Đề hsg van 7

ĐỀ HỌC SINH GIỎI MÔN NGỮ VĂN 7 THỜI GIAN 120 PHÚT I ĐỌC HIỂU Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi bên dưới CỦ KHOAI NƯỚNG Sau trận mưa rào vòm trời như được rửa sạch, trở nên xanh và cao hơn Đã chớm[.]

ĐỀ HỌC SINH GIỎI MÔN NGỮ VĂN 7

THỜI GIAN: 120 PHÚT

I ĐỌC- HIỂU: Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:

CỦ KHOAI NƯỚNG

Sau trận mưa rào vòm trời như được rửa sạch, trở nên xanh và cao hơn Đã chớm

hè nhưng trời vẫn lành lạnh, cái lạnh làm người ta hưng phấn và chóng đói Thường Mạnh đi học về là đi thả trâu Tối mịt cậu rong trâu về, đầu tưởng tượng đến một nồi cơm bốc khói nghi ngút

Nhưng từ giờ đến tối còn lâu và cậu cần phải tìm được một việc gì đó trong khi con trâu đang mải miết gặm cỏ Cậu bèn ngồi đếm từng con sáo mỏ vàng đang nhảy kiếm ăn trên cánh đồng màu đã thu hoạch Thỉnh thoảng chúng lại nghiêng ngó nhìn cậu, ý chừng muốn dò la xem "anh bạn khổng lồ" kia có thể chơi được không Chợt Mạnh phát hiện ra một đám mầm khoai đỏ au, mập mạp, tua tủa hướng lên trời Kinh nghiệm đủ cho cậu biết bên dưới những chiếc mầm là củ khoai lang sót Với bất cứ đứa trẻ trâu nào thì điều đó cũng tương đương với một kho báu Nó bị sót lại từ trước Tết và bây giờ nó sẽ rất ngọt Để xem, anh bạn to cỡ nào? Không ít trường hợp bên dưới chỉ là một mẩu khoai Nước miếng

đã kịp tứa khắp chân răng khi cậu tưởng tượng đến món khoai nướng Ruột nó trong như thạch Những giọt mật trào ra, gặp lửa tạo một thứ hương thơm chết người, nhất là khi trời lại lành lạnh thế này Thật may là mình đem theo lửa - cậu lẩm bẩm Sợ niềm hy vọng

đi veo mất nên cậu rón rén bới lớp đất mềm lên Khi cậu hoàn toàn tin nó là một củ khoai thì cậu thọc sâu tay vào đất, sâu nữa cho đến khi những ngón tay cậu ôm gọn củ khoai khá

bự, cậu mới từ từ lôi nó lên Chà, thật tuyệt vời Nó không chỉ đơn thuần là củ khoai sót.

Nó y như quà tặng, một thứ kho báu trời đất ban riêng cho cậu

Mạnh đã có việc để làm, mà lại là một việc làm người ta háo hức Trong chốc lát đống cành khô bén lửa và đợi đến khi nó chỉ còn lớp than hồng rực Mạnh mới vùi củ khoai vào Cậu ngồi im lắng nghe một sự dịch chuyển vô cùng tinh tế dưới lớp than, cùi trắng muốt đang bị sức nóng ủ cho thành mật Từng khoảnh khắc với Mạnh lúc này trở nên vô cùng huyền diệu Rồi có một mùi thơm cứ đậm dần, cứ quánh lại, lan tỏa, xoắn xuýt Cậu nhớ lại có lần bà kể, nhờ đúng một củ khoai nướng mà ông cậu thoát chết đói và sau đó làm nên sự nghiệp Chuyện như cổ tích nhưng lại có thật Nào, để xem sau đây cậu sẽ làm nên công trạng gì.

