T 1 5

Ngày soạn Trường THCS GV Tổ KH&XH Ngày giảng / / 2021 Tiết 1 2 TÊN BÀI DẠY PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH (Lê Anh Trà) Môn học/Hoạt động giáo dục NGỮ VĂN; Lớp 9 Thời gian thực hiện (2 tiết) 1 MỤC TIÊU 1 Kiến[.]

Trang 1

Ngày giảng: … /……/ 2021 Tiết: 1-2

TÊN BÀI DẠY : PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH (Lê Anh Trà)

Môn học/Hoạt động giáo dục: NGỮ VĂN; Lớp: 9…

Thời gian thực hiện: (2 tiết)

- NL tự chủ, tự học; giao tiếp và hợp tác; giải quyết vấn đề và sáng tạo

- NL ngôn ngữ và NL văn học (biết sử dụng ngôn ngữ qua kĩ năng đọc, viết, nói vànghe văn bản nhật dụng; cảm nhận cái hay cái đẹp của văn bản)

- Biết được biểu hiện của phong cách Hồ Chí Minh trong đời sống và trong sinhhoạt

- Hiểu ý nghĩa của phong cách Hồ Chí Minh trong việc giữ gìn bản sắc văn hoádân tộc

- Phân tích đặc điểm của kiểu bài nghị luận xã hội qua một đoạn văn cụ thể

3 Phẩm chất:

- Yêu nước, nhân ái (lòng kính yêu, tự hào về Bác, giữ gìn bản sắc văn hóa dt);trách nhiệm, chăm chỉ (học tập và làm theo tấm gương của Bác)

4 Các nội dung tích hợp:

- Tích hợp KNS: Kĩ năng xác định giá trị bản thân: từ vẻ đẹp Hồ Chí Minh các

định được mục tiêu phấn đấu theo phong cách Hồ Chí Minh trong bối cảnh hộinhập Kĩ năng giao tiếp: trình bày, trao đổi về nội dung của phong cách Hồ ChíMinh

- Tư tưởng HCM: lối sống giản dị và phong cách ung dung tự tại (vẻ đẹp trong p/c

lãnh tụ là sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại, dt và nhân loại,vĩ đại và bình

dị, thanh cao và khiên tốn….)

- Tích hợp giáo dục đạo đức: các giá trị tôn trọng, trách nhiệm, khoan dung

- Tích hợp GDANQP: Giới thiệu một số hình ảnh về Chủ tịch Hồ Chí Minh

II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

* Thiết bị: Máy tính, máy chiếu, phiếu học tập, nam châm,

Trang 2

* Học liệu: Sách giáo khoa; sách giáo viên; Hướng dẫn học Ngữ văn lớp 9, tranh

ảnh, tư liệu về Bác, tài liệu chuẩn kiến thức, sách tham khảo, SGV, SGK, bìnhgiảng NV9, các tài liệu khác

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 HOẠT ĐỘNG 1: MỞ ĐẦU

* Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho HS, tạo tình huống có vấn đề để dẫn dắt vào

bài mới

* Nội dung: chiếu clip về những năm tháng Bác bôn ba hoạt động ở nước ngoài

* Sản phẩm: hs trả lời được nội dung câu hỏi.

* Tổ chức thực hiện:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

+ GV chiếu clip về những năm tháng Bác bôn ba hoạt động ở nước ngoài

+ HS quan sát và phát biểu theo sự gợi ý của GV:

? Những hình ảnh đó cho em biết điều gì về Bác?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:

Hs suy nghĩ trả lời câu hỏi

Bước 3: Báo cáo, thảo luận

- HS: yêu nước, tài ba, đi nhiều nơi, tiếp xúc với nhiều nền văn hóa để tìm conđường cứu nước, cứu dân

Bước 4: Kết luận, nhận định

Hồ Chí Minh là vị lãnh tụ kính yêu, là nhà cách mạng vĩ đại, là danh nhân văn

hoá thế giới Cuộc đời và sự nghiệp của Người là một tấm gương lớn Vẻ đẹp vănhoá và vẻ đẹp trong lối sống của Bác đã tạo nên một phong cách rất Việt Nam, rất

Á Đông Bài học hôm nay sẽ giúp các em thấy được vẻ đẹp trong phong cách của

Bác

2 HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

* Mục tiêu: Giúp HS chiếm lĩnh kiến thức về tác giả, tác phẩm, nội dung, giá trị

Nhiệm vụ 1: Hướng dẫn HS tìm hiểu tác giả, tác phẩm

* Mục tiêu: Giúp HS nắm được những nét cơ bản về tác giả, tác phẩm

* Nội dung: Kiến thức về tác giả, tác phẩm.

