm ban đầu, những năm
Trang 13tháng đẹp nhất của tình yêu của họ
Trong giải pháp này thiếu vắng một thứ có rất nhiều trong giải phápthứ hai: logic Làm thế nào mà Klima yêu say đắm một cô y tá khi
mà anh tránh cô như tránh tà suốt hai tháng nay? Nhưng nghệ sĩcontrebass khẳng định rằng những người yêu nhau luôn có nhữngđộng thái rất phi logic và chẳng có gì đơn giản hơn là giải thích điều
đó bằng cách này hay cách khác cho cô gái trẻ Cuối cùng, tất cảnhất trí phương pháp thứ ba có lẽ là thoả đáng hơn cả, vì nó kêu gọitình yêu của cô gái, sự chắc chắn tương đối duy nhất có được trongtình hình hiện tại
6
Họ ra khỏi nhà hát và chia tay nhau ở góc phố, nhưng tay đàn ghita
đi cùng Klima về đến cửa nhà anh Anh ta là người duy nhất phảnđối kế hoạch đã được thông qua Anh ta thấy kế hoạch này khôngxứng tầm với người chỉ huy mà anh sùng kính:
- Anh hãy mang theo một cây roi khi đi gặp đàn bà! – Anh tanói, dẫn lời Nietzsche anh ta chỉ biết duy nhất cây đó trong toàn bộtác phẩm của triết gia
- Cậu bé – Klima than than thở - Chính cô ta cầm roi chứ khôngphải tôi!
Nghệ sĩ ghita đề nghị Klima cho anh ta đi theo đến thành phố nướcnóng, sẽ đưa cô ta ra chỗ vắng để trừ khử cô ta
- Không ai có thể chứng minh là cô ta đã không lao vào mũi xecủa tôi
Nghệ sĩ ghita là người trẻ nhất của dàn nhac, anh ta rất yêu quýKlima, người đang cảm động vì những lời của anh ta – Cậu tốt quá– Klima nói
Nghệ sĩ ghita trình bày chi tiết kế hoạch của mình, má anh ta đỏphừng phừng
- Cậu tốt quá, nhưng không được đâu – Klima nói
- Tại sao anh lại phải chần chừ, đó là một con đĩ mà!
- Có thể cậu rất tốt, nhưng không được là không được – Klimanói và từ biệt anh nghệ sĩ
7
Trang 14Khi còn lại một mình, anh nghĩ đến lời đề nghị của chàng thanh niên
và tới những lý lẽ khiến anh không chấp nhận nó Chẳng phải vì anhtốt đẹp gì hơn nghệ sĩ ghita, mà vì anh không dũng cảm bằng anh
ta Nỗi sợ bị tố cáo đồng phạm vụ giết người cũng lớn ngang với nỗi
sợ bị coi là cha đứa bé Anh nhìn thấy chiếc xe hơi đâm Ruzenangã, anh nhìn thấy Ruzena nằm trong một đống máu, một sự nhẹnhõm thoáng qua khiến anh khoan khoái Nhưng anh biết trôi theonhững ảo tưởng như thế chẳng đem lại lợi lộc gì Và giờ đây anh cómột mối lo lớn Anh nghĩ đến vợ Chúa ơi, ngày mai là sinh nhật côấy!
Đã sáu giờ kém vài phút, và các cửa hàng sẽ đóng cửa vào sáu giờđúng Anh vội dừng xe trước một cửa hàng hoa để mua một bó hoahồng thật lớn Một tối sinh nhật thật nặng nề đang chờ đợi anh! Phải
ra vẻ gần gũi cô ấy, và phải làm bằng cả trái tim, cả trí tuệ, phải hiếnthân cho cô ấy, tỏ ra dịu dàng với cô ấy, đánh lạc hướng cô ấy, cườivới cô ấy, và trong toàn bộ thời gian đó sẽ không có một giây nàoanh có thể quên được cái bụng mang thai ở xa xăm kia Anh sẽ phải
cố hết sức rặn ra những lời âu yếm, nhưng tâm trí anh thì xa vời, bịnhốt trong cái xà lim tối tăm của một nội tạng xa xôi
Anh hiểu mình sẽ phải cật lực cố gắng mới có thể qua được tối sinhnhật ở nhà hôm nay và quyết định không lần lữa việc đi gặpRuzena
Nhưng đó cũng không phải là một chuyến đi vui vẻ gì Thành phốnước nóng giữa đồi núi đó gây cho anh ấn tượng về một sa mạc Ở
đó anh không quen biết một ai Trừ ông già người Mỹ đang dưỡngbệnh tại đó có cung cách trưởng giả thời xưa, người sau buổi hoànhạc đã mời toàn bộ ban nhạc đến căn hộ của ông ta ở khách sạn.Ông ta đã chuốc họ những thứ rượu hảo hạng và những người phụ
nữ tuyển chọn trong đám nhân viên của khu điều dưỡng, theo cách
đó, một cách gián tiếp, ông ta chịu trách nhiệm về điều đã xảy ragiữa Ruzena và Klima A, miễn là người đàn ông này, người khi đó
đã tỏ ra rất trìu mến vbanh, còn ở lai thành phố chữa bệnh đó! Klimanhìn thấy ở ông ta cọng rơm duy nhất khi anh sắp chết đuối, bởitrong những thời khắc như anh đang phải trải qua không có gì người
ta cần hơn là sự thông cảm bạn bè của một người khác
Anh quay trở lại nhà hát và dừng lại ở chỗ người gác cửa Anh bảo
Trang 15nối máy liên tỉnh Đợi một lúc thì giọng Ruzena vang lên trong máy.Anh nói ngày mai anh sẽ đến gặp cô Anh không ám chỉ chút nàođến cái tin cô vừa nói với anh vài giờ trước đó Anh nói với cô nhưthể họ đang là một cặp tình nhân không mảy may lo lắng về vấn đề
gì hết
Bất chợt anh hỏi cô:
- Ông người Mỹ còn ở đó không?
Phải, họ đều cười khi anh đặt câu hỏi đó
- Quần lót của em màu gì?
- Cũng màu đỏ
- Anh thèm được gặp em nơi đó quá – anh nói và từ biệt cô Anh nghĩ mình đã tìm được giọng nói chuẩn Trong một lúc, anhcảm thấy thoải mái hơn Nhưng chỉ một lúc Thực tế anh với hiểu raanh không thể nghĩ đến gì khác ngoài Ruzena và anh cần phải hạnchế đến mức nhỏ nhất việc chuyện trò với vợ tối nay Anh dừng xe ởmột rạp chiếu phim và mua hai vé một bộ phim cao bồi Mỹ
Trang 16ngưỡng mộ, bỗng nhiên thấy đầu tóc mình ám đầy mùi phoocmônbệnh viện Cô thấy dường như giữa vũ trụ của chồng và vũ trụ củamình bỗng dựng lên cả dãy núi cao
Khi Klima nhìn thấy khuôn mặt buồn bã của cô, anh cảm thấy timmình như tan vỡ và anh chìa về phía cô (qua cái dãy núi tưởngtượng đó) bàn tay âu yếm Kamila hiểu rằng trong nỗi buồn củamình có một sức mạnh mà trước đây cô chưa từng nghĩ đến, và cái
đó hấp dẫn Klima, làm anh dịu lại, khiến anh thấy nước mắt tràn ra
mi Không ngạc nhiên lắm khi cô bắt đầu sử dụng (có thể một cách
vô thức, nhưng lại rất thường xuyên) cái công cụ tình cờ phát hiện
ra này Bởi chỉ cần anh nhìn vào khuôn mặt đau khổ của cô là cô cóthể ít nhiều chắc chắn trong đầu của Klima không có ai đang cạnhtranh với cô
Người đàn bà đẹp này quả rất sợ phụ nữ và cô thấy họ ở khắp nơi
Cô biết cách tìm ra họ trong cách nói năng của Klima, khi anh chào
cô khi về nhà Cô biết cách dò theo họ qua mùi quần áo củaanh.Mới đây cô đã tìm thấy một mẩu giấy xé từ một trang báo, Klimaviết lên đó một ngày nào đó Rõ ràng điều này có thể gợi lên rấtnhiều điều, về một buổi tập nhạc, một cuộc gặp gỡ với ông bầu,nhưng suốt một tháng trời cô chỉ tự hỏi mình Klima gặp gỡ ngườiđàn bà nào vào ngày hôm đó, trong suốt một tháng cô ngủ rất kém Nếu cái thế giới bội bạc của đàn bà làm cô sợ hãi đến thế, liệu cô cótìm được chỗ dựa trong thế giới đàn ông không?
Rất khó Sự ghen tuông chiếm hữu cái khả năng chiếu sáng ngườiđàn ông độc nhất bằng những tia sáng chói loà và nhấn chìm vô sốnhững người đàn ông khác trong sự tăm tối hoàn toàn Suy nghĩ của
bà Klima không thể đi theo hướng khác với những tia sáng đau đớn
đó, và chồng cô đã trở thành người đàn ông duy nhất của vũ trụ Lúc này, cô vừa nghe tiếng chìa khoá trong ổ và nhìn thấy nghệ sĩkèn với bó hoa hồng trên tay
Thoạt tiên cô cảm thấy rất vui, nhưng những nghi ngờ bắt đầu xuấthiện ngay lập tức tại sao anh ấy mua hoa cho cô vào tối nay, trongkhi mai mới là sinh nhật cô? Thế nghĩa là sao?
Và cô hỏi anh:
- Ngày mai anh không có nhà à?
