đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác hộ tịch, việc khai thác, sử dụng phần mềm đăng ký, quản lý hộ tịch đã mang lại những hiệu quả thiết thực, cụ thể trong công tác cải cách hành chính như giảm thao tác, rút ngắn thời gian tra cứu, thực tiễn cũng cho thấy, các việc hộ tịch luôn phát sinh những tình huống hết sức đa dạng, phức tạp
Trang 1Hà Nội đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác hộ tịch
Thứ Năm, 27/9/2018 09:45 GMT+7
(PLO) - Sáng nay (27/9), UBND TP Hà Nội tổ chức Hội nghị sơ kết 3 năm thi hành Luật Hộ tịch, Nghị định số 23/2015/NĐ-CP của Chính phủ trên địa bàn TP Hà Nội Theo đó cho thấy qua 3 năm triển khai thực hiện Luật tại Hà Nội, công tác đăng ký, quản lý hộ tịch trên địa bàn thành phố đã đạt nhiều kết quả quan trọng, từng bước ổn định và đi vào nề nếp.
Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Khánh Ngọc, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Lê Hồng Sơn cùng tham dự Hội nghị
Tham d H i ngh có Th tr ự ộ ị ứ ưở ng B T pháp Nguy n Khánh Ng c, Phó Ch ộ ư ễ ọ ủ
t ch UBND TP Hà N i Lê H ng S n cùng lãnh đ o m t s đ n v thu c B T ị ộ ồ ơ ạ ộ ố ơ ị ộ ộ ư pháp và UBND các qu n, huy n, Phòng T pháp trên đ a bàn thành ph ậ ệ ư ị ố
Gi m thi u tình tr ng “sinh không khai, t không báo” ả ể ạ ử
Báo cáo t i H i ngh , Phó Giám đ c S T pháp TP Hà N i Ph m Thanh Cao ạ ộ ị ố ở ư ộ ạ cho bi t Sau 3 năm tri n khai thi hành Lu t H t ch và các văn b n h ế ể ậ ộ ị ả ướ ng d n ẫ thi hành, c s v t ch t ph c v công tác ký và đăng ký h t ch đã và đang ơ ở ậ ấ ụ ụ ộ ị ngày càng đ ượ c c i thi n. UBND các c p đã quan tâm đ u t c s v t ch t, ả ệ ấ ầ ư ơ ở ậ ấ trang b các ph ị ươ ng ti n làm vi c đ m b o đáp ng th c hi n ệ ệ ả ả ứ ự ệ nhi m v ệ ụ công tác đăng ký, qu n lý h t ch trên đ a bàn thành ph nh trang b máy vi ả ộ ị ị ố ư ị tính, máy in riêng cho công ch c làm công tác h t ch, máy photocopy, phòng ứ ộ ị
l u tr tài li u, t đ ng h s đ m b o ph c v cho vi c qu n lý, khai thác và ư ữ ệ ủ ự ồ ơ ả ả ụ ụ ệ ả
b o qu n h s ả ả ồ ơ
Công ch c làm công tác h t ch xác đ nh đ ứ ộ ị ị ượ ầ c t m quan tr ng c a công tác ọ ủ này nên đã tuân th trình t , th t c c a Lu t H t ch và các văn b n h ủ ự ủ ụ ủ ậ ộ ị ả ướ ng
d n thi hành; tham gia đ y đ các l p đào t o nghi p v , luôn nghiên c u tìm ẫ ầ ủ ớ ạ ệ ụ ứ
Trang 2tòi, h c h i, nâng cao kh năng, trình đ , nghi p v Nh v y đã ph c v ọ ỏ ả ộ ệ ụ ờ ậ ụ ụ ngày càng t t h n nhu c u c a ng ố ơ ầ ủ ườ i dân. Nh n th c c a ng ậ ứ ủ ườ i dân v vai ề trò, ý nghĩa c a công tác đăng ký h t ch ngày càng đ ủ ộ ị ượ c nâng cao. Tình
tr ng “sinh không khai, t không báo” đã đ ạ ử ượ c gi m thi u. Đa s ng ả ể ố ườ i dân
đã t giác th c hi n đi đăng ký các s ki n h t ch theo đúng th i gian quy ự ự ệ ự ệ ộ ị ờ
đ nh ị
Phó Giám đốc Sở Tư pháp TP Hà Nội Phạm Thanh Cao cho biết một trong những điểm nổi bật trong quá trình triển khai Luật Hộ tịch trên địa bàn thành phố là Hà Nội đã chú trọng ứng dụng
công nghệ thông tin trong đăng ký, quản lý hộ tịch.
