Một số vần đề về tiền lương và công tác quản lý tiền lương

Báo cáo thực tập: Một số vần đề về tiền lương và công tác quản lý tiền lương

lời mở đầu

Công ty cơ khí Hà Nội là một đơn vị đầu nghành về sản xuất và kinhdoanh dụng cụ và các thiết bị nghành công nghiệp Việt Nam, việc đợc thựctập tốt nghiệp tại đây là một cơ hội rất lớn cho em đi sâu vào nghiên cứu vàtìm hiểu những vấn đề thực tế, so sánh và ứng dụng toàn bộ các kiến thức đợc

đào tạo trong những kỳ học vừa qua Tuy nhiên do thời gian thực tập tại công

ty không có nhiều, nên em chỉ đi vào tìm hiểu một số vấn đề chung về côngtác tổ chức và một số đặc điểm về tình hình sản xuất và kinh doanh của công

ty trong đó em đặc biệt quan tâm đến việc quản lý và chi trả tiền lơng trongcông ty

Lời đầu tiên em xin chân thành cảm ơn thầy giáo TS Nguyễn Kế Tuấn cùng các cô chú trong phòng tổ chức của công ty Cơ Khí Hà Nội đã dành

thời gian hớng dẫn em hoàn thành bản báo cáo này

Ngoài phần mở bài và kết luận, bản báo cáo tổng hợp của em gồm các phần:

I) Tổng quan về công ty cơ khí Hà Nội.

II) Một số đặc điểm kinh tế kỹ thuật chủ yếu.

III) Một số vần đề về tiền lơng và công tác quản lý tiền lơng

rõ đợc vai trò của nghành cơ khí, ngày 25/11/1955 Đảng và Chính Phủ nớc ta

đã ra quyết định cho xây dựng xí nghiệp cơ khí hiện đại làm nòng cốt chonghành chế tạo máy sau này

Công ty cơ khí Hà Nội tiền thân là nhà máy cơ khí Hà Nội, Nhà máy công cụ

số 1, đợc ra đời với sự giúp đỡ của đảng nhà nớc và nhân dân Liên Xô cũ Ngày 15/12/1955 chính thức khởi công xây dựng nhà máy trên khu đất rộng51.000m2 thuộc xã Nhân Chính - Nguyễn Trãi - Thanh Xuân - Hà Nội vớinăm công trình chính, 25 công trình phụ trợ đợc trang bị hơn 200 máy móc tốitân với trọng lợng 24.000 tấn, quy mô thuộc loại lớn nhất Đông Nam á lúcbấy giờ Vào năm 1980, nhà máy đổi tên thành Nhà Máy chế tạo cộng cụ số 1,

từ đó đến nay Nhà máy tổ chức theo hớng chuyên môn hoá hiện đại hoá kếthợp với mở rộng mặt hàng với quy mô ngày càng mở rộng Ngày 30/10/1995Nhà máy đổi tên thành công ty cơ khí Hà Nội (Tên giao dịch quốc tế là

* Giai đoạn 1961-1965.

Trong giai đoạn này nhà máy phát huy đợc 1965 sáng kiến hợp lý hoá sảnxuất, áp dụng 140 biện pháp kỹ thuật mới tăng năng xuất lao động từ 50 -180%

* Giai đoạn 1994 -1997.

Năm 1994 là năm đầu tiên kể từ ngày chuyển sang nền kinh tế thị trờng nhàmáy đã hoàn thành kế hoạch sản xuất kinh doanh có lãi, thành công này có ýnghĩa to lớn đỗi với công nhân nhà máy Cũng từ đó với sự giúp đỡ của nhà n -

ớc, sự cố gắng của lãnh đạo lòng quyết tâm của cán bộ công nhân viên đã đanhà máy đi lên ngày càng vững mạnh

* Giai đoạn 1998 - nay.

