MÔ TẢ GIẢI PHÁP SÁNG KIẾN, ĐỀ TÀI KHOA HỌC CÁC GIẢI PHÁP CHỈ ĐẠO TRIỂN KHAI THÀNH CÔNG BƯỚC ĐẦU GIÁO DỤC STEM TẠI HUYỆN NAM TRỰC 1 Lí do chọn đề tài Những năm gần đây, thuật ngữ giáo dục STEM đang thu[.]
Trang 1MÔ TẢ GIẢI PHÁP SÁNG KIẾN, ĐỀ TÀI KHOA HỌC
CÁC GIẢI PHÁP CHỈ ĐẠO TRIỂN KHAI THÀNH CÔNG BƯỚC ĐẦU
GIÁO DỤC STEM TẠI HUYỆN NAM TRỰC
1 Lí do chọn đề tài
Những năm gần đây, thuật ngữ giáo dục STEM đang thu hút sự quan tâm của các nhà khoa học, nhà quản lý giáo dục và đông đảo người dân trong xã hội, trong chương trình GDPT tổng thể mới, giáo dục STEM đã được chú trọng, phát triển năng lực cho HS Vì vậy việc xây dựng và triển khai hiệu quả chương trình giáo dục STEM trong nhà trường phổ thông là một nhiệm vụ cấp thiết
Tỉnh Nam Định là một trong số các địa phương trong cả nước sớm đưa giáo dục STEM vào dạy học Phòng GD – ĐT huyện Nam Trực là đơn vị đi đầu trong việc triển khai giáo dục STEM ở các cấp học, bậc học Ngay từ năm học 2015 – 2016 khi Bộ Khoa học- Công nghệ Việt Nam và Liên minh STEM phối hợp tổ chức ngày hội STEM lần đầu tiên, Phòng GD – ĐT Nam Trực đã hưởng ứng và có các hoạt động giáo dục phù hợp, đưa giáo dục STEM vào các trường học tại các nhà trường Sang năm học 2017 – 2018 đây được coi là một trong những nhiệm vụ trọng yếu phải thực hiện
theo mục tiêu: “Quán triệt tinh thần dạy học theo định hướng STEM, chỉ đạo nhiều
hoạt động giáo dục tích hợp, liên môn, các hoạt động nghiên cứu khoa học, câu lạc bộ khoa học chú trọng các hoạt động gắn liền với đặc thù địa phương”
Lãnh đạo phòng GD - ĐT Nam Trực xác định rõ: trong quá trình chuyển đổi việc thực hiện chương trình và sách giáo khoa, thì việc vận dụng sáng tạo các phương pháp giáo dục hiện đại, phù hợp là điều hết sức cần thiết
Trường THCS Nguyễn Hiền là cơ sở giáo dục chất lượng cao của huyện Nam Trực đang từng bước xây dựng để trở thành cơ sở giáo dục chất lượng cao của tỉnh Nam Định Nhà trường được Phòng GD – ĐT giao nhiệm vụ thực hiện nhiệm vụ giáo dục toàn diện, đi đầu trong lĩnh vực đổi mới giáo dục trong đó có triển khai giáo dục STEM
2 Mô tả giải pháp sáng kiến, đề tài khoa học
2.1 Mục đích của sáng kiến
Nghiên cứu, đề xuất giải pháp, triển khai chương trình giáo dục STEM tại huyện trường THCS Nguyễn Hiền
Trang 2Tập huấn quản lý, giáo viên có chiều sâu, trên diện rộng và đảm bảo số giáo viên
đủ khả năng thực hiện chương trình
Trang bị cơ sở vật chất phục vụ cho giáo dục STEM
Triển khai các hoạt động giáo dục STEM
2.2 Tên giải pháp: “Triển khai giáo dục STEM tại trường THCS Nguyễn Hiền huyện Nam Trực”
2.3 Thuyết minh giải pháp
2.3.1 Mô tả giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến
Trường THCS Nguyễn Hiền là trung tâm giáo dục chất lượng cao của huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định Nhà trường thực hiện đầy đử các chức năng nhiệm vụ của một sơ sở giáo dục theo quy định hiện hành Về giáo dục STEM đa số quản lí, giáo viên chỉ có nhận thức ở mức độ tiếp cận, chưa có các hoạt động đồng bộ, có chiều sâu
2.3.2 Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến
2.3.2.1 Làm tốt công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức
Làm tốt công tác tuyên truyền, vận động nhằm tạo ra sự đồng thuận, thống nhất và phối hợp giữa các lực lượng trong và ngoài nhà trường khi tham gia các hoạt động giáo dục, trong đó sự phối hợp giữa gia đình - nhà trường - xã hội giữ vai trò nòng cốt Tạo được sự tin tưởng và hứng thú cho phụ huynh học sinh để họ cùng chia sẻ, ủng hộ và hợp tác trong quá trình triển khai chương trình giáo dục STEM