Chợt cậu thấy có hai người, một lớn, một bé đang đi tới Ông già ôm theo bọc tay nải còn cậu bé thì cứ ngoái cổ lại phía làng Cậu nhận ra hai ông cháu lão ăn mày ở xóm bên Hôm nay, chẳng có phiên chợ sao ông cháu lão cũng ra khỏi nhà nhỉ Vài lần giáp mặt cậu bé và thấy mặt mũi nó khá sáng sủa Bố mẹ nó chết trong một trận lũ quét nên nó chỉ trông cậy vào người ông mù lòa Mạnh lén trút ra tiếng thở dài khi ông cháu lão ăn mày đã đến rất gần Có thể thấy rõ cánh mũi lão phập phồng như hà hít tìm thứ mùi vị gì

đó Cậu bé vẫn câm lặng, thỉnh thoảng lén nhìn Mạnh

- Mùi gì mà thơm thế - ông cậu bé lên tiếng - Hẳn ai đang nướng khoai Ngồi nghỉ một lát để ông xin lửa hút điếu thuốc đã cháu

Ông lão lần túi lấy gói thuốc lào Thằng bé giúp ông tháo khỏi lưng chiếc điếu nhỏ xíu Mùi khoai nướng vẫn ngào ngạt và Mạnh đành ngồi chết gí, không dám động cựa Chỉ khi ông lão nhờ, cậu mới cúi xuống thổi lửa Chà, ông cháu lão mà ngồi dai là củ khoai cháy mất Đã có mùi vỏ cháy Lửa sẽ lấn dần vào cho đến khi biến củ khoai thành đen thui mới thôi Dường như đoán được nỗi khó xử của Mạnh, ông lão bảo:

- Tôi chỉ xin lửa thôi

Mạnh như bị bắt quả tang đang làm chuyện vụng trộm, mặt đỏ lên Nhưng ông lão mắt lòa không thể nhìn thấy còn cậu bé ý tứ nhìn đi chỗ khác.

- Thôi, chào cậu nhé Ta đi tiếp đi cháu!

Ông lật đật đứng dậy, bám vào vai cậu bé, vội vã bước Cậu bé lặng lẽ nhìn Mạnh như muốn xin lỗi vì đã làm khó cho cậu Cái nhìn đĩnh đạc của một người tự trọng, không muốn bị thương hại khiến Mạnh vội cúi gằm xuống Ôi, giá như có ba củ khoai, chí ít cũng

là hai củ Đằng này chỉ có một Mạnh thấy rõ tiếng chân hai ông cháu xa dần Nhưng chính khi ấy, khi củ khoai nóng hổi, lớp vỏ răn lại như từng gợn sóng nằm phơi ra trước mắt Mạnh, thì nỗi chờ đón háo hức lúc trước cũng tiêu tan mất Giờ đây củ khoai như là nhân chứng cho một việc làm đáng hổ thẹn nào đó Dù Mạnh có dối lòng rằng mình chẳng

có lỗi gì sất nhưng cậu vẫn không dám chạm vào củ khoai Hình như đã có người phải quay mặt đi vì không dám ước có được nó Có thể ông nội cậu đã từng nhìn củ khoai nướng cho ông làm nên sự nghiệp bằng cái cách đau đớn như vậy

Mặc dù rong trâu về từ chiều nhưng mãi tối mịt Mạnh mới vào nhà Giờ đây mới là lúc cậu sống trọn vẹn với cảm giác ngây ngất của người vừa được ban tặng một món quà

vô giá Cậu nhắm mắt lại mường tượng giây phút cậu bé kia mở gói giấy báo ra Nửa củ khoai khi đó sẽ khiến cậu ta liên tưởng đến phép lạ, có thể lắm chứ! Và rồi cậu thấy lâng lâng đến mức chính mình tự hỏi liệu đây có phải là giấc mơ?

(Theo truyện ngắn của Tạ Duy Anh)

Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên?