9
Trang 17Việc anh mua hoa tối nay không nhất định phải hàm ý ngày mai anh
sẽ đi vắng nhưng những cần ăng ten nghi ngờ, thường trực cảnhgiác, thường trực ghen tuông, biết cách đoán trước từng ý định nhỏnhất của người chồng Mỗi lần Klima nhận ra sụ tồn tại của nhữngcần ăng ten khủng khiếp đó, những cái ăng ten lột trần anh, dò xétanh, lột mặt nạ anh, anh quỵ ngã trước cảm giác mệt mỏi đến tuyệtvọng Anh ghét chúng, những thứ cần ăng ten đó, và anh cho rằngnếu cuộc sống hôn nhân của anh bị đe doạ, thì chúng chính lànguyên do Anh luôn tin là (và về điểm này anh có ý thức cực kỳtuyệt đối) rằng nếu anh nói dối vợ, thì chỉ bởi anh muốn che chở cô,tránh cho cô mọi phiền toái, và chính cô, với sự nghi ngờ của mình,mới là người làm chính cô phải khổ
Anh cúi xuống khuôn mặt cô và đọc thấy ở đó nỗi nghi ngờ, nỗibuồn và tâm trạng chán chường Anh những muốn quỳ xuống đấtvới bó hoa hồng, nhưng anh tự chủ kịp thời Anh biết trong nhữngngày sắp tới anh sẽ phải tự chủ trong những tình huống còn khókhăn hơn nhiều
- Em không thích anh tặng em hoa hôm nay à? – anh hỏi
Cảm thấy có sự tức giận trong giọng nói đó, vợ anh cảm ơn anh và
đi cắm hoa vào lọ
- Chủ nghĩa xã hội nhố nhăng! – Klima nói
- Tại sao?
- Em xem nhé, họ bắt bọn anh suốt ngày phải chơi nhạc miễnphí Lần thì nhân danh cuộc chiến đấu chống chủ nghĩa tư bản, lầnthì để tưởng niệm cách mạng, lại còn sinh nhật một lãnh đạo caocấp, và nếu anh không muốn người ta giải tán dàn nhạc thì anh bắtbuộc phải chấp nhận tất cả Em không biết hôm nay còn có chuyện
gì nữa đâu
- Gì thế? – cô hờ hững hỏi anh
- Khi bọn anh đang tập thì bà chủ tịch hội đồng uỷ ban thànhphố mò đến, bà ta giải thích bọn anh phải chơi gì, không được chơi
gì, và sau đó bắt bọn anh ngày mai phải đến chơi miễn phí choĐoàn Thanh niên Nhưng điều tồi tệ nhất là cả ngày mai anh phải đi
dự một cuộc họp khỉ gió, người ta sẽ dạy bọn anh vai trò của âmnhạc trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội Lại mất toi mộtngày nữa, mất toi luôn! Lại còn đúng là ngày sinh nhật em nữa chứ!
- Chắc họ không muốn giữ anh đến tận đêm đâu!
Trang 18- Chắc là không rồi Nhưng em thấy đấy, mai thì anh mệt chếtrồi còn gì! Thế nên anh nghĩ hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau kỷniệm một tí – anh nói, nắm lấy hai tay vợ
- Anh đáng yêu quá – vợ Klima nói, và Klima hiểu, qua giọngcủa cô, cô không hề tin một chút nào những gì anh với nói về cuộchọp ngày mai Vợ Klima dĩ nhiên không dám tỏ ra không tin anh Côbiết sự nghi ngờ của mình sẽ làm anh nổi điên Nhưng từ lâu nayKlima đã không còn tin vào tính cả tin của vợ nữa Dù anhnói thậthay nói dối, anh ngờ là cô luôn ngờ vực anh Dù thế, quân bài đãđược rút, anh phải tiếp tục cưỡi trên lưng cọp, phải vờ tin là cô tin và
cô (với khuôn mặt buồn bã và xa lạ) hỏi anh về cuộc họp ngày mai
để co anh thấy là mình không nghi ngờ gì về sự tồn tại của nó
Rồi cô vào bếp chuẩn bị bữa tối Cô cho quá nhiều muối Cô luônthích thú công việc bếp núc và nấu rất ngon (cuộc sống chưa tàn hạiđược cô và cô chưa mất thói quen tự chăm sóc mình từ bên trong)
và Klima biết rằng nếu, tối đó, bữa ăn không thành công lắm, thì chỉ
vì cô đang dằn vặt Trong óc anh hiện lên cảnh cô đang nêm vào đồ
ăn, bằng một động tác đau đớn, dữ dội, một lượng muối khủngkhiếp và trái tim anh thắt lại Anh thấy dường như, trong nhữngmiếng ăn quá mặn, nhận ra mùi vị nước mắt của vợ mình, và anhđang nuốt chính tội ác của mình Anh biết là Kamila đang bị nỗi ghentuông giằng xé, anh biết cô sẽ có thêm một đêm mất ngủ và anhmuốn vuốt ve cô, ôm lấy cô, an ủi cô, nhưng anh cũng hiểu ngayđiều đó là thừa vì trong sự dịu dàng đó những cần ăng ten của vợanh cũng sẻ chí có thể tìm thấy bằng chứng cho sự xấu xa của anh
Cuối cùng họ cũng đi xem phim Klima thấy vững tâm hơn một chútkhi thấy trong phim nhân vật chính vtượt qua rất nhiều hiểm nguykinh người với một sự vững vàng dễ truyền cho người khác Anhtưởng tượng mình là anh ta và đôi khi tự nhủ việc thuyết phụcRuzena phá thai chỉ là một chuyện vặt vãnh dễ như trở bàn tay màanh có thể làm với sự quyến rũ và sáng chói của mình
Rồi họ nằm xuống cạnh nhau trong cái giường lớn Anh nhìn cô Cônằm ngửa, đầu vùi vào trong gối, cằm hơi nhướng cao và mắt nhìnchằm chằm lên trần, và trong sự căng thẳng tột cùng của cơ thể cô(cô luôn làm anh nghĩ đến một sợi dây đàn, anh nói cô có "tâm hồn
Trang 19của một sợi dây đàn"), chợt anh thấy, chỉ một khoảnh khắc, toàn bộnhững gì chính yếu của cô phải, đôi khi (đó là những giây phút kỳdiệu) anh bất chợt nắm bắt được, chỉ cần một cử chỉ hay động táccủa cô, toàn bộ lịch sử cơ thể và tâm hồn của cô Đó là nhữngkhoảnh khắc của sự sáng rõ tuyệt đối nhưng cũng là của sự cảmđộng tuyệt đối, bởi người đàn bà này đã từng yêu anh khi anh cònchưa là gì cả, cô đã từng sẵn sàng hy sinh tất cả vì anh, cô mùquáng hiểu toàn bộ những suy nghĩ của anh, do đó anh có thể nóivới cô về Armstrong hay Stravinski, về những chuyện tầm phào vànhững chuyện quan trọng, cô gần gũi với anh hơn mọi người kháctrên đời Rồi anh tưởng tượng ra cái cơ thể đáng yêu đó, cái khuônmặt đáng yêu đó đã chết, và anh tự nhủ mình không thể sống đượcsau đó dù chỉ là một ngày Anh biết mình có khả năng bảo vệ cô chođến hơi thở cuối cùng, có khả năng trao cả cuộc đời cho cô
Nhưng cảm xúc tình yêu nghẹt thở đó chỉ là một ngọn đèn tù mùphơ phất, vì tâm trí anh, toàn bộ, đã bị nỗi sợ và nỗi lo xâm chiếm.Anh nằm dài bên cạnh Kamila, anh biết anh yêu cô vô cùng tận,nhưng tâm trí anh đang đi vắng Anh vuốt ve khuôn mặt cô, như thểanh đang vuốt ve cô từ khoảng cách hàng trăm cây số
Chương 2 – ngày hai
1
khoảng chín giờ sáng, một chiếc xe hơi màu trắng thanh nhã dừnglại ở bãi đỗ ven thành phố nước nóng (xe không có quyền vào thêm)
và Klima bước từ trên xe xuống
Đoạn giữa phố chính của khu điều dưỡng có một khu vườn côngcộng trải dài, điểm xuyết nhiều bụi cây, bãi cỏ, những lối đi rải cát vàghế đá nhiều màu Tứ phía là những ngôi nhà của trung tâm nướcnóng, trong số đó có khu nhà ở Karl Marx, nơi nghệ sĩ kèn đêmtrước đã trải qua hai giờ đồng hồ định mệnh trong căn phòng nhỏcủa cô y tá Ruzena Trước mặt nhà Karl Marx, ở phía bên kia khuvườn là toà nhà đẹp nhất của khu, toà nhà theo phong cách Nghệthuật mới hồi đầu thế kỷ, phủ những hoạ tiết trang tri 'bằng đá hoa
và ở lốivào nổi lên một bức đắp nổi Chỉ mình nó có cái ưu tiên đượcgiữ tên cũ không phải đổi: khách sạn Richmond
- Ông Bertlef còn ở khách sạn không? – Klima hỏi người gác
Trang 20cổng, và khi anh ta trả lời là có, anh chạy lên, đi qua tấm thảm đỏlên tầng một và gõ vào một cánh cửa
Khi bước vào, anh nhìn thấy Bertlef trong bộ pyjama bước ra gặpanh Anh xin lỗi vì cuộc đến thăm đường đột, nhưng Bertlef ngắt lờianh:
- Anh bạn! Đừng xin lỗi chứ! Anh đã cho tôi niềm vui lớn nhất
có thể có dvào cái giờ sớm sủa này!
