Tiết 28 cảnh ngày xuân

Tiết 28 Cảnh ngày xuân I Mục tiêu bài học Giúp học sinh Thấy được tài năng nghệ tuật miêu tả nhân vật của Nguyễn Du Kắc họa những nét rieng về nhan sắc, tài hoa, tính cách số phận Thuý Vân, Thuý Kiều[.]

Tiết 28:

Cảnh ngày xuân

I Mục tiêu bài học:

Giúp học sinh:

 Thấy được tài năng nghệ tuật miêu tả nhân vật của Nguyễn Du: Kắc họa

những nét rieng về nhan sắc, tài hoa, tính cách số phận Thuý Vân, Thuý Kiều

bằng bút pháp nghệ thuật cổ điển

 Thấy được cảm hứng nhân đạo trong Truyện Kiều: Trân trọng ca ngợi vẻ

đẹp con người

 Vận dụng bài học miêu tả nhân vật

II Tiến trình lên lớp

A Ổn định

B Kiểm tra: Đọc thuộc lòng “Chị em Thuý Kiều” Nghệ thuật đặc sắc?

C Bài mới:

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung kiến thức

Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm

 Vị trí của đoạn trích? H. 1) Vị trí: nằm sau đoạn tả “chị em

Thuý Kiều”

GV: Sau khi giới thiệu gia cảnh

Vương viên ngoại, gợi tả chị em

Thuý Kiều - đoạn này tả cảnh

ngày xuân trong tiết thanh minh

chị em Thuý Kiều đi chơi xuân

2) Giải nghĩa từ:

 Bố cục? Nội dung? H tự trả lời. 3) Bố cục: Theo trình tự thời gian

của cuộc du xuân

 P1: 4 câu đầu: Bức tranh thiên nhiên ngày xuân

 P2: 8 câu tiếp: Cảnh lễ hội trong tiết thanh minh

 P3: 6 câu cuối: Cảnh chị

em Thuý Kiều du xuân trở về Đoạn trích tả cảnh chị em Thuý Kiều đi chơi xuân trong tiết thanh minh

Hoạt động 2: Hướng dẫn phân

tích H đọc 4 câu đầu II.1) Bức tranh thiên nhiên mùa xuân.Đọc phân tích

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung kiến thức

 Cảm nhận của em sau khi đọc

 Cảnh ngày xuân được tác giả

gợi tả bằng những hình ảnh

nào?

hiệu của ngày xuân

H quan xát trả lời  Tín hiệu: con én, thiều

quang, cỏ non, cành lê

 Tác giả đã gợi

mở điều gì qua 2 câu đầu? H trả lời.

 2 câu đầu: vừa nói về thời gian vừa gợi ??? mùa xuân  Chim én bay lượn như thoi đưa trong ánh sáng mùa xuân

GV: Ngày xuân thấm thoát trôi

đi, tiết trời đã bước vào tháng 3,

tháng cuối cung của mùa xuân

và trên nền của ánh sáng mùa

xuân ấy chim én vẫn rộn ràng

liệng bay như thoi đưa giữa bầu

trời xuân cao xanh khoáng đạt

Song bức họa mùa xuân tuyệt

đẹp là hình ảnh nào?

Vì sao vậy?

H trả lời.  Bức họa tuyệt đẹp của

mùa xuân:

+Màu sắc “cỏ non” trải rộng làm nền, hoa lê trắng điểm xuyết gợi sự hài hòa  vẻ đẹp của mùa xuân tinh khiết mới

mẻ, sống động như có hòn  xanh cỏ trắng hoa

GV: Chỉ 2 câu thơ ngắn gọn đã thể

hiện lên trước mắt ta 1 khung

cảnh ??? mùa xuân tuyệt đẹp Với

màu xanh của cỏ màu trắng của hoa

lê.

Nếu cảnh được tả chỉ là màu xanh

của cỏ  cảnh sẽ rợn ngợp ngăn

ngắt; hoặc chỉ có sắc trắng  cảnh

trống vắng lạnh lẽo  song cảnh tả

lại có sự hài hoà về màu sắc đến độ

tuyệt diệu Tất cả đã gợi lên 1 vẻ

đẹp rất riêng của mùa xuân Vừa

mới mẻ tinh khôi; giàu sức sống

của (cỏ non) vừa khoáng đạt trong

trẻo của (cỏ non xanh rợn chân

trời) và cũng thật nhẹ nhàng thanh

khiết của hoa lê trắng.