Dới sự lãnh đạo sáng suốt kịp thời của đảng bộ công ty, các chỉ tiêu cơ bảntrong sản xuất kinh doanh đợc thực hiện vợt mức kế hoạch đề ra năm 2002cũng là năm có thay đổi trong tổ chức và quản lý, về chất, các chỉ tiêu về giátrị hợp đồng đợc kí kết nh doanh thu sản lợng tổng thu nhập và các khoản nộpngân sách nhà nớc đều tăng, tiếp tục hoàn thiện hệ thống quản lý chất lợng

ISSO 9002.

2.Chức năng, nhiệm vụ và mục tiêu chủ yếu của công ty CKHN.

Chức năng của công ty cơ khí Hà Nội : là đơn vị kinh tế chuyên sản xuất mặthàng phục vụ cho nền công nghiệp, mục tiêu của công ty là hoàn thiện và pháttriển sản phẩm của mình, phục vụ nhu cầu thị trờng

Với các chức năng trên công ty cơ khí Hà Nội có các nhiệm vụ chủ yếu sau:+ Bảo toàn và phát triển vốn đợc giao

+ Thực hiện phân phối theo lao động, chăm lo đời sống vật chất cho cán bộcông nhân viên, bồi dỡng nâng cao trình độ văn hoá, khoa học kỹ thuật,chuyên môn nghiệp vụ

+ Bảo vệ việc sản xuất của công ty, bảo vệ môi trờng, giữ giàn trật tự an toàncủa công ty, giữ giìn an ninh chính trị làm tròn nghĩa vụ quốc phòng đối với

đất nớc

+ Đẩy mạnh đầu t mở rộng công xuất, đổi mới thiết bị, áp dụng khoa học kỹthuật tiên tiến, công nghệ mới nhằm mục đích nâng cao năng xuất lao động,chất lợng sản phẩm để kinh doanh hiệu quả

Hiện nay công ty cơ khí Hà Nội có các nghành nghề chính sau:

1 Sản xuất máy cắt gọt kim loại

2 Chế tạo thiết bị công nghiệp và các phụ tùng thay thế cho các ngành kinhtế

3 Thiết kế chế tạo và lắp đặt các loạI máy móc và thiết bị lẻ

4 Sản xuất dây chuyền thiết bị đồng bộ và dịch vụ kỹ thuật trong lĩnh vựccông nghiệp

5 Chế tạo các thiết bị nâng hạ, các sản phẩm dịch vụ rèn thép cán

6 Xuất khẩu và kinh doanh vật t thiết bị công nghiệp

Mặc dù công ty đã đa dạng hoá sản phẩm nhng nhiệm vụ chủ yếu vẫn là sảnxuất máy móc thiết bị chứ không phải là kinh doanh nên việc tạo ra nhữngsản phẩm có chất lợng cao cạnh trạnh trên thị trờng mới là vấn đề sống còncủa công ty, sản phẩm máy công cụ mà công ty sản xuất hiện nay số lợngngày càng giảm chủ yếu sản xuất theo đơn đặt hàng, hợp đồng lớn đã kíkết,mỗi năm công ty đã đi sâu vào nghiên cứu tìm hiểu thị trờng để từ đó đề

ra những nhiệm vụ sản xuất những sản phẩm mới phù hợp nhằm đáp ứng hơn

Sơ đồ bộ máy tổ chức của công ty cơ khí Hà Nội:

