Skkn hóa học thpt (13)

Kết nối không ổn định, rớt mạng giữa chừng, không thể truy cập được vào phòng học, không có nơi gửi bài lên để chấm bài, theo dõi tiến độ học tập… Để giải quyết các vấn đề trên cùng với

I ĐIỀU KIỆN HOÀN CẢNH TẠO RA SÁNG KIẾN

Hiện nay, thế giới và Việt Nam đang chứng kiến những sự thay đổi vượt bậc trong thời đại công nghệ số của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư (Cách mạng công nghiệp 4.0) và tầm ảnh hưởng sâu rộng của khoa học công nghệ đến đời sống con người Sự phát triển này đã và đang tác động toàn diện và sâu sắc đến tất cả các lĩnh vực của đời sống kinh tế, xã hội nói chung và nền giáo dục nói riêng Trong những năm gần đây, Việt Nam đang thực hiện công cuộc đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục

Nếu như trước đây, trong giáo dục truyền thống, giáo viên chỉ cung cấp, truyền dạy thông tin tri thức thì ngày nay, học sinh là trung tâm, chủ động chiếm lĩnh tri thức Cùng với sự phát triển vượt bậc của khoa học công nghệ và sự bùng nổ thông tin, học sinh được tiếp cận một lượng tri thức phong phú từ nhiều nguồn khác nhau, từ đó nảy sinh ở các em nhu cầu nhận thức khám phá thế giới xung quanh Vì vậy việc dạy học không thể cung cấp cho học sinh tất cả tri thức các em mong muốn mà chỉ có thể vạch ra con đường, cách thức khám phá, chiếm lĩnh tri thức ấy Việc dạy cho các em phương pháp học tập, giúp các em phát triển năng lực sáng tạo, tự chủ, tự học đóng một vai trò rất quan trọng! Tuy nhiên, để làm được điều này thì không dễ dàng một chút nào Một trong những giải pháp được đánh giá cao nhất là ứng dụng công nghệ vào giáo dục với e-Learning Giáo dục trực tuyến, vì vậy, trở thành một xu thế của giáo dục đào tạo

Từ những lí do trên tôi chọn đề tài: Phát triển năng lực tự học của

học sinh thông qua bài giảng điện tử e-Learning môn Hóa học

II MÔ TẢ GIẢI PHÁP

1 Mô tả giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến

Hiện nay, học sinh trung học phổ thông còn nhiều vướng mắc, khó khăn khi học tập, chưa thực sự dành nhiều thời gian cho việc tự học, chưa xây dựng và rèn luyện kĩ năng tự học hợp lí Mặt khác, do nhiều nguyên nhân nên giáo viên chỉ lo thực hiện chức năng giảng dạy của mình mà ít quan tâm đến rèn luyện

kĩ năng toàn diện cho học sinh trong đó có kĩ năng tự học

Bản thân tôi trong quá trình giảng dạy bộ môn Hóa THPT đã sử dụng các phương pháp dạy học truyền thống, kết hợp một số phương pháp, kĩ thuật dạy

học tích cực, sử dụng các phương tiện công nghệ thông tin, chủ yếu là Powerpoint,

sử dụng các video minh họa… để tăng tính trực quan, kích thích tư duy học sinh Tuy nhiên, học sinh mới chỉ dừng lại ở quan sát và ghi chép Trong các giờ học, giáo viên vẫn đóng vai trò là người truyền thụ kiến thức, là trung tâm của quá trình dạy học; học sinh chủ yếu lắng nghe, tiếp thu các kiến thức một cách thụ động được quy định sẵn, ít được thể hiện các năng lực của bản thân Theo ông Đinh Tuấn Long - Giám đốc Trung tâm Công nghệ và học liệu trường Đại học Mở Hà Nội chia sẻ: "Lớp học cách đây khoảng 50 năm, thầy dạy trò chép Cách đây khoảng 20 năm, thầy viết lên bảng, trò chép Các lớp học bây giờ, thầy chiếu slide,

và trò ở dưới cũng chép Có nghĩa là chúng ta thấy rằng bản chất của giáo dục nếu như so sánh với các sự thay đổi khác thì thực ra đang đi chậm hơn so với các ngành khác" Do đó giáo dục bắt buộc phải thay đổi, cần cập nhật nhanh chóng các thay đổi mới và thích nghi với các thay đổi đó

Đặc biệt sự xuất hiện của đại dịch COVID có thể xem như một tai nạn toàn cầu và kéo dài đến tận bây giờ Để việc học vẫn được tiếp tục diễn ra với ít sự gián đoạn nhất có thể, các trường học toàn cầu đã chuyển sang hình thức học online thông qua các công cụ như Meet, Zoom… Tuy nhiên, sau một thời gian triển khai trong thực tế, chúng ta cũng có thể nhận thấy rằng đã có những khó khăn xuất hiện Kết nối không ổn định, rớt mạng giữa chừng, không thể truy cập được vào phòng học, không có nơi gửi bài lên để chấm bài, theo dõi tiến độ học tập… Để giải quyết các vấn đề trên cùng với định hướng phát triển năng lực tự học cho học sinh thì bài giảng e-Learning là một giải pháp hiệu quả! Bài giảng e-Learning giúp học sinh có thể học mọi lúc, mọi nơi cùng với kho tư liệu sinh động, hiệu quả giúp học sinh yêu thích, hứng thú trong học tập