2.3.2.2 Giao lưu, tập huấn, trao đổi kinh nghiệm, bồi dưỡng nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên
Nhà trường cử giáo viên, học sinh tham quan, học tập trao đổi kinh nghiệm với các đơn vị bản trên khắp các tỉnh, những địa phương và nhà trường đã và đang triển khai mạnh mẽ, sâu rộng và Chương trình giáo dục STEM: Ngày hội STEM huyện Thái Thuỵ, tỉnhThái Bình; Ngày hội STEM Trường THCS Trưng Vương,
Hà Nội; Ngày hội STEM tỉnh Hà Giang; và các đơn vị trong tỉnh Nam Định: Trường THPT Nguyễn Khuyến, Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong
*Tổ chức tập huấn công tác tiếp cận chương trình giáo dục STEM
Cử cán bộ GV tham gia các lớp tập huấn STEM do Phòng GD, Sở GD tổ chức cũng như các lớp học do Liên minh STEM Việt Nam tổ chức tại Học viện Panasonic, Học viện sáng tạo S3…tổ chức tập huấn lại cho GV toàn trường
2.3.2.3 Đầu tư cơ sở vật chất
Sử dụng ngân sách và huy động xã hội hoá đầu tư cơ sở vật chất cho dạy học nói chung, dạy ọc STEM nói riêng Trường có đủ các phòng, học, phòng thực hành bộ
Trang 3môn phục vụ cho công tác giảng dạy Các phòng học đều được trang bị máy chiếu
đa năng, tủ sách Đặc biệt nhà trường được đầu tư 03 Bảng tương tác thông minh
và thường xuyên sử dụng hiệu quả Nhà đa năng được Ngân hàng Bưu điện Liên Việt tài trợ tổ chức hiệu quả các hoạt động tập thể của học sinh nhà trường Đặc biệt, trong buổi tập huấn chuyên sâu về giáo dục STEM do Phòng GD&ĐT Nam
Trực tổ chức, ông Bạch Ngọc Chiến – Nguyên Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nam
Định đã tặng nhà trường 06 rô bốt Nhà trường mua bổ sung 02 rô bốt
2.3.2.4 Triển khai chương trình giáo dục STEM
a Dạy học các môn khoa học theo phương thức giáo dục STEM
Đây là hình thức tổ chức giáo dục STEM chủ yếu trong nhà trường Theo cách này, các bài học, hoạt động giáo dục STEM được triển khai ngay trong quá trình dạy học các môn học STEM theo tiếp cận liên môn Các chủ đề, bài học, hoạt động STEM bám sát chương trình của các môn học thành phần Hình thức giáo dục STEM này không làm phát sinh thêm thời gian học tập
Nhà trường chỉ đạo đối với các môn khoa học tự nhiên, tổ chức dạy học tối thiểu
01 chủ đề STEM đối với mỗi môn học, mỗi khối lớp Một số chủ đề STEM đã triển khai: Trung điểm đoạn thẳng; Thước chữ T; Bộ trụ thống kê; Khoác áo màu cho hoa; Hệ tuần hoàn máu ở người; Nến hand made; Xà phòng hand made; Chất chỉ thị màu tự nhiên; Pha nước rửa tay sát khuẩn; Sắp xếp đồ đạc hợp lí trong gia đình… (có hính ảnh thực nghiệm kèm theo)
b Tổ chức các hoạt động trải nghiệm STEM
Trong hoạt động trải nghiệm STEM, HS được khám phá các thí nghiệm, ứng dụng khoa học, kỹ thuật trong thực tiễn đời sống Qua đó, nhận biết được ý nghĩa của khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học đối với đời sống con người, nâng cao hứng thú học tập các môn học STEM Đây cũng là cách thức để thu hút sự quan tâm của xã hội tới giáo dục STEM
Tổ chức các câu lạc bộ: câu lạc bộ khoa học, câu lạc bộ STEM tái chế, câu lạc bộ STEM robot Các câu lạc bộ hoạt động hiệu quả, qua thời gian ngắn nhiều câu lạc
bộ đã phát huy tính tích cực, là sân chơi bổ ích cho học sinh Học sinh tham gia
“Ngày hội sách”, “Hội chờ xuân yếu thương”, “Tổ chức thi Rung chuông vàng”,
“Tham gia ngày hội STEM cấp tỉnh, cấp huyện” đạt nhiều kết quả đáng khích lệ
c Tổ chức hoạt động nghiên cứu khoa học, kĩ thuật