M t trong nh ng đi m n i b t trong quá trình tri n khai Lu t H t ch trên đ a ộ ữ ể ổ ậ ể ậ ộ ị ị bàn thành ph là Hà N i đã chú tr ng ng d ng công ngh thông tin trong ố ộ ọ ứ ụ ệ đăng ký, qu n lý h t ch ả ộ ị Theo S T pháp Hà N i, đ n nay, 100% đ n v c pở ư ộ ế ơ ị ấ
xã trên đ a bàn Hà N i đã tri n khai áp d ng ph n m m đăng ký khai sinh. ị ộ ể ụ ầ ề
Vi c này không nh ng đ m b o thi hành m t cách đ ng b Lu t H t ch và ệ ữ ả ả ộ ồ ộ ậ ộ ị
Lu t Căn c ậ ướ c công dân mà còn giúp các c quan qu n lý, đăng ký h t ch, ơ ả ộ ị đăng ký khai sinh có th theo dõi đ ể ượ c toàn b quá trình th c thi c a các c ộ ự ủ ơ quan tr c ti p th c hi n. Ngoài ra có th tra c u chéo, không đ x y ra ự ế ự ệ ể ứ ể ả
tr ườ ng h p m t công dân đ ợ ộ ượ c đăng ký khai sinh t i nhi u n i ạ ề ơ
Bên c nh đó, ạ vi c khai thác, s d ng ph n m m đăng ký, qu n lý h t ch đã ệ ử ụ ầ ề ả ộ ị mang l i nh ng hi u qu thi t th c, c th trong công tác c i cách hành chính ạ ữ ệ ả ế ự ụ ể ả
nh gi m thao tác, rút ng n th i gian tra c u, t o đi u ki n thu n l i cho công ư ả ắ ờ ứ ạ ề ệ ậ ợ
ch c trong th c thi nhi m v Đ ng th i gi m chi phí đi l i c a ng ứ ự ệ ụ ồ ờ ả ạ ủ ườ i dân khi
th c hi n các th t c hành chính trong lĩnh v c h t ch ự ệ ủ ụ ự ộ ị
Cam k t ph c v ng ế ụ ụ ườ i dân ngày càng t t h n ố ơ
Bên c nh nh ng k t qu tích c c đ t đ ạ ữ ế ả ự ạ ượ c, Hà N i cũng nhìn nh n, công tác ộ ậ đăng ký h t ch t i c s còn g p nhi u v ộ ị ạ ơ ở ặ ề ướ ng m c, khó khăn. Trong đó có ắ
nh ng khó khăn, v ữ ướ ng m c t các quy đ nh hi n hành. M t khác, th c ti n ắ ừ ị ệ ặ ự ễ cũng cho th y, các vi c h t ch luôn phát sinh nh ng tình hu ng h t s c đa ấ ệ ộ ị ữ ố ế ứ
d ng, ph c t p. Nhi u tr ạ ứ ạ ề ườ ng h p tuy các s ki n h t ch th ợ ự ệ ộ ị ườ ng xuyên x y ả
ra nh vi c sinh, t , thay đ i h , tên, vi c xác nh n tình tr ng hôn nhân cho ư ệ ử ổ ọ ệ ậ ạ công dân… nh ng l i có nhi u tình ti t ph c t p mà Lu t H t ch và các văn ư ạ ề ế ứ ạ ậ ộ ị
b n quy đ nh chi ti t thi hành ch a d li u và ch a có quy đ nh đi u ch nh, ả ị ế ư ự ệ ư ị ề ỉ
d n đ n yêu c u đăng ký h t ch v n n y sinh khó khăn, v ẫ ế ầ ộ ị ẫ ả ướ ng m c c n gi i ắ ầ ả quy t k p th i ế ị ờ
Trang 3Trên c s nh ng khó khăn, v ơ ở ữ ướ ng m c qua 03 năm tri n khai th c hi n Lu t ắ ể ự ệ ậ
H t ch và các văn b n h ộ ị ả ướ ng d n thi hành, Hà N i đã đ a ra nhi u ki n ẫ ộ ư ề ế ngh , đ xu t. Trong đó có ki n ngh v vi c s a đ i, b sung các quy đ nh ị ề ấ ế ị ề ệ ử ổ ổ ị còn b t c p nh đã nêu trên c a Lu t H t ch, Ngh đ nh s 123/2015/NĐ ấ ậ ư ở ủ ậ ộ ị ị ị ố
CP, Thông t s 15/2015/TTBTP nh m nâng cao hi u qu thi hành pháp lu t ư ố ằ ệ ả ậ
v h t ch trong th i gian t i. Hà N i cũng s phát huy nh ng k t qu đ t ề ộ ị ờ ớ ộ ẽ ữ ế ả ạ
đ ượ c, nâng cao ch t l ấ ượ ng đ i ngũ cán b T pháp H t ch, ph c v ngày ộ ộ ư ộ ị ụ ụ càng t t h n nhu c u c a ng ố ơ ầ ủ ườ i dân.
T i H i ngh , các đ i bi u đã báo cáo làm rõ thêm nhi u v n đ trong th c ạ ộ ị ạ ể ề ấ ề ự
ti n tri n khai Lu t H t ch và các văn b n h ễ ể ậ ộ ị ả ướ ng d n thi hành. Phó Ch t ch ẫ ủ ị UBND qu n Ba Đình Nguy n Quang Trung chia s v vi c đăng ký k t hôn có ậ ễ ẻ ề ệ ế
y u t n ế ố ướ c ngoài đ ượ c chuy n v UBND c p huy n theo quy đ nh c a Lu t ể ề ấ ệ ị ủ ậ
H t ch. Đây là m t trong nh ng quy đ nh m i c a Lu t, th hi n b ộ ị ộ ữ ị ớ ủ ậ ể ệ ướ c ti n rõ ế nét trong c i cách hành chính, đáp ng yêu c u c a ng ả ứ ầ ủ ườ i dân, ti n t i xây ế ớ
d ng qu n lý, đăng ký h t ch chuyên nghi p hi n đ i. Qua 3 năm, Ba Đình ự ả ộ ị ệ ệ ạ
đã gi i quy t 103 h s đăng ký k t hôn có y u t n ả ế ồ ơ ế ế ố ướ c ngoài, c b n đúng ơ ả trình t , đ ự ượ c ng ườ i dân hài lòng.