2 Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến

2.1 Bài giảng E-Learning

2.1.1 E-Learning là gì?

E-Learning (Electronic Learning) là một thuật ngữ dùng để mô tả việc học

tập, đào tạo dựa trên công nghệ thông tin và truyền thông, đặc biệt là công nghệ thông tin

Hiện nay, theo các quan điểm và dưới các hình thức khác nhau có rất nhiều

cách hiểu về e-Learning Sau đây là một số định nghĩa e-Learning đặc trưng nhất : + E-Learning là sử dụng các công nghệ Web và Internet trong học tập

2.1.2 Bài giảng e-Learning là gì?

Theo Bộ GD-ĐT Việt Nam thì: “Bài giảng e-Learning được tạo ra từ các công cụ tạo bài giảng, có khả năng tích hợp đa phương tiện truyền thông

(multimedia) gồm phim (video), hình ảnh, đồ hoạ, hoạt hình, âm thanh, tiếng

nói…), tuân thủ một trong các chuẩn SCORM, AICC” Cần phân biệt “Bài giảng điện tử e-Learning” với “giáo án”, “bản trình chiếu” và “bài giảng điện tử”:

+ Giáo án là kế hoạch giảng dạy một bài học Đó là bản kế hoạch dạy học

có thể được viết tay hay soạn bằng phần mềm soạn thảo văn bản như MSWord, Open Office…, trong đó mô tả rõ các hoạt động dạy và học cần chuẩn bị và thực hiện trong một bài giảng

+ Bài giảng điện tử là bài giảng được thể hiện qua các phương tiện công nghệ thông tin (phần mềm, phần cứng)

Phương tiện công nghệ thông tin thường gồm nhiều thành phần trong đó có phần mềm trình chiếu như MS Powerpoint Đây là dạng phổ biến nhất hiện nay song mọi người hay nhầm lẫn gọi đây là giáo án điện tử Vì vậy việc sử dụng

Powerpoint soạn bài có thể gọi là bản trình chiếu

2.1.3 Những ưu điểm của bài giảng e-Learning

a Đối với người dạy

• Nâng cao chất lượng giảng dạy: Nhờ sự hỗ trợ của công nghệ, những câu

từ kiến thức khô khan nay được thiết kế và sắp xếp logic qua hình ảnh, video, biểu đồ nhằm tăng tính sinh động Từ đó giáo viên có thể dễ dàng truyền tải bài giảng đến học sinh, thu hút được đông đảo học sinh hơn và tăng uy tín đào tạo

• Sắp xếp, theo dõi lộ trình dạy và học hiệu quả: Các bài giảng được thiết

kế khoa học và có một lộ trình rõ ràng Điều này giúp người dạy chủ động sắp xếp và quản lý việc dạy học trực tuyến cũng như theo dõi tiến độ học tập của người học, tránh việc triển khai thiếu hoặc thừa nội dung đào tạo

• Dễ dàng lưu trữ, tái tối ưu hóa nội dung: Sử dụng lộ trình giảng dạy

e-learning giúp người dạy không cần mất công sử dụng tới giấy bút, các thiết

bị in ấn và lưu trữ dữ liệu cồng kềnh Đặc biệt cấu trúc bài giảng có thể chỉnh sửa, tối ưu hóa và được tái sử dụng lâu dài

b Đối với người học

• Có tính linh hoạt: Người học có thể học mọi lúc, mọi nơi miễn là có kết nối

Internet hoặc các phương tiện truyền thông khác Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay, dịch Covid-19 vẫn còn diễn biến phức tạp, nhiều học sinh vẫn phải nghỉ cách ly tại nhà, bài giảng e-Learning có thể giúp học sinh học tập tại nhà hiệu quả

• Tính hấp dẫn: Với sự hỗ trợ của công nghệ Multimedia, những bài giảng

tích hợp text, hình ảnh minh hoạ, âm thanh tăng thêm tính hấp dẫn của bài học Người học giờ đây không chỉ còn nghe giảng mà còn được xem những

ví dụ minh hoạ trực quan, có thể tiến hành tương tác với bài học nên khả năng tiếp thu kiến thức tăng lên

