TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN KHOA TIN HỌC KINH TẾ ĐỀ ÁN CHUYÊN NGÀNH ĐỀ TÀI TIỀN “ẢO TRONG THẾ GIỚI THẬT Sinh viên Vũ Thị Ngọc Ánh MSV 11150492 GVHD Ths Trần Dũng Khánh Mục lục I Tổng quan về “tiền[.]
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
KHOA TIN HỌC KINH TẾ
Trang 2Mục lục
I Tổng quan về “tiền ảo” 3
1 Lịch sử phát triển 3
1.1 Lịch sử phát triển của tiền “ảo” 3
1.2 Lịch sử phát triển của Bitcoin 3
2 Công nghệ nền tảng 4
2.1 Blockchain 4
2.2 Ví điện tử 6
II Tiền “ảo” trong thực tế 7
1 Việc công nhận tiền điện tử trên thế giới 7
2 Thống kê sử dụng tiền điện tử trên thế giới 11
2.1 Giá trị của tiền 11
2.2 Thống kê sử dụng Bitcoin 16
3 Sự khác biệt của tiền “ảo” 18
4 Tác động của tiền “ảo” đến nền kinh tế 19
4.1 Các tác động tích cực lên nền kinh tế 19
4.2 Các tác động tiêu cực 20
III Kết luận 22
Trang 3Danh mục bảng biểu
1 Cách thức hoạt động của Blockchain 6
2 Tính hợp pháp của Bitcoin trên thế giới 8
3 Giá trị của Bitcoin qua các năm từ 2011 đến 2018 12
4 Giá trị Bitcoin trong năm 2018 14
5 Giá ETH trong khoảng thời gia từ 18/09/2018 đến 18/10/2018 15
6 Giá trị LTC từ ngày 12/10/2018 đến ngày 19/10/2018 15
7 Biểu đồ khối lượng giao dịch bitcoin theo ngày trong thời gian từ 19/09/2018 đến 17/10/2018 17
8 Tổng giá trị của chi phí giao dịch được trả cho miner (không bao gồm giá trị của Bitcoin) 18
Trang 4I T ng quan v “ti n o” ổ ề ề ả
Tiền điện tử (cryptocurrency) là loại tiền tệ kỹ thuật số được thiết kế để hoạt động nhưmột phương tiện trao đổi Nó sử dụng mật mã để bảo mật và xác minh các giao dịch cũngnhư kiểm soát việc tạo ra các đơn vị mới của một cryptocurrency cụ thể Đây là 1 loạitiền tệ khá mới mẻ mà chúng ta vẫn hay biết đến với cái tên là tiền “ảo”- 1 loại tiền đangdần có những tác động đáng kể đến thế giới thực
1 L ch s phát tri n ị ử ể
1.1 Lịch sử phát triển của tiền “ảo”
Cơ sở kỹ thuật của tiền điện tử có niên đại từ đầu những năm 1980, khi một nhà mật
mã người Mỹ tên David Chaum đã phát minh ra một thuật toán “blinding” Thuật toáncho phép trao đổi thông tin an toàn, không thay đổi giữa các bên, đặt nền móng cho việcchuyển tiền điện tử trong tương lai Điều này được gọi là "tiền mù” (blinded money) Vàocuối những năm 1980, sau khi chuyển đến Hà Lan, ông đã thành lập DigiCash, một công
ty vì lợi nhuận sản xuất các đơn vị tiền tệ dựa trên thuật toán mù Sau đó, Microsoft đãtiếp cận DigiCash để xây dựng một quan hệ đối tác có khả năng sinh lợi, cho phép ngườidùng Windows mua hàng bằng tiền tệ, nhưng hai công ty không thể đồng ý về điều khoản
và DigiCash chỉm nghỉm vào những năm 1990
Không lâu sau đó, một cộng sự của Chaum tên là Nick Szabo đã phát triển và pháthành một đồng tiền điện tử có tên là Bit Gold, điều đáng chú ý là nó đã sử dụng hệ thốngtương tự blockchain - nền tảng của các loại tiền điện tử hiện đại nhất Giống nhưDigiCash, Bit Gold không bao giờ đạt được lực kéo phổ biến và không còn được sử dụngnhư một phương tiện trao đổi
1.2 Lịch sử phát triển của Bitcoin