Tuy nhiên, theo ông Trung vi c đăng ký k t hôn có y u t n ệ ế ế ố ướ c ngoài t i Ba ạ Đình cũng phát sinh nh ng v ữ ướ ng m c. Trong đó ph c t p hàng đ u là liên ắ ứ ạ ầ quan đ n nhi u qu c gia có quy đ nh pháp lu t khác nhau khi n cán b c s ế ề ố ị ậ ế ộ ơ ở
g p khó khăn, lúng túng; m t s gi y t xác minh bên th 3 có y u t n ặ ộ ố ấ ờ ứ ế ố ướ c ngoài không k p th i… T đó, ông Chung nêu lên m t s kinh nghi m nh ị ờ ừ ộ ố ệ ư tăng c ườ ng tuyên truy n, s quan tâm ch đ o, ph i h p c a các c quan c p ề ự ỉ ạ ố ợ ủ ơ ấ trên, c quan ch c năng có liên quan. Đ c bi t, đ i ngũ cán b c s c n ơ ứ ặ ệ ộ ộ ơ ở ầ
bi n quá trình ph c v ng ế ụ ụ ườ i dân, quá trình nghiên c u, tri n khai Lu t thành ứ ể ậ quá trình t h c c a m i ng ự ọ ủ ỗ ườ i.
Trưởng Phòng Tư pháp huyện Ba Vì Phùng Hữu Lộc phát biểu tham
luận
Tr ưở ng Phòng T pháp huy n Ba Vì Phùng H u L c cũng đánh giá cao quá ư ệ ữ ộ trình thi hành Lu t H t ch t i đ a bàn huy n, ng ậ ộ ị ạ ị ệ ườ i dân t giác h n so v i ự ơ ớ
th i gian tri n khai Ngh đ nh 158. Chính quy n r t quan tâm ki n toàn đ i ờ ể ị ị ề ấ ệ ộ ngũ công ch c T pháp – H t ch, t t c các xã đ u đã b trí cán b chuyên ứ ư ộ ị ấ ả ề ố ộ trách, gi i quy t đúng và k p th i các s ki n h t ch, không có đ n th ph n ả ế ị ờ ự ệ ộ ị ơ ư ả ánh v qu n lý, đăng ký h t ch ề ả ộ ị
Trang 4Ông L c nói sâu v nh ng m t tích c c, khó khăn khi th c hi n liên thông th ộ ề ữ ặ ự ự ệ ủ
t c hành chính trong đăng ký khai sinh, th ụ ườ ng trú và c p th b o hi m y t ấ ẻ ả ể ế cho tr d ẻ ướ i 6 tu i theo Thông t s 05. T đó, ông L c mong mu n Trung ổ ư ố ừ ộ ố
ng ti p t c hoàn thi n pháp lu t v h t ch; thành ph phân b ngu n ngân
sách nh m s hóa d li u h t ch, t o đi u ki n cho công tác đăng ký, qu n lý ằ ố ữ ệ ộ ị ạ ề ệ ả
h t ch đ ộ ị ượ c ch t ch ; S T pháp th ặ ẽ ở ư ườ ng xuyên t p hu n, t a đàm đ k p ậ ấ ọ ể ị
th i tháo g v ờ ỡ ướ ng m c cho c s trong tri n khai công tác này ắ ơ ở ể
Các c p chính quy n đã vào cu c v i công tác h t ch ấ ề ộ ớ ộ ị
Phát bi u ch đ o H i ngh , Th tr ể ỉ ạ ộ ị ứ ưở ng Nguy n Khánh Ng c nh n th y s n ễ ọ ậ ấ ự ỗ
l c, c g ng c a TP Hà N i trong tri n khai Lu t H t ch và Ngh đ nh s 23, ự ố ắ ủ ộ ể ậ ộ ị ị ị ố
đ ng th i đánh giá cao báo cáo toàn di n, sâu s c, nhi u thông tin và các ý ồ ờ ệ ắ ề
ki n tâm huy t t i H i ngh ế ế ạ ộ ị
Theo Th tr ứ ưở ng, vi c tri n khai thi hành Lu t H t ch nói chung nh n đ ệ ể ậ ộ ị ậ ượ c
s hài lòng c a ng ự ủ ườ i dân, nhi u quy đ nh c a Lu t đ a công tác h t ch v i ề ị ủ ậ ư ộ ị ớ chính quy n c p c s , sát v i ng ề ấ ơ ở ớ ườ i dân h n ơ
Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Khánh Ngọc ghi nhận những nỗ lực trong công tác hộ tịch của
Tư pháp Hà Nội
Vi c thi hành Lu t H t ch đã nh n đ ệ ậ ộ ị ậ ượ c s vào cu c c a chính quy n các ự ộ ủ ề
c p t thành ph đ n xã, ph ấ ừ ố ế ườ ng, th tr n t i Hà N i, s quan tâm ki n toàn ị ấ ạ ộ ự ệ
đ i ngũ cán b , c s v t ch t. Th tr ộ ộ ơ ở ậ ấ ứ ưở ng cũng đ c bi t đánh giá vi c ng ặ ệ ệ ứ