Câu 2: Tìm biện pháp tu từ, nêu tác dụng trong đoạn văn sau:

“ Ruột nó trong như thạch Những giọt mật trào ra, gặp lửa tạo một thứ hương thơm chết người, nhất là khi trời lại lành lạnh thế này Thật may là mình đem theo lửa - cậu lẩm bẩm Sợ niềm hy vọng đi veo mất nên cậu rón rén bới lớp đất mềm lên Khi cậu hoàn toàn tin nó là một củ khoai thì cậu thọc sâu tay vào đất, sâu nữa cho đến khi những ngón tay cậu ôm gọn củ khoai khá bự, cậu mới từ từ lôi nó lên Chà, thật tuyệt vời Nó không chỉ đơn thuần là củ khoai sót Nó y như quà tặng, một thứ kho báu trời đất ban riêng cho cậu.”

Câu 3: Bài học rút ra từ câu chuyện trên là gì?

II TẠO LẬP VĂN BẢN.

Câu 3: Em hãy viết một bài văn ngắn nêu suy nghĩ của em về bài học rút ra từ câu chuyện Câu 4: Viết một bài văn phân tích nhân vật Mạnh trong truyện ngắn trên.

Hết

-Thí sinh không được sử dụng tài liệu.

Giám thị coi khảo sát không giải thích gì thêm.

ĐÁP ÁN

I ĐỌC – HIỂU:

I ĐỌC-HIỂU

Câu 2 - Biện pháp tu từ So sánh: “Ruột nó trong như thạch” và “Nó

y như quà tặng, một thứ kho báu trời đất ban riêng cho cậu.”

- Tác dụng: Cách tác giả so sánh: “Ruột nó trong như thạch”

gợi tả sự hấp dẫn, rất ngon của củ khoai Còn cách so sánh

“Nó y như quà tặng, một thứ kho báu trời đất ban riêng cho cậu.” để khẳng định rằng đây không chỉ là một củ khoai thông thường mà với Mạnh nó còn là một món “quà tặng”, là

“kho báu trời đất ban riêng cho cậu” đủ để cho thấy củ khoai

rất có giá trị với Mạnh, Mạnh đang rất cần, rất thèm ăn nó

0,5

Câu 3 - Bài học rút ra từ câu chuyện: Mỗi người cần biết sống yêu

thương, sẻ chia với nhau trong cuộc sống

II TẠO LẬP VĂN BẢN

Câu 4

a Yêu cầu về kĩ năng: HS biết cách viết một bài văn nghị luận

xã hội Bài viết có bố cục ba phần, diễn đạt trôi chảy, không

mắc lỗi dùng từ, ngữ pháp.

b Yêu cầu về nội dung: Học sinh có thể trình bày theo các

cách khác nhau song phải đáp ứng được các yêu cầu cơ bản sau:

1 Mở bài: Giới thiệu được vấn đề nghị luận: Mỗi người cần

biết sống yêu thương, sẻ chia với nhau trong cuộc sống

0,25

2 Thân bài:

*Giải thích:

- HS tóm tắt ngắn gọn câu chuyện, rút ra vấn đề nghị luận là tình yêu thương, sự chia sẻ trong cuộc sống

- HS giải thích: Thế nào là tình yêu thương, chia sẻ trong

2,5

cuộc sống? Tình yêu thương là tình cảm thương yêu, chia sẻ

và đùm bọc một cách thắm thiết Yêu thương con người là sự quan tâm, giúp đỡ của chúng ta đối với những người xung quanh Là làm những điều tốt đẹp cho người khác và nhất là những người gặp khó khăn hoạn nạn Là thể hiện tình cảm yêu thương và quý mến người khác

*Chứng minh:

- Ý nghĩa của tình yêu thương, sự chia sẻ?