• Dễ tiếp cận và truy nhập ngẫu nhiên

• Tài liệu học tập phong phú, luôn được cập nhật

• Góp phần rèn luyện kĩ năng và thái độ học tập của người học

2.1.4 Thực trạng dạy học e-Learning trên thế giới và ở Việt Nam

a Trên thế giới

Mô hình giáo dục trực tuyến (Online learning hay E-Learning) xuất hiện đầu tiên trên thế giới tại Mỹ vào năm 1999, mở ra một môi trường học tập mới giúp

người học có thể tương tác thông qua Internet trên các phương tiện truyền thông điện

tử Tuy nhiên, phải đến năm 2010, khi các ứng dụng trên nền tảng di động và mạng

xã hội (Facebook, Google Plus, Instagram ) phát triển, mang lại khả năng tương tác mọi lúc, mọi nơi cho người dùng thì xu thế E-Learning mới thực sự lan tỏa trên toàn cầu Đến nay, E-Learning đã ghi tên mình vào bản đồ các ngành công nghiệp

chức vào năm 2018 ở Việt Nam cho biết: Năm 2016, doanh thu lĩnh vực E-Learning trên toàn thế giới đạt con số khá ấn tượng là 51,5 tỷ USD Sang năm 2017, thị trường giáo dục trực tuyến toàn cầu có bước phát triển nhảy vọt, đạt hơn 100 tỉ USD (kết quả nghiên cứu của Công ty khảo sát thị trường Global Industry Analysts)

E-Learning hoạt động sôi động nhất tại Mỹ, quốc gia có nền giáo dục

hàng đầu thế giới Theo thống kê của Cyber Universities năm 2018, có hơn 80% trường đại học nước này sử dụng phương thức đào tạo E-Learning Tham gia thị trường giáo dục trực tuyến của Mỹ còn có nhiều doanh nghiệp cung cấp dịch vụ MOOC (Massive Online Open Coures - các khóa học trực tuyến quy mô lớn) nổi tiếng nhất, có thể được kể tên như Coursera, edX và Udacity… E-Learning còn được coi như là một kênh đào tạo nhân viên hiệu quả khi có tới 77% công ty ở Mỹ đưa các khóa học E-Learning vào chương trình đào tạo, bồi dưỡng nhân viên của mình

Bên cạnh Mỹ, Châu Á cũng là một thị trường cung cấp dịch vụ E-Learning khá

“nhộn nhịp” Theo tờ University World News, tổng doanh thu đạt được trong lĩnh vực E-Learning năm 2018 của khu vực này là khoảng 12,1 tỷ USD, trong đó Ấn Độ

và Trung Quốc là hai quốc gia dẫn đầu, chiếm tới 70% vốn đầu tư mạo hiểm và 30% tổng số người dùng giáo dục trực tuyến toàn thế giới

Tại thị trường Trung Quốc, năm 2018, doanh thu của lĩnh vực E-Learning lên tới 5,2

tỷ USD Mặc dù nền kinh tế nước bạn láng giềng có dấu hiệu suy giảm từ cuối năm

2018 đến nay do chịu ảnh hưởng từ cuộc chiến tranh thương mại Mỹ - Trung, song giới kinh tế nhận định E-Learning vẫn rất phát triển, dường như để bù đắp cho sự thu hẹp của một số ngành sản xuất trong nước

Tuy không đạt được doanh thu lớn như Trung Quốc song Ấn Độ cũng là quốc gia có E-Learning phát triển với doanh thu 0,7 tỷ USD trong năm 2018 Nổi bật trên thị trường E-Learning Ấn Độ là BYJU (một đơn vị khởi nghiệp cung cấp ứng dụng học trực tuyến cho đối tượng học sinh K-12) nhờ những ứng dụng học trực tuyến hấp dẫn đối với người dân nước này và nhiều quốc gia khác Theo báo cáo của Tổ chức tài chính thế giới (IFC) năm 2018, tính từ thời điểm ra mắt tháng 10/2015 đến năm

2018, ứng dụng học trực tuyến của BYJU đã phủ đến hơn 1.700 thành phố tại Ấn Độ

và các quốc gia tại Trung Đông với hơn 15 triệu lượt tải ứng dụng và gần 1 triệu người dùng trả phí hàng năm Tính đến 3/2018, doanh thu của BYJU đã chạm mốc

85 triệu USD và thu hút hơn 245 triệu USD đầu tư kể từ năm 2016

b Ở Việt Nam

Việt Nam được đánh giá là bắt kịp nhanh xu hướng thế giới bởi ở thời điểm năm 2010, khi E-Learning bắt đầu trở thành một xu thế toàn cầu và lan tỏa ra nhiều quốc gia trên thế giới thì ngay sau đó những doanh nghiệp trong nước cũng có những bước đi khai phá đầu tiên, cho ra mắt một loạt các trang web học trực tuyến như Violet.vn, Hocmai.vn, Topica, Onluyen.vn, Speakup.vn, Mathplay…