* Sản phẩm: Câu trả lời

* Tổ chức thực hiện: HS Thực hiện theo sự chuẩn bị ở nhà

Gv chiếu hình ảnh tác giả; chiếu nhiệm vụ

Hs thảo luận nhóm bàn

A Giới thiệu chung :

1 Tác giả: Lê AnhTrà

Trang 3

HS theo dõi phần chú thích SGK

? Căn cứ vào phần chữ in nhỏ cuối VB, em cho biết VB

này trích từ đâu? In trong tập nào? Của ai?

? Nêu những hiểu biết của em về tác giả?

Hs trao đổi phần chuẩn bị ở nhà, thống nhất kết quả

Bước 3: Báo cáo, thảo luận:

HS đại diện báo cáo:

Dự kiến:

1 Tác giả: Lê Anh Trà

2 Tác phẩm:

- Trích trong "Hồ Chí Minh và văn hoá Việt Nam"

Bước 4: Kết luận, nhận định (giáo viên "chốt"):

Gv nhận xét và chuyển ý

2 Tác phẩm:

- Trích trong "Hồ ChíMinh và văn hoá ViệtNam"

Nhiệm vụ 2: Hướng dẫn học sinh đọc – hiểu văn bản.

- Mục tiêu: Giúp HS đọc đúng, đọc hay một văn bản nghệ thuật Hiểu được vẻ

đẹp trong phong cách văn hóa của Bác Hồ HS nắm được sự tiếp thu tinh hoavăn hoá nhân loại của Hồ Chí Minh

- Nội dung:

+ Đọc – chú thích

+ Phân tích nội dung

+ Chỉ ra được đặc sắc nghệ thuật kết hợp trong văn bản

- Sản phẩm: hs trả lời được câu hỏi và thực hiện các nội dung cô giáo hướng dẫn

- Tổ chức thực hiện:

Hoạt động 1: Đọc - chú thích

- Mục tiêu: Giúp học sinh rèn kỹ năng đọc, hiểu được

nghĩa của một số từ khó, chia được bố cục của văn bản

1) Theo em với VB này phải đọc như thế nào cho phù

hợp với chủ đề mà tác giả biểu đạt?

2) Nhan đề VB là PCHCM em hiểu nghĩa của từ

1/ Đọc – chú thích:

Trang 4

Dự kiến:

1) Giọng chậm rãi trang trọng, khúc triết, nhấn mạnh

những câu thể hiện chủ đề =>Thể hiện tình cảm yêu quí,

trân trọng Bác

2)Phong cách: ở đây dùng với ý nghĩa là lối sống, cách

sinh hoạt, làm việc, ứng xử, tạo nên cái riêng của một

Hoạt động 2: Tìm hiểu kết cấu, bố cục

- Mục tiêu: hs nêu được kiểu bài phân chia được bố cục;

xác định phương thức biểu đạt

- Nội dung: Xác định PTBĐ, thể loại, bố cục.

- Sản phẩm: Hs trả lời PHT

- Tổ chức thực hiện:

HS thảo luận nhóm bàn, PHIẾU HỌC TẬP

1) Văn bản thuộc kiểu loại VB nào ?

2) Phương thức biểu đạt của văn bản?

3) Em hãy nêu nội dung thuyết minh của tác giả?

Xác định bố cục của văn bản?

Hs trao đổi thảo luận, làm vào PHT

Dự kiến:

1) Kiểu loại: Văn bản nhật dụng

2) Phương thức thuyết minh

- Yếu tố nghị luận, tự sự, biểu cảm

3) Vẻ đẹp trong phong cách HCM

- 2 luận cứ( 2 phần):

+ Vẻ đẹp trong phong cách văn hoá

+ Vẻ đẹp trong phong cách sinh hoạt

Bước 4: Kết luận, nhận định (giáo viên "chốt"):

GV nhận xét và chốt:

- Vb thuộc nhóm chủ đề hội nhập với thế giới và bảo vệ

bản sắc văn hoá dân tộc Vb mang ý nghĩa cập nhật và ý

nghĩa lâu dài Bởi lẽ việc học tập, rèn luyện theo p/c

HCM là việc làm thiết thực và thường xuyên của các thế

- Bố cục: 2 phần

Trang 5

GV: Bản sắc văn hoá dt kết tinh những giá trị văn hoá

tinh thần mang tính truyền thống của dân tộc Trong thời

kì hội nhập hiện nay, vấn đề giữ gìn, bảo vệ bản sắc văn

hoá dân tộc càng trở nên có ý nghĩa

Hoạt động 3: Hướng dẫn học sinh phân tích

- Mục tiêu: Biết được biểu hiện của phong cách Hồ Chí

Minh trong đời sống và trong sinh hoạt.Hiểu ý nghĩa của

phong cách Hồ Chí Minh trong việc giữ gìn bản sắc văn

hoá dân tộc

- Nội dung:

+ Phân tích nội dung

+ Chỉ ra được đặc sắc nghệ thuật kết hợp trong văn bản

- Yêu cầu hs quan sát đoạn mở đầu

Công việc 1:

Thảo luận cặp đôi chia sẻ:

? Tác giả đã khái quát vốn tri thức văn hoá của Bác

ntn? ? Bằng những con đường nào Người có được vốn

văn hoá ấy?