+ Khi ta được yêu thương và yêu thương người khác thì

ta sẽ thấy hạnh phúc

+ Đối với một xã hội, sự sẻ chia yêu thương là điều vô cùng cần thiết Nó chính là sợi dây nối liền tình cảm giữa người với người Nó khiến cho chúng ta cảm thấy cho đi yêu thương không bao giờ là điều lãng phí Lãng phí nhất là chúng

ta để thừa yêu thương trong lòng mà không biết gửi gắm nơi đâu

+ Khi trao đi yêu thương với người khác, bản thân mình sẽ nhận lại được yêu thương từ ánh mắt ấm áp, từ nụ cười chân thành và lời cảm ơn nặng nghĩa tình

- Biểu hiện của tình yêu thương, sự chia sẻ?

+ Tình yêu thương được xuất phát từ trái tim, luôn yêu

thương, quan tâm người khác Biết giúp đỡ, sẵn sàng chia sẻ, biết hy sinh, tha thứ cho người khác để cuộc sống thêm tốt đẹp và ý nghĩa hơn (Dẫn chứng)

+ Xã hội cần những tấm lòng biết yêu thương, biết cho đi

mà không đòi hỏi nhận lại ( Dấn chứng)

*Mở rộng, phản đề: Tuy nhiên ta cũng cần phải hiểu được

rằng tình yêu thương người khác không phải là sự bao che, dung túng cho những hành động xấu Đồng thời cần lên án, phê phán những người ích kỷ, có lối sống thờ ơ, chỉ nghĩ đến bản thân mình mà không biết chia sẻ quan tâm đến nỗi đau của người khác, ta cũng không nên lợi dụng tình yêu thương, tấm lòng giúp đỡ của người khác để trục lợi bất chính mà thay vào đó ta phải biết ơn tình yêu thương đó để nỗ lực, cố gắng trong cuộc sống đầy bộn bề tấp nập này

*Bài học nhận thức và hành động:

- Bài học đáng quý cho tuổi học trò, đừng đòi hỏi người khác quan tâm, chăm sóc mình mà mỗi người cần quan tâm

đến mọi người trong gia đình.

- Biết yêu thương là người giàu lòng nhân ái, lối sống cao đẹp

- Liên hệ bản thân em…

3 Kết bài: Tổng kết khái quát lại vấn đề. 0,25,

d Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp

tiếng Việt

0,5

e Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề; có cách diễn

đạt tốt, mới mẻ

Câu 5 a Yêu cầu về kĩ năng: HS biết cách viết một bài văn cảm

nhận về nhân vật Bài viết có bố cục ba phần, diễn đạt trôi

chảy, không mắc lỗi dùng từ, ngữ pháp.

b Yêu cầu về nội dung: Học sinh có thể trình bày theo các

cách khác nhau song phải đáp ứng được các yêu cầu cơ bản sau:

1 Mở bài: Giới thiệu về nhân vật Mạnh trong truyện ngắn Củ

khoai nướng

2 Thân bài

- Bối cảnh của tác phẩm dẫn đến nhân vật Mạnh:Phần đầu của câu chuyện là hoàn cảnh đồng quê Việt Nam thanh bình đầy sức quen thuộc và hình tượng độc đáo của con người chân quê Tác giả đã khắc họa nhiều nhân vật tạo nên một tổng thể hòa quyện và tuyệt vời trong lòng bạn đọc Con người tuy nghèo nhưng tấm lòng nhân hậu, ấm áp Những tình huống truyện đã làm nên vẻ đẹp cũng như nhân vật làm nên tác phẩm có nhiều ý nghĩa Trong đó, nhân vật Mạnh là nhân vật chính và nổi bật trong tác phẩm Củ khoai nướng

- Cảm xúc của nhân vật Mạnh khi vô tình phát hiện củ khoai lang:

+ Bằng kinh nghiệm của con nhà nông, cậu nhận ra

“kho báu” ẩn chứa bên dưới lớp mầm - củ khoai lang cuối mùa còn sót lại “Nó không chỉ đơn thuần là củ khoai sót Nó

y như quà tặng, một thứ kho báu trời đất ban riêng cho cậu.”