- TT ĐHSX : Trung tâm đIều hành sản xuất

- XNSX & KDVTCTM : Xi nghiệp sản xuất và kinh doanh vật t chế tạomay

- XNLĐĐT&BDTBCN : Trung tâm xây dựng và bảo dỡng hạ tầng cơ sởcồng nghiệp

- Xởng GCAL : Xơnge gia công áp lực - nhiệt luyện

- TTNCWDNTB : Trung tâ, nghiên cứu ứng dụng công nghệ thiết bị

định giá mua sản phẩm dịch vụ cho phù hợp với cơ chế thị trờng và pháp luật

Tổng Giám Đốc

PGD Phụ trách SX PGD Kỹ thuật PGD KHKDTH PGD Nội chính

P Tổ chức Ban QL dự án Trờng THCNCTM

P Kỹ Thuật P.QL chất lợng SP

Th Viện

PKTTKTC

Văn phòng công ty

Văn phòng giao dịch Thơng mại

TTXD và BDHT CSCN Phòng bảo vệ Phòng Quản Trị

đời sống Phòng Y tế Phòng VH-xã hội Trờng mầm non Hoa Sen

Sau Giám đốc là 4 phó Giám đốc :PGĐ phụ trách sản xuất,PGD Kỹthuật, PGD kế hoạch kinh doanh thơng mại và quan hệ quốc tế, PGD nộichính.

+ PGD phụ trách sản xuất chịu trách nhiệm chỉ đạo điều hành các hoạt

động sản xuất và phục vụ sản xuất của công ty, ký lệnh sản xuất và các vănbản quy chế quy định có liên quan đến điều hành sản xuất của công ty, xâydựng phơng án tổ chức sản xuất, sắp xếp lao động sản xuất hợp lý

+ PGD kỹ thuật chịu trách nhiệm trớc giám đốc về việc xây dựng điềuhành kiểm tra thực hiện hệ thống đảm bảo chất lợng sản phẩm bảo vệ môi tr-ờng của công ty và những công việc khác đợc phân công

+ PGD kế hoạch kinh doanh thơng mại và quan hệ quốc tế phụ trách cáchoạt động kinh tế định giá đấu thầu, trù kiến các hoạt động sản xuất kinhdoanh, xuất nhập khẩu và hoạt động đối ngoại của công ty

+ PGD nội chính và xây dựng cơ bản chịu trách nhiệm về các hoạt độngbên tronng công ty, xây dựng đề xuất các phơng án tổ chức bộ máy, sắp xếplao động trong lĩnh vực công tác đợc phân công phụ trách

 Phòng KCS : kiểm tra theo dõi, giám sát toàn bộ chất lợng sản phẩm, hànghoá dịch vụ trong phạm vi hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty,đồngthời báo cáo kịp thời các hoạt động liên quan đến chức năng nhiệm vụ của

đơn vị cho Giám đốc

 Phòng y tế ; chủ trì tổ chức chỉ đạo thực hiện công tác phòng bệnh, chữabệnh, vệ sinh phòng dịch, vệ sinh lao động trong môI trờng sản xuất củacông ty nhằm bảo vệ sức khoẻ và nâng cao sức khoẻ của cán bộ công nhânviên đảm bảo sản xuất kinh doanh có hiệu quả

sản xuất máy công cụ, máy cồng nghiệp và các đơn đặt hàng lẻ của côngty.

 Xởng kết cấu thép: tổ chức sản xuất, thực hiện công nghệ gò hàn, gia côngchế tạo các sản phẩm thép của công ty

 Xởng cơ khí lớn; tổ chức sản xuất, thực hiện công nghệ cắt gọt kim loạI,gia công chế tạo các sản phẩm kết cấu thép của công ty

 Xởng bánh răng: thực hiện công nghệ gia công chế tạo các loạI bánh răng,các loạI phụ tùng phục vụ cho sản xuất máy công cụ, máy công nghiệp vàcác đơn hàng lẻ

2.Đặc điểm về lao động.

Con ngời là nhân tố có tính chất quyết định đối với sự thành công haythất bại trong quá trình sản xuất , kinh doanh của mỗi doanh nghiệp.Tại công

ty cơ khí Hà nội, do đặc điểm là ngành sản xuất công nghiệp, công việc lao

động nặng nhọc , đòi hỏi phải có sức khoẻ , vì thế đa số lao động trong công

ty đều là lao động nam giới Số nữ giới chủ yếu là làm việc tại các phòng bannghiệp vụ Công ty đã thành lập và đi vào hoạt động tơng đối lâu dài nên lực l-ợng lao động của công ty nhiều ngời đã gắn bó nâu năm với công ty, đã từng

