Bài 15. Đập đá ở Côn Lôn tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực kin...
Trang 1Người thực hiện: Trần Thị Như Giáo viên: Trường THCS Hoa lư
Trang 3Tiết 57 : Văn bản:
Trang 4Tiết 57 Văn bản: ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN
1 Tác giả
I Tìm hiểu chung
Nêu một vài nét
về tác giả Phan Châu Trinh?
- Ông là chí sĩ yêu nước đề xướng phong trào dân chủ, đòi bỏ chế độ quân chủ sớm nhất ở nước ta đầu thế kỉ XX
- Năm 1906 Phan Châu Trinh khởi xướng phong trào Duy Tân chủ trương không bao động, khôi phục đất nước bằng con đường nâng cao dân trí,cải tổ xã hội
về mọi mặt, trong đó có kinh tế, giáo dục và văn hóa
- Năm1908 Phan Châu Trinh bị thực dân Pháp bắt giam và đày ra Côn Đảo
- Năm 1911, ông được trả tự do và sang Pháp hoạt động
- Năm1926 sau một thời gian về nước ông lâm bệnh nặng và qua đời tại Sài Gòn
- Ông là người có tài văn chương.Văn chính luận của ông có giong điệu hùng hồn đanh thép, thơ trữ tình thẫm đẫm lòng yêu nước như: Tây Hồ Thi tập, Tỉnh quốc hồn ca, Xăng – tê thi tập,…
Trang 5Tiết 57 Văn bản: ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN
1 Tác giả
I Tìm hiểu chung
Trang 6Tiết 57 Văn bản: ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN
I Tìm hiểu chung
Đám tang Phan Châu Trinh
1 Tác giả
Trang 7Tiết 57 Văn bản: ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN
I Tìm hiểu chung
1 Tác giả
Trang 8Tiết 57 Văn bản: ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN
I Tìm hiểu chung
2 Tác phẩm
1 Tác giả Bài thơ được
sáng tác trong hoàn cảnh nào?
- Đầu 1908, nhân dân trung kỳ nổi dậy chống sưu thuế,Phan Chu Trinh bị bắt và đày ra Côn Đảo lao động khổ sai
- Bài thơ “ Đập đá ở Côn Lôn” được sáng tác
trong khoảng thời gian này.
* Chú thích: SGK/149
Trang 9Tiết 57 Văn bản: ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN
I Tìm hiểu chung
2 Tác phẩm
1 Tác giả
* Chú thích: SGK/149
Trang 10Tiết 57 Văn bản: ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN
I Tìm hiểu chung
2 Tác phẩm
1 Tác giả
* Chú thích: SGK/149
Trang 11Tiết 57 Văn bản: ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN
I Tìm hiểu chung
2 Tác phẩm
1 Tác giả * Chú thích: SGK/149
Trang 12Tiết 57 Văn bản: ĐẬP ĐÁ Ở CễN LễN
(Phan Châu Trinh)
Làm trai đứng giữa đất Côn Lôn,
Lừng lẫy làm cho lở núi non.
Xách búa đánh tan năm bảy đống,
Ra tay đập bể mấy trăm hòn.
Tháng ngày bao quản thân sành sỏi,
M a nắng càng bền dạ sắt son.
Những kẻ vá trời khi lỡ b ớc,
Gian nan chi kể việc con con!
* Chỳ thớch: SGK/149
Trang 13Tiết 57 Văn bản: ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN
Ý nói tinh thần cứng cỏi, kiên trung, không sờn lòng, đổi chí.
Dạ sắt son:
Lừng lẫy:
Thân sành sỏi:
* Chú thích: SGK/149
Trang 14Tiết 57 Văn bản: ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN
- Số câu, số chữ : 8 câu, 7 chữ
- Luật bằng trắc.
- Bố cục : Đề - thực - luận -kết
* Chú thích: SGK/149
THỂ THƠ THẤT NGÔN BÁT CÚ ĐƯỜNG LUẬT
Trang 15Tiết 57 Văn bản: ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN
4 Bố cục : + Bốn câu đầu: Hình ảnh người chí sĩ yêu
nước ở Côn Lôn.
+ Bốn câu cuối : Ý chí kiên cường bất khuất của người chí sĩ cách mạng.
có thể chia bài thơ thành mấy phần? Nội dung chính của từng
phần?
Trang 16Tiết 57 Văn bản: ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN
II Tìm hiểu văn bản.