d ng công ngh thông tin trong qu n lý, đăng ký h t ch mà Lu t H t ch r t k ụ ệ ả ộ ị ậ ộ ị ấ ỳ
v ng đã đ ọ ượ c Hà N i chú tr ng tăng c ộ ọ ườ ng, nh t là trong b i c nh cu c cách ấ ố ả ộ
m ng công ngh 4.0. T đó, Th tr ạ ệ ừ ứ ưở ng bi u d ể ươ ng Hà N i là m t trong s ộ ộ ố
đ a ph ị ươ ng đi tiên phong trong ng d ng công ngh thông tin đ i v i lĩnh v c ứ ụ ệ ố ớ ự
h t ch ộ ị
Tuy nhiên, Th tr ứ ưở ng chia s r ng vi c s hóa d li u h t ch hi n nay đang ẻ ằ ệ ố ữ ệ ộ ị ệ
ph i đ i m t v i thách th c l n v ngu n kinh phí tri n khai. Bên c nh đó, ả ố ặ ớ ứ ớ ề ồ ể ạ
Th tr ứ ưở ng ghi nh n các ph n ánh v ậ ả ướ ng m c, khó khăn và các đ xu t, ắ ề ấ
ki n ngh đ t ng h p chung, có tham m u, h ế ị ể ổ ợ ư ướ ng d n đ làm t t h n công ẫ ể ố ơ tác này.
Th tr ứ ưở ng cam k t s cùng các b , ngành Trung ế ẽ ộ ươ ng hoàn thi n c ch ệ ơ ế
ph i h p, nâng cao trách nhi m c a t ng ngành trong th c hi n ch c năng, ố ợ ệ ủ ừ ự ệ ứ nhi m v có liên quan đ n công tác h t ch. Song Th tr ệ ụ ế ộ ị ứ ưở ng nh n m nh ấ ạ
Trang 5đi u quan tr ng v n là trách nhi m, thái đ c a đ i ngũ cán b làm tr c ti p ề ọ ẫ ệ ộ ủ ộ ộ ự ế công tác h t ch t i c s nh m ph c v , đáp ng k p th i yêu c u c a ng ộ ị ạ ơ ở ằ ụ ụ ứ ị ờ ầ ủ ườ i dân.
Năm 2016, Luật Hộ tịch chính thức có hiệu lực thi hành Với nhiều quy định mới mang tính đột phá, việc triển khai thi hành Luật được kỳ vọng sẽ là tạo ra một cuộc cách mạng trong quản lý và đăng ký hộ tịch.
Tại Hà Nội, qua 3 năm triển khai thực hiện Luật, công tác đăng ký, quản lý hộ tịch trên địa bàn TP được đánh giá đã đạt nhiều kết quả quan trọng, từng bước ổn định và đi vào nền nếp.
Đơn giản hóa thủ tục, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân
Theo quy định của Luật Hộ tịch, thời gian giải quyết đối với hầu hết các việc hộ tịch được rút ngắn so với trước Trong đó những việc hộ tịch đơn giản, Luật quy định được giải quyết ngay trong ngày, trường hợp nhận hồ sơ sau 15 giờ mà không giải quyết được ngay thì trả kết quả trong ngày làm việc tiếp theo.
Người dân cũng có thể lựa chọn cơ quan đăng ký hộ tịch mà không phụ thuộc vào nơi cư trú như trước đây Đáng chú ý, Luật quy định công dân được cấp số định danh cá nhân ngay từ khi đăng ký khai sinh Đây là quy định mang tính đột phá trong công tác quản lý
hộ tịch và quản lý dân cư, là tiền đề quan trọng để tiến tới mục tiêu cắt giảm nhiều loại giấy tờ, tạo thuận lợi cao nhất cho người dân khi tham gia giao dịch, thực hiện thủ tục hành chính
Sau 3 năm triển khai thi hành Luật Hộ tịch và các văn bản hướng dẫn thi hành, cơ sở vật chất phục vụ công tác ký và đăng ký hộ tịch đã và đang ngày càng được cải thiện UBND các cấp đã quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, trang bị các phương tiện làm việc đảm bảo đáp ứng thực hiện nhiệm vụ công tác đăng ký, quản lý hộ tịch trên địa bàn TP như: Trang bị máy vi tính, máy in riêng cho công chức làm công tác hộ tịch, máy photocopy, phòng lưu trữ tài liệu, tủ đựng hồ sơ đảm bảo phục vụ cho việc quản lý, khai thác và bảo quản hồ sơ.