Bitcoin bắt đầu được Satoshi thiết kế từ 2007 khi ông tin rằng có thể thiết kế đượcmột hệ thống giao dịch mà các thành viên không cần tin tưởng nhau Tên miềnbitcoin.org được đăng ký vào ngày 18 tháng 8 năm 2008
Bitcoin lần đầu được nhắc đến vào ngày 31 tháng 10 năm 2008 trong một bài đăng
về giao thức thanh toán ngang hàng của nhân vật ẩn danh Satoshi Nakamoto
Đầu năm 2009, Nakamoto đã khai thác bitcoin đầu tiên, được gọi là "khốigenesis" Nhúng vào chương trình bitcoin đầu tiên là dòng chữ "The Times ngày
Trang 503/01/2009 Thủ tướng chuẩn bị tung ra gói cứu trợ thứ hai cho các ngân hàng" Dòng chữnày đề cập đến tiêu đề của 1 bài viết từ tờ báo The Times của Anh vào ngày hôm đó vàthường được xem là bằng chứng về ngày đầu tiên bitcoin được khai thác Những ngườikhác cũng tin rằng nó chỉ vào cơ sở hạ tầng tài chính đổ nát của thế giới hiện đại, và sựcần thiết cho một con đường mới tiến lên phía trước
Giao dịch Bitcoin đầu tiên được thực hiện khi Satoshi Nakamoto gửi 10 bitcoincho nhà mật mã học Hal Finney vào ngày 12 tháng 1 năm 2009, ngay khi phần mềmBitcoin được phát hành lần đầu
Vào tháng 5 năm 2010, một lập trình viên Florida tên Laszlo Hanyecz đã cung cấp10.000 bitcoin để đổi lấy pizza Một người Anh đã đưa Hanyecz một đề nghị và đặt hànghai chiếc pizza được chuyển đến từ cửa hàng pizza gần dinh thự của Hanyecz; người Anh
đó đã trả tiền cho pizza bằng thẻ tín dụng, và Hanyecz đã hoàn trả tiền mua với 10.000bitcoin Đây được cho là lần đầu tiên bitcoin được sử dụng để mua hàng, và ngày 22tháng 5 được tổ chức trong cộng đồng bitcoin như Bitcoin Pizza Day Điều làm cho giaodịch trở nên đáng nhớ hơn là giá trị đáng kinh ngạc mà các bitcoin dùng để mua hai chiếcpizza đó, hiện tại những bitcoin đó trị giá khoảng 66.000.000 đô la!
2 Công ngh n n t ng ệ ề ả
2.1 Blockchain
Blockchain là một loại nhật ký hoặc bảng tính chứa thông tin về giao dịch Mỗi giaodịch tạo ra một hash Một hash là một chuỗi các số và chữ cái Các sự kiện được nhậptheo thứ tự mà chúng xảy ra Giá trị của hash không chỉ phụ thuộc vào sự kiện hiện tại
mà còn phụ thuộc vào giá trị hash của sự kiện trước đó Ngay cả một thay đổi nhỏ trongmột sự kiện cũng tạo ra một hash hoàn toàn mới Các nút kiểm tra để đảm bảo một sự kiệnkhông bị thay đổi bằng cách kiểm tra giá trị hash Nếu một sự kiện được chấp thuận bởi
đa số các nút thì nó được viết thành một khối Mỗi khối đều đề cập đến khối trước đó vàcùng nhau tạo ra Blockchain Blockchain có hiệu quả khi nó được trải rộng trên nhiềumáy tính, mỗi máy tính có một bản sao của Blockchain
Cách thức hoạt động của Blockchain được mô tả cụ thể qua hình ảnh dưới đây
Trang 6Một ai đó yêu cầu giao dịch
Giao dịch được thể diễn trực
tuyến dưới dạng 1 khối
Khối truyền dữ liệu đến các bên trong mạng
Các bên trong mạng chấp nhận
giá trị giao dịch
Khối được thêm vào chuỗi, hồ sơ giao dịch ẩn danh và không thể bị
xóa bỏ Giao dịch hoàn thành
Error! No text of specified style in document 1 Cách thức hoạt động của Blockchain 1 Cách thức hoạt động của Blockchain
Trang 7ẩn danh và kiểm soát.