Đến nay, E-Learning đã trở thành một mô hình học tập thu hút lượng lớn người sử dụng, đặc biệt là tại các thành phố lớn như Hà Nội và Hồ Chí Minh với độ phủ đối tượng khá rộng, từ học sinh các cấp, sinh viên tới người đi làm Hoạt động giáo dục trực tuyến tại Việt Nam cung cấp chủ yếu các nhóm dịch vụ là: Các khóa học ngoại ngữ; Các chương trình ôn thi/bài giảng kiến thức phổ thông (cấp 2, cấp 3) và khóa học kỹ năng Nội dung các bài giảng E-Learning khá phong phú, được thiết kế tích hợp dưới nhiều hình thức thể hiện khác nhau như video, clip, hiệu ứng âm thanh, hình ảnh minh họa sinh động… nhưng vẫn đảm bảo sự tương tác với giáo viên Riêng với chương trình dành cho học sinh phổ thông các cấp, nhiều trang học trực tuyến cung cấp hệ thống dữ liệu hàng nghìn bài giảng được thiết kế bám sát chương

trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo

Trong giai đoạn tới, chủ trương của Bộ GD&ĐT là tích cực triển khai các hoạt động xây dựng một xã hội học tập, mà ở đó mọi công dân (từ học sinh phổ thông, sinh viên, các tầng lớp người lao động, ) đều có cơ hội được học tập, hướng tới việc: học bất kỳ thứ gì (any things), bất kỳ lúc nào (any time), bất kỳ nơi đâu (any where) và học tập suốt đời (life long learning) Điều này cho thấy cùng với xu hướng chung của thế giới, E-learning đã trở thành xu hướng tất yếu của giáo dục tại Việt Nam, trở thành một phương thức đào tạo tiên tiến được nhiều trường đại học áp dụng nhằm nâng cao chất lượng đào tạo Với mạng lưới Internet ngày càng phát triển và tốc độ truy cập có thể chấp nhận được, E-learning đã làm thay đổi mạnh mẽ quá trình tự học do khả năng cá nhân hóa cũng như đáp ứng hiệu quả các hoạt động học tập của người học, trở thành mối quan tâm nghiên cứu và được đưa vào triển khai trong nhiều trường đại học ở Việt Nam với các phạm vi, mức độ khác nhau Tuy nhiên, so với các nước trên thế giới, E-learning ở ViệtNam

mới chỉ ở giai đoạn đầu và còn rất nhiều việc phải làm để có thể tiến kịp các nước

c Tại các trường THPT

Nhằm hưởng ứng phong trào học tập suốt đời và xây dựng và kho học liệu

số của ngành Giáo dục, hướng tới mục tiêu chuyển đổi số trong lĩnh vực giáo dục

và đào tạo, thích ứng với việc dạy và học trực tuyến, từ xa do tác động của dịch bệnh, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) phối hợp với Hệ tri thức Việt số hóa

(itrithuc) và Công đoàn Giáo dục Việt Nam đã tổ chức cuộc thi “Thiết kế bài

giảng điện tử” Cuộc thi “Thiết kế bài giảng điện tử” lần thứ nhất được tổ chức

vào năm 2016, và đến năm 2021 là lần thứ hai Những bài giảng e-Learning nộp dự thi được lọt vào vòng chung khảo sẽ được đăng trên website chính thức

https://igiaoduc.vn/hoc-lieu-so/ để học sinh và giáo viên tham khảo sử dụng Tuy nhiên, chủ yếu là giáo viên tham khảo để thiết kế bài giảng dự thi, còn HS thì hầu như không biết và không quan tâm vì nhiều lý do, một phần số lượng bài giảng e-Learning chưa nhiều, chưa trải đều các môn học mà chỉ tập trung chủ yếu vào các chủ đề dự thi

Trước thực trạng nêu trên và nhằm góp một phần vào việc triển khai dạy học e-Learning đại trà, giúp các em học sinh có thêm cơ hội học tập, rèn luyện nâng cao kiến thức, kỹ năng tự học khi không đến lớp, đồng thời cũng để chia sẻ đến các đồng nghiệp một vài kinh nghiệm trong việc thiết kế bài giảng e-Learning,

tôi thực hiện đề tài “Phát triển năng lực tự học của học sinh thông qua bài giảng

điện tử e-Learning môn Hóa học” này

2.2 Thiết kế bài giảng e-Learning

2.2.1 Quy trình thiết kế bài giảng e-Learning

Bước 1: Xác định mục tiêu và kiến thức cho bài giảng

Bước đầu tiên của quy trình chính là xác định được mục tiêu dạy học Tùy thuộc vào từng đối tượng người học khác nhau mà bài giảng khi được xây dựng cần hướng tới kiến thức gì, có yêu cầu cụ thể ra sao Xác định được rõ ràng giúp quá trình thiết kế bài giảng E-learning được thực hiện tốt, có được độ chính xác cao

Bước 2: Xây dựng tư liệu cho từng bài giảng

Để xây dựng kho tư liệu cho bài giảnge-Learning, ta có thể tham khảo thêm

từ nguồn internet, phần mềm dạy học hoặc có thể là những tư liệu mà ta tự tạo ra, các tư liệu này cần phải đảm bảo chất lượng, nội dung và tính logic cao Việc thu thập đầy đủ, chi tiết dữ liệu và sắp xếp chúng thành một thư viện, cây thư mục sẽ giúp cho ta thực hiện tốt và thuận lợi hơn trong quá trình xây dựng bài giảng e-Learning