đợc đào tạo tại Liên Xô , Tiệp khắc, Đức thời gian sau này, lực lợng lao

động cũng đợc đào tạo và đào tạo lại dới nhiều hình thức khác nhau: Thôngqua các buổi học chuyên môm, cử đi học, đi tìm hiểu kinh nghiệm thực tế, vàmột bộ phận đợc đào tạo thông quan trờng công nghệ chế tạo máy của côngty

Theo báo cáo lao động ngày 6/7/2003 , thực trạng lao động tại công ty

có thể tòm tắt nh sau:

 số lợng lao động:

Tổng số 956 ngời: trong đó

Lao động gián tiếp 277 ngời - 27.64%

Lao động trực tiếp 679 ngời - 72.36%

Công nhân kĩ thuật bậc 5 trở xuống 186 ngời chiếm 19.46%Bảo vệ , y tế, lao động phổ thông 152 ngời chiếm 15.9%Công tác tuyển dụng nhân sự của HAMECO đợc thực hiện theo mộttrong những yêu cầu của quản trị nhân sự đó là xuất phát từ yêu cầu công việc

để tìm loại cán bộ tơng ứng, ở đâu thiếu cán bộ loại nào thì tiến hành tuyểndụng cán bộ loại đó , công tác tuyển dụng nhân sự của HAMECO đợc thựchiện thông qua phòng tổ chức của công ty, quá trình tuyển dụng diễn ra rấtngiêm ngặt và chỉ có những cán bộ qua đợc giai đoạn thử việc ban đầu mới đ-

ợc vào làm chính thức tại công ty

Để đảm bảo lợi ích cũng nh nâng cao tinh thần trách nhiệm của ngời lao

động đối với công ty HAMECO đã xây dựng đợc một quy chế thởng phạt rấthữu hiệu trong đó áp dụng đầy đủ các hình thức khuyến khích lao động màphổ biến là sử dụng hình thức lơng , thởng để khuyến khích ngời lao độnghăng say trong sản xuất đặc biệt trong đó có hình thức thởng phát minh, sángchế hàng năm và đề nghị tổng công ty máy & thiết bị công nghiệp khen thởngnhững tập thể và cá nhân có thành tích xuất sẵc trong công tác ngiên cứu phátminh và sáng chế , bên cạnh đó để tăng cờng kỉ luật lao động HAMECO còn

áp dụng các hình thức kỉ luật từ cảnh cáo , nêu danh bồi thờng thiệt hại cho

đến đuổi việc đối với những ngời vi phạm tuỳ theo tính chất nghiêm trọng vàmức độ vi phạm nhằm gắn trách nhiệm, quyền lợi với nghĩa vụ của cán bộcông nhân viên trong công ty với công việc đợc giao

3.Đặc điểm về quy trình công nghệ

Với đặc điểm là một đơn vị sản xuất cơ khí, sản xuất nhiều chi tiết sảnphẩm qua nhiều khâu Từ chuẩn bị khuân mẫu đến khâu tạo phôi, gia công cơkhí, nhiệt luyện, mạ Lao động sống chiếm tỷ lệ nhiều trong sản xuất , các hệthống máy móc rất lớn, quy trình công nghệ sản xuất phức tạp và có nhiều giai

đoạn Do đó đòi hỏi phải thực hiện nghiêm ngặt triệt để các quy trình côngnghệ đang áp dụng trong sản xuất ,có nh vậy mới cho ra các sản phẩm đặt chấtlợng Hiện nay ở Công ty cơ khí Hà Nội sản xuất sản phẩm chủ yếu là máycông cụ và thép cán

Sơ đồ quy trình công nghệ sản xuất máy công cụ.

Trong tất cả các khâu của quy trình sản xuất máy công cụ đều có sựkiểm tra, giám sát chất lợng của phòng KCS để phát hiện kịp thời những saihỏng và có biện pháp khắc phục nhanh chóng để cho hoạt động sản xuất luônluôn đợc thông suốt

Sơ đồ :quy trình công nghệ sản xuất thép cán:

4 Đặc điểm về máy móc thiết bị.