Cậu vui lắm và nghĩ ngay đến món khoai nướng

+ Khi Mạnh đang háo hức chờ đợi củ khoai chín thì bất ngờ ông cháu lão ăn xin xóm bên xuất hiện ngồi cạnh cậu xin mồi lửa châm điếu thuốc “Mạnh lén trút ra tiếng thở dài khi ông cháu lão ăn mày đã đến rất gần” cậu ngồi im không dám

động đậy: “Mùi khoai nướng vẫn ngào ngạt và Mạnh đành ngồi chết gí, không dám động cựa” Cậu đã phải đấu tranh tư

tưởng rất nhiều, từ đó ta nhận thấy Mạnh là một cậu bé có lòng tự trọng, biết xấu hổ vì những suy nghĩ hẹp hòi của mình nên cậu mới thay đổi tâm lý rõ ràng đến thế

+ Nghệ thuật miêu tả nội tâm nhân vật: “Mạnh lén trút

ra tiếng thở dài”, “Mạnh như bị bắt quả tang đang làm chuyện vụng trộm, mặt đỏ lên.”… cho thấy sự đấu tranh tư

tưởng, cũng như nỗi xấu hổ của nhân vật trước suy nghĩ hẹp hòi của mình

- Cảm xúc của nhân vật Mạnh khi đã kịp chia đôi củ khoai nướng cho hai ông cháu người ăn mày:

+ Mạnh đã cảm thấy rất vui vì hành động chia nửa củ

khoai nướng của mình: “Mạnh mới vào nhà Giờ đây mới là lúc cậu sống trọn vẹn với cảm giác ngây ngất của người vừa được ban tặng một món quà vô giá… Và rồi cậu thấy lâng lâng đến mức chính mình tự hỏi liệu đây có phải là giấc mơ?”

+ Nhân vật Mạnh là một cậu bé có tâm hồn đẹp và trong

sáng Mạnh còn mang tấm lòng nhân hậu khi cậu đã kịp chia

sẻ cho cậu bé ăn xin nửa củ khoai nướng của mình Cho đi khiến cậu thoải mái và vui lạ Từ nhân vật Mạnh, Tạ Duy Anh muốn nhắn nhủ tới mọi người hãy hành động rộng lượng, vị tha, biết quan tâm, chia sẻ với những mảnh đời khó khăn Hãy cho đi và cảm thận trọn vẹn yêu thương của cuộc sống này

*Đánh giá nội dung, nghệ thuật: Sử dụng ngôi kể thứ ba,

xây dựng tình huống truyện hấp dẫn, nghệ thuật miêu tả khung cảnh thiên nhiên, miêu tả nhân vật qua hành động, cử chỉ nhất là miêu tả nội tâm nhân vật đặc sắc Đã khắc họa tấm lòng nhân hậu, tâm hồn trẻ thơ cáo đẹp của Mạnh, câu chuyện gửi thông điệp hãy về sống yêu thương, chia sẻ với mọi người

để cuộc sống tốt đẹp hơn

3 Kết bài

- Khẳng định lại vấn đề phân tích

- Từ nhân vật Mạnh, rút ra được bài học gì trong cuộc sống

d Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp

tiếng Việt

e Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề; có cách diễn

đạt tốt, mới mẻ

Trên đây là những gợi ý giám khảo cần linh động đáp án khi chấm Giám khảo cho điểm tối đa khi bài viết đảm bảo tốt hai yêu cầu về kiến thức và kĩ năng làm bài, cần trân trọng những bài viết sáng tạo, có chất văn.

ĐỀ SỐ 56:

Câu 1 (4,0điểm): Chỉ ra và phân tích cái hay của các phép tu từ được sử dụng trong đoạn thơ sau:

Gió bấc cựa mình làm rơi quả khế Mèo con ru cái bếp thầm thì

Đêm nũng nịu dụi đầu vào vai mẹ Mùa đông còn bé tí ti.

