Bài 15. Đập đá ở Côn Lôn

Tư thế hiên ngang, sừng sững; khát vọng hành động mãnh liệt của người tù cách mạng giữa đất trời Côn Đảo... II.ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN -Tư thế hiên ngang, sừng sững; khát vọng hành động mã

Trang 1

Gi¸o viªn : Ph¹m ThÞ T ¬i

THCS Thuþ D ¬ng Gi¸o viªn : Ph¹m ThÞ T ¬i

THCS Thôy D ¬ng

Trang 2

1 Tác giả

- Phan Châu Trinh (1872 - 1926): hiệu Tây Hồ,

biệt hiệu Hy Mã Quê ở làng Tây Lộc, huyện

Hà Đông ( nay là thôn Tây Hồ - Tam Phước -

Tam Kỳ), Quảng Nam

- Là nhà nho yêu nước, nhà cách mạng lớn

của dân tộc đầu thế kỉ XX.

2 Tác phẩm

- Sáng tác trong thời gian Phan Châu Trinh

bị tù đày ở Côn Đảo.

- Thơ văn của ông thấm đẫm tinh thần yêu nước

và dân chủ.

( Phan Ch©u Trinh (1872 - 1926)

- Tác phẩm chính: Tây Hồ thi tập, Tỉnh quốc

hồn ca, Xăng - tê thi tập, Giai nhân kì ngộ…

Trang 3

1 Tác giả

2 Tác phẩm

và dân chủ.

ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN Làm trai đứng giữa đất Côn Lôn Lừng lẫy làm cho lở núi non Xách búa đánh tan năm bảy đống

Ra tay đập bể mấy trăm hòn Tháng ngày bao quản thân sành sỏi Mưa nắng càng bền dạ sắt son Những kẻ vá trời khi lỡ bước, Gian nan chi kể việc con con

Trang 4

1 Tác giả

2 Tác phẩm

và dân chủ.

Bản đồ địa lí Việt Nam

Trang 6

II.ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN

1 Tác giả

2 Tác phẩm

1 Cấu trúc

- PTBĐ: biểu cảm.

- Nhân vật trữ tình: người đập đá - “kẻ làm trai”-

“kẻ vá trời” => tác giả Phan Châu Trinh.

- Thể thơ: Thất ngôn bát cú Đường luật

- Bố cục : 4 phần

ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN

Làm trai đứng giữa đất Côn Lôn Lừng lẫy làm cho lở núi non Xách búa đánh tan năm bảy đống

Ra tay đập bể mấy trăm hòn Tháng ngày bao quản thân sành sỏi Mưa nắng càng bền dạ sắt son Những kẻ vá trời khi lỡ bước, Gian nan chi kể việc con con

Trang 7

đất Côn Lôn

mà lại chọn dùng từ “đứng giữa”?

=> Khắc họa rõ nét nhất tư thế hiên ngang, sừng sững của người tù cách mạng giữa đất trời Côn Lôn đồng thời thể hiện rõ lòng tự hào, kiêu hãnh và ý chí tự khẳng định mình của kẻ làm trai.

Trang 8

hình ảnh ẩn dụ, lối nói khoa trương

Nổi bật tư thế ngạo nghễ, lẫm liệt; khát vọng hành động mãnh liệt của người tù cách mạng.

Tư thế hiên ngang, sừng sững; khát vọng

hành động mãnh liệt của người tù cách

mạng giữa đất trời Côn Đảo

Trang 9

-Tư thế hiên ngang, sừng sững; khát vọng

b Hai câu thực

“Xách búa đánh tan năm bảy đống

Ra tay đập bể mấy trăm hòn”

- Hành động:

đánh tan

ra tay đập bể xách búa

- Khối lượng

năm bảy đống mấy trăm hòn

động từ mạnh

ẩn dụ

=> Thể hiện sức mạnh lớn lao, phi thường và tầm vóc khổng lồ của người tù cách mạng.

Trang 10

- Khắc họa rõ nét tư thế hiên ngang, sức mạnh

phi thường và ý chí quyết tâm của người anh

hùng.