Ví máy tính để bàn cho phép người dùng tạo địa chỉ để gửi và nhận bitcoin vàcung cấp một nơi để lưu trữ khóa cá nhân để làm như vậy Điều này có thể được thựchiện bằng cách tải phần mềm xuống máy tính cá nhân
Ví điện thoại di động , được truy cập thông qua các ứng dụng, cho phép ngườidùng giao dịch khi đang di chuyển Ví điện thoại di động được thiết kế để chỉ sử dụngmột phần nhỏ của blockchain và dựa vào các nút khác trong mạng đó để truy cập thôngtin cần thiết còn lại
Ví cầm đồ , lưu trữ các khóa Bitcoin trên internet thông qua trang web của bên thứ
ba, cũng cho phép người dùng truy cập bitcoin của họ từ hầu hết mọi nơi Tuy nhiên, cónguy cơ tiềm ẩn liên quan đến việc giao phó cho người khác với thông tin đó
Dịch vụ ví tiền giấy Bitcoin cung cấp cho người dùng địa chỉ Bitcoin và hai mã
QR, một mã liên kết đến địa chỉ đó và một mã khác cung cấp khóa riêng cần thiết đểchuyển bitcoin được lưu trữ trên đó Suy nghĩ là điều này giúp loại bỏ lưu trữ kỹ thuật sốcủa khóa và, do đó, tiềm năng của một cuộc tấn công mạng
Ngoài ra còn có ví lưu trữ các khóa riêng trên các thiết bị vật lý, như các thanh USB,
ổ cứng gắn ngoài và ví phần cứng
Trang 8II Ti n “ o” trong th c t ề ả ự ế
1 Vi c công nh n ti n đi n t trên th gi i ệ ậ ề ệ ử ế ớ
Bitcoin cũng được công nhận về mặt pháp lí tại nhiều quốc gia trên thế giới
1 Tính hợp pháp của Bitcoin trên thế giới
ro đối với Bitcoin, vì một số nước chưa quyết định này cuối cùng có thể hoặc củng cốhoặc đặt ra giới hạn về tiền điện tử
Trang 9MÀU XANH – SỰ ỦNG HỘ
Nhìn chung, sẽ có những mức độ khác nhau trong sự ủng hộ của từng nước Nên hiểuchung rằng sự ủng hộ ở đây là không có bất cứ sự ngăn cấm nào từ việc đào Bitcoin chođến sử dụng Bitcoin như phương thức thanh toán Tuy nhiên, chính phủ của những nướcnày hiện vẫn xem xét điều chỉnh hoặc củng cố luật và quy định về Bitcoin để phù hợphơn với bối cảnh nền kinh tế thị trường nói chung
Nước đầu tiên hoàn toàn chấp nhận Bitcoin đó là Nhật Bản Bắt đầu từ ngày 1/4/2017,Bitcoin được coi là tài sản và là một phương thức thanh toán hợp pháp, được quản lý bởi
Cơ quan Dịch vụ Tài Chính Nhật Bản (JFSA) Một số tổ chức lớn tại đây đã công nhậnBitcoin như một loại tiền tệ Các luật trong việc giao dịch tại ngân hàng vẫn chưa thayđổi, nhưng chúng cũng đang được xem xét để làm cho Bitcoin thậm chí còn có thể sửdụng được trong đời sống hằng ngày
Vào tháng 10 năm 2015, Toà án Tư pháp của Liên minh Châu Âu đã phán quyết rằng
“Việc trao đổi các loại tiền tệ truyền thống cho các đơn vị tiền tệ ảo” bitcoin “được miễnthuế GTGT” và rằng “các quốc gia thành viên phải miễn làcác giao dịch liên quan đến