Công việc 2:

Hoạt động nhóm: 5 phút- Kĩ thuật mảnh ghép

Nhóm1

Bằng sự hiểu biết của mình em hãy chứng minh: Bác

đã đi nhiều nước, làm nhiều nghề và tiếp xúc với nhiều

nền văn hoá? Nhận xét cách tiếp thu VH của Bác?

Nhóm 2:

Để làm rõ đạo đức phong cách văn hoá của HCM, tác

giả đã sử dụng các phương pháp thuyết minh nào và

nghệ thuật gì để làm sáng tỏ điều mình muốn nói ? Tìm

những lời bình luận của t/g ? Nêu tác dụng việc kết hợp

các phương thức biểu đạt đó?

3.1 Vẻ đẹp trong phong cách văn hoá của Hồ Chí Minh:

Hs trao đổi thảo luận thống nhất kết quả

Dự kiến:

Công việc 1:

- Vốn tri thức văn hoá: Hết sức sâu rộng

Trang 6

- Vốn tri thức văn hoá có được là do:

+ Đi nhiều, có điều kiện tiếp xúc trực tiếp với VH nhiều nước, DT, từ đông sangtây, khắp các châu lục

+ Nói, viết thạo nhiều thứ tiếng Vì ngôn ngữ là công cụ giao tiếp quan trọng bậcnhất để tìm hiểu và giao lưu văn hoá với các DT trên thế giới

+ Có ý thức học hỏi toàn diện, sâu sắc đến mức uyên thâm

+ Học trong công việc, LĐ

Công việc 2:

Nhóm1

+ Năm 1911 Bác làm phụ bếp trên một chiếc tàu buôn Pháp ->viết báo ở Pháp.+ Sang Anh quét tuyết

+ Sang Nga tìm CN Mac-Lênin

+ Sang Trung Quốc: tranh thủ sự ủng hộ của đồng minh -> bị Tưởng Giới Thạchbắt

Hỡi giá rét thành Balê có nhớ

Và sương mù thành Luân Đôn

Giọt mồ hôi Người nhỏ giữa đêm khuya

Một viên gạch hồng Bác chống lại cả một mùa băng giá

Cách tiếp thu văn hoá nước ngoài của Bác:

- Tiếp thu một cách có chọn lọc (học tập cái tốt và phê phán cái xấu, giữ vữngnền tảng văn hoá dân tộc)

- Bác không ngừng học hỏi, tìm hiểu đến mức uyên thâm luôn học hỏi có chọnlọc, luôn lấy văn hoá dân tộc làm nền tảng để tiếp thu văn hoá thế giới =>nhâncách Việt Nam

=> Cách sống, học tập của BH thật đúng đắn, mang tính khoa học cao

Nhóm 2:

- PP t/m : Liệt kê

- NT: Kể xen lẫn bình luận một cách tự nhiên: ‘Chủ tịch HCM đã tiếp xúc với

VH nhiều nước, nhiều vùng trên t/g ( Kể chuyện)

- Có thể nói ít có vị lãnh tụ nào lại am hiểu nhiều về các dt và nd t/g, văn hoá t/gsâu sắc như chủ tịch HCM (bình luận)

- Người cũng chịu ảnh hưởng của tất cả các nền văn hoá

(nhận định)

- Nhưng điều kì lạ là tất cả những ảnh hưởng quốc tế đó đã nhào nặn với cái gốcvăn hoá dt không gì lay chuyển đc ở Người để trở thành một nhân cách rất VN (bình)

- NT đối lập:Vĩ nhân mà hết sức giản dị, gần gũi

-> Tác dụng: So sánh liệt kê, kết hợp kể, bình luận =>Giúp đoạn văn tăng sứcthuyết phục, tạo cho mọi người niềm tin và có cảm xúc tự hào về văn hoá HCM

- Gọi đại diện nhóm trả lời, nhóm khác nhận xét, bổ sung, GV đánh giá, chốt ýkiến trên máy chiếu

Gv nhận xét và chốt

Trang 7

? Từ lời bình luận của tác giả em hiểu gì về tình cảm,

tấm lòng của người viết dành cho Bác Hồ ?