- Miêu tả công việc đập đá: vất vả,nặng nhọc

Trang 11

? Theo em, nhận định trên đúng hay sai?

Trang 12

hành động mãnh liệt của người tù cách mạng

giữa đất trời Côn Đảo

- Khắc họa rõ nét tư thế hiên ngang, sức

mạnh phi thường và ý chí quyết tâm của

người anh hùng.

c Hai câu luận

- Ý chí kiên cường, bất khuất và tấm lòng

thủy chung, son sắt với lý tưởng, sự nghiệp

cách mạng của người chí sĩ yêu nước.

“Tháng ngày bao quản thân sành sỏi Mưa nắng càng bền dạ sắt son”

“thân sành sỏi”

“dạ sắt son” ẩn dụ

-Ý chí kiên cường.

- Tấm lòng son sắt, thủy chung

- Nghệ thuật đối:

sức chịu đựng dẻo dai, bền bỉ

và ý chí kiên trung, son sắt

Những gian nan, thử thách

Trang 13

1 Cấu trúc

2 Nội dung

a Hai câu đề

người anh hùng.

d Hai câu kết

- Thể hiện niềm tự hào, kiêu hãnh với sự

nghiệp cứu nước Tinh thần lạc quan, coi

thường mọi gian lao, thử thách của người tù -

“Việc con con”

(cái tầm thường, nhỏ bé)

Trang 14

1 Cấu trúc

2 Nội dung

người anh hùng.

cơ lỡ bước rơi vào vòng tù ngục

Họ không “nói chí “ bằng những lời lẽ khoa trương sáo rỗng.

- Vẻ đẹp lãng mạn, hào hùng của họ biểu hiện trước hết ở khí phách ngang tàng, lẫm liệt ngay cả trong thử thách gian lao có thể đe dọa đến tính mạng (xem việc phải ở tù như một bước dừng chân tạm nghỉ, xem việc lao động khổ sai như một việc con con không đáng

kể đến ).

- Vẻ đẹp ấy còn biểu hiện ở ý chí chiến đấu và niềm tin không dời đổi vào sự nghiệp của mình.

Trang 17

1 Cấu trúc

2 Nội dung

người anh hùng.

người chí sĩ cách mạng.

- Học thuộc lòng hai bài thơ: “Vào nhà ngục Quảng Đông cảm tác” và “Đập đá ở Côn Lôn”.

- Trình bày cảm nhận của em sau khi học xong hai bài thơ.

- Sưu tầm những bài thơ khác cùng viết về đề tài này.

- Soạn bài: “ Muốn làm thằng Cuội” và “ Hai chữ nước nhà”

IV.HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:

Trang 18

Trang 20

( Phan Châu Trinh)

? Theo em, tại sao tác giả không chọn từ:

đứng tại

trênở

đất Côn Lôn

mà lại chọn dùng từ “đứng giữa”?

=> Khắc họa rõ nét nhất tư thế hiên ngang, sững sững của người tù cách mạng giữa đất trời Côn Lôn đồng thời thể hiện rõ lòng tự hào, kiêu hãnh và ý chí tự khẳng định mình của kẻ làm trai

Trang 21

=> Khắc họa rõ nét nhất tư thế hiên ngang, sững sững của người tù cách mạng giữa đất trời Côn Lôn đồng thời thể hiện rõ lòng tự hào, kiêu hãnh và ý chí tự khẳng định mình của kẻ làm trai.-“làm cho lở núi non” -> hình ảnh ẩn

dụ, khoa trương

=> Nổi bật tư thế ngạo nghễ, lẫm liệt; khát vọng hành động mãnh liệt của người tù cách mạng

- Giọng thơ: kiêu hãnh, tự hào, khẩu khí ngang tàng

- Tư thế hiên ngang, sừng sững; khát vọng

Trang 22

b) Hai câu thực

- Hành động:

đánh tan

ra tayđập bểxách búa

Gợi hành động

mạnh mẽ, dứt khoát, khí thế tiến công

ẩn dụ

- Lối nói khoa trương

- Nghệ thuật đối

Trang 23

? Theo em, nhận định trên đúng hay sai?