Ông siết chặt tay Klima và nói tiếp:
- Tại đất nước này người ta không tôn trọng buổi sáng Họ tỉnhgiấc rất đột ngột bằng cách đặt chuông báo thức, nó cắt ngang giấcngủ của họ như một nhát chém và rồi sau đó thì cứ cuống cuồnglên Anh có thể nói cho tôi một ngày bắt đầu bằng một hành độngbạo lực như thế sẽ đi đến đâu? Điều gì sẽ xảy đến với những người
có đồng hồ báo thức đều đặn hàng ngày giống như một cú điện giậtnhư thế? Hàng ngày họ sẽ quen với bạo lực và hàng ngày họ sẽchối bỏ niềm vui Hãy tin tôi đi, buổi sáng nó quyết định tâm tính mộtcon người đấy
Bertlef nhẹ nhàng khoác vai Klima, dẫn anh đến ngồi vào một chiếcghế bành và nói tiếp:
- Tôi yêu biết bao những giờ phút lười biếng buổi sáng mà tôitrải qua một cách chậm chạp như đi qua một cây cầu hai bên đầytượng để từ đêm sang ngày, từ giấc ngủ sang cuộc sống thức tỉnh
Đó là khoảnh khắc trong ngày mà tôi thấy biết ơn làm sao một điều
kỳ diệu nho nhỏ, một cuộc gặp bất ngờ sẽ thuyết phục được tôi rằngnhững giấc mơ của đêm vẫn còn tiếp tục và cuộc phiêu lưu củagiấc ngủ và cuộc phiêu lưu của ngày về bản chất không hề bị táchbiệt
Nghệ sĩ kèn quan sát Bertlef đi từ phòng ngủ xuống trong bộ pyjama
và đưa tay vuốt mái tóc muối tiêu, và anh nhận ra trong giọng nói âmvang mang âm sắc Mỹ không thể xóa đi được và trong vốn từ vựngđược trộn vào điều gì đó cũ kỹ đến thích thú, rất dễ giải thích vìBertlef chưa bao giờ sống tại đất nước tổ tiên của mình và ông nóiđược tiếng mẹ đẻ chỉ nhờ vào truyền thống gia đình ông
- Và anh bạn ạ, không một ai – lúc này ông đang cúi xuốngKlima với một nụ cười tin cậy – Không ai trong thành phố này có thểhiểu được tôi Ngay cả các cô y tá, ngoài những cô thích chiều lòngngười khác, còn thì ai cũng cảm thấy khó chịu khi được tôi mời đến
Trang 21chia sẻ những giđy phút thoải mâi của bữa sâng, thế cho nín tôitoăn phải lùi câc cuộc hẹn xuống buổi tối, tức lă văo câi giờ mă tôi
đê hơi mệt mỏi rồi
Rồi ông tiến lại băn điện thoại vă hỏi:
- Anh đến lúc năo?
- Sâng nay – Klima nói – Bằng xe hơi
- Chắc anh đang đói – Bertlef nói vă ông nhấc mây lín Ông gọihai suất ăn sâng "Bốn quả trứng luộc, pho mât, bơ, bânh sừng bò,sữa, jambon vă tră"
Trong lúc đó Klima nhìn quanh phòng Một chiếc băn tròn lớn, ghế,một ghế bănh, một câi gương, hai đi văng, cânh cửa dẫn văo phòngtắm vă một phòng bín cạnh, anh nhở ở đó có phòng ngủ nhỏ củaBertlef Chính ở đđy, trong căn hộ trâng lệ năy, tất cả đê bắt đầu.Chính ở đđy câc nhạc công say sưa của dăn nhạc đê qua đím, vẵng nhă giău người Mỹ đê mời văi cô y tâ về để mua vui cho họ
- Phải – Bertlef nói, bức tranh anh đang nhìn không có ở đđylần trước đđu
Chỉ văo lúc năy, nghệ sĩ kỉn mới nhận ra một bức tranh vẽ mộtngười đăn ông rậm rđu, bao quanh đầu lă một quầng sâng kỳ lạmău xanh nhạt vă cầm trong tay một chiếc bút lông vă một bảngmău Bức tranh có vẻ vụng về, nhưng nghệ sĩ kỉn biết nhiều bứctranh trông bề ngoăi vụng về lại chính lă những tâc phẩm nổi tiếng
- Ai vẽ tranh năy thế?
- Tôi – Bertlef trả lời
- Tôi không biết lă ông có vẽ tranh đđu nhĩ
- Tôi rất thích vẽ
- Thế đđy lă ai? – Nghệ sĩ kỉn hỏi
- Thânh Lazare
- Câi gì? Thânh Lazare lă hoạ sĩ ă?
- Không phải Lazare của Kinh Thânh đđu, mă lă thânh Lazare,một thầy tu sống văo thế kỷ IX ở Constantinople Đó lă vị thânh bảotrợ của tôi
- Thế ă! – Nghệ sĩ kỉn thốt lín
- Đó lă một ông thânh rất lạ không phải ông ấy tuẫn nạn vìkhông tin văo Chúa, mă lă bị một số con chiín xấu tính giết chết vìtội yíu hội hoạ quâ Có lẽ anh cũng biết, văo thế kỷ thứ VIII vă thứ
IX nhânh Hy Lạp của Giâo Hội lín cơn sốt khắc kỷ cực đoan, không
Trang 22chút xót thương nào cho những niềm vui trần thế Ngay những bứctranh và bức tượng cũng bị xem là đối tượng của thú vui bẩn thỉu.Hoàng đế Théophile ra lệnh phá huỷ hàng nghìn bức hoạ đẹp vàcấm Lazare thân thiết của tôi vẽ Nhưng Lazare biết là tranh củamình ngợi ca Chúa, và không chịu lui bước Théophile bèn nhốt ôngvào tù, buộc Lazare bỏ bút vẽ, nhưng Chúa nhân từ đã cho ông sứcmạnh để chịu đựng những hình phạt tàn khốc
- Một câu chuyện rất hay – nghệ sĩ kèn lịch sự nói
- Tuyệt diệu ấy chứ Nhưng chắc chắn anh đến đây không phải
để xem tranh của tôi
Đúng lúc đó, có tiếng gõ cửa và một người phục vụ bước vào cùngmột cái khay lớn Anh ta đặt nó lên bàn và bày biện đồ ăn sáng chohai người
Bertlef mời nghệ sĩ kèn ngồi và nói:
- Bữa sáng nhỏ bé này không quá quan trọng để mà chúng tangừng nói chuyện Hãy nói cho tôi anh đang đau khổ về điều gì? Thế là vừa ăn, nghệ sĩ kèn trompet vừa kể cuộc phiêu lưu tồi tệ, vàtrong khi anh kể Bertlef nhiều lần đặt ra những câu hỏi
2
Trước hết ông muốn biết tại sao Klima không trả lời hai tấm thiệpcủa cô y tá, tại sao anh lại trốn không trả lời điện thoại và tại sao anhkhông hề có một cử chỉ thân thiện có thể kéo dài đêm tình ái của họnhư một tiếng vang dễ chịu và êm ái
Klima công nhận cách cư xử của anh vừa không có lý vừa khônglịch sự Nhưng, hãy tin anh, điều đó mạnh hơn anh Mọi cách tiếpxúc với cô gái đều làm anh kinh hoàng
- Quyến rũ một người phụ nữ - Bertlef phật ý nói – là ở trongtầm tay một kẻ ngu ngốc vớ vẩn nào đó Nhưng còn phải biết thoátkhỏi cô ta nữa, điều này đòi hỏi phải là một người đàn ông chínchắn
- Tôi biết – nghệ sĩ kèn buồn bã thú nhận – nhưng ở tôi sựchán ghét, sự chán chường không thể vượt qua còn mạnh hơn tất
cả những ý định tốt đẹp
- Hãy nói cho tôi biết – Bertlef kinh ngạc kêu lên – anh có ghét
Trang 23phụ nữ không?
- Người ta vẫn nói tôi thế đấy
- Làm sao thế được nhỉ? Anh không có vẻ gì bất lực cũng nhưđồng tính cả
- Dĩ nhiên là không cả hai cái đó Có cái gì đó còn tệ hơn cơ –nghệ sĩ kèn buồn rầu thú nhận – Tôi yêu vợ tôi Đó là bí mật tình ái
mà phần lớn mọi người đều thấy hoàn toàn không thể hiểu nổi
Đó là một lời thú nhận cảm động đến nỗi cả hai người đàn ông ngồilặng im mất một lúc Rồi nghệ sĩ kèn nói tiếp:
- Không ai hiểu điều đó hết cả, và vợ tôi thì còn ít hơn tất cả
Cô ta tưởng tượng một tình yêu vĩ đại sẽ khiến chúng ta không lăngnhăng dây dưa nữa Nhưng như thế là nhầm Điều gì đó cứ thúcđẩy tôi, lúc nào cũng thế, đến một người đàn bà khác, dù rằng ngaysau khi chiếm đoạt được cô ta tôi liền như viên đạn bị bắn đi khỏi,bằng một lò xo cực mạnh, để trở về bên Kamila Đôi khi tôi có cảmgiác nếu tôi tìm kếim những người đàn bà khác thì chỉ là vì cái lò xo
đó, cái đà nhảy và cái chuyến bay kỳ diệu đó (tràn ngập sự dịudàng, ham muốn và nhục nhã), đưa tôi về với vợ tôi, người mà saumỗi lần không chung thuỷ tôi lại yêu thêm nhiều lần
- Nghĩa là với anh cô y tá Ruzena chỉ như là để khẳng địnhthêm tình yêu một vợ một chồng của anh?