Công chức làm công tác hộ tịch xác định được tầm quan trọng của công tác này nên đã tuân thủ trình tự, thủ tục của Luật Hộ tịch và các văn bản hướng dẫn thi hành; tham gia đầy đủ các lớp đào tạo nghiệp vụ, luôn nghiên cứu tìm tòi, học hỏi, nâng cao khả năng, trình độ, nghiệp vụ Theo đó đã phục vụ ngày càng tốt hơn nhu cầu của người dân Nhận thức của người dân về vai trò, ý nghĩa của công tác đăng ký hộ tịch ngày càng được nâng cao Tình trạng “sinh không khai, tử không báo” đã được giảm thiểu Đa số người dân đã tự giác thực hiện đi đăng ký các sự kiện hộ tịch theo đúng thời gian quy định.
Trang 63 năm triển khai thi hành Luật Hộ tịch, công tác hộ tịch trên địa bàn TP Hà Nội ngày càng đi vào nề nếp, phục vụ tốt nhu cầu người
dân Ảnh: T Hải
Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác hộ tịch
Một trong những điểm nổi bật trong quá trình triển khai Luật Hộ tịch trên địa bàn Hà Nội
là TP đã chú trọng ứng dụng công nghệ thông tin trong đăng ký, quản lý hộ tịch Theo
Sở Tư pháp Hà Nội, đến nay, 100% đơn vị cấp xã trên địa bàn Hà Nội đã triển khai áp dụng phần mềm đăng ký khai sinh Việc này không những đảm bảo thi hành một cách đồng bộ Luật Hộ tịch và Luật Căn cước công dân mà còn giúp các cơ quan quản lý, đăng
ký hộ tịch, đăng ký khai sinh có thể theo dõi được toàn bộ quá trình thực thi của các cơ quan trực tiếp thực hiện; ngoài ra có thể tra cứu chéo, không để xảy ra trường hợp một công dân được đăng ký khai sinh tại nhiều nơi.
Bên cạnh đó, việc khai thác, sử dụng phần mềm đăng ký, quản lý hộ tịch đã mang lại những hiệu quả thiết thực, cụ thể trong công tác cải cách hành chính như: Giảm thao tác, rút ngắn thời gian tra cứu, tạo điều kiện thuận lợi cho công chức trong thực thi nhiệm vụ Đồng thời giảm chi phí đi lại của người dân khi thực hiện các thủ tục hành chính trong lĩnh vực hộ tịch.
Hà Nội đã triển khai dịch vụ công trực tuyến mức độ 3 tại địa chỉ https://egov.hanoi.gov.vn/dich-vu-truc-tuyen với tổng số hơn 260.000 hồ sơ hộ tịch đã giải quyết trong 9 tháng đầu năm 2018 (trong đó khai sinh 90.000, khai tử 25.000, kết hôn 30.000, xác nhận tình trạng hôn nhân 70.000, trích lục hộ tịch 50.000 hồ sơ) Từ ngày 1-8-2018, Hà Nội đã triển khai thực hiện dịch vụ công mức độ 4 đối với thủ tục cấp bản sao trích lục hộ tịch tại 17 đơn vị quận, huyện Theo đó, công dân có thể nộp hồ sơ
Trang 7trực tuyến qua mạng internet và nhận kết quả qua dịch vụ bưu chính theo địa chỉ cung cấp, không phải đến cơ quan Nhà nước để thực hiện, tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại Hiện TP đang từng bước số hóa toàn bộ sổ hộ tịch với dữ liệu của hơn 7,3 triệu người dân; đã có 3 đơn vị số hóa sổ hộ tịch, gồm: quận Hai Bà Trưng, Nam Từ Liêm và Long Biên (tại các quận này, khi công dân có nhu cầu tra cứu thông tin hộ tịch chỉ cần khai thông tin về họ tên, năm sinh là công chức tư pháp- hộ tịch có thể tra cứu trên cơ sở dữ liệu hộ tịch nhanh chóng, thuận tiện) Các đơn vị còn lại đang triển khai rà soát các loại
sổ hộ tịch để chuẩn bị số hóa.
Bên cạnh những kết quả tích cực đạt được, Hà Nội cũng nhìn nhận, công tác đăng ký hộ tịch tại cơ sở còn gặp nhiều vướng mắc, khó khăn Trong đó có những khó khăn, vướng mắc từ các quy định hiện hành Mặt khác, thực tiễn cũng cho thấy, các việc hộ tịch luôn phát sinh những tình huống hết sức đa dạng, phức tạp Nhiều trường hợp tuy các sự kiện
hộ tịch thường xuyên xảy ra như việc sinh, tử, thay đổi họ, tên, việc xác nhận tình trạng hôn nhân cho công dân, … nhưng lại có nhiều tình tiết phức tạp mà Luật Hộ tịch và các văn bản quy định chi tiết thi hành chưa dự liệu và chưa có quy định điều chỉnh, dẫn đến yêu cầu đăng ký hộ tịch vẫn nảy sinh khó khăn, vướng mắc cần giải quyết kịp thời.
Trên cơ sở những khó khăn, vướng mắc qua 3 năm triển khai thực hiện Luật Hộ tịch và các văn bản hướng dẫn thi hành, Hà Nội đã đưa ra nhiều kiến nghị, đề xuất Trong đó có kiến nghị về việc sửa đổi, bổ sung các quy định còn bất cập như đã nêu ở trên của Luật
Hộ tịch, Nghị định số 123/2015/NĐ-CP, Thông tư số 15/2015/TT-BTP nhằm nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật về hộ tịch trong thời gian tới Hà Nội cũng sẽ phát huy những kết quả đạt được, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ tư pháp hộ tịch, phục vụ ngày càng tốt hơn nhu cầu của người dân.