‘đồng tiền , tiền giấy và tiền xu được sử dụng như là hợp pháp”, làm cho bitcoin một loạitiền tệ như trái ngược với một hàng hóa Theo các thẩm phán, không nên tính thuế vìbitcoin nên được coi như một phương tiện thanh toán
Mặc dù không chính thức hợp pháp tại Mỹ, CFTC đã phân loại tiền điền tử như mộtmặt hàng trong khi Bộ Tài Chính Mỹ coi đây là một doanh nghiệp dịch vụ tiền tệ (MSB).Chính phủ Mỹ đã cởi mở và tích cực hơn về Bitcoin so với nhiều quốc gia khác Dùkhông một nhà quản lý tài chính nào coi nó như một loại tiền tệ, Bitcoin vẫn được báocáo trong các bản khai thuế Mạng lưới Khống chế Tội phạm Tài chính của Mỹ(Financial Crimes Enforcement Network) đã và đang nghiên cứu về Bitcoin trong mộtthời gian ngắn Hơn nữa, Bitcoin cũng đã có mặt trên thị trường tài chính phái sinh củaMỹ
Việt Nam, chưa có bất kỳ quy định hay khung pháp lý nào để quản lý việc giao dịchBitcoin từ phía Chính phủ Ngoài ra, Bộ Công Thương hiện tại vẫn chưa công nhậnBitcoin là hàng hoá hay dịch vụ Đồng thời phủ nhận thẩm quyền của mình đối vớiBitcoin Việc này cũng đồng thời bãi bỏ cơ sở để thu thuế Bitcoin vì không thể đưa đượcBitcoin vào danh mục hàng hóa hay dịch vụ để thu thuế Như vậy, việc giao dịch, sở hữu,đào Bitcoin tại Việt Nam không phải là vi phạm pháp luật Mà là chưa được điều chỉnh.Thực tế, “chưa điều chỉnh” là dạng hợp pháp tốt nhất cho doanh nghiệp Việc “thanh
Trang 10toán” sử dụng Bitcoin cũng không vi phạm pháp luật Bởi không công nhận Bitcoin làphương tiện thanh toán Đồng nghĩa với trao đổi giữa hàng hóa và Bitcoin không phải làthanh toán Hiện tại, ở Việt Nam có 2 sàn giao dịch Bitcoin được đăng ký chính thứcdưới danh nghĩa doanh nghiệp Nó đã hoạt động từ tháng 3/2014 và vẫn không hề bị hạnchế về giao dịch Bitcoin.
MÀU CAM – TRUNG LẬP VÀ ÍT HẠN CHẾ
Màu cam biểu thị cho những thị trường trung lập, đa dạng từ việc không cấm, không
có sự hợp pháp chính thức, không công nhận đến việc không có bất kỳ hạn chế nghiệmtrọng nào đối với việc sử dụng Bitcoin và tiền điện tử nói chung
Chính phủ Ấn Độ cho biết họ không công nhận Bitcoin và không cho phép người dânnước này sử dụng Bitcoin như một hình thức thanh toán nhằm hạn chế những hoạt độnggiao dịch tài chính trái phép Đồng thời Ngân hàng Trung Uơng của Ấn Độ mới đây cũngthông báo rằng việc các tổ chức tài chính và ngân hàng mua bán tiền điện tử sẽ bị coi làtrái pháp luật Bên cạnh đó, các chuyên gia nói rằng các nhà đầu tư ở Ấn Độ về mặt kỹthuật vẫn có thể nắm giữ Bitcoin và các loại tiền điện tử khác, có thể giao dịch bằng tiềnmặt hoặc thông qua một tài khoản ngân hàng ở nước ngoài