- Đúng vậy – nghệ sĩ kèn trả lời – và là một lời khẳng định hếtsức dễ chịu Bởi vì cô y tá Ruzena rất quyến rũ khi người ta thấy côlần đầu, và cũng thật hay vì sự quyến rũ đó kết thúc sau hai giờđồng hồ, điều đó không có gì thúc đẩy ở anh và cái lò xo sẽ némanh vào cái hành trình tuyệt diệu trở về
- Bạn thân mến, một tình yêu quá đà là một tình yêu tội lỗi, vàchắc hẳn anh là bằng chứng tốt nhất cho điều đó
- Tôi từng tin rằng tình yêu của tôi với vợ là điều tốt đẹp duynhất mà tôi có được
- Và anh đã nhầm tình yêu quá mức mà anh dành cho vợ anhkhông nằm ở cực đối diện và để bù trừ cho sự gian dối của anh, mà
nó chính là nguồn gốc Tức là vợ anh là tất cả với anh, toàn bộnhững người đàn bà khác không là gì với anh, hoặc nói cách khác,tất cả bọn họ đều là phò Nhưng đó là một sự báng bổ lớn lao vàmột sự khinh bỉ lớn đối với những gì mà Chúa đã tạo ra Bạn thânmến, kiểu tình yêu đó là ngoại đạo đấy
Trang 24
3
Bertlef gạt cái cốc không của mình ra, đứng dậy khỏi bàn và vàophòng tắm, từ đó thoạt đầu Klima nghe tiếng nước chảy, rồi một lúcsau là giọng Bertlef:
- Anh tin là người ta có quyền giết một đứa trẻ chưa ra đời à? Lúc nãy, khi ngắm bức tranh người đàn ông râu rậm với vòng hàoquang, anh đã hơi chột dạ Anh vẫn nhớ Bertlef là một người sốngđộng vui tươi, chưa bao giờ anh hình dung người đàn ông đó lại làmột người tin đạo Anh cảm thấy tim mình thắt lại với ý nghĩ sắpphải nghe một bài giảng đạo đức và cái ốc đảo duy nhất của anh tạithành phố nước nóng này cũng sẽ đầy cát Anh trả lời, giọng tắcnghẹn:
- Ông ủng hộ gọi đó là một vụ giết người à?
Bertlef không trả lời ngay Một lúc sau ông từ phòng tắm đi ra, mặc
âu phục và chải đầu rất cẩn thận
- Giết người là một từ gợi lên ghế điện Tôi không muốn nóiđến điều đó Anh biết đấy, tôi tin là cuộc sống thế nào thì phải chấpnhận thế ấy Đó là lời răn đầu tiên, trước Mười lời răn của Chúa Tất
cả các sự kiện đều nằm trong tay Chúa, chúng ta không biết gì vềđiều sẽ xảy ra hết Tôi muốn nói là chấp nhận cuộc sống như nóđược trao cho chúng ta, nghĩa là chấp nhận cái không biết trướcđược Và một đứa bé, đó là kết tinh của cái không biết trước được.Anh không biết nó sẽ trở nên như thế nào, nó sẽ mang lại cho anhnhững gì, và chính vì điều đó mà phải chấp nhận nó Nói cách khácanh chỉ sống một nửa, anh sống như ai đó không biết bơi, lội bì bõmgần bờ, dù đại dương chỉ là nơi người ta chìm nghỉm vào mà thôi Nghệ sĩ kèn trả lời đứa trẻ không phải là của anh
- Cứ cho thế di – Bertlef nói – Chỉ có điều, anh hãy công nhậnmột cách thẳng thắn rằng anh sẽ cũng sẽ cứ khăng khăng bắtRuzena phá thai ngay cả khi đứa con đó là của anh Anh sẽ làmđiều đó vì vợ anh và vì cái tình yêu tội lỗi mà anh dành cho cô ấy
- Đúng, tôi công nhận – nghệ sĩ kèn trả lời – Tôi cũng sẽ bắt cô
ấy phá thai dù ha6ụ quả là thế nào đi nữa
Bertlef đứng dựa lưng vào cánh cửa nhà tắm, và mỉm cười:
- Tôi hiểu anh và tôi sẽ không cố thuyết phục anh thay đổi ý
Trang 25định đâu Tôi đã quá già nên không muốn răn dạy thế giới nữa Tôi
đã nói với anh những gì tôi nghĩ, thế thôi Tôi sẽ vẫn là bạn anh dùcho anh có xử sự trái ngược với đức tin của tôi và tôi sẽ giúp anhngay cả khi anh không đồng ý
Nghệ sĩ kèn chăm chú nhìn Bertlef, người vừa nói câu nói đó bằngmột giọng mượt như nhung của một người giảng đạo thông thái.Anh thấy ông thật đáng ngưỡng mộ Anh có cảm giác tất cả những
gì Bertlef nói đều có thể trở thành một huyền thoại, một phúng dụ,một tấm gương, một chương sách rút ra từ cuốn Phúc Âm hiện đại.Anh những muốn (chúng ta hãy hiểu cho anh, anh đang rất xúcđộng và dễ có những hành động quá đà) quỳ gối thật thấp trướcông
- Tôi sẽ giúp anh hết sức có thể - Bertlef trả lời – Một lát nữachúng ta sẽ đi gặp anh bạn của tôi, bác sĩ Skreta, anh ấy sẽ giúpanh giải quyết vấn đề Nhưng hãy giải thích cho tôi anh sẽ làm thếnào để khiến Ruzena quyết định được điều mà cô ấy ghê sợ?
4
Khi nghệ sĩ kèn đã trình bày xong kế hoạch của mình, Bertlef nói:
- Chuyện của anh gợi cho tôi nhớ đến một câu chuyện đã xảyđến với chính tôi thời tuổi trẻ đầy phiêu lưu, khi tôi làm bốc dỡ ởcảng biển, có một cô gái mang đồ ăn cho chúng tôi Cô ấy rất tốtbụng không từ chối ai bao giờ cả Thế đấy, sự tốt bụng trong tâmhồn (và cả về cơ thể) khiến đàn ông trở nên tàn bạo hơn là biết ơn,trong số đàn ông đó chỉ có tôi chú ý đến cô ấy với chút tôn trọng, vàcũng là người duy nhất chưa từng ngủ với cô ấy Cô ấy yêu tôi chính
vì tôi như thế Hẳn là tôi sẽ làm cô ấy buồn và cảm thấy nhục nhãnếu không làm tình với cô ấy Điều ấy chỉ xảy ra một lần duy nhất vàtôi giải thích ngay là tôi sẽ vẫn tiếp tục yêu cô ấy với một tình yêutinh thần lớn lao nhưng chúng tôi không thể tiếp tục là nhân tình củanhau nữa Cô ấy oà khóc, vừa bỏ đi vừa khóc, cô ấy không chàohỏi tôi nữa và còn hiến thân mù quáng cho người khác hơn trước.Rồi hai tháng trôi qua và cô ấy tuyên bố đã có thai với tôi
- Thế thì ông từng ở cùng tình thế với tôi! – Nghệ sĩ kèn kêulên
- Anh bạn – Bertlef nói – anh không biết rằng những gì xảy đến
Trang 26với anh cũng xảy đến với những người đàn ông khác trên thế giớià?
- Thế ông đã làm gì?
- Tôi đã cư xử chính xác như anh tính làm, nhưng hơi khác mộtchút Anh muốn làm ra vẻ anh yêu Ruzena, còn tôi, tôi thực sự yêungười con gái đó Tôi nhìn thấy trước mặt mình một con người khốnkhổ, bị tất cả khinh khi và dày xéo, một người khốn khổ trong đời chỉduy nhất một lần được một người khác tỏ ra trân trọng, và khôngmuốn đánh mất sự trân trọng đó Tôi hiểu là cô ấy yêu tôi và tôikhông thể trách cô ấy đã bỉêu lộ tình yêu ấy theo cách của mình,nghĩa là với những công cụ mà sự thấp kém vô tội của cô ấy cungcấp cho Hãy nghe điều tôi nói với cô ấy khi đó "Anh biết rất rõ là em
có mang với người khác Nhưng anh cũng biết em dùng cách này vìtình yêu và anh muốn đáp lại tình yêu của em bằng tình yêu Đứacon là của ai không quan trọng, nếu em muốn thì anh sẽ cưới emlàm vợ"
- Điên rồ quá!