(Ấm, Bùi Thị Tuyết Mai)

Câu 2 (6,0điểm): Nói về sách, một nhà văn nhận định: “Sách là ngọn đèn sáng bất diệt của trí tuệ con người” Em hiểu câu nói đó như thế nào? Liên hệ với văn hóa đọc của lớp trẻ hiện nay

Câu 3 (10điểm): Đọc câu chuyện sau:

Người ăn xin

Lúc ấy, tôi đang đi trên phố Một người ăn xin già lọm khọm đứng ngay trước mặt tôi Đôi mắt ông lão đỏ đọc và giàn giụa nước mắt Đôi môi tái nhợt, áo quần tả tơi thảm hại Chao ôi! Cảnh nghèo đói đã gặm nát con người đau khổ kia thành xấu xí biết nhường nào!

Ông già chìa trước mặt tôi bàn tay sưng húp, bẩn thỉu Ông rên rỉ cầu xin cứu giúp Tôi lục tìm hết túi nọ túi kia, không có tiền, không có đồng hồ, không có cả một chiếc khăn tay Trên người tôi chẳng có tài sản gì.

Người ăn xin vẫn đợi tôi Tay vẫn chìa ra, run lẩy bẩy.

Tôi chẳng biết làm cách nào Tôi nắm chặt lấy bàn tay run rẩy kia:

- Ông đừng giận cháu, cháu không có gì để cho ông cả.

Người ăn xin nhìn tôi chằm chằm bằng đôi mắt ướt đẫm Đôi môi tái nhợt nở nụ cười và tay ông cũng xiết lấy tay tôi:

- Cháu ơi, cảm ơn cháu ! Như vậy là cháu đã cho lão rồi - Ông lão nói bằng giọng khản đặc.

Khi ấy, tôi chợt hiểu rằng: cả tôi nữa, tôi cũng vừa nhận được chút gì của ông lão (theo Tuốc-ghê-nhép)

Em hãy viết bài văn phân tích nhân vật “ tôi” trong câu chuyện trên

Hết

-HƯỚNG DẪN LÀM BÀI

1 Yêu cầu chung:

- Về kĩ năng: HS biết cách làm bài cảm thụ thơ, bố cục rõ ràng, diễn

4,0

đạt mạch lạc, có cảm xúc.

- Về kiến thức: Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau

.Yêu cầu cụ thể

a Mở đoạn: Đoạn thơ trên trích trong bài thơ “Ấm”của tác giả Bùi Thị Tuyết Mai đã sử dụng thành công phép tu từ nhân hóa, ẩn dụ Đoạn thơ không chỉ nói về những hình ảnh thiên nhiên sinh động mà qua đó còn nói về đời sống con người

b.Thân đoạn:

* Lần lượt phân tích các biện pháp tu từ

- Phép nhân hoá được thể hiện qua các từ, cụm từ “gió bấc cựa mình”, “mèo ru thì thầm”, “đêm nũng nịu”, “dụi”, “mùa đông bé” Các hình ảnh gió bấc, mèo con, đêm, mùa đông được nhân hóa có những cử chỉ, trạng thái biểu hiện giống như con người Mùa đông, gió bấc thật khủng khiếp với vạn vật, nó bứt sạch lá, quả, hoa của cây cối Cây khế không có mẹ che chở, gió bấc chỉ cần cựa mình là quả rụng Mèo con không có mẹ che chở phải nương nhờ bếp tro ấm, tiếng khì khò của nó nghe như tiếng ru cái bếp thì thầm.Qua đây khiến ta liên tưởng đến cuộc đời mẹ và bé, bé có mẹ, đêm nũng nịu dụi đầu vào vai mẹ được bàn tay mẹ ôm ấp, vỗ về, che chở thì mùa đông có khủng khiếp thế nào cũng chỉ còn bé tí ti, không có gì đáng sợ