Quá trình triển khai thi hành Luật Hộ tịch, với vai trò là cơ quan tham mưu giúp UBND TP quản
lý Nhà nước về hộ tịch, Sở Tư pháp đã chủ động tổ chức thực hiện Kế hoạch của Bộ Tư pháp, Kế hoạch của UBND TP Đồng thời phối hợp chặt chẽ với UBND cấp huyện và các cơ quan có liên quan.
Sau khi Luật Hộ tịch có hiệu lực thi hành, Sở Tư pháp đã tổ chức nhiều Hội nghị quán triệt, tuyên truyền, phổ biến Luật Hộ tịch; biên soạn và phát hành tài liệu để hướng dẫn cơ sở Tổ chức nhiều hội nghị truyên truyền có nội dung liên quan đến công tác hộ tịch như: Bộ luật Dân sự, Luật Hôn nhân gia đình, Luật Cư trú, cho cán bộ chủ chốt của các phòng, ban, công chức tư pháp- hộ tịch, công chức tiếp nhận hồ sơ hành chính cấp huyện, cán bộ chủ chốt của các xã, phường, thị trấn và công chức tiếp nhận hồ sơ hành chính về công tác hộ tịch.
Quá trình triển khai và thực hiện Luật Hộ tịch, Sở Tư pháp cũng luôn quan tâm chú trọng công tác hướng dẫn nghiệp vụ hộ tịch theo đề nghị của UBND cấp huyện, cấp xã; chỉ đạo Phòng Tư pháp khi tham mưu giải quyết hồ sơ đăng ký hộ tịch nếu có vướng mắc, trao đổi ý kiến với Sở để
có hướng xử lý kịp thời các tình huống, đảm bảo hồ sơ của công dân được giải quyết đúng thời hạn quy định.
Hàng quý, Sở Tư pháp đều tổ chức giao ban với lãnh đạo Phòng Tư pháp để nắm bắt vướng mắc trong công tác đăng ký, quản lý hộ tịch, định hướng các nhiệm vụ chuyên môn, trao đổi, rút kinh nghiệm và giúp công chức tư pháp hạn chế những sai sót trong quá trình giải quyết hồ sơ, góp
Trang 8phần nâng cao hiệu quả thực hiện các nhiệm vụ về hộ tịch.
Một trong những điểm đáng lưu ý của Luật Hộ tịch đó là quy định rõ tiêu chuẩn, trình độ của đội ngũ công chức làm công tác hộ tịch là phải có trình độ trung cấp Luật trở lên (đối với cấp xã); cử nhân Luật trở lên (đối với công chức làm việc tại Phòng Tư pháp) và đều phải được bồi dưỡng nghiệp vụ hộ tịch Theo ông Đỗ Mạnh Hùng, Phó phòng phụ trách Phòng Quản lý hành chính tư pháp (Sở Tư pháp), việc quy định tiêu chuẩn như vậy, nhằm nâng cao năng lực của đội ngũ này, tăng cường trách nhiệm và tính chuyên nghiệp, hạn chế sai sót Tuy nhiên, thực tế hiện nay, đội ngũ cán bộ công chức làm công tác hộ tịch ở nhiều địa phương trong tỉnh chưa được chuẩn hoá về trình độ, nghiệp vụ chuyên môn Đây sẽ là “rào cản” khi Luật có hiệu lực
Từ năm 1987, công tác đăng ký và quản lý hộ tịch đã được giao cho hệ thống cơ quan tư pháp các cấp Đồng thời, Chính phủ và các bộ, ngành liên quan cũng ban hành rất nhiều các văn bản pháp luật để triển khai công tác này Ngoài những quy định có tính nguyên tắc liên quan đến hộ tịch và đăng ký hộ tịch tại Bộ luật Dân sự 2005; Luật Bảo vệ chăm sóc và giáo dục trẻ em 2004; Luật Hôn nhân và gia đình 2000; Luật Nuôi con nuôi 2010 còn có 6 nghị định, 1 thông tư liên tịch và 5 thông tư điều chỉnh trực tiếp trong lĩnh vực
hộ tịch Bà Vũ Thị Lan, Phó Phòng Quản lý hành chính tư pháp (Sở Tư pháp) chia sẻ:
“Thực ra, công tác hộ tịch bị điều chỉnh bởi quá nhiều các văn bản quy phạm pháp luật đã tạo nên độ phức tạp, gây khó khăn cho cơ quan hộ tịch và người dân khi áp dụng trong thực tế Vì thế, chúng tôi luôn mong muốn có một văn bản luật hoá những quy định hiện hành để quá trình triển khai công tác hộ tịch được thống nhất, chuẩn hoá”.