Tổ chức tốt hoạt động câu lạc bộ STEM cũng là tiền đề phát triển hoạt động sáng tạo khoa học kỹ thuật và triển khai các dự án nghiên cứu trong khuôn khổ cuộc thi khoa học kỹ thuật dành cho HS trung học Bên cạnh đó, tham gia câu lạc bộ STEM
Trang 4và nghiên cứu khoa học, kĩ thuật là cơ hội để HS thấy được sự phù hợp về NL, sở thích, giá trị của bản thân với nghề nghiệp thuộc lĩnh vực STEM
Thành lập các câu lạc bộ: “Câu lạc bộ khoa học”, “Câu lạc bộ Toán” hoạt động sôi nổi, thường xuyên và thu hút đông đảo học sinh tham gia Các câu lạc bộ sinh thường xuyên tổ chức các cuộc thi, các buổi giao lưu trong nội bộ trường cũng như giữa các trường tạo sân chơi lành mạnh cho học sinh Học sinh tạo ra nhiều sản phẩm STEM có ý nghĩa thiết thực với học tập và cuộc sống, tham gia các cuộc thi cấp huyện, cấp tỉnh đạt nhiều giải cao
Qua thời gian ngắn nhiều câu lạc bộ đã phát huy tính tích cực, là sân chơi bổ ích cho học sinh Trong đó hoạt động giáo dục STEM hiệu quả tại nhà trường đã được Đài phát thanh, truyền hình Nam Định về đưa tin, làm phóng sự truyền thông toàn tỉnh Giáo viên cốt cán STEM của nhà trường tham gia cùng liên minh STEM Việt Nam không chỉ tham gia tập huấn cho giáo viên trong huyện mà còn tham gia tập huấn cho giáo viên trong tỉnh (huyện Giao Thủy, thành phố Nam Định) và giáo viên các tỉnh bạn (tỉnh Thái Bình, tỉnh Hà Giang)
2.3 Đánh giá giải pháp:
2.3.1 Tính mới và tính sáng tạo
Sáng kiến kinh nghiệm có tính mới, triển khai thành công giáo dục STEM tại trường THCS Nguyễn Hiền từ quản lí, chỉ đạo chương trình giáo dục STEM đã tạo ra động lực thúc đẩy các hoạt động giáo dục toàn diện của nhà trường
2.3.2 Khả năng áp dụng
Nội dung sáng kiến là tài liệu phù hợp với các đơn vị trường học áp dụng chương trình giáo dục STEM
2.3.3 Hiệu quả:
Trường THCS Nguyễn Hiền là trường chất lượng cao của huyện Nam Trực có truyền thống “Dạy giỏi - Học tốt”, việc áp dụng chương trình giáo dục STEM, nhà trường luôn hoàn thành xuất sắc các chỉ tiêu, nhiệm vụ Đặc biệt năm học này, nhà trường đã đẩy mạnh các hoạt động giáo dục STEM, mặc dù là năm học đầu tiên triển khai nhưng dưới sự hướng dẫn của các thầy cô phụ trách, các em học sinh đã được tham gia vào các chương trình giáo dục STEM nâng cao chất lượng học tập, phát triển các năng lực nói chung, năng lực STEM nói riêng
Trường THCS Nguyễn Hiền, huyện Nam Trực trở thành một điểm sáng về triển khai giáo dục STEM
Trang 5VTV1 - Đài truyền hình Việt Nam làm phóng sự về hoạt động giáo dục STEM
tại trường THCS Nguyễn Hiền phát sóng trong số đặc biệt, chương trình “Sống mới”
Các em học sinh tự tin, thoải mái khi chia sẻ ý tưởng, kế hoạch của nhóm và tìm kiếm sự giúp đỡ từ thầy cô cũng như các chuyên gia, người lao động ngoài nhà trường Để thực hiện các dự án, các em cũng trải nghiệm ngay tại những địa điểm gần gũi, thân quen như vườn rau sạch, cánh đồng lúa, xưởng mộc…, hay những cơ
sở sản xuất ở địa phương
Tham gia áp dụng giáo dục STEM, ngoài việc xây dựng và triển khai các chủ đề tích hợp liên môn, tổ chức dạy STEM, thành lập các CLB STEM, sinh hoạt CLB lồng ghép với hoạt động STEM, trường THCS Nguyễn Hiền cũng tận dụng mọi nguồn lực và cơ hội như phối hợp với Câu lạc bộ STEM trường THPT chuyên
Lê Hồng Phong, Nam Định để tổ chức cho HS tham gia sáng tạo khoa học thú vị như Chế tạo và phóng tên lửa nước
Từ quản lí, chỉ đạo chương trình giáo dục STEM tại trường THCS Nguyễn Hiền, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định đã tạo ra động lực thúc đẩy các hoạt động giáo dục toàn diện của nhà trường
TÁC GIẢ SÁNG KIẾN