- Đó là lòng khâm phục, sự ngưỡng vọng về phong cách

sống của Người

? Qua cách lập luận em hiểu gì về vẻ đẹp trong phong

cách văn hoá của Bác ?

- HS tự bộc lộ

- GV: Kết luận

? Em hiểu ntn về sự nhào nặn của 2 nguồn văn hoá quốc

tế và dân tộc ở Bác?

- Đó là sự đan xen, kết hợp, bổ sung, sáng tạo hài hoà 2

nguồn văn hoá nhân loại và dân tộc trong tri thức văn hoá

HCM

* Tích hợp quốc phòng:

- GV chiếu hình ảnh clip về Bác Hồ trong những năm

tháng hoạt động ở nước ngoài

GV khái quát: Những ảnh hưởng QT đó đã nhào nặn với

cái gốc VHDT không gì lay chuyển được ở Người, để trở

thành một nhân cách rất VN, một lối sống rất bình dị, rất

VN, rất phương Đông, nhưng đồng thời rất mới, rất hiện

đại Điều kỳ lạ trong phong cách HCM là sự kết hợp hài

hoà những phẩm chất khác nhau nhưng thống nhất trong

con người HCM Đó là truyền thống và hiện đại; phương

đông và phương tây; xưa và nay; DT và QT; vĩ đại và

bình dị Đó là sự kết hợp và thống nhất hài hoà bậc nhất

trong l/s DTVN từ xưa đến nay Một mặt, tinh hoa Hồng

Lạc đúc nên Người nhưng mặt khác tinh hoa nhân loại

cũng góp phần làm nên phong cách HCM

+ Đi nhiều nơi, học hỏi, tiếp thu mọi cái hay cái đẹp của

nền văn hoá thế giới không phải cho riêng mình, HCM đã

đấu tranh không mệt mỏi cho độc lập tự do của dân tộc

-đó là lẽ sống của Người Bác đã trở thành người Việt

Nam đẹp nhất, tiêu biểu nhất mọi thời đại với một phong

cách văn hoá vừa rất phương đông, vừa rất mới, rất hiện

đại

* Vốn tri thức vănhoá sâu rộng:

+ Đi nhiều, có điềukiện tiếp xúc với VHnhiều nước

+ Nói, viết thạo nhiềuthứ tiếng

+ Có ý thức học hỏitoàn diện, sâu sắc đếnmức uyên thâm.+ Học trong côngviệc, LĐ

-> Nhờ học tập, rènluyện

- Tiếp thu có chọn lọctinh hoa văn hoánước ngoài:

+ Không chịu ảnhhưởng một cách thụđộng

+ Tiếp thu mọi cáiđẹp, hay đồng thờiphê phán những hạnchế, tiêu cực

+ Trên nền tảngVHDT mà tiếp thunhững ảnh hưởngQuốc tế

-> Kết hợp giữa kể,bình luận, so sánh,liệt kê

=> Phong cách vănhoá của Bác vừatruyền thống vừa hiệnđại

* Hoạt động luyện tập

- Mục tiêu:HS vận dụng các kiến thức đã học vào làm bài tập.

- Thời gian: 3 phút

- Phương pháp- KT: động não, vấn đáp, đặt câu hỏi

- Cách tiến hành: GV chuyển giao nhiệm vụ cho HS:

Trang 8

? Từ nội dung em vừa tìm hiểu, hãy cho biết vẻ đẹp trong phong cách của Hồ ChíMinh là gì?

- HS tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ:

+ Dự kiến sản phẩm: Sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống văn hoá dân tộc và tinhhoa văn hoá nhân loại

+ Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá

+ Giáo viên nhận xét, đánh giá

? Vốn tri thức văn hoá nhân loại của chủ tịch HCM sâu rộng như thế nào?

* Hoạt động vận dụng

- Mục tiêu: HS biết vận dụng kiến thức đã học áp dụng vào cuộc sống thực tiễn và

mở rộng trong thực tiễn.

- Thời gian: 4 phút

- Phương pháp-KT: đàm thoại, vấn đáp, đặt câu hỏi

- Cách tiến hành: GV cho HS thực hiện các nhân

? Cảm nhận của em qua vẻ đẹp phong cách văn hoá của chủ tịch HCM?

? Bài học đối với chúng ta trong hội nhập thế giới?