Trang thiết bị và máy móc là một bộ phận quan trọng trong tài sản cố

định của các doanh nghiệp Nó phản ánh năng lực sản xuất hiện có , phản ánhtrình độ khoa học kĩ thuật và ảnh hởng lớn đến chất lợng sản phẩm của cácdoanh nghiệp

Hiện nay, nghành cơ khí việt nam nói trung và Công ty cơ khí Hà nộinói riêng

đều không có điều kiện để có thể hiện đại hoá đồng bộ các máy móc thiết bịsản xuất , vì vậy công nghệ sản xuất đã lạc hậu so với thế giới Hệ thống máymóc thiết bị của công ty phần lớn là do liên xô (cũ) chế tạo và lắp đặt từ ngàythành lập Một phần nhỏ còn lại là đợc sản xuất ở trong nớc và nhập từ

Đức ,Hungari, Trung Quốc, Hà Lan Trải qua thời gian giài sử dụng, số máymóc thiết bị này đã cũ kỹ , lạc hậu, hết thời hạn khấu hao từ lâu nhng công tyvẫn phải sử dụng Tình hình máy móc, thiết bị của công ty đợc biểu hiện quabảng sau:

tiêu chuẩn

Nung cán Kho thành

phẩm Tiêu thụ

Bảng 1: Tình hình sử dụng máy móc thiết bị của HAMECO.

Số tt Tên máy

Số lợng (cái) Côngsuất (kw)

Gttb máy (theo giá thị trờng)$

Mức độ hao mòn(%)

Cxsx thực

tế so với thiết kế (%)

Chi phí bảo dỡng năm

Thời gian sản xuất sản phẩm (giờ)

Năm chế tạo

đúc, máy vi tính cho một số phòng ban chức năng

Năm 1998, công ty đã tận dụng nhiều nguồn vốn để đầu t sửa chữa thiết

bị cũ, trang bị cho xởng kết cấu thép đi vào hoạt động Công ty cũng đã đầu tmáy lốc tôn 2,5 ly, máy khoan cỡ lớn với đờng kính mũi khoan đến 100mm,máy hàn và nhiều thiết bị khác đồng thời đa vào hoạt động dàn cẩu 15 và50tấn

Năm 1999, công ty đã tổ chức đại tu 37 thiết bị, chế tạo mới 5 thiết bị,

di chuyển và lắp đặt 350 tấn thiết bị phục vụ cho chơng trình đầu t, sắp xếp lại

theo yêu cầu sản xuất Ngoài ra, hàng năm công tác duy trì, bảo dỡng máymóc , thiết bị vẫn đợc tiến hành đều đặn.

Năm 2000, công ty bắt đầu thực hiện dự án đầu t chiều sâu nâng caonăng lực sản xuất bằng việc đầu t cho xởng đúc và đi vào hoạt động từ tháng6/2001 Cũng theo yêu cầu của việc áp dụng ISOO9002, công ty cũng đã trang

bị thêm một số máy móc, thiết bị trong công tác kiểm tra chất lợng sản phẩm

đúc, máy xét nghiệm cơ-lý –hoá của nguyên vật liệu đầu vào nhằm đảm bảocho sản xuất và hạn chế đợc sai sót

Qua bảng trên và thông qua tình hình đầu t đổi mới máy móc thiết bịcủa HAMECO cho thấy mặc dù công ty đã cố gắng đổi mới, tích cực đầu tnâng cao năng lực công nghệ nhng nhìn chung máy móc thiết bị của công tyvẫn ở trong tình trạng chất lợng kém, độ chính xác không cao với một khối l-ợng máy móc khá lớn đợc sản xuất từ những thập niên 60 của thế kỉ 20 có thểthấy đợc sức cạnh tranh của sản phẩm của công ty trên thị trờng là không cao

điều này sẽ rất bất lợi cho công ty trong quá trình hội nhập vào khu vực và thếgiới của nớc ta khi đó công ty sẽ phải đơng đầu với các đối thủ cạnh tranh hơnhẳn về vốn và năng lực công ngệ Vì vậy vấn đề đầu t đổi mới năng lực côngngệ là yêu cầu thiết yếu và quan trọng nhất của công ty trong những năm tới

5.Đặc điểm về nguyên vật liệu sử dụng trong công ty.