- Phép ẩn dụ “gió bấc, mùa đông”hàm ẩn vè những khó khăn, vất vả, gian truân của cuộc đời mẹ phải chịu đựng, trải qua Mẹ là tấm lá chắn ngăn bão giông, nắng lửa, mùa đông lạnh giá cho con

c Kết đoạn: Đoạn thơ sử dụng thành công nghệ thuật nhân hóa, ẩn dụ qua đó ca ngợi tình mẹ hật ấm áp, lớn lao đối với cuộc đời của mỗi con người

0,5 3,0

0,5

Câu

2

Nói về sách, một nhà văn nhận định: “Sách là ngọn đèn sáng bất diệt của trí tuệ con người” Em hiểu câu nói đó như thế nào? Liên hệ với văn hóa đọc của lớp trẻ hiện nay

.Yêu cầu chung:

- Về kĩ năng: HS biết cách làm bài nghị luận xã hội, bố cục rõ ràng, lập luận chặt chẽ, diễn đạt mạch lạc, không mắc lỗi dùng từ, câu

- Về kiến thức: Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau

.Yêu cầu cụ thể

a Mở bài:

- Dẫn dắt, nêu vấn đề nghị luận: Vai trò, tác dụng của sách với con người Trích dẫn câu nói

b Thân bài:

- Giải thích, nêu ý nghĩa:

+ Sách: là sản phẩm kì diệu của trí tuệ, tinh thần, tâm hồn con người

6,0

0.5 0,5 4,5

+ Trí tuệ: là tinh túy, tinh hoa của sự hiểu biết.

+ Sách là ngọn đèn sáng: những tri thức, kiến thức… được ghi lại trong sách, nó giống như ngọn đèn tỏa sáng, chiếu sáng cho trí tuệ, tâm hồn con người

+ Sách là ngọn đèn sáng bất diệt: ngọn đèn không bao giờ tắt, sống mãi với thời gian không bao giờ bị mất đi, tiêu biến đi

 Sách là nguồn sáng bất diệt được thắp lên từ trí tuệ con người

- Khẳng định vai trò, tầm quan trọng, tính đúng đắn của vấn đề:

+ Sách mở ra, đem lại sự nhận thức, hiểu biết cho con người về tất cả các lĩnh vực vô cùng phong phú, đa dạng và rộng lớn của đời sống tự nhiên và xã hội Nó giáo dục con người biết từ bỏ cái xấu xa độc ác, tầm thường … để hướng vào cái chân, thiện, mỹ của cuộc sống, bồi đắp tư tưởng tình cảm Nó giúp con người nhận diện cái đẹp, hướng

về cái đẹp, giúp con người có những ước mơ, khát vọng, bay cao bay xa

+ Sách giúp con người vượt thời gian, không gian để tiếp nhận, lĩnh hội tri thức

Dẫn chứng: Sách toán học, sách văn học, sách lịch sử, sách địa lý…

+ Xã hội hiện đại có rất nhiều loại sách, bên cạnh những sách có nội dung tốt, lành mạnh còn có những sách có nội dung giáo dục không tốt nên con người phải biết chọn sách để đọc

-Liên hệ văn hóa đọc của lớp trẻ hiện nay:

Sách đem lại nhiều giá trị cho con người nhưng con người tiếp nhận sách như thế nào, nhất là giới trẻ hiện nay? Cuộc đời có giới hạn nhưng sách thì không có trang cuối cùng Có người nói được sống với những cuốn sách tôi cảm thấy hạnh phúc hơn một ông hoàng trên thế giới Sinh thời Bác Hồ cũng nói: “Không có sách thì không có tri thức, không có tri thức thì không có chủ nghĩa xã hội” Nhưng ngày nay xã hội phát triển với sự bùng nổ của thời đại công nghệ số thì văn hóa đọc bị lu mờ, trượt dốc, bởi có người cả đời chưa bao giờ động đến cuốn sách, sống mang tính thực dụng cao Cái gì đã chi phối văn hóa đọc hiện nay? Có nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan:

+ Công nghệ thông tin bùng nổ nhiều phương tiện thông tin đem lại nguồn giải trí phong phú như Internet, điện thoại thông minh