- Học tập BH, chúng ta tiếp thu nhưng cái đẹp, cái hay của văn hoá thế giới đồngthời cần phải biết phê phán những cái tiêu cực, trái với thuần phong mĩ tục của

VN, giữ vững bản sắc văn hoá của dân tộc mình trong lối sống, cách ứng xử hàngngày

? Em học được gì từ phong cách của Bác

- HS có thể trả lời những bài học cụ thể về phong cách : ngôn ngữ giao tiếp, ứng

xử, trang phục, thưởng thức nghệ thuật

- HS vận dụng kiến thức đã học trình bày miệng trước lớp

- HS nhận xét

- GV: Khái quát nội dung tiết học

* Hướng dẫn học bài ở nhà và chuẩn bị cho bài sau:

- Tìm và sưu tầm một số câu thơ, truyện nói về cuộc đời cách mạng và lối sống củaBác Tìm hiểu những giá trị nghệ thuật đc sử dụng trong văn bản

- Nêu cảm nhận của em về phong cách văn hoá của Bác - Bài học

- Chuẩn bị bài: Phần còn lại: Đọc kĩ văn bản, chú ý các từ Hán Việt, yếu tố nghệthuật sử dụng trong văn bản -> Vẻ đẹp trong lối sống sinh hoạt của HCM ý nghĩacủa văn bản là gì

CHUYỂN TIẾT 2 III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 HOẠT ĐỘNG 1: MỞ ĐẦU

Trang 9

* Mục tiêu: tạo hứng thú, tạo tình huống học tập nhằm huy động kiến thức của học

sinh tìm hiểu về Bác Hồ

* Nội dung: ảnh ngôi nhà sàn, vườn cây, ao cá của Bác

* Sản phẩm: cảm nhận của hs

+ GV chiếu ảnh ngôi nhà sàn, vườn cây, ao cá của Bác

? Những bức ảnh đó cho em biết điều gì về Bác?

? Em có nhận xét gì về cuộc sống sinh hoạt của Người?

+ HS quan sát và phát biểu theo sự gợi ý của GV:

- Bác sống gần gũi với thiên nhiên, thanh bạch, giản dị

-> Sống thanh cao, giản dị

GV dẫn dắt:

Hồ Chí Minh là vị lãnh tụ kính yêu, là nhà cách mạng vĩ đại, là danh nhân vănhoá thế giới Cả cuộc đời Bác là một tấm gương lớn về nhân cách cao đẹp Báckhông chỉ đẹp về phong cách văn hóa mà còn có lối sống thanh cao, giản dị ntn thìgiờ học hôm nay chúng ta tiếp tục tìm hiểu

2 HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

* Mục tiêu: Giúp HS chiếm lĩnh kiến thức về tác giả, tác phẩm, nội dung, giá trị

HOẠT ĐỘNG CÁ NHÂN:

1) Em có nhận xét gì về câu văn mở đầu đoạn 2 của

Vb? ý nghĩa của lời bình đó?

2) Để củng cố cho lập luận của mình, tác giả đã đưa

ra hàng loạt dẫn chứng thuyết minh cho phong cách

sinh hoạt của Bác ở những phương diện nào trong

đ/s sinh hoạt?

HS suy nghĩ trả lời câu hỏi

1) Bằng một lời bình "Lần đầu tiên trong lịch sử Việt

3.2 Vẻ đẹp trong lối sống phong cách sinh hoạt của

-Hồ Chí Minh

Trang 10

Nam và có lẽ trên thế giới của mình" -> Khẳng định

vẻ đẹp giản dị trong lối sống của một vị chủ tịch nước

có một không hai ở VN và trên thế giới

2) Phong cách sinh hoạt của Bác ở những phương diện:

Nơi ở, trang phục, bữa ăn

GV: Bằng một lời bình "Lần đầu tiên trong lịch sử Việt

Nam và có lẽ trên thế giới của mình" -> Khẳng định

vẻ đẹp giản dị trong lối sống của một vị chủ tịch nước

có một không hai ở VN và trên thế giới

HOẠT ĐỘNG NHÓM BÀN

PHIẾU HỌC TẬP

Tìm các chi tiết thể hiện phong cách sinh hoạt của Bác

ở những phương diện: Nơi ở, trang phục, bữa ăn

Thảo luận, trao đổi thống nhất

ba nâu,chiếc áo trấnthủ, đôi déplốp thôsơ giản dị

- Tư trang:

chiếc va licon, vài vật

kỉ niệm ítỏi

- Ăn uống:

cá kho, raumuốngluộc, càmuối

- Nơi ở và làm việc (nhà sànbằng gỗ ) mộc mạc, đơn sơ

- Trang phục: bộ quần áo bà

ba nâu, chiếc áo trấn thủ, đôidép lốp thô sơ giản dị

- Ăn uống: cá kho, raumuống luộc, cà muối đạmbạc

- Tư trang: chiếc va li con,vài vật kỉ niệm ít ỏi

Trang 11

Nhận xét,

đánh giá

mộc mạc,đơn sơ

Hết sức giảndị

Ăn uốngđạm bạc

GV chiếu hình ảnh nhà sàn và bổ sung thêm:

- “ Nhà gác đơn sơ một góc vườn

Gỗ thường mộc mạc chẳng mùi sơn

Giường mây chiếu cói đơn chăn gối

Tủ nhỏ vừa treo mấy áo sờn.”

