- Trình bày được khái niệm: quang tâm, trục chính, phụ, tiêu điểm ảnh, tiêu điểm vật, tiêu cự, độ tụ của thấu kính.. Tiếp đến ta đi tìm hiểu khái niệm quang tâm, tiêu điểm, tiêu diện, ti
Trang 1Bài 29: THẤU KÍNH MỎNG
I Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Nêu được cấu tạo và phân loại thấu kính
- Trình bày được khái niệm: quang tâm, trục chính, phụ, tiêu điểm ảnh, tiêu điểm vật, tiêu cự, độ tụ của thấu kính
- Biết sử dụng đường đi của 3 tia sáng đặc biệt: tia qua O, tia song song trục chính, tia qua F
2 Kỹ năng:
Phân biệt được thấu kính hội tụ và thấu kính phân kỳ
II Chuẩn bị:
1 Giáo viên:
- Sử dụng một số mô hình thấu kính giới thiệu cho HS
- Chuẩn bị sẵn các thí nghiệm tạo ảnh bởi thấu kính
- Hình vẽ chuẩn bị sẵn về các đường đi của tia sáng qua thấu kính
2 Học sinh: Ôn lại các kết quả đã học ở bài trước: Khúc xạ ánh sáng, lăng
kính
III Tiến trình dạy học:
1 Hoạt động 1 (4 phút): Ổn định trật tự lớp, kiểm tra bài cũ, đặt vấn đề vào bài mới
+ Ổn định trật tự lớp
+ Kiểm tra bài cũ
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
? Lăng kính là gì
? Các công thức của lăng kính
+ Lăng kính là một khối chất trong suốt, đồng chất (thủy tinh, nhựa,…), nhưng có dạng lăng trụ tam giác + sini1 = n.sinr1
Sini2 = n.sinr2
A = r1 + r2
D = i1 + i2 - A + Đặt vấn đề vào bài mới:
Thấu kính là bộ phận cơ bản của hầu hết các dụng cụ quang quan trọng như: máy ảnh, kính hiển vi, kính thiên văn
Trong bài học hôm nay, ta sẽ tìm hiểu về thấu kính mỏng Tiết đầu tiên
Trang 2Tiết học hôm nay chúng ta sẽ đi tìm hiểu những kiến thức đại dương về thấu kính
2 Hoạt động 2 (6 phút): Tìm hiểu về thấu kính
ĐVĐ: Chúng ta vừa đi tìm hiểu về cấu tạo và phân loại thấu kính Tiếp đến
ta đi tìm hiểu khái niệm quang tâm, tiêu điểm, tiêu diện, tiêu cự, độ tụ của thấu kính Trước hết ta đi khảo sát thấu kính hội tụ
3 Hoạt động 3 (15 phút): Tìm hiểu khái niệm quang tâm, trục:
- Cho học sinh
quan sát thấu kính
hội tụ rất mỏng,
chỗ chính giữa
của thấu kính có
bề dày rất nhỏ, có
thể coi là một
điểm, gọi là
quang tâm O
- Thông báo định
nghĩa trục chính,
trục phụ
(Các đường thẳng
đi qua quang tâm
và không trùng
với trục chính
được gọi là các
- Quan sát, chú y lắng nghe
- Đường thẳng nối tâm của hai chỏm cầu gọi là trục chính của thấu kính
Trong TH thấu hính có một mặt cầu
và một mặt phẳng thì trục chính là đường thẳng đi qua tâm của mặt cầu
và vuông góc với mặt phẳng
- Quan sát thí nghiệm, rút ra nhận xét:
Mọi tia sáng qua quang tâm của thấu kính đều truyền thẳng
II Khảo sát thấu kính hội tụ:
1 Quang tâm, tiêu điểm, tiêu diện:
a) Quang tâm:
- Quang tâm: điểm chính giữa của thấu kính
- Tính chất: mọi tia tới qua quang tâm đều truyền thẳng b) Tiêu điểm, tiêu diện:
* Tiêu điểm ảnh chính:
F/ làtiêu điểm
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung
Truc chinh
Truc Phu O
Trang 3trục phụ).
- Cho HS lên làm
thí nghiệm chiếu
tia sáng tới quang
tâm của thấu kính
dưới những góc
khác nhau Nhận
xét?
- Làm thí nghiệm
chiếu vào thấu
kính hội tụ một
chùm sáng song
song với trục
chính Ghi lấy
điểm hội tụ F’ của
chùm tia ló trên
bảng quang học
- Chiếu vào thấu
kính hội tụ một
chùm sáng song
song với trục
chính nhưng với
những góc tới
khác nhau Mỗi
lần ghi lại các
điểm hội tụ F1’,
- Quan sát thí nghiệm và nhận xét ảnh chính.
* Tập hợp các tiêu điểm (ảnh, vật) tạo thành tiêu diện (ảnh, vật).
F1'
'
Trang 4- Rút ra khái niệm
tiêu điểm vật
chính, tiêu điểm
vật phụ
- Yêu cầu Hs trả
lời câu C2
- Thông báo khái
niệm về tiêu diện
4 Hoạt động 4 (5 phút): Tìm hiểu khái niệm tiêu cự, độ tụ
- Thông báo khái niệm
tiêu cự f =
- Làm thí nghiệm: với 2
thấu kính có tiêu cự
khác nhau, thấu kính
nào có khả năng hội tụ
chùm sáng mạnh hơn?
- Thông báo về khái
niệm độ tụ D, đơn vị
của f, D
- Thấu kính hội tụ f > 0
- Quan sát thí nghiệm
và trả lời: thấu kính có f càng nhỏ thì khả năng hội tụ chùm sáng càng mạnh
D > 0
2 Tiêu cự, độ tụ:
a) Tiêu cự:
(1)
TKHT f > 0, đơn vị: m b) Độ tụ
(2)
D > 0, đơn vị: dp (m-1)
5 Hoạt động 5 (13 phút): Tìm hiểu về thấu kính phân kỳ
- Yêu cầu HS
dự đoán khi
chiếu tia sáng
qua quang tâm
O của TKPK
- Dự đoán
- Quan sát
III Khảo sát thấu kính phân kỳ:
f < 0, D < 0
* So sánh
OF’
f = OF’
Trang 5thì tia ló sẽ đi
thế nào?
- Thí nghiệm
kiểm chứng và
đưa ra nhận
xét: Mọi tia
tới qua quang
tâm O đều
truyền thẳng
- Làm thí
nghiệm: chiếu
vào TKPK
một chùm tia
sáng song
song
- Thông báo
khái niệm D, f
của TKPK
- Phân biệt
TKHT và
TKPK?
phân biệt thấu kính hội
tụ, thấu kính phân kỳ
Trang 66 Hoạt động 6 (2 phút): Tổng kết, củng cố bài học:
- Đọc phần tổng kết bài học ở Sgk (trước phần công thức về thấu kính)
- BTVN: 1, 2, 3 Sgk và đọc trước phần còn lại của bài
- Nhận xét tiết học và rút kinh nghiệm giờ dạy: