ỨNG DỤNG SIÊU ÂM DOPPLERTRONG SẢN KHOA ppt

Cách xác định phổ động mạch rốn: Tìm động mạch rốn ở vị trí thai ít di chuyển.. Xếp loại bất thường của phổ động mạch rốn :1.. Phổ động mạch rốn bất thường : ED giảm và mất hẳn ở thai

BS THANH XUÂN PHÒNG SIÊU ÂM

MEDIC

ỨNG DỤNG SIÊU ÂM DOPPLER

TRONG SẢN KHOA

I GIỚI THIỆU

• SIÊU ÂM DOPPLER:

 Thông tin về dòng chảy huyết động học

 Doppler màu: xác định vị trí  nhanh, tốt

II CHỈ ĐỊNH

 Thai chậm phát triển

 Thai bất thường ( NST, tim bẩm sinh, )

 Song thai, đa thai phát triển không đồng bộ.

 Thiểu ối.

 Mẹ : CHA, tiểu đường, tiền sản giật, lupus,

 Bất thường nhau, cuống rốn,

III PHÂN TÍCH KẾT QUẢ

 Doppler trắng- đen : nghe, nhìn tín hiệu.

 Doppler màu : xác định vị trí mạch máu nhanh,

rõ, ít tốn thời gian.

 Điểm cơ bản : mỗi mạch máu  dạng sóng

riêng thông tin sinh lý về bơm tim, thành

mạch, trở kháng ngoại biên.

 Tăng trở kháng ngoại biêncung cấp máu

giảm biểu hiện giảm vận tốc cuối tâm

trương.

Vận tốc cuối tâm trương: end- diastolic

tat

1 Tăng ED  tăng nhu cầu oxy và dinh dưỡng

2 Giảm ED phản ánh tình trạng tăng trở kháng ngoại biên  giảm cung cấp

IV Các chỉ số

• 1.S/D: ( systolic- diastolic ratio)  đo phổ động mạch rốn.

• 2.RI: ( resistance index): (S-D)/ S  đo phổ

đm tử cung- nhau, đm não giữa.

• 3.PI: ( Pulsality index) : (S-D)/ mean

 chương trình do máy tính toán, các thông

số sẽ hiển thị trên màn hình ( Va, Vb, Vmax, Vmin)

Cách xác định phổ động mạch rốn:

 Tìm động mạch rốn ở vị trí thai ít di chuyển.

 Lấy phổ động-tĩnh mạch xuất hiện song song.

 Thai 8-12 ws không có ED.

 Từ tuần thứ 13 bắt đầu xuất hiện ED.

 > 30 ws ED bắt đầu ổn định.

 ED giảm, mất hẳn phản ánh tình trạng nặng của thai cần theo dõi sát lâm sàng và siêu âm.

 ED đảo ngược có chỉ định chấm dứt thai kỳ khi thai > 28 tuần.

 Song thai : nên đo ngay rốn mỗi thai, tránh nhầm lẫn.

Xếp loại bất thường của phổ động mạch rốn :

1 GIẢM END- DIASTOLIC ( decrease) S/D

> 3

2 MẤT HẢN (absence ) THEO DÕI SÁT.

3 ĐẢO NGƯỢC (reversal ) CÓ CHỈ ĐỊNH CHẤM DỨT THAI KỲ KHI THAI > 28 WS

Phổ động mạch rốn bình thường ở thai 22 tuần,

ED thấp, S/D= 4,9

Phổ động mạch rốn bình thường ( thai 33ws),end-diastolic cao

S/D= 2,58

Phổ động mạch rốn bình thường ( 35ws), S/D = 2,48

S/D = 2,5/ thai 35ws.

Phổ động mạch rốn bình thường/ thai 35 ws S/

D = 2,58

Phổ sóng động mạch rốn bình thường : S/D = 3,5

ở thai 28 tuần.

Phổ động mạch rốn bất thường : ED giảm

và mất hẳn ở thai 32 tuần ( IUGR)

ED giảm và mất hẳn

 tình trạng nặng của thai

ED bị đảo ngược , mất phổ sóng tĩnh mạch  tình

trạng nặng của thai.

Thai lưu : không có phổ động mạch rốn

3 Dây rốn quấn cổ : # 50% các trường hợp sanh sống Không triệu chứng Doppler phát hiện tốt

Dây rốn quấn cổ

V.2 ĐỘNG MẠCH TỬ CUNG NHAU ( UTERO- PLACENTA ARTERY : UT.PLA.ART.)

xuất phát từ động mạch chậu trong.

 Cách xác định vị trí động mạch tử cung nhau : là động mạch duy nhất của vùng

châu hướng về phía đầu bệnh nhân, chạy bắt ngang qua động – tĩnh mạch chậu

ngoài

Phổ động mạch tử cung nhau bình thường :

- Bình thường < 25 ws : có khuyết (notch) sinh lý

sớm ở sóng tâm trương > 25 ws : mất đi ( H.1)

- Nếu > 25ws vẫn còn (H.2) : phản ánh tình trạng

tăng trở kháng giường động mạch bánh nhau Nguy

cơ tiền sản giật, nhau bong non, IUGR,… tiên lượng xấu.

Phổ động mạch tử cung nhau bên trái bình

thường RI = 0,48

Phổ động mạch tử cung nhau bên phải bình thường, RI = 0,48

RI của động mạch tử cung nhau bên trái tăng

RI = 0,74

R UT PL ART

RI của động mạch tử cung nhau bên phải tăng.

RI = 0,8

 Dấu Dicrotic notch(= diastolic notch)

( Khuyết mạch dội đôi, khuyết tâm trương )

Ýù nghĩa : tăng sức cản ngoại biên

Nguy cơ : IUGR, tiền sản giật, suy

thai,…

V.3 ĐỘNG MẠCH NÃO GIỮA:

MIDDLE CEREBRAL ARTERY ( MCA)

Là một phần trong đa giác Willis, xuất phát từ động mạch

cảnh trong

Cách xác định MCA:

Từ mặt cắt đo BPD chếch đầu dò lên trên, là hai nhánh chạy về hướng hai hốc mắt.

Đa giác Willis

Trị số MCA bình thường : RI > 0,7

Phổ MCA bình thường :

Sóng tâm thu cao, nhọn Sóng tâm trương thấp

MCA RI= 0,75

MCA RI giảm, = 0,68

MCA RI GIẢM , = 0,65

MCA RI bình thường, = 0,71

 Bình thường :ED xuất

hiện vào 3 tháng giữa thai

Một số ứng dụng khác :

Tim thai nhi ( chuyên sâu)

Mạch máu não ( bất thường mạch máu não)

Bất thường lồng ngực ( thoát vị, u phổi, )

Thai ngoài từ cung: chẩn đoán và theo dõi điều trị Methotrexate ( chuyên sâu)

Bệnh lý phụ khoa ( chuyên sâu )….

CCAM