Việt Nam, chưa có bất kỳ quy định hay khung pháp lý nào để quản lý việc giao dịchBitcoin từ phía Chính phủ Ngoài ra, Bộ Công Thương hiện tại vẫn chưa công nhậnBitcoin là hàng hoá hay dịch vụ Đồng thời phủ nhận thẩm quyền của mình đối vớiBitcoin Việc này cũng đồng thời bãi bỏ cơ sở để thu thuế Bitcoin vì không thể đưa đượcBitcoin vào danh mục hàng hóa hay dịch vụ để thu thuế Như vậy, việc giao dịch, sở hữu,đào Bitcoin tại Việt Nam không phải là vi phạm pháp luật Mà là chưa được điều chỉnh.Thực tế, “chưa điều chỉnh” là dạng hợp pháp tốt nhất cho doanh nghiệp Việc “thanhtoán” sử dụng Bitcoin cũng không vi phạm pháp luật Bởi không công nhận Bitcoin làphương tiện thanh toán Đồng nghĩa với trao đổi giữa hàng hóa và Bitcoin không phải làthanh toán Hiện tại, ở Việt Nam có 2 sàn giao dịch Bitcoin được đăng ký chính thứcdưới danh nghĩa doanh nghiệp Nó đã hoạt động từ tháng 3/2014 và vẫn không hề bị hạnchế về giao dịch Bitcoin
MÀU HỒNG NHẠT – NHIỀU SỰ HẠN CHẾ
Các quốc gia có màu hồng nhạt có nhiều luật lệ được đưa ra nhằm quản lý, kiểm soát
và làm gián đoạn sự phát triển của tiền điện tử
Trang 11Trung Quốc đã và đang thực hiện các hoạt động ngày càng gia tăng để hạn chế tiềnđiện tử Bắt đầu bằng cách không chấp nhận các ICO, Trung Quốc đã ra lệnh đóng băngcác tài khoản ngân hàng liên quan đến việc trao đổi, khởi động các thợ mỏ bitcoin vàthiết lập lệnh cấm truy cập internet và di động trên toàn quốc cho tất cả mọi thứ liên quanđến giao dịch tiền điện tử Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa cho đến nay là quốc gia điềuchỉnh tiền điện tử nghiêm ngặt nhất từ sau năm 2017, khi mà các thợ mỏ bitcoin TrungQuốc chiếm hơn 50% dân số khai thác trên toàn thế giới và việc chấp nhận tiền điện tử ởTrung Quốc tăng ở mức cao hơn bất kỳ quốc gia nào khác.
MÀU HỒNG ĐẬM – SỰ TỪ CHỐI
Những quốc gia có màu hồng đậm là những quốc gia hoàn toàn dị nghị với loại tiền tệnày 7 quốc gia này đó là Algeria, Bolivia, Ecuador, Bangladesh, Nepal, Macedonia vàNga Trong đó, Nga hiện tại là quốc gia lớn nhất gần đây chính thức xem Bitcoin là loạitiền điện tử bất hợp pháp
Trang 122 Th ng kê s d ng ti n đi n t trên th gi i ố ử ụ ề ệ ử ế ớ
2.1 Giá trị của tiền
2.1.1 Bitcoin
2 Giá trị của Bitcoin qua các năm từ 2011 đến 2018
Bitcoin ra đời vào năm 2009 và được xem là bước ngoặc lớn vượt bậc trong cuộc cáchmạng tiền ảo của thế giới Tại thời điểm nay, Bitcoin được xem là một ''chiến binh'' mớinên vẫn chưa được quan tâm nhiều dẫn đến giá thành rất rẻ
Năm 2010, Bitcoin lần đầu tiên được chính thức giao dịch công khai (1000 BTC = $3USD)
Tháng 6 năm 2011, sau khi Bitcoin được lan truyền mạnh mẽ thì giá của nó đã vượtmức $206 TRIỆU USD Sau đó, Mt Gox - Một sàn giao dịch lớn tại thời điểm này đã để