Nguyên vật liệu là một trong 4 yếu tố của chất lợng sản phẩm(quy tắc4M) Nguyên vật liệu thờng chiếm một tỷ trọng lớn nhất trong giá thành sảnphẩm Sản phẩm có chất lợng cao hay không phụ thuộc lớn vào nguyên vậtliệu đợc sử dụng Vì vậy, HAMECO rất thận trọng trong việc mua, bảo quản

và sử dụng nguyên vật liệu đảm bảo tuân thủ theo các yêu cầu về mặt kĩ thuật

và yêu cầu của bộ tiêu chuẩn ISOO9002(quy trình 6) mà công ty đang ápdụng Nguyên vật liệu đợc sử dụng chủ yếu ở công ty là gang, thép, ngoài racòn một số loại phụ liệu khác

Bảng nguyên vật liệu chính của công ty.

Stt Chủng loại Giá mua(đ/Kg) Nơi sản xuất

Tự sản xuấtNga

Nga, Việt NamNga, Việt NamNga,Việt Nam

Ngoài nguyên vật liệu chính là gang và thép công ty còn sử dụng cácloại nguyên vật liệu phụ nh : dầu, mỡ , các vật liệu làm bao bì đóng gói nguyên vật liệu phụ có tác dụng làm tăng chất lợng nguyên vật liệu chínhtrong quá trình sản xuất sản phẩm Nhiên liệu đợc sử dụng chủ yếu trong công

ty là điện, xăng , dầu và than đá Bên cạnh đó công ty còn có một bộ phậnnguyên liệu không nhỏ là phụ tùng thiết bị thay thế và bán thành phẩm nhập

về từ nớc ngoài

Qua bảng nguyên vật liệu chính cho thấy mặc dù công ty đã cố gắngtrong việc nội địa hoá nguyên vật liệu đầu vào tuy nhiên công ty vẫn phảinhập khẩu những nguyên vật liệu cần thiết quan trọng mà hiện nay trong nớccha sản xuất đợc để chất lợng sản phẩm cuối cùng luôn đảm bảo chất lợng đápứng yêu cầu của thị trờng

6 Đặc điểm về cơ cấu sản phẩm của công ty.

Cơ cấu sản phẩm của công ty cơ khí Hà Nội bao gồm :

-Công ty bắt đầu chế tạo máy công cụ điều khiển có CNC trên cơ sở các

-Phụ tùng và thiết bị đờng: sản xuất và lắp đặt thiết bị toàn bộ cho cácnhà máy đờng đến 200TM/ngày, các thiết bị lẻ cho các nhà máy đờng đến200TM/ngày, các loại nồi nấu chân không, nồi hơi gia nhiệt, trợ tinh v.v-Phụ tùng và thiết bị xi măng: cho các nhà máy ximăng 80.000T/năm,các nhà máy xi măng lò quay cơ lớn.

-Phụ tùng và thiết bị lẻ cho các nghành công nghiệp khác nh dầu khí,giao thông, hoá chất, điện lực, thuỷ lợi

Thép cán xây dựng từ 8 đến 24 tròn hoặc vằn theo góc các laọi

7.Chiến lợc và kế hoạch kinh doanh của HAMECO.

Chiến lợc kinh doanh của HAMECO đợc thể hiện rõ trong chiến lợcphát triển sản xuất của công ty tới năm 2020 do giám đốc công ty phê duyệt

và chủ trơng đa ra các biện pháp lớn để thực hiện bao gồm một số điểm chính

nh sau: