Bai 29 Thau Kinh Mong.ppt

Slide 1 Tổ VẬT LÝ – KT SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO AN GiANG TRƯỜNG THPT MỸ HÒA HƯNG BÀI 29 THẤU KÍNH MỎNGTHẤU KÍNH MỎNG I THẤU KÍNH PHÂN LOẠI THẤU KÍNH 1/ Định nghĩa Thấu kính là một khối chất trong suốt ([.]

Tổ VẬT LÝ – KT

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO AN GiANG

TRƯỜNG THPT MỸ HÒA HƯNG

BÀI 29:

THẤU KÍNH MỎNG

I- THẤU KÍNH PHÂN LOẠI THẤU KÍNH

1/ Định nghĩa:

Thấu kính là một khối chất trong suốt ( thủy tinh, nhựa, …) giới hạn bởi hai mặt cong hoặc bởi một mặt cong và một mặt phẳng.

2/ Phân loại thấu kính:

a Theo hình dạng, gồm 2 loại:

- Thấu kính lồi ( thấu kính rìa mỏng)

- Thấu kính lõm ( thấu kính rìa dày)

Thấu kính hội tụ Thấu kính phân kì

Kí hiệu:

b Trong không khí:

- Thấu kính lồi là thấu kính hội tụ

- Thấu kính lõm là thấu kính phân kì

II- KHẢO SÁT THẤU KÍNH HỘI TỤ

1/ Quang tâm Tiêu điểm Tiêu diện

Trục phụ Trục chính

* O : quang tâm của thấu kính Mọi tia tới qua quang tâm O đều truyền thẳng.

* Trục chính: đường thẳng đi qua O và vuông góc với mặt thấu kính

* Trục phụ: các đường thẳng khác đi qua O

* Tia tới qua quang tâm O truyền thẳng

b Tiêu điểm Tiêu diện

• Khi chiếu tới thấu kính một chùm tia tới song song thì chùm tia ló cắt nhau ( hội tụ ) tại tiêu điểm ảnh

của thấu kính.

• Trên mỗi trục có 1 tiêu điểm ảnh:

- Trên trục chính: tiêu điểm ảnh chính F’

- Trên trục phụ: tiêu điểm ảnh phụ F’ n ( n = 1, 2, 3,…)

• Các tiêu điểm ảnh của thấu kính hội tụ đều là tiêu điểm ảnh thật ( hứng được trên màn)

_ Tiêu điểm ảnh:

_ Tiêu điểm vật:

• Trên mỗi trục của thấu kính hội tụ, chùm tia tới

xuất phát từ tiêu điểm vật sẽ cho chùm tia ló song

song.

• Trên mỗi trục có 1 tiêu điểm vật:

- Trên trục chính: tiêu điểm vật chính F

- Trên trục phụ: tiêu điểm vật phụ F n ( n = 1, 2, 3,…)

• Tiêu điểm ảnh và tiêu điểm vật trên một trục nằm đối xứng với nhau qua quang tâm O.

Tiêu điểm vật chính F

Tiêu điểm vật phụ F

F’

O F

O

F 1

_ Tiêu diện: tập hợp tất cả các tiêu điểm tạo thành tiêu diện

Mỗi thấu kính có 2 tiêu diện: tiêu diện ảnh và tiêu diện vật.

Chiều truyền ánh sáng

III- KHẢO SÁT THẤU KÍNH PHÂN KÌ

_ Quang tâm của thấu kính phân kì có cùng tính chất như quang tâm của thấu kính hội tụ.

