11 ôn tập đập đá ở côn lôn thảo nguyên

MỞ BÀI- Giới thiệu vài nét tiêu biểu về Phan Châu Trinh: vừa là một chiến sĩ, vừa là thi sĩ - Nêu ngắn gọn hoàn cảnh và nội dung chính của bài thơ: sáng tác vào thời gian Phan Châu Tri

Trang 1

ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN

-Phan Châu

Trinh-ÔN TẬP

Trang 3

1 TRÒ CHƠI

ÔN TẬP

Trang 4

VƯỢT CHƯỚNG

NGẠI VẬT

BẮT ĐẦ

U CHƠI(Bấm v

ào)

Trang 5

2 BỘ ĐỀ ĐỌC HIỂU

Trang 6

ĐỀ ĐỌC HIỂU SỐ 1

Đọc kĩ đoạn thơ sau và trả lời câu

hỏi

Làm trai đứng giữa đất Côn Lôn,

Lừng lẫy làm cho lở núi non.

Xách búa đánh tan năm bảy đống,

Ra tay đập bể mấy trăm hòn.

Tháng ngày bao quản thân sành sỏi,

Mưa nắng càng bền dạ sắt son.

Những kẻ vá trời khi lỡ bước,

Gian nan chi kể việc con con!

(Ngữ văn 8- kì 1)

Câu 1 Đoạn thơ trên được trích từ

bài thơ nào? Ai là tác giả? Bài thơ được viết theo thể thơ nào?

Câu 2 Bốn câu thơ trên có hai lớp

nghĩa Hai lớp nghĩa đó là gì?

Câu 3 Phân tích giá trị nghệ thuật

của bốn câu thơ này.

Trang 7

hỏi

Câu 1 Đoạn thơ trên được trích từ bài thơ nào? Ai là tác giả? Bài thơ được viết theo thể thơ nào?

Trang 8

hỏi

Câu 2 Bốn câu thơ trên có hai lớp nghĩa Hai lớp nghĩa đó là gì?

 Nghĩa thực và nghĩa tượng trưng

+ Nghĩa thực: Công việc đập đá

khổ cực, gian khó, đó là cách thực dân Pháp đày ải, hành hạ người tù cách mạng

+ Nghĩa tượng trưng: Nổi bật lên

tư thế hiên ngang, tinh thần ngang tàng của chí sĩ yêu nước.

ĐỀ ĐỌC HIỂU SỐ 1- Hướng dẫn trả lời

Trang 9

Đọc kĩ đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi

Câu 3 Phân tích giá trị nghệ thuật của bốn câu thơ này.

 Nghệ thuật: - Tác giả chọn bút pháp khoa

trương và giọng điệu pha chút tự hào khiến cho nhà nho, người tù Phan Châu Trinh chân yếu tay mền "bạch diện thư sinh" ấy thoắt biến thành một dũng sĩ với vóc dáng khổng lồ và sức mạnh phi thường.

- Nhịp thơ mạnh, dồn dập, gấp gáp… tạo nên không khí sôi động, dữ dội của trận giao tranh ác liệt Mỗi nhịp thơ như ứng với một nhịp búa vung lên, giáng xuống

Trang 10

ĐỀ ĐỌC HIỂU SỐ 2

- Phan Châu Làm trai đứng giữa đất Côn Lôn,

Trinh-Lừng lẫy làm cho lở núi non.

Em hãy đọc kỹ văn bản trên rồi trả lời

các câu hỏi sau:

Câu 1 Nêu hoàn cảnh sáng tác bài

thơ.

Câu 2 Em hình dung công việc đập đá

của người tù ở Côn Đảo là một công việc như thế nào ? (Không gian, điều kiện làm việc và tính chất công việc.)

Câu 3 Nêu ý nghĩa của bài thơ.

Câu 4 Kể tên các bài thơ và tác giả đã

học và đọc thêm trong sách Ngữ văn

8, tập một - Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cùng chủ đề với bài thơ này.