Chữ “điểm” làm cho cảnh vật trở

nên sinh động có hồn chứ không

tĩnh lặng.

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung kiến thức

Những hoạt động lễ hội nào

được nhắc đến? H đọc, trả lời. 2) Cảnh lễ hội trong tiết thanhminh

thanh

Hai hoạt động cùng diễn ra vào ngày thanh minh

tưởng tượng ra hình ảnh gì

qua 6 câu thơ vừa đọc?

H đọc gần  ???

 tự do phát biểu

 không khí tấp nập nhộn nhịp hân hoan

Để miêu tả được cảnh lễ hội

tưng bừng ấy Nguyễn Du đã sử

dụng hệ thống ngôn ngữ?

+ Gần xa, nô nức  tính từ: gợi tả tâm trạng náo nức của người đi hội

+ Yến anh, tài tử, giai nhân  danh từ: gợi sự đông vui náo nhiệt

+ Sắm sửa, dập dìu  động từ: rộn ràng tấp nập kẻ trước người sau

 Cách nói ẩn dụ “nô nức yến anh”  từng đoàn người nhộn nhịp ríu rít du xuân như chim én, chim oanh trong lễ hội mùa xuân

 đắc biệt là hình ảnh các nam thanh nữ tú

Tác giả muốn khắc họa nét

đẹp ??? nào qua đoạn thơ? H trả lời ngày tiết thanh minh  đi tảo mộ;Khắc họa ??? lễ hội xa xưa 

sắm quần áo vui hội đạp thanh

Hãy so sánh cảnh và không

khí mùa xuân trong 6 câu cuối

với cảnh trong 4 câu đầu,

H đọc 6 câu cuối.

Tự phát biểu

3) Cảnh chị em Thuý Kiều du xuân trở về

}

 Cảnh, không khí lặng dần + Bóng ngả về tây: tời gian, không gian thay đổi (tà tà, thanh thanh, nao nao, thơ thẩn)

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung kiến thức

GV: Cảnh và không khí vẫn

mang nét thanh, dịu của mùa

xuân: nắng nhạt, khe nước nhỏ,

nhịp cầu nhỏ bắc ngang Tất cả

mọi chuyển động đều chậm, nhẹ

nhàng: mặt trời dần ngả bóng 

bước chân thơ thẩn  dòng nước

uốn quanh Chỉ có không khí vui

nhộn của lễ hội không còn nữa,

tất cả đang nhạt dần, lặng dần

Cảnh mùa xuân 4 câu đầu 

cuối cạnh nét giống còn có sự

khác nhau bởi thời gian không

gian đã thay dổi (sáng  chiều;

bắt dầu hội  tan hội) Nhưng

điều quan trọng hơn là cánh

được cảm nhận qua tâm trạng, 1

loạt từ láy “ ” đã bộc lộ tâm

trạng con người Tâm trạng con

người đã nhuốm lên cảnh vật

cảm giác bâng khuâng đang

dần qua linh cảm 1 diều sắp xảy

ra ngay sau đó Kiều gặp mộ

Đạm Tiên  gặp Kim Trọng

 từ láy diễn tảkhung cảnh thiên nhiên và tâm trạng con người: Bâng khuâng, xao xuyến về 1 ngày vui xuân nhộn nhịp đã hết  linh cảm 1 điều gì sắp xảy ra

Hoạt động 3: Hướng dẫn tổng

Nghệ thuật nổi bật? 1 Nghệ thuật: ???? đặc sắc bút

pháp gợi tả, sự dụng từ ghép, từ láy giàu chất tạo hình

Cảm nhận về đoạn trích? H đọc ghi nhớ. 2 Nội dung: bức tranh thiên nhiên

mùa xuân

D Củng cố:

Đọc ghi nhớ

E Dặn dò:

Học thuộc đoạn trích

Soạn: Thuật ngữ