Cũng theo chia sẻ của nhiều cán bộ công chức tư pháp ở một số địa phương: Hạ Long, Cẩm Phả, Bình Liêu, rất nhiều thủ tục trong các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành
có sự bất cập Có lúc, có thời điểm, liên quan đến công tác hộ tịch trong nước và nước ngoài cũng có 5-6 nghị định, thông tư hướng dẫn, điều chỉnh; thậm chí, ngay trong cùng một văn bản cũng có những quy định khiến cho thủ tục giải quyết thêm phần rườm rà, phức tạp Đơn cử như việc xin cấp lại bản chính giấy khai sinh Trong Nghị định 158/NĐ-CP, ngày 27-12-2005 của Chính phủ về đăng ký và quản lý hộ tịch quy định, UBND cấp huyện nơi lưu trữ sổ đăng ký khai sinh thực hiện việc cấp lại bản chính giấy khai sinh Trong trường hợp UBND cấp huyện cấp lại bản chính giấy khai sinh nhưng sổ đăng ký khai sinh chỉ lưu tại UBND cấp xã thì UBND cấp huyện yêu cầu UBND cấp xã cung cấp thông tin để ghi vào nội dung bản chính giấy khai sinh UBND cấp xã có trách nhiệm trích lục thông tin trả lời bằng văn bản hoặc sao chụp trong sổ đăng ký khai sinh
có xác nhận của UBND cấp xã và gửi cho UBND cấp huyện
Những khó khăn, bất cập nêu trên sẽ cơ bản được tháo gỡ, giải quyết kể từ ngày
1-1-2016, khi Luật Hộ tịch chính thức có hiệu lực thi hành Với hướng đơn giản hoá thủ tục hành chính, minh bạch, hiện đại gắn kết với việc ứng dụng công nghệ thông tin trong đăng ký và quản lý hộ tịch, nhằm bảo đảm lợi ích của người dân và tăng cường quản lý nhà nước trong lĩnh vực hộ tịch, Luật Hộ tịch không chỉ đáp ứng niềm mong mỏi của đội
Trang 9ngũ cán bộ công chức tư pháp các cấp mà còn là tin vui đối với người dân khi thực hiện các thủ tục liên quan đến công tác hộ tịch.
Tuy nhiên, để triển khai luật có hiệu quả, ngoài các yêu cầu được đầu tư về cơ sở vật chất hiện đại; hệ thống hạ tầng công nghệ thông tin thì hệ thống cơ quan tư pháp các cấp, các địa phương cũng cần được đầu tư nguồn nhân lực có chất lượng; trong đó, đội ngũ cán bộ công chức tư pháp phải đảm bảo được chuẩn hoá về trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cũng như tính ổn định lâu dài về vị trí việc làm Theo thống kê mới đây nhất của Sở Tư pháp, toàn tỉnh hiện có 6/60 cán bộ làm việc tại các phòng tư pháp (cấp huyện) chưa có trình độ đại học Luật và 76/291 cán bộ tư pháp cấp xã chưa có trình độ trung cấp Luật trở lên Hầu hết, số cán bộ tư pháp chưa chuẩn hoá về trình độ chuyên môn nghiệp vụ rơi vào những huyện miền núi, xã vùng sâu, vùng xa của tỉnh; trong khi đó, nhận thức của người dân ở những vùng này về công tác hộ tịch vẫn còn nhiều hạn chế Đó còn chưa nói đến tình trạng cán bộ tư pháp - hộ tịch cấp xã còn phải kiêm nhiệm nhiều công việc khác và thiếu tính ổn định khi thường xuyên phải luân chuyển công việc, gây nhiều khó khăn và xáo trộn cho việc triển khai các quy định của công tác hộ tịch theo Luật Hộ tịch.
Ông Đỗ Mạnh Hùng cho biết thêm: “Thời gian qua, lãnh đạo Sở Tư pháp cũng đặc biệt quan tâm, chỉ đạo công tác đào tạo, bồi dưỡng trình độ chuyên môn cho đội ngũ cán bộ công chức tư pháp các cấp Tuy nhiên, do đội ngũ này thiếu tính ổn định, thường xuyên phải luân chuyển nên việc lấp đầy tiêu chuẩn đối với đội ngũ này cũng là một khó khăn Tuy nhiên, triển khai Luật Hộ tịch, Sở Tư pháp đã đặt mục tiêu phấn đấu đến hết năm
2017, 100% cán bộ tư pháp làm công tác hộ tịch ở cấp huyện và cấp xã đạt chuẩn hoá theo quy định Hiện Sở Tư pháp cũng đang phối hợp chặt chẽ với Học viện Tư pháp để
mở các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ hộ tịch cho cán bộ tư pháp hộ tịch trên địa bàn”.