- Nhưng chắc chắn hiệu quả hơn cả cái chương trình kỹ càngcủa anh Tôi nhắc đi nhắc lại nhiều lần với cô điếm nghiệp dư là tôiyêu cô ấy và tôi muốn cưới cô ấy cùng đứa con, đến khi cô ấy khóc
oà lên và thú nhận đã lừa dối tôi Cô ấy nói trước sự tốt bụng củatôi, cô ấy đã hiểu ra là không xứng đáng với tôi và sẽ không bao giờđòi tôi cưới hết cả
Nghệ sĩ kèn im lặng, suy nghĩ Bertlef nói thêm:
- Tôi sẽ rất mừng nếu câu chuyện giúp được anh điều gì Đừngtìm cách buộc Ruzena tin rằng anh yêu cô ấy mà hãy cố thực sựyêu cô ấy Hãy cố thương cô ấy Ngay cả nếu cô ấy dẫn anh đếnchỗ lầm lạc, thì hãy cố tìm thấy trong sự dối trá đó một hình thứccủa tình yêu Tôi chắc rằng tiếp theo đó cô ấy sẽ không kháng cự lạisức mạnh lòng tốt của anh và cô ấy sẽ làm hết sức để không manglại điều xấu cho anh
Những lời của Bertlef gây ấn tượng mạnh mẽ đối với nghệ sĩ kèn.Nhưng ngay khi nhìn Ruzena dưới ánh sáng mạnh hơn, anh hiểu làcon đường tình yêu mà Bertlef gợi ý không thể áp dụng được với cô,
đó là con đường của các bậc thánh chứ không phải của người phàmtục
Trang 27
5
Ruzena ngồi ở một chiếc bàn nhỏ trong phòng lớn của khu tắm,những người phụ nữ sau khi được trị liệu nằm nghỉ trên những chiếcgiường xếp dọc tường Cô vừa nhận thẻ của hai bệnh nhân mới Côghi ngày tháng, đưa hai người chìa khóa phòng thay đồ, khăn tắm
và khăn trải giường khổ lớn rồi cô nhìn đồng hồ và đi vào cănphòng ở góc tường (cô chỉ mặc một chiếc áo blu dính lên da vìnhững căn phòng lát đá hoa đầy hơi nóng), về phía bể bơi nơikhoảng hai mươi phụ nữ trần truồng đang lội bì bõm trong nướccủa suối nguồn kỳ diệu Cô gọi tên ba người, thông báo với họ rằngthời gian tắm quy định của họ đã hết Những người đàn bà ngoanngoãn rời khỏi bể bơi, lắc lắc bầu vú khổng lồ của mình cho nướcrơi xuống, đi theo Ruzena về phía những chiếc giường và nằm lên
đó Ruzena lần lượt phủ khăn lên người họ, lau mắt cho họ bằngmột mẩu vải và quấn thêm cho họ một lớp chăn ấm Những ngườiđàn bà mỉm cười với cô, nhưng Ruzena không cười đáp lại
Thật không dễ chịu khi sinh ra tại một thành phố nhỏ hàng năm cómười nghìn phụ nữ đến chữa bệnh nhưng gần như không có chàngthanh niên nào lai vãng, ngay ở tuổi mười lăm một người con gái đã
có ý tưởng chính xác về toàn bộ cơ may tình dục mình có thể cótrong suốt cuộc đời nếu không nhanh chóng chuyển chỗ khỏi nơiđây Và làm thế nào để chuyển được chỗ ở? Khu điều dưỡng nơi côlàm việc không sẵn sàng cho nhân viên thôi việc, và bố mẹ củaRuzena cũng phản đối mãnh liệt mỗi khi cô ám chỉ đến việc chuyểnnhà
Không, người phụ nữ trẻ tuổi này, dù nói chung rất cố gắng hoànthành chỉn chu công việc của mình, không cảm thấy yêu quý nhữngngười bệnh cho lắm Có thể có ba nguyên nhân cho việc đó:
Lòng ghen tị: những người phụ nữ đến đây sau khi từ biệt chồng,người tình của mình, cái vũ trụ mà cô tưởng tượng có ngàn vạn khảnăng mà cô không thể xâm nhập dù có có vú đẹp, chân dài vàđường nét đều đặn hơn họ
Ngoài lòng ghen tị, sự sốt ruột: những người đàn bà đến nơi đây có
số phận ở đàng xa, trong khi cô ở đây không có số phận, năm thángtrôi đi vẫn là con người đó, cô hoảng sợ với suy nghĩ mình sống ởchốn hẻo lánh này đoạn đời không chút sự kiện, và dù có tuổi trẻ, cô
Trang 28vẫn không ngừng nghĩ mình không được hưởng cuộc đời, vẫnchưa bắt đầu sống
Thứ ba là sự ghê tởm bản năng mà sự đông đảo của họ mang lại,
sự đông đảo làm giảm bớt giá trị của mọi phụ nữ với tư cách một cánhân Cô bị bao quanh bởi sự lạm phát đáng buồn những bộ ngựcđàn bà, giữa đó ngay cả bộ ngực đẹp như của cô cũng bị lu mờ
Cô vừa quấn vải cho người đàn bà thứ ba xong, không năn nổi nụcười, thì đồng nghiệp gầy gò thò đầu vào phòng, hét "Ruzena! Cóđiện thoại!"
Cô ta có vẻ nghiêm trang đến nỗi Ruzena biết ngay là ai gọi điện.Khuôn mặt ướt đầm đìa vì nóng, cô vào sau mấy cái cabin, nhấcmáy điện thoại và nói tên
Klima xưng tên và hỏi khi nào cô có thời gian để gặp
- Em xong việc lúc 3 giờ Chúng ta có thể gặp nhau lúc 4 giờ Sau đó phải thống nhất địa điểm gặp mặt Ruzena đề nghị quán càphê lớn của khu điều dưỡng, mở cửa suốt ngày Cô đồng nghiệpgầy gò, vẫn đứng bên cạnh và không rời mắt khỏi môi cô, gật đầu ra
vẻ đồng ý Nghệ sĩ kèn trả lời muốn gặp Ruzena tại nơi nào có thểđược ở một mình và đề nghị đưa cô đi đâu đó bằng xe hơi, bênngoài khu
- Không cần thế đâu, anh còn muốn chúng ta đi đâu nào? –Ruzena nói
- Chúng ta được riêng tư bên nhau
- Nếu anh ngượng vì em thì không việc gì phải đến đâu –Ruzena nói và cô bạn đồng nghiệp lại đồng tình
- Anh có muốn nói thế đâu – Klima nói – 4 giờ anh sẽ đợi emtrước quán cà phê
- Tốt đấy – cô gái gầy gò nói khi Ruzena dập máy
- Ông ấy muốn gặp em ở một chỗ kín đáo, nhưng em phải làmthế nào để càng nhiều người nhìn thấy bọn em càng tốt
Ruzena vẫn còn căng thẳng và cuộc hẹn hò này làm cô hoảng sợ
Cô không còn có thể tái hiện được hình ảnh của anh trong óc Vẻngoài của anh ra sao, nụ cười, dáng đi của anh thế nào? Trong lầngặp nhau duy nhất của họ, anh chỉ để lại trong cô một hình ảnh rất
mơ hồ Các đồng nghiệp của cô đã gặng hỏi cô rất nhiều về nghệ sĩkèn trompet, anh trông ra sao, anh đã nói gì, khi cởi hết quần áo ratrông anh thế nào và cách làm tình của anh có gì hay Nhưng cô
Trang 29không tài nào nói được gì và chỉ lặp đi lặp lại câu "như một giấcmơ"
Đó không phải chỉ là một hình ảnh: người đàn ông cùng cô hai giờtrên giường ngủ đã đi thẳng từ những tấm áp phích đến với cô.Trong một lúc bức ảnh của anh đã mang một thực tế ba chiều, cósức nóng và có trọng lượng, rồi sau đó trở thành một hình ảnh phivật chất và không màu, được nhân lên hàng nghìn bản, do đó càngtrừu tượng và không thật
Và vì anh rời khỏi cô nhanh đến thế để trở lại là cái hình ảnh trêntường, cô vẫn giữ cảm giác khó chịu về sự hoàn hảo của anh Côkhông thể nghĩ đến một chi tiết dù là nhỏ nhất nào có khả năng hạthấp anh và đưa anh lại gần hơn Khi anh ở xa, cô cảm thấy trànngập một sự hiếu chiến mạnh mẽ, nhưng giờ đây khi cô đã cảmthấy sự hiện diện của anh, sự dũng cảm đã rời bỏ cô
- Hãy vững vàng nào – cô gái gầy gò nói – Chị sẽ gập ngón taycầu chúc cho em
6
Khi Klima kết thúc cuộc nói chuyện với Ruzena, Bertlef khoác tayanh dẫn đến khu nhà Kark Marx, nơi bác sĩ Skreta có văn phòng vàcũng ở luôn đó Nhiều người phụ nữ ngồi trong phòng đợi, nhưngBertlef không chần chừ gõ lên cửa bốn tiếng ngắn Một lúc sau xuấthiện một anh chàng cao lớn mặc blu trắng, đeo kính, mũi to "Xinđợi một lát", anh ta nói và dẫn hai người đàn ông vào hành lang vàsau đó là căn hộ của anh, nằm ở tầng trên đó
- Anh thế nào, bậc thầy? – anh ta nói, nhìn nghệ sĩ kèn trompetkhi cả ba người ngồi xuống – Khi nào anh sẽ biểu diễn ở đây nữa?