A Đúng B Sai.

? Bức tượng đài ấy được tác giả dựng lên bằng những phương thức biểu đạt nào?

A Biểu cảm.

B Biểu cảm kết hợp tự sự.

C Biểu cảm kết hợp miêu tả

Trang 24

hùng

c Hai câu luận

“Tháng ngày bao quản thân sành sỏiMưa nắng càng bền dạ sắt son”

- Nghệ thuật đối:

sức chịu đựng dẻo dai, bền bỉ

và ý chí kiên trung, son sắt

Những gian nan, thử thách

-“thân sành sỏi”

- “dạ sắt son” ẩn dụ

- Ý chí kiên cường, bất khuất và tấm lòng thủy

chung, son sắt với lý tưởng, sự nghiệp cách

mạng của người chí sĩ yêu nước

-Ý chí kiên cường

- Tấm lòng son sắt, thủy chung

- Giọng thơ: bộc bạch, tự tin

Trang 25

- Tư thế hiên ngang, sừng sững; khát vọng hành

động mãnh liệt của người tù cách mạng giữa đất

trời Côn Đảo

- Khắc họa rõ nét tư thế hiên ngang, sức mạnh phi

thường và ý chí quyết tâm của người anh hùng.

c Hai câu luận

- Ý chí kiên cường, bất khuất và tấm lòng thủy chung,

son sắt với lý tưởng, sự nghiệp cách mạng của người

- Thể hiện niềm tự hào, kiêu hãnh với sự nghiệp

cứu nước

- Tinh thần lạc quan, coi thường mọi gian lao, thử

thách của người tù - người chí sĩ cách mạng.

- “ Những kẻ vá trời ” -> chỉ những người có hoài bão lớn, những bậc anh hùng hào kiệt đang mưu đồ việc lớn…-> chính tác giả

- “ Khi lỡ bước ” -> khi gặp bước gian nan, nguy hiểm (bị rơi vào cảnh ngục tù, đày ải)

- Thái độ: đường hoàng, tự tin, coi tất

cả mọi gian nan , nguy hiểm chỉ là

“việc con con”

Trang 26

- Giọng điệu cứng cỏi, khẩu khí ngang tàng

- Hình ảnh khoa trương kết hợp với bút pháp

lãng mạn, hào hùng

Trang 28

b) Nội dung.

- Bài thơ đã khắc hoạ hình tượng người anh

hùng với tư thế hiên ngang, lẫm liệt, không

chịu khuất phục trước mọi hoàn cảnh, dù gặp

bước nguy nan nhưng vẫn không sờn lòng

đổi chí

Trang 29

b) Nội dung.

kỉ XX?

* Hướng dẫn:

- Cả hai bài thơ đều là khẩu khí của những bậc anh hùng hào kiệt khi sa

cơ lỡ bước rơi vào vòng tù ngục

Họ không “nói chí “ bằng những lời lẽ khoa trương sáo rỗng.

- Vẻ đẹp lãng mạn, hào hùng của họ biểu hiện trước hết ở khí phách ngang tàng, lẫm liệt ngay cả trong thử thách gian lao có thể đe dọa đến tính mạng (xem việc phải ở tù như một bước dừng chân tạm nghỉ, xem việc lao động khổ sai như một việc con con không đáng

kể đến ).

- Vẻ đẹp ấy còn biểu hiện ở ý chí chiến đấu và niềm tin không dời đổi vào sự nghiệp của mình.

Trang 31

Côn Đảo xưa

Trang 32

Côn Đảo nay

Trang 33

Trang 34

b) Nội dung.

- Trình bày cảm nhận của em sau khi học xong hai bài thơ.

- Sưu tầm những bài thơ khác cùng viết về đề tài này.

- Soạn bài: “ Muốn làm thằng Cuội” và “ Hai chữ nước nhà”

Trang 35

c¸c em häc sinh !

Định dạng
Số trang	36
Dung lượng	19,97 MB