Trang 11

Câu 1 Nêu hoàn cảnh sáng tác bài thơ.

 Bài thơ được Phan Châu Trinh làm trong

thời gian bị bắt đày ra Côn Lôn (Côn Đảo) (1908-1910)

Câu 2 Em hình dung công việc đập đá của người tù ở Côn Đảo là một công việc như thế nào ? (Không gian, điều kiện làm việc và tính chất công việc.)

 Trên hòn đảo trơ trọi, giữa nắng gió biển

khơi, trong chế độ nhà tù khắc nghiệt của thực dân Pháp, người tù buộc phải làm công việc lao động khổ sai hết sức cực nhọc, không ít người đã kiệt sức và gục ngã…

Trang 12

Câu 3 Nêu ý nghĩa của bài thơ.

 Nêu ý nghĩa của bài thơ: Bằng bút

pháp lãng mạn và giọng điệu hào hùng, bài thơ giúp ta cảm nhận được hình tượng đẹp lẫm liệt, ngang tàng của người anh hùng cứu nước dù gặp nguy nan nhưng vẫn không sờn lòng, đổi chí.

Trang 13

Câu 4 Kể tên các bài thơ và tác giả

đã học và đọc thêm trong sách Ngữ văn 8, tập một - Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cùng chủ đề với bài thơ này.



- Vào nhà ngục Quảng Đông cảm tác

của Phan Bội Châu

- Muốn làm thằng Cuội của Tản Đà

- Hai chữ nước nhà của Á Nam Trần

Tuấn Khải

Trang 14

2 BỘ ĐỀ

TẬP LÀM VĂN

Trang 15

MỞ BÀI THÂN BÀI KẾT BÀI

Trang 16

MỞ BÀI

- Giới thiệu vài nét tiêu biểu về Phan Châu Trinh: vừa là

một chiến sĩ, vừa là thi sĩ

- Nêu ngắn gọn hoàn cảnh và nội dung chính của bài

thơ: sáng tác vào thời gian Phan Châu Trinh bị bắt giam

tại nhà tù ở Côn Đảo, thể hiện rõ lí tưởng và ý chí quyết tâm của tác giả

Trang 17

“Đập đá ở Côn Lôn” của Phan Châu Trinh là một bài thơ tiêu biểu cho tinh thần như vậy, đồng thời khẳng định chí làm trai ở trên đời cần phải sống có lý tưởng, có mục tiêu.

Trang 18

THÂN BÀI

1 Bốn câu đầu: Khí phách, uy dũng của người chiến sĩ

- Tư thế: Làm trai đứng giữa đất Côn Luân: thế lồng lộng giữa càn khôn nhật nguyệt, vượt ra khỏi sự tù hãm của hoàn cảnh Đằng sau hai chữ “làm trai” là quan niệm ⇒ Đằng sau hai chữ “làm trai” là quan niệm nhân sinh mang tính truyền thống của nho giáo

- “Xách búa đánh tan năm bảy đống- Ra tay đập bể mấy trăm hòn”: Công việc đập đá được thể hiện bằng nghệ thuật khoa trương

Trang 19

THÂN BÀI

1 Bốn câu đầu: Khí phách, uy dũng của người chiến sĩ

+ “lở núi non”, “năm bảy đống”, “mấy trăm hòn” và các hành động “xách búa”, “đập bể”: điểm xuất phát để làm xuất hiện lớp nghĩa biểu trưng.