Nhìn l i ba năm thi hành Lu t, C c tr ng th y đã đ t đ c k v ng ạ ậ ụ ưở ấ ạ ượ ỳ ọ này ch a và mong ông chia s m t s k t qu mà ông n t ng ư ẻ ộ ố ế ả ấ ượ
nh t? ấ
Lu t H t ch đậ ộ ị ược Qu c h i thông qua t i k h p th 8, ngày ố ộ ạ ỳ ọ ứ
20/11/2014. Lu t có hi u l c thi hành t ngày 1/1/2016, v i nhi u quy ậ ệ ự ừ ớ ề
đ nh có tính c i cách, đ t phá nh quy đ nh vi c c p S đ nh danh cá ị ả ộ ư ị ệ ấ ố ị nhân cho tr em khi đăng ký khai sinh, phân c p m nh m v th m ẻ ấ ạ ẽ ề ẩ quy n đăng ký h t ch; đ n gi n hóa v gi y t , h s Cho đ n th i ề ộ ị ơ ả ề ấ ờ ồ ơ ế ờ
đi m này, tôi đánh giá cao nh ng k t qu đã đ t để ữ ế ả ạ ược sau ba năm tri n khai thi hành Lu t, các văn b n quy đ nh chi ti t thi hành và cho ể ậ ả ị ế
r ng Lu t đã đáp ng đằ ậ ứ ược c b n k v ng giúp ngơ ả ỳ ọ ười dân thu n l i ậ ợ khi đăng ký các s ki n h t ch.ự ệ ộ ị
Trang 10M t s k t qu n tộ ố ế ả ấ ượng c th là: Th nh t, vi c xây d ng th ch ụ ể ứ ấ ệ ự ể ế hoàn thành ch t lấ ượng, đúng ti n đ B T pháp đã trình Chính ph ế ộ ộ ư ủ ban hành Ngh đ nh s 123/2015/NĐCP quy đ nh chi ti t thi hành Lu tị ị ố ị ế ậ
H t ch; ch trì xây d ng và ban hành Thông t s 15/2015/TTBTP ộ ị ủ ự ư ố
hướng d n chi ti t m t s đi u c a Lu t, Ngh đ nh s 123/2015/NĐẫ ế ộ ố ề ủ ậ ị ị ố
CP. Lu t, Ngh đ nh, Thông t có hi u l c đ ng th i, b o đ m s ậ ị ị ư ệ ự ồ ờ ả ả ự
đ ng b , không đ tình tr ng Lu t ch Ngh đ nh, Thông t ồ ộ ể ạ ậ ờ ị ị ư
Th hai, m c dù còn nhi u khó khăn v c s h t ng, kinh phí, c ứ ặ ề ề ơ ở ạ ầ ơ
ch tri n khai, C s d li u qu c gia v dân c ch a đế ể ơ ở ữ ệ ố ề ư ư ược xây d ngự
và đ a vào v n hành th ng nh t nh ng th c hi n nhi m v Lu t H ư ậ ố ấ ư ự ệ ệ ụ ậ ộ
t ch giao, ngành T pháp đã ng d ng công ngh thông tin (CNTT) cóị ư ứ ụ ệ
hi u qu , tri n khai đệ ả ể ược H th ng thông tin đăng ký và qu n lý h ệ ố ả ộ
t ch, k t n i v i C s d li u qu c gia v dân c c a B Công an đ ị ế ố ớ ơ ở ữ ệ ố ề ư ủ ộ ể
ti n hành c p S đ nh danh cá nhân cho tr em đế ấ ố ị ẻ ược đăng ký khai sinh t i m t s đ a phạ ộ ố ị ương ngay t ngày 1/1/2016, bừ ước đ u xây ầ
d ng và hình thành C s d li u h t ch đi n t ự ơ ở ữ ệ ộ ị ệ ử
Đ n nay đã có 51 t nh thành và đế ỉ ượ ậc t p hu n s d ng ph n m m ấ ử ụ ầ ề đăng ký, qu n lý h t ch dùng chung, trong đó đã có 42 đ a phả ộ ị ị ương chính th c tri n khai áp d ng, b o đ m ch t lứ ể ụ ả ả ấ ượng, hi u qu công tácệ ả đăng ký, qu n lý, th ng kê h t ch, thu n l i cho ngả ố ộ ị ậ ợ ười dân khi th c ự
hi n quy n đăng ký h t ch.ệ ề ộ ị
Th ba, th t c hành chính (TTHC) trong lĩnh v c h t ch theo quy ứ ủ ụ ự ộ ị
đ nh c a Lu t H t ch, Ngh đ nh s 123/NĐCP th c s đã có bị ủ ậ ộ ị ị ị ố ự ự ước
đ n gi n th c ch t, hi u qu H u h t các th t c đăng ký h t ch đ u ơ ả ự ấ ệ ả ầ ế ủ ụ ộ ị ề
có s đ n gi n hóa, c t gi m gi y t không c n thi t; c i ti n phự ơ ả ắ ả ấ ờ ầ ế ả ế ương
th c n p h s đ ngứ ộ ồ ơ ể ười dân l a ch n – n p tr c ti p, g i qua b u ự ọ ộ ự ế ử ư chính ho c qua h th ng đăng ký h t ch tr c tuy n; tăng cặ ệ ố ộ ị ự ế ường trách nhi m c a công ch c làm công tác đăng ký h t ch thông qua quy ệ ủ ứ ộ ị
đ nh v trách nhi m hị ề ệ ướng d n, ti p nh n, ch đ ng đ i chi u/ch p ẫ ế ậ ủ ộ ố ế ụ
l u gi y t do công dân xu t trình, không yêu c u ngư ấ ờ ấ ầ ười có yêu c u ầ
n p b n sao (có công ch ng, ch ng th c) ph n l n các gi y t là ộ ả ứ ứ ự ầ ớ ấ ờ thành ph n h s …ầ ồ ơ