Trong quan niệm nhân sinh truyền thống của các nhà nho “làm trai” nghĩa là làm anh hùng Theo cách hiểu
ấy người con trai phải có ý chí, nghi lực phi thường, có công danh lớn lao được lưu cùng sử sách
“Đã sinh làm trai thì cũng phải khác đời”
( Phan Bội Châu).
“Chí làm trai Năm- Bắc – Đông- Tây
Cho phỉ sức vẫy vùng trong bốn bể”.( Đinh Công Trứ).
“Làm trai đứng ở trong trời đất
Phải có danh gì với núi sông” ( Nguyễn Công Trứ ).
1 Hình ảnh người chiến sĩ yêu nước.
4 Bố cục : 2 phần:
Làm trai đứng giữa đất Côn Lôn, Lừng lẫy làm cho làm cho lỡ núi non.
Xách búa đánh tan năm bảy đống,
Ra tay đập bể mấy trăm hòn Em hiểu gì về
quan niệm nhân sinh “làm trai”
của tác giả?
Trang 17Tiết 57 Văn bản: ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN
nhất, cho biết câu thơ miêu tả điều
gì?
Miêu tả bối cảnh không gian vũ trụ rộng lớn, mênh mông, đồng thời tạo dựng tư thế hiên ngang, sững sững của con người giữa đất trời
Côn Đảo (Con người sánh ngang tầm vũ trụ).
1 Hình ảnh người chiến sĩ yêu nước:
4 Bố cục : 2 phần
Làm trai đứng giữa đất Côn Lôn,
Trang 18Tiết 57 Văn bản: ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN
-Từ láy: “lừng lẫy”;
- Khoa trương: “lỡ núi non”.
Qua đó hình ảnh người tù được khắc họa như thế nào?
=> Hình tượng người tù hiện lên oai phong, lẫm liệt như 1 dũng sĩ đang xẻ núi, khơi sông
để sắp xếp lại núi non, trời đất.
1 Hình ảnh người chiến sĩ yêu nước:
4 Bố cục : 2 phần
Lừng lẫy làm cho làm cho lỡ núi non
Trang 19Tiết 57 Văn bản: ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN
Xách búa đánh tan năm bảy đống,
Ra tay đập bể mấy trăm hòn.
Trang 20Tiết 57 Văn bản: ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN
II Tìm hiểu văn bản.
Hai câu thực vừa có ý nghĩa tả thực, vừa
có ý nghĩa khoa trương (nghĩa bóng) Hãy chỉ ra hai lớp nghĩa đó?
Nghĩa tả thực: Miêu tả hình ảnh người tù với
công việc đập đá khổ sai.
Nghĩa bóng: Hình ảnh người anh hùng với thế hiên ngang lẫm liệt như sắp bước vào 1 trận chiến mãnh liệt chinh phục thiên nhiên,với hành động thì mạnh mẽ, quả quyết, phi thường
=> Hành động đập đá như một hành động
đập tan vào sự đen tối, bất công của xã hội.
1 Hình ảnh người chiến sĩ yêu nước:
4 Bố cục : 2 phần
Xách búa đánh tan năm bảy đống,
Ra tay đập bể mấy trăm hòn.
Trang 21Tiết 57 Văn bản: ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN
và giọng thơ của
Xây dựng bức tượng đài uy nghi về con người anh hùng với khí phách hiên
ngang, lẫm liệt giữa đất trời.
- Xây dưng bức tượng đài uy nghi về con
người anh hùng với khí phách hiên ngang
, lẫm liệt giữa đất trời
4 Bố cục : 2 phần
Trang 22Tiết 57 Văn bản: ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN
II Tìm hiểu văn bản.
1 Hình ảnh người chiến sĩ yêu nước:
- Xây dựng bức tượng đài uy nghi về con
người anh hùng với khí phách hiên ngang,
lẫm liệt giữa đất trời
2 Ý chí kiên cường, bất khuất của người
Trang 23Tiết 57 Văn bản: ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN
II Tìm hiểu văn bản.
1 Hình ảnh người chiến sĩ yêu nước
-Xây dựng bức tượng đài uy nghi về con
người anh hùng với khí phách hiên ngang,
lẫm liệt giữa đất trời
2 Ý chí kiên cường, bất khuất của người
chiến sĩ cách mạng:
Tháng ngày bao quản thân sành sỏi, Mưa nắng càng bền dạ sắt son.
Giải thích các từ: “mưa nắng”,”tháng
ngày”; “ thân sành sỏi”, “ dạ sắt son”? Nhận xét về
giọng điệu của hai câu thơ này?