Bước 3: Xây dựng kịch bản giảng dạy để thiết kế bài giảng E-learning phù hợp

Tuân thủ theo nguyên tắc sư phạm là điều cần chú ý khi xây dựng kịch bản cho bài giảng Cung cấp đầy đủ kiến thức cơ bản, đảm bảo được mục tiêu giảng

dạy từ kiến thức cho tới kĩ năng Không chỉ vậy, tuân thủ các bước của nhiệm vụ dạy học từ xây dựng từng bước, xây dựng tương tác giữa giáo viên và học sinh, cũng như xây dựng hệ thống câu hỏi, tiến hành lắp ghép các bước,tất cả tạo nên quá trình dạy học hoàn chỉnh, logic Cần chú ý mối liên hệ hữu cơ về nội dung giữa các Slide nội dung bài giảng, phối hợp có hiệu quả giữ các kênh thông tin Nếu không, bài giảng có thể trở thành một tập các Slite chữ và Slite hình ảnh hơn

là một bài soạn

Ta nên phân đoạn, chia phần kiến thức thích hợp, sau mỗi phần, đoạn nên có câu hỏi tương tác để khắc sâu từng phần cũng như kiểm tra khả năng hiểu bài của học sinh; cuối bài nên có một vài câu hỏi tương tác có nội dung xuyên suốt bài giảng để học sinh hình dung nôi dung bài học một cách tổng thể.Tránh tình trạng cuối bài mới kiểm tra kiến thức, như vậy học sinh sẽ phải trả lời nhiều câu hỏi một lúc dẫn đến nhàm chán và không nhớ hết nội dung

Bước 4: Lựa chọn phần mềm và số hóa bài giảng

Ở bước này, chúng ta sẽ lựa chọn phần mềm hỗ trợ, công cụ để thiết kế bài giảng E-learning phù hợp nhất Hiện nay, có rất nhiều phần mềm hỗ trợ khác nhau,

ta có thể lựa chọn PowerPoint, Adobe Presenter, iSpring, Trong đó iSpring có hỗ trợ tích hợp PowerPoint được đánh giá cao, được sử dụng phổ biến với khả năng thân thiện với giáo viên hơn cả

Việc tiến hành số hóa bài giảng từ quay video, biên tập, ghi âm, hoặc chỉnh sửa video, file âm thanh,… nhờ vào hỗ trợ từ một phần mềm thích hợp được đảm bảo tốt Số hóa và đồng bộ bài giảng điện tử được thực hiện tốt, từ đó giúp quá trình giảng dạy đạt được kết quả cao hơn như yêu cầu

Bước 5: Chạy thử, hoàn thiện và đóng gói bài giảng

Sau khi thiết kế xong, phải tiến hành chạy thử chương trình bài giảng, kiểm tra các sai sót nếu có, như các liên kết để tiến hành sửa chữa và hoàn thiện Khi chạy thử, GV phải đóng vai trò như một người học đang tham gia bài giảng

Sau khi hoàn tất bài giảng, cần tiến hành xuất bản (publish) bài giảng thành

những định dạng phù hợp với phương thức dạy – học e-Learning Nếu sử

dụng cho hệ thống website thì xuất bản thành gói SCORM, nếu để ghi

CD hoặc dùng file độc lập thì xuất bản dạng file tự chạy (file có phần mở rộng là

*.exe hoặc file flash)

2.2.2 Tiêu chuẩn đánh giá bài giảng e-Learning

Thứ nhất: Nội dung bài giảng

+ Đảm bảo chuẩn kiến thức, kỹ năng theo chương trình

+ Chính xác, khoa học

+ Đảm bảo tính hệ thống, làm rõ trọng tâm

+ Liên hệ thực tế, có tính giáo dục

Thứ hai: Phương pháp dạy học

+ Phương pháp trình bày hấp dẫn, lôi cuốn người học

+ Khả năng định hướng người học tốt, đảm bảo tính tự học cao

+ Phân phối thời gian hợp lý ở các phần, các khâu

Thứ ba: Công nghệ

+ Ghi âm thuyết minh và lời giảng rõ ràng, chuẩn xác, khớp với hình ảnh + Kỹ năng xử lý âm thanh, video, hoạt hình: âm thanh không gây ồn, video tốt, không rung hình

+ Bài tập, tình huống tương tác với người học phù hợp, có hiệu quả

Thứ tư: Hình thức

+ Trình bày có tính thẩm mỹ, mô phạm

+ Bố cục hợp lý

+ Chất lượng âm thanh, hình ảnh, hoạt hình tốt

Thứ năm: Tư liệu

+ Chất lượng tư liệu rõ ràng, hợp lý về mặt nội dung và thời lượng

+ Có trích dẫn nguồn gốc rõ ràng

2.2.3 Sử dụng iSpring Suite thiết kế bài giảng e-Learning

a Tại sao nên sử dụng iSpring Suite để thiết kế bài giảng e-Learning?