O

Trục phụ Trục chính

1/ Quang tâm Tiêu điểm Tiêu diện

_ Các tiêu điểm và tiêu diện (ảnh và vật) cũng được xác định tương tự như thấu kính hội tụ Điểm khác biệt là : tất cả chúng đều ảo (được tạo bởi đường kéo dài của tia sáng )

IV SỰ TẠO ẢNH BỞI THẤU KÍNH

1. KHÁI NIỆM ẢNH VÀ VẬT TRONG QUANG HỌC

• Ảnh

- Là điểm đồng quy của chùm tia ló hay đường kéo dài

của chúng

- Ảnh điểm là:

+ Thật nếu chùm tia ló hội tụ

+ Ảo nếu chùm tia ló phân kỳ

• Vật

- Là điểm đồng quy của chùm tia tới hay đường kéo dài

của chúng

- Vật điểm là:

+ Thật nếu chùm tia tới phân kỳ

+ Ảo nếu chùm tia tới hội tụ

2 Cách dựng ảnh tạo bởi thấu kính

Vẽ 2 trong 3 tia sau : a) Tia sáng qua quang tâm O, truyền

thẳng

B

O F

F’

B

O F’

F

b) Tia tới song song trục chính, tia ló ( hoặc đường kéo dài ) qua tiêu điểm ảnh chính F’

B

O F

F’

B

O F’

F

c) Tia tới ( hoặc đường kéo dài ) qua tiêu điểm vật chính F, tia

ló song song trục chính

B

O F

F’

B

O F’

O F

F’

S

O F’

2) Vật có dạng một đọan thẳng nhỏ  với trục chính :

B

O F

F’

B

O F’

F

B’

B’

Vẽ ảnh B’ của B, hạ B’A’  trục chính  ảnh A’B’ của AB.

A

A’

d d

F B’

B

O F

F’

B’ A

A’

Kết luận: Ảnh của một vật phẳng nhỏ AB đặt vuông góc với trục chính

Cách xác định ảnh

• Vẽ ảnh B’ của B qua thấu kính.

• Từ B’ hạ đường vuông góc với trục chính cắt trục chính tại A’

A’B’ là ảnh của AB qua thấu kính

a.Thấu kính hội tụ:

FF’

Chiều (so với vật) (so với vật) Độ lớn

Ảnh ảo Ảnh thật Ảnh thật Ảnh thật

Cùng chiều Ngược chiều Ngược chiều Ngược chiều

Lớn hơn vật Lớn hơn vật Bằng vật Nhỏ hơn vật

Đặt các giá trị đại số cho khoảng cách:

Chiều và độ lớn của ảnh được xác định

• k gọi là số phóng đại ảnh:

+ k>0 ảnh và vật cùng chiều

+ k<0 ảnh và vật ngược chiều

 

Bài tập ví dụ : Một thấu kính hội tụ có tiêu cự

10cm.vật sáng AB cao 2 cm, đặt vuông góc với trục

Thấu kính được dùng làm :

Kính khắc phục tật của mắt: Cận,viễn,lão

Thấu kính được dùng làm :

Kính lúp

Thấu kính được dùng làm :

Máy ảnh, máy ghi hình(camera)

Thấu kính được dùng làm :

Kính hiển vi

Thấu kính được dùng làm :

Kính thiên văn, ống nhòm

Thấu kính được dùng làm :

Đèn chiếu

Máy quang phổ;

Câu 1 :Chỉ ra phát biểu đúng khi nói

c) Tia tới qua quang tâm 0 thì truyền thẳng d) Tất cả các câu trên đều đúng

Câu 2 :Đặt 1 vật thẳng AB vuông góc với trục chính của 1 thấu kính hội tụ L, chọn phát biểu đúng :

Học thuộc ghi nhớ bài.

Làm các bài tập 10, 11,

Đọc trước bài ở nhà

• Vật thật (trước TK) : d > 0 ; Vật ảo (sau TK) : d < 0

• Ảnh thật (sau TK) : d’ > 0 ; Ảnh ảo (trước TK) : d’ < 0

• A’B’ cùng chiều AB thì cùng dấu .

• A’B’ ngược chiều AB thì trái dấu .

V CÔNG THỨC THẤU KÍNH:

O F

A

B’

Chia 2 vế cho dd’f :

V CÔNG THỨC THẤU KÍNH:

3) Độ phóng đại :

B

O F

VI CÔNG DỤNG THẤU KÍNH