+ Người đập đá xuất hiện trong khí thế lẫy lừng, kết quả thì phi thường

⇒ Giọng điệu hùng tráng, bút pháp khoa trương, động từ mạnh, miêu tả- biểu cảm Con không nhỏ bé mà người ⇒ lại mang tầm vóc vũ trụ, ngạo nghễ phi thường

Trang 20

“bền gan” với lí tưởng

⇒ Nghệ thuật đối: Những thử thách gian nan với sức chịu đựng dẻo dai, bền bỉ của con người thể hiện rất rõ nội ⇒ lực tinh thần của người chiến sĩ

Trang 21

- Đối với nhà thơ, chuyện ở tù, chuyện “lỡ bước” cũng chỉ

là chuyện “con con”

⇒ Câu cảm thán, nghệ thuật đối Con người bản lĩnh, ⇒ coi thường tù đày gian khổ, tin tưởng mãnh liệt vào sự nghiệp yêu nước của mình

Trang 22

KẾT BÀI

- Khái quát những nét tiêu biểu về nội dung và nghệ

thuật tác phẩm: giọng điệu đĩnh đạc, hào hìng; ngôn ngữ

hàm súc, vừa bình dị vừa cổ kính trang trọng; búp pháp lãng mạn, NT phóng đại…

- Cảm nhận: Qua bài thơ, chúng ta thêm trân trọng khí

phách hiên ngang của một người chí sĩ yêu nước

Trang 24

Trang 25

MỞ BÀI

- Giới thiệu khái quát về tác giả Phan Châu Trinh (con đường hoạt

động cách mạng, sự nghiệp sáng tác, )

- Giới thiệu khái quát về bài thơ Đập đá ở Côn Lôn (hoàn cảnh ra

đời, khái quát giá trị nội dung, giá trị nghệ thuật, )

- Nêu vấn đề nghị luận: Hình tượng người chiến sĩ cách mạng trong

bài thơ Đập đá ở Côn Lôn.

Trang 26

MỞ BÀI MẪU

Phan Châu Trinh - một nhà cách mạng, nhà hoạt động cứu nước tiêu biểu những năm đầu thế kỉ XX Đồng thời, ông còn là nhà văn, nhà thơ xuất sắc của dân tộc với nhiều tác phẩm có giá trị, thuộc nhiều thể loại khác nhau Song, dù viết về thể loại nào đi nữa, những trang viết của ông vẫn luôn ngời sáng lên tấm lòng yêu nước sâu sắc và có thể nói bài thơ Đập đá ở Côn Lôn là một trong số những sáng tác như thế

Ra đời trong những ngày làm tù nhân lao động khổ sai ở Côn Đảo, bài thơ đã vẽ nên cho chúng ta hình ảnh người chiến sĩ cách mạng với những vẻ đẹp thật đáng quý.

Trang 27

THÂN BÀI

a Bốn câu thơ đầu: Hình ảnh người chiến sĩ cách mạng với tư thế hiên ngang, ý chí chiến đấu mạnh mẽ, coi thường mọi khó khăn thử thách.

- Câu thơ mở đầu:

+ Miêu tả chân thực bối cảnh sống, làm việc của người cách mạng

+ Tư thế của chính người cách mạng- người tù nhân: Tư thế đàng hoàng, hiên ngang sừng sững và làm chủ đất trời, làm chủ vũ trụ bao

la rộng lớn.

Trang 28

THÂN BÀI

a Bốn câu thơ đầu: Hình ảnh người chiến sĩ cách mạng với tư thế hiên ngang, ý chí chiến đấu mạnh mẽ, coi thường mọi khó khăn thử thách.

- Ba câu thơ tiếp miêu tả công việc của những người cách mạng

+ Sử dụng động từ mạnh "lừng lẫy", "xách búa", "đánh tan", "đập bể"

+ Bút pháp cường điệu

+ Giọng thơ hào hùng.

Hình ảnh những người cách mạng hiện lên với tư thế thật đẹp và sức mạnh phi thường với hành động thật quả quyết.

Trang 29

THÂN BÀI

b Bốn câu còn lại: những người cách mạng với sức chịu đựng bền

bỉ, dẻo dai, ý chí kiên cường, chiến đấu sắt son và coi thường chốn ngục tù

- Câu 5 và câu 6:

+ Sử dụng thành công biện pháp đối lập: "tháng ngày" - "mưa nắng", "thân sành sỏi" - "dạ sắt son"

+ Giọng thơ tự nhiên như lời tự bạch tác giả

Sức chịu đựng dẻo dai, bền bỉ và ý chí chiến đấu sắt son, kiên cường của những người cách mạng.