Từ giọng điệu mạnh mẽ, quả quyết tác giả chuyển sang giọng điệu sâu lắng, bộc lộ trực tiếp cảm xúc, suy nghĩ của mình.
4 Bố cục : 2 phần
Trang 24Tiết 57 Văn bản: ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN
II Tìm hiểu văn bản.
1 Hình ảnh người chiến sĩ yêu nước
- Xây dựng bức tượng đài uy nghi về con
người anh hùng với khí phách hiên ngang,
lẫm liệt giữa đất trời
2 Ý chí kiên cường, bất khuất của người
chiến sĩ cách mạng:
Tháng ngày bao quản thân sành sỏi, Mưa nắng càng bền dạ sắt son.
- Nghệ thuật đối, ẩn dụ tượng trưng
->Tạo sự đối lập giữa những thử thách gian nan
( tháng ngày, mưa nắng) với sức chịu dựng dẻo dai, bền bỉ (thân sành sỏi) và ý chí chiến đấu sắt son của người chiến sĩ cách mạng ( dạ sắt son)
Ở hai câu luận tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật gì? Tác dụng?
Tinh thần chiến đấu bền bỉ của người anh hùng không chịu khuất phục hoàn cảnh, luôn giữ vững niềm tin và trung thành với lí tưởng cứu nước
4 Bố cục : 2 phần
- Hai câu luận: Tinh thần bền bỉ, ý chí chiến
đấu kiên cường; luôn giữ vững niềm tin ,
trung thành với lí tưởng cứu nước
Trang 25Tiết 57 Văn bản: ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN
II Tìm hiểu văn bản.
1 Hình ảnh người chiến sĩ yêu nước:
- Xây dựng bức tượng đài uy nghi về con
người anh hùng với khí phách hiên ngang,
lẫm liệt giữa đất trời
2 Ý chí kiên cường, bất khuất của người
chiến sĩ cách mạng:
- Hai câu luận: Tinh thần bền bỉ, ý chí chiến
đấu kiên cường; luôn giữ vững niềm tin ,
trung thành với lí tưởng cứu nước
Hai câu cuối tác giả sử dụng biện pháp tư từ gì? Tác dụng?
Qua đó tác giả muốn ca ngợi phẩm chất nào
Hai câu kết: Khí phách hiên ngang, tinh thần
lạc quan, của người chiến sĩ cách mạng
trong hoàn cảnh bị tù đày
4 Bố cục : 2 phần
Trang 26Tiết 57 Văn bản: ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN
II Tìm hiểu văn bản.
1 Hình ảnh người chiến sĩ yêu nước:
- Xây dựng bức tượng đài uy nghi về con
người anh hùng với khí phách hiên ngang,
lẫm liệt giữa đất trời
2 Ý chí kiên cường, bất khuất của người
chiến sĩ cách mạng:
- Hai câu luận: Tinh thần bền bỉ, ý chí chiến
đấu kiên cường; luôn giữ vững niềm tin ,
trung thành với lí tưởng cứu nước
Hai câu kết: Khí phách hiên ngang, tinh thần
lạc quan, của người chiến sĩ cách mạng
trong hoàn cảnh bị tù đày
4 Bố cục : 2 phần
Trang 27Tiết 57 Văn bản: ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN
II Tìm hiểu văn bản.
1 Hình ảnh người chiến sĩ yêu nước:
- Xây dựng bức tượng đài uy nghi về con
người anh hùng với khí phách hiên ngang,
lẫm liệt giữa đất trời
2 Ý chí kiên cường, bất khuất của người
chiến sĩ cách mạng:
- Hai câu luận: Tinh thần bền bỉ, ý chí chiến
đấu kiên cường; luôn giữ vững niềm tin ,
trung thành với lí tưởng cứu nước
Hai câu kết: Khí phách hiên ngang, tinh thần
lạc quan, của người chiến sĩ cách mạng
trong hoàn cảnh bị tù đày
“Hôm nay xiềng xích thay dây trói Mỡi bước leng keng tiếng ngọc rung….”
( Vãng Nam Ninh)
“Rồng uốn quanh mình chân với tay Trong như quan võ đủ tua đai
Tua đai quan võ bằng kim tuyến
Tua của ta là một cuộn gai….”
Không nao núng tinh thần”.
( Bốn tháng rồi).
4 Bố cục : 2 phần
Phẩm chất, khí phách hiên ngang, ngạo nghễ của người chiến sĩ cách mạng sau này được các nhà thơ cách mạng đặc biệt là Hồ Hồ Chí Minh kế thừa và phát huy ở mức độ cao hơn….