-“ Nơi Bác ở sàn mây vách gió,

Sáng nghe chim rừng hót sau nhà.”

HOẠT ĐỘNG CÁ NHÂN

? Nhận xét gì về hệ thống dẫn chứng của tác giả khi

nói về lối sống của Bác ?

? Qua đó toát lên vẻ đẹp nào trong lối sống của Bác ?

? Ở lớp 7 chúng ta đã học văn bản nào cũng ca ngợi

sự giản dị của Bác?

HS suy nghĩ trả lời

- Một lối sống đạm bạc, giản dị, trong sáng

- "Đức tính giản dị của Bác Hồ "

GV : Sự trình bày hệ thống dẫn chứng như trên đã

thuyết phục người đọc Hơn thế văn bản còn hấp dẫn

bởi tác giả đã kết hợp một cách khá khéo léo việc trình

bày dẫn chứng và nghệ thuật bình luận

? Có phải Bác không có điều kiện sống sang trọng

hơn không? Hay là cách tự thần thánh hoá làm cho

khác đời, hơn đời ?

- Không phải là lối sống khắc khổ của những con người

tự vui trong cảnh nghèo khó

- Không phải là cách tự thần thánh hoá, tự làm cho

khác đời, hơn đời

- Đây là cách sống có văn hoá đã trở thành một quan

niệm thẩm mỹ: Cái đẹp là sự giản dị, tự nhiên

HOẠT ĐỘNG NHÓM BÀN

-> Dẫn chứng tiêu biểu, chọnlọc, thuyết phục

- Lối sống đạm bạc, giản dị,trong sáng

Trang 12

1) Đoạn cuối văn bản, em hiểu thế nào là cách sống

“không tự thần thánh hoá, khác đời, hơn đời”?

2) Tại sao tác giả lại khẳng định lối sống của Bác có

khả năng đem lại hạnh phúc thanh cao cho tâm hồn

và thể xác?

3) * HS theo dõi đoạn :"Tôi dám chắc "-> hết

? Tác giả đã sử dụng pp thuyết minh nào? Việc tác

giả so sánh, liên hệ cách sống của Bác với các nhà

hiền triết trong lịch sử như Nguyễn Trãi, Nguyễn

Bỉnh Khiêm đã nói lên điều gì?

Hs suy nghĩ trả lời câu hỏi

1) - Không xem mình nằm ngoài nhân loại như các

thánh nhân siêu phàm Không tự đề cao mình bởi sự

khác mọi người, hơn mọi người, không đặt mình lên

mọi sự thông thường ở đời

2) Sự bình dị gắn với thanh cao trong sạch Tâm hồn

không phải chịu đựng những toan tính vụ lợi -> Tâm

hồn đc thanh cao và hạnh phúc

- Sống thanh bạch, giản dị, thể xác không phải gánh

chịu ham muốn, bệnh tật -> Thể xác đc thanh cao, hạnh

phúc

3) Tác giả đã sử dụng phương pháp so sánh: so sánh

cách sống của Bác với lãnh tụ các nước khác và so sánh

với Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm - những vị hiền

triết ngày xưa => Đây là cách so sánh hợp lí Vì: Đây là

3 nhân cách lớn, 3 nhà văn hoá có lối sống thanh cao và

giản dị Việc so sánh cho thấy Người rất phương đông,

gắn bó sâu sắc với vẻ đẹp tinh thần dân tộc

GV bình: Những bậc hiền triết xưa khi gặp thời thế

nhưng không thể hành đạo giúp đỡ đời đã từ bỏ công

danh tìm đến c/s ẩn dật nơi núi rừng, bạn cùng hoa cỏ,

gió trăng giữ tâm hồn trong sạch Nguyễn Trãi xưa về

lại Côn Sơn để làm bạn với suối chảy rì rầm, bàn đá rêu

phơi Nguyễn Bỉnh Khiêm vui thú điền viên với cảnh

- Bình luận, so sánh, đốichiếu cách sống của Bác vớilãnh tụ các nước và các vịhiền triết xưa

=>Cách sống giản dị nhưng

vô cùng thanh cao, sangtrọng - là cách di dưỡng tinhthần, thể hiện một quan niệmthẩm mỹ cao đẹp

Trang 13

sống nơi thôn dã: “Một mai một cuốc một cần câu”, với

cảnh thanh bần “thu ăn măng trúc, đông ăn giá tắm

ao” Nhưng Bác không phải là nhà hiền triết lánh đời

mà lối sống của Bác in đậm nét đẹp truyền thống rất

dân tộc nhưng cũng rất hiện đại

Nhiệm vụ 3: Tổng kết

* Mục tiêu: khái quát lại nội dung và nghệ thuật đặc sắc của văn bản.