Hiện nay có khá nhiều công cụ hỗ trợ thiết kế bài giảng e-Learning, mỗi công cụ đều có những ưu điểm và hạn chế nhất định Nhưng tôi xin giới thiệu và chia sẻ một số kinh nghiệm sử dụng một công cụ khá phổ biến, đó là bộ công cụ iSpring Suite Dưới đây là một số lý do tôi sử dụng phần mềm này để thiết kế bài giảng:

• iSpring là phần mềm giúp giáo viên soạn bài giảng e-Learning được

sử dụng nhiều nhất trên thế giới Đây là một trong những phần mềm

chuyên để soạn bài giảng với nhiều phiên bản được nâng cấp Phiên bản mới nhất hiện nay là phiên bản iSpring Suite 11 được rất nhiều người áp dụng và được tải nhiều nhất dùng trong giảng dạy và thuyết trình

• Phần mềm được tích hợp tự động với MS Powerpoint sau khi cài đặt: Ta chỉ cần tải iSpring xuống và cài đặt, ngay lập tức phần mềm này sẽ tự

động được tích hợp vào Powerpoint trên máy tính của bạn Khi vào Powerpoint bạn sẽ thấy trên thanh công cụ sẽ xuất hiện thêm một biểu tượng mới với tên “iSpring Suite” với nhiều công cụ hữu dụng cho việc soạn giảng

• Giúp tạo bài giảng sinh động, hấp dẫn hơn với nhiều tính năng: Khi sử

phần mềm này kết hợp cùng với MS Powerpoint bạn sẽ tạo được các bài giảng không chỉ là các Slide trình chiếu thông thường mà còn có thể tạo các trò chơi, bài tập trắc nghiệm, video, âm thanh được đồng bộ,…

Ngoài ra, iSpring còn có khá nhiều ưu điểm nổi bật khác như: có mức giá

rẻ, có phiên bản Tiếng Việt, giao diện dễ sử dụng giúp các thầy cô tiết kiệm thời gian tìm hiểu và sử dụng

b Hướng dẫn tải và cài đặt phần mềm iSpring Suite

Hiện nay, để tải phần mềm iSpring Suite ta cần đăng ký dùng thử phần mềm trong 30 ngày và tải trực tiếp tại: http://www.ispringsolutions.com/ispring-suite Hiện tại phiên bản mới nhất của iSpring là iSpring Suite 11 Nhưng bản iSpring Suite 9 có bản Việt hóa, vì vậy ta có thể lựa chọn tải xuống phiên bản này

https://drive.google.com/file/d/12uP80jwQS6b4rsyNa90mjOi9KayTXWEO/view

để sử dụng những tiện ích phù hợp nhất của phần mềm

Thanh công cụ của iSpring được tích hợp vào PowerPoint

Lưu ý: khi tải xuống iSpring bạn cần đảm bảo cấu hình tối thiểu của máy tính là:

• Bộ xử lí trung tâm (CPU): Quad-Core hoặc cao hơn khuyến nghị 2.0 GHz hoặc nhanh hơn

• Bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên (RAM): 4 GB

• Đĩa cứng: 2 GB để cài đặt

• Hệ điều hành: Windows 7/8/10/11

• Microsoft PowerPoint 2007/2010/2013/2016/2019/2021 (iSpring Suite 9 không hỗ trợ Windows XP và PowerPoint 2003)

Khi tải xuống hoàn tất, bạn có thể tiến hành cài đặt iSpring Suite tương

tự như các chương trình khác như sau:

• Bước 1: Chọn tệp tin vừa tải xuống để quá trình cài đặt chương trình bắt đầu

• Bước 2: Chọn Run để cài đặt chương trình

• Bước 3: Chọn “Phiên bản 32 Bit” hoặc “Phiên bản 64 Bit ” để chạy chương trình

Chú ý: Trước khi cài đặt cần đóng chương trình PowerPoint

c Một số chức năng chính của iSpring Suite

c.1 Chức năng ghi âm, ghi hình

Phần mềm này cho phép thu âm và ghi hình trực tiếp vào bài giảng Tích hợp với micro và webcam, bạn có thể chèn âm thanh và video hình ảnh để bài giảng thêm sinh động

Ghi âm: Để ghi âm trực tiếp, thao tác như sau:

- Bấm nút “Ghi âm” trên bảng chọn

- Bấm nút “Bắt đầu ghi” Sau đó ta bắt đầu giảng bài

Nếu sợ lẫn tạp âm vào video và âm thanh làm ảnh hưởng của bài giảng, ta có thể sử dụng chức năng Đồng bộ (Manage Narration) để chèn, xóa, chỉnh sửa và đồng bộ audio và video đã được thu sẵn Chức năng này cũng hỗ trợ bạn để lời giảng khớp với hiệu ứng slides trên màn hình

c.2 Tạo câu hỏi bài tập trắc nghiệm - Tính năng cơ bản của iSpring QuizMaker

Khi chọn “Chèn bài tập” (Quiz) hệ thống sẽ kích hoạt phần mềm Ispring QuizMaker cho phép soạn “Bài trắc nghiệm” (Graded Quiz) hoặc “ Bài khảo sát” (Survey) Ta có thể soạn 12 kiểu câu hỏi trắc nghiệm và 14 kiểu câu khảo sát khác nhau như câu hỏi đúng/sai, đa lựa chọn, điền khuyết… Sau khi học sinh hoàn thành, chương trình sẽ chấm và hiển thị điểm số đồng thời gửi kết quả về email hoặc máy chủ của giáo viên nếu ứng dụng trực tuyến