- Không bao giờ trong đời nữa cả - Klima trả lời – Vì thành phốnày đã chơi tôi một vố
Bertlef giải thích cho bác sĩ Skreta điều đã xảy đến với nghệ sĩ,Klima nói thêm:
- Tôi muốn nhờ anh giúp đỡ tôi Trước hết tôi muốn biết liệu cô
ta có bầu thật hay không Có thể chỉ là chậm kinh nguyệt bìnhthường Hoặc là cô ta định chơi tôi Điều này đã xảy đến với tôi mộtlần Cũng tóc vàng
- Đừng bao giờ làm gì với những cô gái tóc vàng – bác sĩSkreta nói
- Đúng đấy – Klima đồng ý – Gái tóc vàng luôn làm tôi khốn
Trang 30đốn Bác sĩ, lần đó kinh khủng lắm Tôi đã buộc cô ta đi khám bác sĩ.Chỉ có điều khi mới mang thai thì khó mà chắc được lắm Thế là tôiđòi làm test trên con chuột Người ta tiêm nước tiểu vào một conchuộg và nếu buồng trứng con chuột phồng lên…
- Thì tức là cô ta có thai – bác sĩ Skreta nói nốt
- Một buổi sáng cô ta mang nước tiểu đến, đựng trong một cái
lọ, tôi dẫn cô ta đi và cô ta làm rơi cái lọ xuống vỉa hè ngay trướcphòng khám Tôi lao đến đống mảnh vỡ, hy vọng cứu được dù chỉmột giọt! Nhìn thấy điệu bộ tôi khi đó người ta có thể nói cô ta vừalàm rơi chiếc bình Graal chí thánh Cô ta đã cố tình làm vỡ cái lọ vì
cô ta biết mình không mang thai và muốn kéo dài sự khổ sở của tôilâu hết mức có thể
- Thói quen rất đặc trưng của các cô gái tóc vàng – bác sĩSkreta nói, không chút ngạc nhiên
- Anh có nghĩ là có sự khác biệt giữa các cô gái tóc vàng vàcác cô gái tóc nâu? – Bertlef hỏi, nghi ngờ về kinh nghiệm đàn bàcủa bác sĩ Skreta
- Sao lại không! – Bác sĩ Skreta nói – Tóc vàng và tóc đen, đó
là hai thái cực của bản chất con người Tóc đen chứng tỏ nam tính,lòng gan dạ, sự thẳng thắn, hành động, trong khi tóc vàng biểutượng cho nữ tính, sự dịu dàng, yếu đuối và thụ động Thế nên một
cô gái tóc vàng quả thực là đàn bà hai lần Một nàng công chúa chỉ
có thể tóc vàng Chính vì lẽ đó mà phụ nữ, để chứng tỏ mình có nữtính hết mức có thể được, sẽ nhuộm tóc vàng chứ không bao giờnhuộm tóc đen hết
- Tôi rất tòm ò bằng cách nào các sắc tố lại có ảnh hưởng lớnđến thế lên tâm hồn con người – Bertlef nói giọng nghi ngờ
- Vấn đề không phải là các sắc tố Một người phụ nữ tóc vàng
tự quen một cách vô thức với tóc của mình Nhất là khi người phụ
nữ tóc vàng đó là một người tóc nâu nhuộm sang vàng Cô ta muốntrung thành với màu sắc của mình và cư xử như một con ngườimềm mỏng, một con búp bê nhẹ nhõm, cô ta đòi hỏi được đối xử dịudàng, được người khác làm cho mọi việc, được hưởng sự chiềuchuộng và được nuôi nấng, cô ta không có khả năng tự mình làmđược việc gì hết, bên ngoài họ tỏ ra tinh tế nhưng bên trong thực rarất thô kệch Nếu tóc nâu trở thành hình mẫu phổ quát, nhất địnhchúng ta sẽ sống tốt đẹp hơn hẳn ở đời này Đó sẽ là cải cách xã hội
Trang 31có ích nhất mà con người từng thực hiện
- Thế thì rất có thể Ruzena cũng đang đóng kịch – Klima chenvào, tìm kiếm trong những lời của bác sĩ Skreta một lý do để hyvọng
- Không Hôm qua tôi đã khám cho cô ấy Cô ấy có mang – bác
sĩ nói
Bertlef nhận thấy nghệ sĩ kèn trompet trở nên tái nhợt Ông nói:
- Bác sĩ, anh là chủ tịch hội đồng xét phá thai phải không?
- Đúng – bác sĩ Skreta nói – Thứ sáu tới chúng tôi sẽ họp
- Tuyệt – Bertlef nói – Không còn thời gian để mất nữa, vì thầnkinh của anh bạn chúng ta rất có thể sẽ không chịu nổi Tôi biết là ởđất nước này các anh không cho phép tự tiện phá thai
- Không được tự tiện – bác sĩ Skreta nói – Trong hội đồngngoài tôi ra còn có hai phụ nữ bình thường đại diện cho quyền lựcquần chúng Họ xấu xí vô cùng và căm ghét tất cả những người phụ
nữ có việc phải tìm đến chúng tôi Ông có biết ở trần gian này aighét phụ nữ nhất không? Là phụ nữ Thưa các ngài, không mộtngười đàn ông nào, ngay cả ngài Klima đây, người từng bị đến haingười đàn bà tính chuyện đổ vấy cái thai của họ, có thể căm ghétphụ nữ hơn là chính những người phụ nữ đối với giới tính của mình.Các ông nghĩ tại sao họ lại cố gắng q uyến rũ chúng ta? Chỉ là để
có thể thách thức và hạ nhục những người đồng giới của mình màthôi Chúa đã khắc sâu vào trái tim phụ nữ lòng hận thù dành chonhững người phụ nữ khác bởi vì ông ta muốn giống người đượcnhân lên
- Tôi tha thứ cho những lời của anh – Bertlef nói – vì tôi muốntrở lại chuyện người bạn của chúng ta Dù sao trong hội đồng đóchính anh sẽ là người quyết định và những người đàn bà xấu xí đó
sẽ làm điều mà anh nói
- Dĩ nhiên tôi là người quyết định rồi, nhưng dù sao tôi cũngkhông muốn tiếp tục đảm nhiệm việc đó nữa Tôi có được đồng xunào đâu chẳng hạn anh, bậc thầy, anh kiếm được bao nhiêu TỪmột buổi biểu diễn
Con số mà Klima nói ra làm bác sĩ Skreta phấn chấn
- Tôi vẫn thường nghĩ – anh nói – là cần phải kiếm thêm tiềnbằng cách chơi nhạc Tôi chơi trống không tệ đâu nhé
- Anh chơi trống à? – Klima hỏi, cố tỏ ra quan tâm
Trang 32- Phải – bác sĩ Skreta nói – chúng tôi có một chiếc piano và một
bộ trống ở nhà văn hoá Tôi chơi trống để giải trí
- Tuyệt đấy! – Nghệ sĩ kèn kêu lên, sung sướng vì tìm ra cơhội nịnh viên bác sĩ một chút
- Nhưng tôi không có đủ bạn chơi để lập một dàn nhạc thựcthụ Chỉ có tay được sĩ chơi piano khá vững chúng tôi đã nhiều lầnthử song tấu – Anh ngừng lời, tỏ ra suy nghĩ – Nghe này, khiRuzena đến chỗ hội đồng…
sĩ với anh hẳn là cái gì đó vô nghĩa lý lắm Nhưng lúc này anh chỉcòn quan tâm đến nội tạng cơ thể cô y tá, anh trả lời viên bác sĩ với
vẻ hào hứng lịch sự:
- Sẽ tuyệt lắm đấy!
- Thật thế không? Anh đồng ý à?
- Tất nhiên rồi
- Thế còn ông, ông nói gì về chuyện này? – Skreta hỏi Bertlef
- Tôi thấy ý tưởng đó hay đấy Chỉ có điều tôi không biết cácanh làm thế nào để chuẩn bị tất cả trong hai ngày đây
Thay cho câu trả lời, Skreta đứng dậy và chạy về phía chiếc điệnthoại Anh bấm số nhưng không ai trả lời ở đầu dây bên kia
- Điều quan trọng nhất là phải đặt làm quảng cáo ngay lập tức.Chán quá, chắc tay thư ký đi ăn trưa rồi – anh nói – Còn phòng biểudiễn thì là trò trẻ con thôi Thứ Năm tới Hội Giáo dục phổ thông sẽ tổchức một cuộc họp chống nạn rượu chè, một người bạn của tôi sẽđiều hành cuộc họp đó Anh ta sẽ rất vui sướng nếu tôi đề nghị xinhoãn họp vì lý do sức khoẻ Nhưng rõ ràng, sáng thứ Năm anh phải
Trang 33đến đây để cả ba chúng ta tập qua Trừ phi việc đó là vô ích?
- Không, không – Klima nói – Việc đó là nhất thiết Phải chuẩn
bị trước chứ
- Tôi cũng nghĩ thế đấy – Skreta đồng ý – Chúng ta sẽ chơi cho
họ nghe một chương trình ổn nhất nhé Tôi đánh trống hoàn hảođược bản Saint Louis Blues và When the Saint go marching in Tôisẵn sàng được vài đoạn solo rồi đấy, tôi rất muốn biết anh nghĩ thếnào Chiều nay anh có rỗi không? Anh muốn chúng ta thử qua mộtlần chứ?
- Không được rồi Chiều nay tôi phải thuyết phục Ruzena đồng
ý nạo thai
Skreta tỏ vẻ sốt ruột:
- Quên chuyện đó đi! Cô ta sẽ đồng ý mà chẳng cần anh phảicầu xin đâu
- Bác sĩ – Klima nói giọng cầu khẩn – Để thứ Năm đi
Bertlef chen vào:
- Tôi nghĩ anh nên chờ đến thứ Năm thì tốt hơn Hôm nay, bạncủa chúng ta sẽ không thể tập trung được đâu Ngoài ra tôi nghĩ anh
ấy không mang theo kèn
- Đúng vậy! – Skreta công nhận, và anh dẫn hai người bạn đếnquán ăn đối diện Nhưng trên phố người nữ y tá của Skreta chạyđến gọi bác sĩ trở về phòng khám ngay Bác sĩ cáo từ hai người bạn
và đi theo cô y tá quay trở lại với các bệnh nhân hiếm muộn củamình
7
Ruzena rời khỏi nhà bố mẹ cách đây khoảng sáu tháng, ngôi nhànằm ở một ngôi làng lân cận, để đến ở trong một căn phòng nhỏ củakhu Karl Marx Cô từng mong mỏi biết bao căn phòng độc lập này,nhưng cô nhanh chóng hiểu ra là mình tận dụng căn phòng và sự tự
do của mình ít thoải mái vài ít mãnh liệt hơn nhiều so với mình từng
Trang 34cô muốn mặc
- Bố làm gì ở đây thế? – cô hỏi, cảm thấy khó chịu Cô thầmtrách người gác cổng biết mặt bố cô và lúc nào cũng sẵn sàng mởcửa phòng cô cho ông vào khi cô không có nhà
- Bố rỗi một lúc – ông bố nói – Hôm nay bọn bố phải làm việc ởđây
Bố cô là thành viên Hội tình nguyện trật tự công cộng Vì đám bácsĩluôn chế giễu những ông già đảo qua đảo lại phố xa, đeo băng ởcánh tay và làm ra vẻ quan trọng, Ruzena rất xấu hổ vì những hoạtđộng của bố mình
- Nếu bố thích! – Cô lẩm bẩm
- Con hãy sung sướng vì có một người bố chưa bao giờ và sẽkhông bao giờ là một kẻ vô dụng Bọn bố đã về hưu, nhưng sẽ chobọn trẻ các con thấy bọn bố biết làm gì!
