Nghiên cứu ứng dụng siêu âm Doppler tim trong đánh giá kết quả cấy máy tạo nhịp tái đồng bộ (CRT) điều trị suy tim nặng

ĐẶT VẤN ĐỀ Suy tim ngày càng trở thành một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng với tỷ lệ mắc bệnh là 1-2% dân số ở nƣớc đã phát triển. Cùng với sự tăng dần của tuổi thọ và các bệnh tim mạch nhƣ tăng huyết áp, bệnh mạch vành, bệnh rối loạn chuyển hóa, tỷ lệ bệnh nhân suy tim mới mắc hàng năm ngày càng tăng. Hội Tim mạch Châu Âu dự báo đến năm 2040 có 77,2 nghìn ngƣời trên 65 tuổi bị suy tim. Ở Mỹ số bệnh nhân mới đƣợc chẩn đoán suy tim là 870.000 ca/ năm (ARIC 2005 – 2011) [1]. Dự báo số bệnh nhân suy tim ở Mỹ sẽ tăng thêm 46% từ năm 2012 đến năm 2030, đạt mức hơn 8 triệu ngƣời từ 18 tuổi trở lên [2]. Tỉ lệ mắc suy tim là 10/1000 dân Mỹ trên 65 tuổi [3]. Tỉ lệ này tăng theo tuổi và khác nhau giữa hai giới. Lứa tuổi từ 65 – 75 là 15,2/1000 ngƣời nam và 8,2/1000 ngƣời nữ. Từ 75-84 tuổi là 31,7/1000 ngƣời nam và là 19,8/1000 ngƣời nữ. Con số này tăng vọt lên 65,2/1000 ngƣời nam và 45,6/1000 ngƣời nữ khi tuổi thọ trên 85 tuổi [4]. Mặc dù đã có rất nhiều loại thuốc mới nhƣ ức chế men chuyển, chẹn beta giao cảm hay các thuốc ức chế phosphodiestes đƣợc phát minh trong điều trị suy tim song vẫn không thể kiểm soát đƣợc tỷ lệ tử vong cũng nhƣ cải thiện chất lƣợng cuộc sống của nhiều ngƣời bệnh. Ngay ở nƣớc phát triển nhƣ Hoa Kì, năm 2011 vẫn có tới 58 309 ngƣời tử vong do suy tim [5]. Dù đã đƣợc cải thiện nhiều [6] nhƣng vẫn có tới 29,6% bệnh nhân suy tim tử vong trong năm đầu và 50% các trƣờng hợp tử vong trong vòng 5 năm kể từ ngày đƣợc phát hiện [7]. Bên cạnh đó, chi phí điều trị suy tim còn cao hơn bệnh ung thƣ hay nhồi máu cơ tim, tiêu tốn khoảng 1-2% tổng số nguồn ngân sách ở các nƣớc đã phát triển, khoảng 244 đô la/ ngƣời dân Mỹ [2]. Tại Việt Nam, bệnh tim mạch tăng nhanh trong những năm gần đây. Khoảng 25% ngƣời trên 25 tuổi có bệnh tim mạch. Trong đó, suy tim chiếm một tỉ lệ không nhỏ. Bệnh nhân mắc suy tim nằm điều trị nội trú tại Viện Tim mạch năm 2007 là 1962 bệnh nhân chiếm 19,8% tổng số bệnh nhân nhập viện [8]. Theo thống kê của bộ y tế năm 2010 tỉ lệ mắc là 43,7% trong đó tỉ lệ tử vong là 1,2%. Theo niên giám thống kê của cục quản lí khám chữa bệnh Bộ Y tế (2015), tỉ lệ tử vong do suy tim năm 2013 là 0,51% tổng số tử vong do mọi nguyên nhân, đứng thứ 10 trong các nguyên nhân gây tử vong tại Việt Nam. Nhiều phƣơng pháp điều trị liên tục đƣợc nghiên cứu nhằm hạ tỉ lệ mắc, giảm tỉ lệ tử vong và nâng cao chất lƣợng cuộc sống cho bệnh nhân suy tim. Phƣơng pháp cấy máy tạo nhịp 3 buồng tái đồng bộ tim (CRT) ra đời những năm 1990 đã mở ra một thời đại mới trong điều trị suy tim. Nhiều nghiên cứu cho thấy CRT giúp cải thiện huyết động, cải thiện phân số tống máu thất trái từ đó cải thiện triệu chứng lâm sàng, giảm đáng kể tỷ lệ tử vong ở bệnh nhân suy tim giai đoạn cuối so với điều trị bằng thuốc (36% so với 20%, p