Trang 30

THÂN BÀI

b Bốn câu còn lại: những người cách mạng với sức chịu đựng bền

bỉ, dẻo dai, ý chí kiên cường, chiến đấu sắt son và coi thường chốn ngục tù

- Hai câu thơ kết:

+ Lời tự ý thức sâu sắc về trách nhiệm của những người cách mạng đối với sự nghiệp của bản thân mình.

+ Thái độ lạc quan trong cuộc sống tù ngục khắc nghiệt, khó khăn, luôn hướng đến ánh sáng cách mạng.

Trang 32

KẾT BÀI MẪU

Đập đá ở Côn Lôn – nói đến chuyện đập đá mà không chỉ là đập đá, nói đến chuyện đày ải cực nhọc mà không thấy chút tiều tụy khổ sở của người tù khổ sai Bài thơ hiện lên trước mắt

ta là một bức chân dung rất thực về ý chí, tinh thần người làm trai không nề hà gian nguy, vất vả, luôn đặt mình lên trên cái ngột ngạt, khổ sở chốn “địa ngục trần gian” để khẳng định một

tư thế hiên ngang của người anh hùng Việt Nam.

Trang 33

Trang 34

MỞ BÀI

- Giới thiệu tác giả Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh và

hai bài thơ “ Vào nhà ngục Quảng Đông cảm tác” và

“Đập đá ở Côn Lôn”

– Nêu vấn đề nghị luận : vẻ đẹp hào hùng, lãng mạn của

hình tượng nhà nho yêu nước và Cách mạng đầu thế kỷ XX

Trang 35

THÂN BÀI

1 Bài thơ “Vào nhà ngục Quảng Đông cảm tác”

– Giới thiệu khái quát về tác giả Phan Bội Châu và tác phẩm ” Vào nhà ngục Quảng Đông cảm tác “

a Hai câu đề: Phong thái ung dung, lạc quan của nhà cách mạng yêu nước

– Câu 1: + Điệp ngữ “vẫn” lặp lại hai lần

+ Từ ngữ Hán Việt “hào kiệt”, “phong lưu”

→ Nêu lên hoàn cảnh của người cách mạng và hơn thế nó như một lời khẳng định phong cách sống ung dung, đàng hoàng, đĩnh đạc của người cách mạng dẫu trong bất cứ hoàn cảnh nào.

Trang 36

THÂN BÀI

– Giới thiệu khái quát về tác giả Phan Bội Châu và tác phẩm ” Vào nhà ngục Quảng Đông cảm tác “

a.Hai câu đề: Phong thái ung dung, lạc quan của nhà cách mạng yêu nước

– Câu 2: “Chạy mỏi chân thì hãy ở tù” là một cách nói

khỏe khoắn, toát lên tinh thần lạc quan của nhà cách mạng

Trang 37

THÂN BÀI

b Hai câu thực: Tâm thế vững vàng, thoải mái, hiên ngang của nhà cách mạng

– Sử dụng thành công thủ pháp đối lập thường thấy đã làm nổi bật hình ảnh người cách mạng với phong thái ung dung.|

– “khách không nhà”: cho chúng ta thấy hoàn cảnh khó khăn, vất vả trên con đường hoạt động cách mạng, nhưng hơn hết là tâm thế tự do, là tinh thần ung dung ngay trong chính hoàn cảnh khó khăn, nguy hiểm thiếu thốn.

Trang 38

THÂN BÀI

b Hai câu thực: Tâm thế vững vàng, thoải mái, hiên ngang của nhà cách mạng

– Sử dụng từ “lại” như một lời nhấn mạnh, tác giả đã thể hiện rõ thái độ mỉa mai của mình trước hành động khủng

bố những người yêu nước, những nhà cách mạng của thực dân Pháp.