+ Người ta có nhiều thứ phải lo toan nhất là ở các đô thị lớn nên không có thì giờ đọc sách

-Nhận thức, thái độ, tình cảm của bản thân với sách:

+ Hãy yêu sách, đọc sách, trân trọng, giữ gìn sách như ta yêu quý trân trọng một thứ gì đó quý nhất ở trên đời

+ Hãy biết chọn sách phù hợp với trình độ, lứa tuổi để tiếp nhận có hiệu quả

c Kết bài:

- Khẳng định tầm quan trọng của sách, bài học liên hệ bản thân

0.5

3

Em hãy viết bài văn phân tích nhân vật “ tôi” trong câu chuyện trên

.Yêu cầu chung:

- Về kĩ năng: HS biết cách làm bài nghị luận văn học, bố cục rõ ràng, đúng thao tác nghị luận, lập luận chặt chẽ, diễn đạt mạch lạc, không mắc lỗi dùng từ, câu Xác định đúng vấn đề nghị luận và phạm vi tư liệu

- Về kiến thức: Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau

.Yêu cầu cụ thể

a Mở bài:

- “Sống trong đời sống cần có một tấm lòng Để làm gì, em biết không? Để gió cuốn đi” lời bài hát của Trịnh Công Sơn cứ văng vẳng bên tai mỗi khi em gặp những con người đói khổ phải xin ăn trên phố phường hoa lệ Có lẽ sợi dây mong manh để kết nối con người với nhau chính là tình yêu thương Sợi dây yêu thương này đã được nhà văn nga Ivan Turgenev thể hiện sâu sắc qua mẩu truyện ngắn “ Người

ăn xin”

- Nhân vật “ tôi” trong câu chuyện đã để lại cho người đọc những ấn tượng vô cùng sâu sắc

b Thân bài:

* Khái quát bối cảnh của câu chuyện:

- Cậu bé gặp người ăn xin trên đường nhưng thật éo le, cậu không có tiền bạc hay vật chất gì đáng giá để cho ông cụ

- Trước tình huống đó, cậu bé chỉ biết nắm tay người ăn xin và nói những lời ấm áp yêu thương đề chia sẻ với nỗi bắt hạnh của ông cụ

=> Câu chuyện ngắn, nhà văn tạo dựng bối cảnh đơn giản nhưng lại giúp nhân vật thể hiện tính cách, phẩm chất của mình

* Phân tích nhân vật tôi:

*.1 Nhân vật “tôi” trong câu chuyện là một cậu bé có tấm lòng đẹp, biết yêu thương, sẻ chia với những cuộc đời, con người bất hạnh trong cuộc sống

- Trong một lần tình cờ, nhân vật "tôi” đã gặp một người ăn xin đã già với “đôi mắt ông đỏ hoe, nước mắt ông giàn giụa, đôi môi tái nhợt

áo quần tả tơi” Nhìn ông vô cùng đáng thương Khi gặp cậu, ông cụ

đã chìa tay xin, mong cậu tỏ lòng thương cảm và ban phát cho ông một chút gì đó để làm vơi đi nỗi bắt hạnh

- Những thật tr rêu thay, cậu biết cho cụ cái gÌ đây, khỉ mà cậu không

hề có tiền bạc hay bất cứ thứ gì có thể để biếu cụ

- Ánh mắt của ông cụ vẫn dõi theo và chờ đợi khiến cậu nhói lòng

- Đứng trước tình thể oái oăm đó, cậu chẳng biết làm thế nào, chỉ biếtnắm lấy đôi bàn tay gầy guộc, xanh xao, nóng hỗi của ông cụ:

"Bàn tay tôi run run nắm chặt lấy bàn tay nóng hỏi của ông”, cậu nhìn

cụ với ánh mắt trìu mến, đầy tình thương yêu, sự cảm thông, sẻ chia

1.0

1.0

1.0

5.0