* Nội dung: nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa

* Sản phẩm: hs khái quát được theo yêu cầu

1) Từ nội dung tìm hiểu trên, em nhận thức được

điều gì về vẻ đẹp trong phong cách sinh hoạt của

HCM ?

2) Văn bản đã củng cố thêm cho em những hiểu biết

nào về Bác?(Văn bản làm nổi bật lên vẻ đẹp trong

phong cách HCM, em hãy khái quát bằng một câu

ngắn gọn?)

3) Hãy tìm những biện pháp nghệ thuật nổi bật trong

văn bản? (Khái quát những NT đặc sắc trong VB?)

4)Nêu ý nghĩa của văn bản

Hs thực hiện trả lời cá nhân

2) Vẻ đẹp trong phong cách HCM là vẻ đẹp của một vĩ

nhân hết sức giản dị gần gũi, am hiểu mọi nền văn hoá

nhân loại mà hết sức dân tộc, hết sức Việt Nam

- GV: Phong cách Hồ Chí Minh vừa kế thừa truyền

thống dân tộc vừa nâng cao hoà hợp vượt lên trên mọi

ham muốn tầm thường.Phong cách HCM trở thành

chuẩn mực đạo đức của con người Việt Nam: "Sống,

chiến đấu và học tập theo gương Bác Hồ vĩ đại"

4 Tổng kết:

4.1 Nội dung.

- Vẻ đẹp trong phong cáchHCM là vẻ đẹp của một vĩnhân hết sức giản dị gần gũi,

am hiểu mọi nền văn hoánhân loại mà hết sức dân tộc,hết sức Việt Nam

4.2 Nghệ thuật:

- Sử dụng ngôn ngữ trangtrọng

- Vận dụng kết hợp cácphương thức biểu đạt tự sự,biểu cảm, lập luận

- Vận dụng các hình thức sosánh, các biện pháp nghệthuật đối lập

* Ý nghĩa

- Bằng lập luận chặt chẽ,chứng cứ xác thực, tác giảcho thấy cốt cách HCM trongnhận thức và hành động Từ

đó đặt ra vấn đề của thời kìhội nhập: tiếp thu tinh hoavăn hóa nhân loại, đồng thờiphải giữ gìn, phát huy bảnsắc văn hóa dân tộc

4.3 Ghi nhớ: SGK/ 8

Trang 14

- HS đọc ghi nhớ

3 HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP

* Mục tiêu: Giúp học sinh vận dụng những kiến thức đã học về văn bản để làm bài

tập

* Nội dung: Các bài tập liên quan đến văn bản.

* Sản phẩm: câu trả lời của nhóm học sinh.

PHIẾU HỌC TẬP

Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:

“Trong cuộc đời đầy truân chuyên của mình, chủ tịch Hồ Chí Minh đã tiếp xúc với văn hóa nhiều nước, nhiều vùng trên thế giới, cả phương Đông và phương Tây Trên những con tàu vượt trùng dương, Người đã ghé lại nhiều hải cảng, đã thăm các nước châu Phi, châu Á, châu Mĩ Người đã sống dài ngày ở Pháp, ở Anh Người nói và viết thạo nhiều thứ tiếng ngoại quốc: Pháp, Anh, Hoa, Nga… và Người đã làm nhiều nghề Có thể nói, ít có vị lãnh tụ nào lại am hiểu nhiều về các dân tộc và nhân dân thế giới, văn hóa thế giới sâu sắc như chủ tịch Hồ Chí Minh Đến đâu Người cũng học hỏi và tìm hiểu văn hóa, nghệ thuật đến một mức khá uyên thâm Người cũng chịu ảnh hưởng tất cả các nền văn hóa, đã tiếp thu mọi cái đẹp và cái hay đồng thời với việc phê phán những tiêu cực… Nhưng điều kì lạ là tất cả những ảnh hưởng quốc tế đó đã nhào nặn với cái gốc văn hóa không gì lay chuyển được ở Người, để trở thành một nhân cách rất Việt Nam, một lối sống rất bình dị, rất Việt Nam, rất phương Đông, nhưng đồng thời cũng rất mới, rất hiện đại”.

(“Phong cách Hồ Chí Minh” – Lê Anh Trà – in trong cuốn “Hồ Chí Minh vàvăn hóa Việt Nam” - 1990)

1 Đoạn văn trên được viết theo phương thức biểu đạt chính nào?