Ruzena cho là nên để ông già nói một mình để tập trung vào việcchọn váy Cô mở tủ
- Con rất muốn biết bọn bố làm những gì – cô nói
- Không ít đâu nhé Thành phố này là khu điều dưỡng nướcnóng tầm quốc tế, con gái ạ Thế mà trông nó nhếch nhác đến sợ!Bọn trẻ con lại còn chạy lên cỏ nữa chứ!
- Thế thì sao? – Ruzena hỏi, lục đám váy của mình lên để lựachọn Cô không ưng ý cái nào hết
- Mà đâu chỉ có riêng bọn nhóc, lại còn lũ chó nữa chứ! Từ lâunay hội đồng thành phố đã ra lệnh chó chỉ được ra đường khi đượcbuộc cẩn thận và đeo rọ mõm! Nhưng ở đây, chẳng ai chấp hànhhết cả Toàn làm theo ý mình Con cứ nhìn vườn hoa công cộng thì biết!
Ruzena lôi một chiếc váy ra và bắt đầu cởi quần áo, giấu mình saucánh cửa tủ khép hờ
- Chúng bậy ra khắp nơi Cả trên đống cát vầy của bọn trẻ connữa! Thử tưởng tượng một thằng bé làm rơi bánh xuống cát! Sau đólại còn lạ vì nó bị ốm nữa! Này, chỉ cần nhìn là thấy – người bố nóithêm, bước lại gần cửa sổ - Ngay lúc này đã có bốn con chó chạyrông rồi
Ruzena vừa ra khỏi chỗ nấp thay quần áo và ngắm nghía trướcgương Nhưng cô chỉ một chiếc gương treo tường nhỏ chỉ soi được
từ phần thắt lưng trở lên
Trang 35- Con không quan tâm à? – Bố cô hỏi
- Có chứ, con có quan tâm – Ruzena vừa kiễng chân cố nhìnchân mình trông ra sao khi mặc váy vừa trả lời – Chỉ có điều, bốđừng giận nhé, con có hẹn và con đang vội lắm
- Bố chỉ chấp nhận chó cảnh sát hoặc chó săn – người bố nói –Nhưng bố không hiểu tại sao người ta lại nuôi chó ở nhà Rồi đâyđàn bà không đẻ con nữa mà nuôi chó trong nôi mất thôi!
Ruzena rất không thích hình ảnh mình trong gương Cô quay trở lại
tủ và lục tìm một chiếc váy khác hợp với cô hơn
- Bọn bố đã quyết định chỉ có thể nuôi chó khi toàn bộ nhữngngười trong khu đồng ý trong cuộc họp tổ dân phố Ngoài đó ra, bọn
bố sẽ tăng thuế chó
- Con thấy bố đang có những mối lo lớn lao đấy – Ruzena nói,
và cô cảm thấy hài lòng vì không còn ở nhà bố mẹ nữa Từ khi cònnhỏ bố cô đã làm cô phát chán vì những bài học luân lý và nhữngcấm đoán Cô khao khát một vũ trụ nơi mọi người nói thứ ngôn ngữkhác với ông
- Chẳng có gì đáng cười đâu nhé Lũ chó thật sự là một vấn đềđấy, mà bố không phải người duy nhất nghĩ thế đâu, nhiều ngườichức trọng quyền cao cũng nghĩ như vậy Chắc hẳn người ta đãquên hỏi con điêu gì quan trọng điều gì không Chắc con sẽ trả lờiđiều quan trọng nhất trên đời là đống váy áo của con – ông nói,nhận ra con gái mình lại chui vào sau cánh tủ để thay váy
- Váy của con dĩ nhiên quan trọng hơn chó của bố rồi – cô trảlời, và lại một lần nữa kiễng chân đứng trước gương Và lại một lầnnữa, cô cảm thấy bất mãn với mình Nhưng sự bất mãn về chínhbản thân mình đó chầm chậm chuyển thành sự nổi loạn, cô nghĩ mộtcách độc địa rằng nghệ sĩ kèn sẽ phải chấp nhận cô như thế, ngay
cả trong chiếc váy rẻ tiền này, và cô cảm thấy một sự thoả mãn lạthường
- Đó là vấn đề vệ sinh – người bố tiếp tục – Các thành phốcủa chúng ta sẽ không bao giờ sạch sẽ chừng nào lũ chó còn bậylên vỉa hè Và đó cũng là một vấn đề đạo đức Thật không chấpnhận được việc người ta nựng nịu lũ chó trong những ngôi nhà xâydựng cho con người
Một điều đang diễn ra, mà Ruzena không hề nghi ngờ: sự nổi loạncủa cô hoà lẫn, một cách bí ẩn và không cảm nhận được, với sự
Trang 36phẫn nộ của ông bố Cô không còn cảm thấy sự chán ngán với ôngmới vừa nãy còn choán lấy cô nữa, ngược lại, cô hấp thụ được từnhững lời nồng nhiệt của ông một thứ năng lượng mà ông không hềhay biết
- Chúng ta không bao giờ nuôi chó mà có làm sao đâu – Ông
bố nói
Cô bắt đầu ngắm mình trong gương và nghĩ việc mang thai khiến cô
có một lợi thế chưa từng có Dù cô thấy mình xấu hay đẹp, nghệ sĩkèn đã phải đi cả chuyến dài để đến gặp cô và mời cô theo cách dễdhịu nhất trên đời đến quán cà phê Mặt khác (cô nhìn đồng hồ), vàolúc đó, anh đã đợi cô rồi
- Nhưng bọn bố sẽ quét sạch hết, con sẽ thấy! – ông bố vừacười vừa nói vì lần này, cô đáp lại dịu dàng, gần như mỉm cười
- Thế thì con sẽ thích lắm, bố ạ Nhưng bây giờ con phải đi đây
- Bố cũng thế Sắp phải làm việc rồi
Họ cùng đi ra khỏi khu nhà Karl Marx và chia tay nhau Ruzenachầm chậm đi về phía quán cà phê
8
Klima chưa bao giờ tự ý thức được hoàn toàn con người nghệ sĩquen thuộc đang là mốt mà mọi người đều biết đến, và nhất là vàolúc này, với những lo lắng riêng tư, anh cảm thấy điều đó như mộtkhiếm khuyết, một tì vết Khi anh cùng Ruzena đi vào quán cà phê
và nhìn lên tường, đối diện với chỗ để quần áo, bức ảnh của anhkhổ lớn trên tấm áp phích dán ở đó từ lần trình diễn gần đây nhất,anh thấy thật phiền nhiễu Anh đi qua căn phòng lớn cùng ngườiphụ nữ, máy móc tìm cách đoán xem trong số khách ngồi đó có ainhận ra mình Anh sợ những cái nhìn, anh tưởng như nhìn thấynhững con mắt đang bóc trần và đang quan sát anh từ khắp nơi, dõitheo từng lời nói và cử chỉ của anh Anh cảm thấy nhiều cái nhìn tò
mò hướng về mình Anh cố không để ý đến điều đó và đi về cuốiphòng, đến một cái bàn nhỏ gần cửa kính từ đó có thể nhìn thấy táncây của khu vườn công cộng
Khi họ đã ngồi xuống, anh mỉm cười với Ruzena, vuốt ve bàn tay cô
và nói chiếc váy rất hợp với cô Cô phản đối qua loa, nhưng anh quảquyết và cố nói một lúc về chủ đề sự hấp dẫn của cô y tá Anh nói
Trang 37anh ngạc nhiên vì vẻ đẹp của cô Anh nghĩ đến cô trong suốt haitháng nay, đến mức nỗ lực hình ảnh của trí nhớ anh đã tạo ra mộthình ảnh về cô khác hẳn trong thực tế Điều kỳ lạ, anh nói, là vẻngoài thực của cô, dù anh rất thèm muốn khi nghĩ đến cô, lại dẫnanh đến hình ảnh tưởng tượng
Ruzena lưu ý là nghệ sĩ kèn đã không hề liên lạc với cô trong suốthai tháng và do đó cô cho rằng anh không nghĩ đến cô nhiều lắm
Đó là sự phản đối mà anh đã chuẩn bị rất nhiều để ứng phó Anhphác một cử chỉ mệt mỏi và nói với cô gái trẻ rằng cô không thể hìnhdung nổi hai tháng vừa rồi với anh tàn khốc đến mức nào Ruzenahỏi điều gì đã xảy đến với anh, nhưng nghệ sĩ kèn không muốn đivào chi tiết Anh chỉ trả lời là anh đã chịu đựng một sự bội bạc lớn
và đột nhiên thấy mình cô độc trong đời, không bạn bè, không ai cả Anh hơi ngại Ruzena sẽ hỏi chi tiết những lo lắng của anh, vì anh đã
sẽ rối tinh trong những lời dối trá của mình Những lo ngại của anhchỉ mơ hồ thế thôi Ruzena hẳn vừa biết được, với rất nhiều quantâm, rằng nghệ sĩ kèn đã phải trải qua những giờ phút khó khăn và
cô sẵn lòng chấp nhận lý do hai tháng im lặng của anh Nhưng côkhông màng đến nội dung chính xác của những lo lắng của anh.Trong số những gì thuộc về hai tháng mà anh vừa sống qua, cô chỉquan tâm đến nỗi sợ đó mà thôi
- Em đã nghĩ nhiều về anh và em hẳn là sẽ rất hạnh phúc nếugiúp được anh
- Anh chán ngán đến nỗi sợ phải gặp người khác Một ngườibạn đường buồn bã là một người bạn đường tồi tệ
- Em cũng rất buồn bã
- Anh biết – anh nói và vuốt ve bàn tay cô
- Từ lâu nay em vẫn nghĩ là em có một đứa con với anh Thế
mà anh không liên lạc với em gì cả Nhưng em sẽ giữ đứa trẻ, ngay
cả nếu như anh không đến gặp em, ngay cả nếu như anh khôngmuốn gặp em nữa Em tự nhủ rằng ngay cả nếu em phải sống mộtmình, thì chí ít em cũng đã có đứa con đó của anh Em sẽ khôngbao giờ chấp nhận phá thai Không, không bao giờ…
Klima lặng ngắt, một nỗi sợ hãi câm lặng xâm chiếm tâm hồn anh Thật may mắn cho anh là người hầu bàn trễ nải việc phục vụ kháchkhứa vừa dừng lại ở bàn họ để hỏi họ dùng gì
- Một ly cognac – nghệ sĩ kèn nói, và anh sửa lại ngay lập tức –
Trang 38hai ly cognac
Họ lại ngừng lời, và Ruzena nhắc lại, giọng thấp xuống:
- Không, không bao giờ em phá thai đâu
- Đừng nói điều đó – Klima đáp lời, đã hoàn hồn trở lại – Emkhông phải là người duy nhất liên quan Một đứa trẻ, đó không phảichỉ là chuyện của người phụ nữ Nó liên quan đến cả hai người Cảhai phải nhất trí được với nhau, nếu không, tất cả có nguy cơ kếtthúc rất tệ hại
Khi nói xong, anh hiểu anh vừa công nhận gián tiếp mình là bố đứatrẻ Kể từ nay mỗi khi anh nói với Ruzena, anh sẽ nói dựa trên cơ
sở lời thú nhận đó Anh biết rõ anh hành động theo một kế hoạchvạch trước và sự nhượng bộ này đã được dự đoán từ trước, anhthấy run lên vì lời lẽ của chính mình
Nhưng người phục vụ đã mang lại cho họ hai ly cognac
- Ông có phải là Klima – nghệ sĩ kèn trompet không?