❖ Các dạng câu hỏi trắc nghiệm

3 Đúng/ Sai (True/ False)

Là loại câu hỏi đưa ra sự giải quyết nhanh chóng, hoặc đúng hoặc sai

• 4 Trả lời ngắn (Type In)

Là loại câu hỏi mà người học có thể trả lời với ý kiến của mình Trong đó người soạn câu hỏi có thể tạo ra những câu trả lời có thể chấp nhận

5 Ghép đôi (Matching)

Là loại câu hỏi mà học viên phải ghép giữa hai nhóm đối tượng để cho ra câu trả lời đúng nhất

6 Sắp xếp theo trình tự (Sequence)

Là loại câu hỏi yêu cầu thí sinh sắp xếp các đối tượng, các khái niệm theo một danh sách có thứ tự Thường dùng kiểm tra kiến thức liên quan đến quy trình, cái nào trước, cái nào sau

Để trả lời câu hỏi chỉ cần dùng chuột di chuyển đáp án lên xuống

7 Số học (Numeric)

Là loại câu hỏi chỉ trả lời bằng số

8 Điền khuyết (Fill-in the Blank)

Là loại câu hỏi mang nội dung điền vào chỗ trống Người học sẽ hoàn thành bài tập này thông qua vấn đề điền được các nội dung thích hợp vào ô lựa chọn do người soạn câu hỏi đặt ra

9 Điền khuyết nhiều lựa chọn (Multiple Choice Text)

Là loại câu hỏi có nhiều lựa chọn để trả lời, trong đó chỉ có một đáp án đúng Nhưng đặc biệt ở đây, danh sách đáp án sẽ có dạng menu thả xuống

10 Chọn từ (Word Bank )

Là loại câu hỏi kéo thả từ vào chỗ khuyết trong câu

1l Xác định vị trí trên ảnh để trả lời câu hỏi (Hotspot)

Là dạng câu hỏi xác định vị trí trên hình ảnh Với câu hỏi này người dùng

sẽ click chuột vào vùng ảnh thiết bị màn hình để trả lời

12 Kéo và Thả (Drag and drop)

Là dạng câu hỏi kéo từ hoặc hình ảnh vào vị trí thích hợp

13 Likert Scale (Đánh giá mức độ)

Là câu hỏi chuyên dùng trong khảo sát để đánh giá mức độ

14 Tiểu luận (Essay)

Là câu hỏi viết bài văn tự do

❖ Các thiết lập tùy chỉnh

• Thêm, sửa, xóa, cho câu hỏi

Bấm chuột vào khung câu hỏi trên slide, bấm nút “Chèn bài tập” để mở cửa

sổ Quiz, bạn dễ dàng sửa nội dung câu hỏi, cũng như thêm âm thanh hay hình ảnh hay xóa các phương án

• Đảo ngẫu nhiên các phương án

Khi tạo câu hỏi, ta có thể chọn đảo ngẫu nhiên các đáp án

• Phản hồi và rẽ nhánh

- Phản hồi là thông tin thông báo lại cho học sinh mỗi khi bấm nút trả lời

Ta nhập phản hồi khi học sinh trả lời đúng (Đúng rồi! Bạn trả lời chính xác; Câu trả lời xuất sắc! ) hoặc học sinh trả lời sai (Sai rồi! Bạn cần cố gắng nhiều hơn nhé!; Hãy thử lại lần nữa! ) và có thể chèn thêm âm thanh vào phản hồi đúng hoặc không đúng: bằng cách nhấn vào biểu tượng âm thanh, sau đó ghi âm trực tiếp hoặc chèn file có sẵn trong máy

- Điều hướng là sự thiết lập lựa chọn chuyển sang slide nào sau mỗi câu trả lời

• Thiết lập phản hồi, thời gian, thang điểm

Ở phần này ta vào “Thiết lập bài kiểm tra” sau đó đến “Tùy chọn câu hỏi”

để thiết lập “Điểm”, “Hạn chế” thời gian và số lần làm lại bài, “Phản hồi” sau khi học sinh trả lời câu hỏi

Lưu ý: Ở mục “Phản hồi”ta thiết lập luôn cho tất cả các câu hỏi

• Quy trình tuần hoàn (Cyclic Process): dạng bài tập cho phép bạn tạo ra một

sơ đồ tuần hoàn và kèm theo đó là các mô tả chi tiết

• Gắn nhãn hình ảnh (Labeled Graphic): Cho phép bạn thêm chú thích vào các đối tượng trong một bức ảnh, bản đồ hoặc sơ đồ và bạn có thể đặt thêm tên, thêm nhận xét cho từng đối tượng

• Hướng dẫn hình ảnh (Guided Image): xây dựng các hình ảnh trực quan kèm theo mô tả chi tiết để hướng dẫn về một chủ đề nào đó