2 Đoạn văn sau tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ gì: Trên những con tàu vượttrùng dương, Người đã ghé lại nhiều hải cảng, đã thăm các nước châu Phi, châu Á,châu Mĩ Người đã sống dài ngày ở Pháp, ở Anh Người nói và viết thạo nhiều thứtiếng ngoại quốc: Pháp, Anh, Hoa, Nga… Và người đã làm nhiều nghề”

3 Tìm hai danh từ được sử dụng như tính từ trong câu văn cuối của đoạn và nêuhiệu quả của việc sử dụng các từ đó?

4 Theo quan điểm của tác giả đoạn trích, nét phong cách nổi bật của Hồ Chí Minh

Trang 15

Hs nhận nhiệm vụ, thảo luận nhóm bàn.

Hs thảo luận thống nhất ý kiến, báo báo

Câu 4: Theo quan điểm của tác giả đoạn trích, nét phong cách nổi bật của Hồ ChíMinh là: “Một nhân cách rất Việt Nam, một lối sống rất bình dị, rất Việt Nam, rấtphương Đông, nhưng đồng thời cũng rất mới, rất hiện đại”

Câu 5: Học tập được cách tiếp thu văn hóa các nước của Bác

- Đến đâu Người cũng học hỏi và tìm hiểu văn hóa, nghệ thuật đến một mức kháuyên thâm

- Tiếp thu mọi cái đẹp và cái hay đồng thời với việc phê phán những tiêu cực…

GV nhận xét và chốt

4 HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG

* Mục tiêu: tạo cơ hội cho HS vận dụng những kiến thức, kĩ năng, thể nghiệm giá

trị đã được học vào trong cuộc sống thực tiễn ở gia đình, nhà trường và cộng đồng

* Nội dung: Bài tập viết đoạn văn.

* Sản phẩm hoạt động: bài viết của học sinh.

* Cách thực hiện :

ĐỀ BÀI: Viết đoạn văn nghị luận ngắn (10 -12 câu) theo lối diễn dịch nêu cảm nhận của em về vẻ đẹp trong phong cách văn hóa của HCM.

+ Gợi ý: Hình thức đoạn văn, đủ số câu (10-12 câu), không mắc lỗi viết văn, lờivăn trong sáng, hành văn mạch lạc

Nội dung: Đúng PTBĐ nghị luận với câu chủ đề: Vẻ đẹp trong phong cáchvăn hóa của HCM Vẻ đẹp trong phong cách của Bác thể hiện như thế nào? Có ýnghĩa ra sao? Em học tập được điều gì về Bác

Hs viết vào vở, 1 hs lên bảng viết

Mẫu: Học văn bản Phong cách HCM của LAT em vô cùng ngưỡng mộ vẻ đẹptrong phong cách văn hóa của Người Quả thật để có được vốn tri thức văn hóa sâurộng và uyên thâm, Bác đã không ngừng học tập và rèn luyện Người đã bôn ba

Trang 16

khắc các quốc gia trên thế giới nên có điều kiện tiếp xúc với văn hóa nhiều nước.Điều quan trong hơn cả Người nói và viết thành thạo nhiều thứ tiếng bởi đó làcông cụ để giao tiếp Ngoài ra, Bác còn trực tiếp lao động cùng người dân để cókiến thức thực tiễn Đúng như tác giả LAT đã viết: Có thể nói ít có vị lãnh tụ nàolại am hiểu nhiều về các dt và nhân dân thế giới, văn hóa thế giới sâu sắc nhưCTHCM Đáng học tập ở Người là mọi sự tiếp thu đều có sự chọn lọc tinh hoa vănhóa nhân loại, giữ vững bản sắc văn hóa dân tộc và đồng thời phê phán những hạnchế, tiêu cực Tất cả những điều đó tạo nên một nhân cách rất VN, rất phươngđông nhưng cũng rất mới, rất hiện đại.

GV nhận xét và chốt

* Hướng dẫn về nhà:

- Đọc bài thơ "Sáng tháng năm" của Tố Hữu.

+ Sưu tầm những bài thơ, câu chuyện viết về lối sống giản dị của Bác Hồ

- Tìm và sưu tầm một số câu nói vô cùng giản dị của Bác nhưng đã trở thành châmngôn, là chân lý của cả dân tộc và thời đại

- Chuẩn bị bài cho tiết sau: Phương châm hội thoại

+ Ôn các kiến thức đã học ở lớp 8: Hội thoại, hành động nói, vai xã hội

Tiêu đề	Phong cách Hồ Chí Minh
Tác giả	Lê Anh Trà
Trường học	Trường THCS …………..
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Thể loại	Bài giảng
Năm xuất bản	2021

Định dạng
Số trang	32
Dung lượng	306 KB