- Vâng – Klima nói
- Mấy cô bé đứng bếp nhận ra ông Chính là ông trên áp phíchđấy à?
- Vâng – Klima nói
- Có vẻ như ông là thần tượng của tất cả phụ nữ từ mười haiđến bảy mươi tuổi nhỉ! – người phục vụ nói và quay sang Ruzena –Tất cả phụ nữ sẽ chết vì ghen tị với cô mất! Khi đi khỏi bàn họ, anh
ta còn quay lại nhìn nhiều lần và mỉm cười với họ vẻ thân mật rấtxấc xược
- Không, không bao giờ em chấp nhận bỏ đứa bé đâu –Ruzena nhắc lại – Và anh cũng thế, một ngày nào đó, anh sẽ hạnhphú vì có nó Bởi vì, anh có hiểu không, em không hề đòi hỏi gì ởanh hết Em hy vọng anh không tưởng ra là em muốn ở anh điều gì
đó Anh có thể hoàn toàn thoải mái được Chỉ liên quan đến em thôi,nếu anh muốn thì anh không phải lo gì hết đâu
Với một người đàn ông không có gì đáng lo ngại hơn những lời xoadịu kiểu này Đột nhiên Klima có cảm giác anh không còn sức đểcứu vớt được dù là điều nhỏ nhặt nhất và tốt hơn hết là chịu thua.Anh im lặng và Ruzena cũng im lặng theo, khiến những lời cô vừanói cắm rễ vào sự im lặng và nghệ sĩ kèn trước cô mỗi lúc càng thấythêm khốn khổ và trần trụi
Nhưng hình ảnh người vợ chợt hiện ra trong tâm trí anh Anh biết
Trang 39mình phải cưỡng lại Anh bèn dịch tay mình đặt lên mặt đá chiếcbàn, chạm nhẹ vào đầu ngón tay Ruzena Anh nắm lấy chúng vànói:
- Thôi hãy quên đứa bé đó một phút đi Đứa trẻ không hề quantrọng Em nghĩ ngoài nó ra chúng ta không có gì để nói nữa à? Emnghĩ chỉ vì đứa trẻ đó mà anh đến gặp em ư?
Ruzena nhún vai:
- Điều quan trọng nhất là anh thấy rất buồn khi không có em.Chúng ta chỉ mới gặp nhau được trong thời gian quá ngắn ngủi Tuythế, không ngày nào anh không nghĩ đến em
Anh im lặng và Ruzena nhận xét:
- Anh có liên lạc với em lần nào trong suốt hai tháng đâu, mà
em viết cho anh hai lần đấy nhé
- Đừng trách anh chứ - nghệ sĩ kèn nói – Anh đã cố tình khôngliên lạc với em Anh không muốn Anh sợ điều gì đang diễn ra bêntrong con người anh Anh chống cự lại tình yêu Anh muốn viết cho
em một lá thư dài, anh đã viết nhiều lắm rồi đấy chứ, nhưng rồi cuốicùng anh lại vứt chúng đi Chưa bao giờ anh yêu nhiều thế, anh sợđiều đó Còn tại sao không thú nhận? Anh muốn khẳng định đượctình cảm của mình là cái gì đó không phải thoáng qua Anh tự nhủ,nếu tiếp tục như thế trong tháng nữa thì những gì mình cảm thấy với
cô ấy không phải là ảo tưởng, mà là thực tế
Ruzena dịu dàng nói:
- Thế bây giờ anh nghĩ gì? Không phải là ảo tưởng chứ?
Nghe Ruzena nói câu đó, nghệ sĩ kèn hiểu là kế hoạch của anh đãbắt đầu thành công Anh bèn nắm chặt lấy tay cô gái và tiếp tục nói,anh nói mỗi lúc một trơn tru hơn, lúc này ở trước mặt cô, anh hiểuviệc thử thách tình cảm dài dặc thế thật là vô ích, vì nó rõ ràng quárồi Và anh không muốn nói đến đứa trẻ đó, vì với anh điều quantrọng nhất không phải là đứa trẻ, mà là cô, Ruzena Đứa trẻ chỉ có ýnghĩa duy nhất gọi anh đến bên cạnh cô Phải, đứa trẻ mà cô đangmang trong bụng đã gọi anh đến đây, đến thành phố nước nóng nhỏ
bé này, và khiến anh phát hiện ra anh yêu Ruzena đến chừng nào
và chính vì lý lẽ đó (anh nâng ly cognac của mình lên) họ sẽ uống vìđứa trẻ đó
Dĩ nhiên anh sợ ngay lập tức ly rượu mừng mà sự nồng nhiệt tronglời nói đã dẫn anh đến Nhưng lời đã được nói ra Ruzena nhấc ly
Trang 40cognac của mình lên và thì thầm:
- Vâng, uống vì đứa trẻ - và cô uống một hơi hết ly rượu
Nghệ sĩ kèn cố công làm quên đi nhanh hết mức có thể được lyrượu không đúng lúc kia bằng những lời mới và khẳng định lại lầnnữa là anh nghĩ đến Ruzena hàng ngày, hàng giờ trong ngày
Cô nói ở thủ đô hẳn nghệ sĩ kèn được vây quanh bởi rất nhiều phụ
nữ hấp dẫn hơn cô rất nhiều
Anh trả lời anh đã quá chán ngán sự hoàn hảo và thói tự phụ của
họ Anh thích Ruzena hơn tất cả những người đàn bà đó, anh chỉtiếc cô ở xa anh quá Anh hỏi cô có muốn đến làm việc ở thủ đôkhông
Cô trả lời cô rất thích thủ đô Nhưng tìm được việc làm ở đó không
dễ dàng gì
Anh mỉm cười vẻ hạ cố nói ở đó anh có rất nhiều quan hệ với cácbệnh viện, anh có thể tìm được việc cho cô không khó khăn gì Anh cứ nói vậy trong suốt một lúc lâu, vẫn cầm tay cô, thậm chíkhông nhận ra một bé gái đang lại gần chỗ họ ngồi Không hề cảmthấy bất tiện, cô bé nồng nhiệt nói:
- Ông là Klima! Cháu nhận ra ông ngay tắp lự! Cháu chỉ muốnxin ông một chữ ký thôi ạ!
Klima đỏ mặt Anh đang nắm tay và nói yêu Ruzena tại một chốncông cộng, dưới con mắt của tất cả những con người đang có mặttại đây Anh nghĩ mình đang ở đây như trên sân khấu và tất cả mọingười, biến thành khán giả vui vẻ, cười nhạo báng nhìn anh chốngchọi với cuộc đời
Cô bé chìa một mẩu giấy và Klima muốn ký tên vào đó nhanh hếtsức có thể được, nhưng anh không có bút, cô bé cũng không có
- Em có bút không? – Anh thì thầm hỏi Ruzena và đúng là anhthì thầm để cô bé không nhận ra là anh xưng hô thân mật vớiRuzena Tuy thế, anh hiểu rất nhanh và việc xưng hô thân mật còn ítthân mật hơn việc anh đang nắm tay Ruzena, và nah nhắc lại câuhỏi, lớn giọng hơn:
- Em có bút không?
Nhưng Ruzena lắc đầu và cô bé quay trở về cái bàn cô đang ngồicùng nhiều đứa bạn của mình, những đứa bé này lợi dụng ngay cơhội để cùng cô bé lao về phía Klima Chúng chìa cho anh một chiếcbút và xé từ một quyển sổ mấy trang giấy trắng để anh ký tên vào