Trang 39

THÂN BÀI

c Hai câu luận: Khẩu khí và sức mạnh tinh thần của người cách mạng yêu nước

– Câu thơ “Bủa tay ôm chặt bồ kinh tế” như một lời khẳng định đầy đanh thép về hoài bão kinh bang tế thế

– Cách nói phóng đại “cười tan cuộc oán thù” dường như

đã khẳng định sức mạnh, niềm tin của những cách mạng

họ có thể chiến thắng, có thể đánh tan mọi âm mưu xâm lược của kẻ thù.

Trang 40

THÂN BÀI

d Hai câu kết: Lời khẳng định tư thế hiên ngang và ý chí kiên cường của người cách mạng

– Biện pháp điệp ngữ – Hai câu thơ cho chúng ta thấy rõ những phẩm chất tốt đẹp của những con người cách mạng – sẵn sàng chấp nhận mọi khó khăn, nguy hiểm, thiếu thốn và gian khổ để hoàn thành sự nghiệp, sứ mệnh của mình.

Trang 41

THÂN BÀI

2 Bài thơ “Đập đá ở Côn Lôn”

– Giới thiệu bài thơ:

+ Bài thơ ” Đập đá ở Côn Lôn ” của Phan Châu Trinh là một bài thơ hay và tiêu biểu của Phan Châu Trinh.

+ Lẽ sống quật cường, chí khí phi thường của một kẻ sĩ yêu nước tạo nên một bầu không khí thời đại oanh liệt, hào hùng

Trang 42

THÂN BÀI

a Bốn câu đầu: Khí phách, uy dũng của người chiến sĩ

– Tư thế: Làm trai đứng giữa đất Côn Luân: thế lồng lộng giữa càn khôn nhật nguyệt, vượt ra khỏi sự tù hãm của hoàn cảnh Đằng sau hai chữ “làm trai” là quan niệm ⇒ nhân sinh mang tính truyền thống của nho giáo

– “Xách búa đánh tan năm bảy đống- Ra tay đập bể mấy trăm hòn”: Công việc đập đá được thể hiện bằng nghệ thuật khoa trương

Trang 43

THÂN BÀI

a Bốn câu đầu: Khí phách, uy dũng của người chiến sĩ

+ “lở núi non”, “năm bảy đồng”, “mấy trăm hòn” và các hành động “xách búa”, “đập bể” : điểm xuất phát để làm xuất hiện lớp nghĩa biểu trưng.

+ Người đập đá xuất hiện trong khí thế lẫy lừng, kết quả thì phi thường

⇒ Giọng điệu hùng tráng, bút pháp khoa trương, động từ mạnh, miêu tả- biểu cảm Con không nhỏ bé mà người ⇒ lại mang tầm vóc vũ trụ, ngạo nghễ phi thường

Trang 44

THÂN BÀI

b Bốn câu thơ sau: ý chí chiến đấu kiên cường của người chiến sĩ

– Hai câu 5, 6: giọng tự bạch: Dưới con mắt của tác giả

thì “tháng ngày”, “mưa nắng” không làm nhụt chí mà ngược lại tôi luyện cho họ sành sỏi, dày dạn kinh nghiệm,

“bền gan” với lí tưởng

⇒ Nghệ thuật đối: Những thử thách gian nan với sức chịu đựng dẻo dai, bền bỉ của con người thể hiện rất rõ nội ⇒ lực tinh thần của người chiến sĩ

Tiêu đề	Ôn Tập Đập Đá Ở Côn Lôn
Trường học	Trường Đại Học Phan Châu Trinh
Chuyên ngành	Ôn tập đập đá ở Côn Lôn
Thể loại	Chương trình ôn tập
Thành phố	Nha Trang

Định dạng
Số trang	48
Dung lượng	3,87 MB