lộ thông tin khách hàng và một người dùng đã bị hacker chiếm dụng tài khoản khiếnBitcoin rớt giá xuống từ $17.51 chỉ còn $0.01 Sau sự kiện này, sàn giao dịch bị đình trệtrong bảy ngày khiến giá Bitcoin cũng biến động theo
Sau sự kiện hacker xâm nhập năm 2011, BTC đã rất chật vật trong 1 năm để vực dậylòng tin từ khách hàng Với sự vùng dậy mạnh mẽ này Bitcoin đã dần lấy lại vị thế và kéotheo sự tăng trưởng về tỷ giá trong năm 2012
Bitcoin vào năm 2013 là một sự bùng nổ mạnh mẽ với tương lai rất hứa hẹn
Trang 13- Đầu tháng 4 năm 2013: $100/1 vào rơi vào khoảng BTC$200/1 BTC ngay tạitháng 9 cùng năm
- Sau đó, vào tháng 11 năm 2013: Hãng hàng không Virgin Galactic công bố rằngbạn có thể đặt vé DU LỊCH KHÔNG GIAN bằng Bitcoin Chính sự kiện này đãgiúp Bitcoin vượt mốc $1000 USD, thậm chí có thời điểm đạt ngang giá vàng
$1,240 / ounce Có thể đối chiếu và thấy 1BTC bây giờ đáng giá hơn gấp 300,000lần thời điểm khi nó lần đầu tiên được giao dịch vào năm 2010
- Cuối năm 2013 Ngân Hàng Nhân Dân Trung Hoa đưa ra công bố KHÔNG CHOPHÉP các ngân hàng có dính líu tới Bitcoin.Ngay lập tức giá của bitcoin rớt xuốngcòn $600, và sau đó cũng đã hồi phục lại mức giá $900-$1000
Năm 2014, BTC rớt giá thảm hại Bitcoin bốc hơi đến 56% giá trị mà nó có trước đó.Vào thời điểm này Bitcoin có tỷ giá hiện tại chỉ ở mức 326 USD để đổi 1 Bitcoin Với sựtuột dốc không phanh này, sự hồi sinh dành cho BTC là rất khó khăn
BTC đã tăng vượt bậc chỉ một năm sau đó, tức là vào năm 2015 Cuối năm 2014, đầu
2015, BTC xác nhập kỷ lục khoảng 1.150 USD/Bitcoin Tuy nhiên con số này ngay lậptức giảm dưới mức 200 USD/Bitcoin chỉ vài ngày sau đó Vào đầu tháng 10, giá Bitcoincòn dưới 240 USD, và chỉ trong vòng một tháng, giá tiền ảo này đã tăng khoảng 70% lênmức hiện tại
Năm 2016 được xem là một năm thành công của BTC khi con số tăng là vô cùng đáng
kể Theo nhận định và thống kê từ các chuyên gia tài chính, trong năm 2016, đồng tiềnBitcoin có mức tăng giá lên tới 126% đã bỏ xa đồng Real Brazil, đồng tiền có mức tănggiá mạnh thứ hai (21%) Chưa dừng lại ở đó, trong ba tháng cuối năm 2016, biến độnggiá của đồng tiền Bitcoin tính theo USD tương đương với mức biến động của đồng Yen,Bảng Anh và Euro rất ổn định Tuy nhiên, đây vẫn được xem là đồng tiền tiềm ẩn khánhiều rủi ro
Năm 2017, Bitcoin lần lượt xô đẩy mọi kỷ lục trước đó khi vượt ngưỡng 2.000 USD,tăng 700.000 lần so với lần đầu giao dịch vào năm 2010 Vào tháng 5 năm 2017, trongdiễn biến gần nhất về tỷ giá BTC lúc bấy giờ, Bitcoin đã có lúc giao dịch ở mức cao nhấttrong lịch sử với 2.092,46 USD, tương đương hơn 47,4 triệu VND đổi 1 Bitcoin Bitcoinchiếm hơn 50% giá trị tất cả “tài sản tiền ảo” Thị trường tiền ảo đạt mức giao dịch 5 tỷUSD mỗi ngày cho khoảng 1.100 tiền ảo và mã token