• Đánh dấu vị trí (Hotspot): cho phép bạn vẽ các điểm lên một hình bất kì và điểm đó sẽ được tô sáng khi bạn di chuột qua Bạn có thể thêm mô tả cho mỗi vùng, chọn hình dạng và màu sắc theo ý muốn

• Sơ đồ vòng tròn (Circle Diagram): giúp bạn xây dựng biểu đồ tròn thể hiện mối quan hệ giữa một nhóm đối tượng

• Kim tự tháp (Pyramid): tạo bài tập dạng biểu đồ kim tự tháp

• Sách điện tử (Glossary): dạng bài tập phân loại theo các chủ đề và sắp xếp theo thứ tự bảng chữ cái Bạn có thể áp dụng loại sách điện tử này để soạn từ điển hay xây dựng bảng chú giải thuật ngữ

• Danh mục phương tiện (Media Catalog): cho phép bạn tạo các danh mục để người học có thể nhanh chóng tìm thấy các thông tin cần thiết Mỗi thẻ bao gồm một lời giải thích rõ ràng và các ví dụ minh họa

• Hỏi đáp (FAQ) (Frequently Asked Questions): dạng sách “hỏi – đáp” giúp bạn biên soạn một nhóm câu hỏi thuộc một chủ đề nào đó, chẳng hạn như đề cương ôn tập

• Xếp nếp (Accordion): cho phép bạn trình bày thông tin một cách bắt mắt và vắn tắt dưới dạng thu gọn và bạn có thể dễ dàng chèn thông tin bên trong các bảng

• Kiểu Tab (Tabs) : chia nhỏ thông tin dưới dạng các đầu mục Tab

c.4 Chèn Youtube

• Chức năng cho phép chèn phim trực tiếp từ trang Youtube.com vào slide PowerPoint bằng cách sao chép địa chỉ (đường dẫn trên thanh địa chỉ của trình duyệt) của clip trên trang youtube.com rồi dán vào Video link

c.5 Chèn Website

• Chức năng cho phép nhúng một trang web bất kỳ vào slide PowerPoint bằng cách nhập địa chỉ web vào

c.6 Quay màn hình máy tính

Chức năng Ghi hình máy tính trong iSpring Suite cho phép bạn quay video màn hình máy tính và chèn trực tiếp vào PowerPoint Hoặc bạn cũng có thể xuất bản ra định dạng *.wav tương tự như các phần mềm quay video màn hình chuyên nghiệp khác như Camtasia Studio, FastStone Capture, Bandicam…

Ngoài chức năng chính là quay màn hình ra thì nó còn cho phép bạn tùy chỉnh lại đoạn ghi hình khá chuyên nghiệp

d Các bước thiết kế bài giảng điện tử e-Learning bằng Ispring Suite 9 Bước 1: Soạn một bài giảng bằng chương trình PowerPoint

- Để bắt đầu bài giảng bạn mở PowerPoint và thực hiện soạn bài

giảng trên phần mềm này như bình thường

Tôi xin chia sẻ về cấu trúc chung của một bài giảng E-learning cơ bản, bao gồm:

Slide 1: Giới thiệu bài giảng

Slide 2: Kiểm tra kiến thức, dẫn dắt bài học

Slide 3: Xây dựng video dẫn dắt giới thiệu bài mới

Slide 4: Định hướng bài học

Slide 5,6,7,8,9,10 : Nội dung chính của bài giảng

Slide 11: Bài tập củng cố

Slide 12: Tổng kết

Slide 13: Kết thúc bài giảng

Slide 14: Tài liệu tham khảo

- Trong quá trình soạn bài giảng e-Learning, cần lưu ý các nội dung

như sau:

• Tạo Slide bài giảng đơn giản mà đẹp

Xu hướng thiết kế slide hiện nay là càng đơn giản càng tốt Một slide

có quá nhiều chi tiết sẽ làm phân tán sự chú ý của học sinh, khiến học sinh đặt ra đâu hỏi đâu mới là nội dung mà người nghe cần tập trung? Nói cách khác, một cách đơn giản, cái nhìn trực quan và có điểm nhấn sẽ hấp dẫn người xem

Có thể tham khảo một số nguồn Template đẹp:

Slidesgo: https://slidesgo.com/

Canva: https://www.canva.com/vi_vn/

OLM: https://www.youtube.com/user/HocToanOLM

• Giới hạn từ trên mỗi slide

Con người thích nghe và nhìn hơn là thích đọc Vì vậy, thay vì việc cho quá nhiều nội dung lên slide, ta có thể tóm tắt chúng bằng các key word và diễn giải bằng lời

• Sử dụng các hình minh hoạ

Phần trình bày của giáo viên sẽ thu hút học sinh hơn nếu nó được thể hiện một cách trực quan, sinh động Do vậy giáo viên cần đưa các hình ảnh, video minh họa vào bài để học sinh thấy lôi cuốn hơn Tất nhiên, mọi hình ảnh, đồ hoạ và bảng biểu ta sử dụng cho bài soạn phải ở dạng chất lượng cao và sắc nét