Trang 28Tiết 57 Văn bản: ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN
II Tìm hiểu văn bản.
1 Hình ảnh người chiến sĩ yêu nước:
- Xây dựng bức tượng đài uy nghi về con
người anh hùng với khí phách hiên ngang,
lẫm liệt giữa đất trời
2 Ý chí kiên cường, bất khuất của người
chiến sĩ cách mạng:
- Hai câu luận: Tinh thần bền bỉ, ý chí chiến
đấu kiên cường; luôn giữ vững niềm tin ,
trung thành với lí tưởng cứu nước
Hai câu kết: Khí phách hiên ngang, tinh thần
lạc quan, của người chiến sĩ cách mạng
trong hoàn cảnh bị tù đày
4 Bố cục : 2 phần
Trước hết chúng ta phải là tu dưỡng, rèn luyện để những con người có đạo đức tốt, có nhân cách cao đẹp Đồng thời, phải không ngừng nỗ lực để nâng cao tri thức, hiểu biết, trí tuệ nhằm đem tài năng của mình phục vụ cho Tổ quốc Nghĩa là, mỗi người phải phần đấu để trở thành con người toàn diện, vừa có đức, vừa có tài Lời Bác dạy vẫn còn đó: "Có tài mà không có đức là người vô dụng Có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó”
Nhiệm vụ của thế hệ trẻ ngày nay với tương lai đất nước?
Trang 29Tiết 57 Văn bản: ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN
II Tìm hiểu văn bản.
1 Hình ảnh người chiến sĩ yêu nước:
-Xây dựng bức tượng đài uy nghi về con người
anh hùng với khí phách hiên ngang,lẫm liệt
giữa đất trời
2 Ý chí kiên cường, bất khuất của người
chiến sĩ cách mạng:
- Hai câu luận: Tinh thần bền bỉ, ý chí chiến
đấu kiên cường; luôn giữ vững niềm tin , trung
thành với lí tưởng cứu nước
- Hai câu kết: Khí phách hiên ngang, tinh thần
lạc quan, của người chiến sĩ cách mạng trong
hoàn cảnh bị tù đày
Qua bài thơ “ Đập
đá ở Côn Lôn” tác giả muốn gửi gắm
điều gì ?
3 Ý nghĩa văn bản: Nhà tù của đế quốc thực
dân không thể khuất phục ý chí nghị lực và niềm
tin lí tưởng của người chí sĩ cách mạng
Nhà tù của đế quốc thực dân không thể khuất phục ý chí nghị lực và niềm tin lí tưởng của người chí sĩ cách mạng
* Ý nghĩa văn bản :
III Tổng kết
4 Bố cục : 2 phần
Trang 30Tiết 57 Văn bản: ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN
II Tìm hiểu văn bản.
1 Hình ảnh người chiến sĩ yêu nước:
-Xây dựng bức tượng đài uy nghi về con người
anh hùng với khí phách hiên ngang,lẫm liệt
giữa đất trời
2 Ý chí kiên cường, bất khuất của người
chiến sĩ cách mạng:
- Hai câu luận: Tinh thần bền bỉ, ý chí chiến
đấu kiên cường; luôn giữ vững niềm tin , trung
thành với lí tưởng cứu nước
Hai câu kết: Khí phách hiên ngang, tinh thần lạc
quan, của người chiến sĩ cách mạng trong hoàn
cảnh bị tù đày
3 Ý nghĩa văn bản: Nhà tù của đế quốc thực
dân không thể khuất phục ý chí nghị lực và niềm
tin lí tưởng của người chí sĩ cách mạng
III Tổng kết
1 Nội dung:
Khái quát giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ?
- Hình ảnh người tù với công việc khổ sai nặng nhọc.
- Hình tượng người anh hùng trong hoàn cảnh nguy nan.
+ Khí phách hiên ngang, lẫm liệt.
+ Hành động phi thường, tầm vóc lớn lao, + Ý chí chiến đấu sắt son, niềm tin vào lí tưởng cách mạng.
NỘI DUNG
4 Bố cục : 2 phần
Trang 31Tiết 57 Văn bản: ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN
II Tìm hiểu văn bản.
1 Hình ảnh người chiến sĩ yêu nước:
-Xây dựng bức tượng đài uy nghi về con người
anh hùng với khí phách hiên ngang,lẫm liệt
giữa đất trời
2 Ý chí kiên cường, bất khuất của người
chiến sĩ cách mạng:
- Hai câu luận: Tinh thần bền bỉ, ý chí chiến
đấu kiên cường; luôn giữ vững niềm tin , trung
thành với lí tưởng cứu nước
Hai câu kết: Khí phách hiên ngang, tinh thần lạc
quan, của người chiến sĩ cách mạng trong hoàn
cảnh bị tù đày
3 Ý nghĩa văn bản: Nhà tù của đế quốc thực
dân không thể khuất phục ý chí nghị lực và niềm
tin lí tưởng của người chí sĩ cách mạng
-Thủ pháp đối lập, nét bút khoa trương, làm nổi bật tầm vóc khổng lồ của người anh hùng cách mạng.
4 Bố cục : 2 phần
Trang 32Tiết 57 Văn bản: ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN
II Tìm hiểu văn bản.
1 Hình ảnh người chiến sĩ yêu nước:
-Xây dựng bức tượng đài uy nghi về con người
anh hùng với khí phách hiên ngang,lẫm liệt
giữa đất trời
2 Ý chí kiên cường, bất khuất của người
chiến sĩ cách mạng:
- Hai câu luận: Tinh thần bền bỉ, ý chí chiến
đấu kiên cường; luôn giữ vững niềm tin , trung
thành với lí tưởng cứu nước
Hai câu kết: Khí phách hiên ngang, tinh thần lạc
quan, của người chiến sĩ cách mạng trong hoàn
cảnh bị tù đày
3 Ý nghĩa văn bản: Nhà tù của đế quốc thực
dân không thể khuất phục ý chí nghị lực và niềm
tin lí tưởng của người chí sĩ cách mạng
4 Bố cục : 2 phần
Trang 33Tiết 57 Văn bản: ĐẬP ĐÁ Ở CễN LễN
II Tỡm hiểu văn bản.
1 Hỡnh ảnh người chiến sĩ yờu nước:
-Xõy dựng bức tượng đài uy nghi về con người
anh hựng với khớ phỏch hiờn ngang,lẫm liệt
giữa đất trời
2 í chớ kiờn cường, bất khuất của người
chiến sĩ cỏch mạng:
- Hai cõu luận: Tinh thần bền bỉ, ý chớ chiến
đấu kiờn cường; luụn giữ vững niềm tin , trung
thành với lớ tưởng cứu nước
Hai cõu kết: Khớ phỏch hiờn ngang, tinh thần lạc
quan, của người chiến sĩ cỏch mạng trong hoàn
cảnh bị tự đày
3 í nghĩa văn bản: Nhà tự của đế quốc thực
dõn khụng thể khuất phục ý chớ nghị lực và niềm
tin lớ tưởng của người chớ sĩ cỏch mạng
(Phan Châu Trinh)
Làm trai đứng giữa đất Côn Lôn,
Lừng lẫy làm cho lở núi non.
Xách búa đánh tan năm bảy đống,
Ra tay đập bể mấy trăm hòn.
Tháng ngày bao quản thân sành sỏi,
M a nắng càng bền dạ sắt son.
Những kẻ vá trời khi lỡ b ớc,
Gian nan chi kể việc con con!
Trang 34Câu 1 : Bài thơ “ Đập đá ở Côn Lôn” được viết theo thể thơ nào?
A Thất ngôn bát cú đường luật
A Khi tác giả đang hoạt động cách mạng tại Pháp
B Khi tác giả về nước khởi xướng phong trào Duy Tân.
C Khi tác giả bi bắt và đày ra côn Đảo.
D Khi tác giả đang làm quan cho triều đình nhà Nguyễn.
Trang 35Câu 3 : Nội dung chính của bài thơ “ Đập đá ở Côn Lôn” là?
A Miêu tả hình ảnh người tù với công việc khổ sai nặng nhọc.
B Hình tượng người anh hùng trong hoàn cảnh nguy nan nhưng vẫn hiên ngang, lẫm liệt, kiên định với lí tưởng cứu nước.
C Phản ảnh khát vọng tự do mãnh liệt của tác giả.
D Cả A và B đều đúng.
Câu 4 : Đặc sắc nghệ thuật của bài thơ “ Đập đá ở Côn Lôn”?
A Xây dựng hình tượng nghệ thuật có tính đa nghĩa
B Bút pháp lãng mạng,thể hiện khẩu khí ngang tàng ,ngạo nghễ và giọng điệu hào hùng.
C.Thủ pháp đối lập, nét bút khoa trương, làm nổi bật tầm vóc khổng lồ của người anh hùng,cách mạng
D Cả A, B, C