Ngµy so¹n Ngày soạn 10/2/2023 Ngày dạy TIẾT 84 THUYẾT MINH VỀ MỘT PHƯƠNG PHÁP( CÁCH LÀM) I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1 Kiến thức Hiểu thế nào là bài văn thuyết minh về một phương pháp (cách làm) 2 Kĩ năng Biết[.]
Trang 2II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:
1 Giáo viên: - Thiết bị dạy học và học liệu: Sách giáo khoa, sách tham khảo
2 Học sinh: chuẩn bị Sách giáo khoa, vở ghi chép, vở bài tập
Trang 3* Gọi HS đọc các bài văn trong SGK
I Giới thiệu một phương pháp (cách làm)
1 Ví dụ:
a VB “Cách làm đồ chơi em bé đá bóng bằng quả khô”
Trang 4
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- Đối tượng của bài văn thuyết minh này?
- Các phần chủ yếu của văn bản này là gì?
- Theo em, phần nào là quan trọng nhất?
Vì sao?
- Phần nguyên vật liệu nêu ra để làm gì?
Có cần thiết không?
-> Một sản phẩm (một món đồ chơi)-> Cách làm là quan trọng nhất Vì nội dung phần này trình bày tỉ mỉ, giúp người đọc nắm bắt được phương pháp để còn làm theo được.-> Không thể thiếu Vì nếu không giới thiệu đầy
đủ các nguyen vật liệu thì không có điều kiện vật chất để tiến hành chế tác ra sản phẩm Nếu
Trang 5Bước 3: Báo cáo thảo luận
bài văn chỉ có phương pháp làm thôi thì sẽ không tránh khỏi trừu tượng
-> Từ dễ đến khó Cái gì làm trước thì trình bày trước, cái gì làm sau thì trình bày sau Có như vậy người đọc mới dễ hiểu
-> Cũng cần thiết Vì yêu cầu về tỉ lệ các bộ phận, hình dáng, chất lượng sản phẩm giúp
Trang 6GV: Đối tượng thuyết minh là 1món đồ
chơi nhưng nó khôg giống như thuyết
minh về 1đồ vật ở đây người ta thiên về
người làm có thể đánh giá được kết quả của mình mà sửa chữa, điều chỉnh
b VB “Cách nấu canh rau ngót với thịt lợn nạc”
-> Cách nấu 1 món ăn-Ngoài nguyên liệu loại gì, còn có thêm phần
Trang 7
quy trình, thao tác làm ra sản phẩm đó
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- Đối tượng TM của văn bản này?
2 Nhận xét.a
Trang 8
Vì sao?
- Phần yêu cầu thành phẩm bao gồm những
yêu cầu nào?
- Hai VB thuyết minh trên đều có đặc điểm
chung nào?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
Nhóm 2 thảo luận trong vòng 5 phút
Nếu không có hiểu biết về một trong những đối tượng và phương pháp thuyết minh thì sẽ khôngthể làm bài văn thuyết minh về một phương pháp cách làm
Trang 9
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
Nóm 2 cử đại diện lên trình bày, nhóm 1
nhận xét
Bước 4: kết luận, nhận định
GV: Bởi vì muốn làm gì cũng phải có
nguyên vật liệu, có cách làm và có yêu cầu
thành phẩm (tức là sản phẩm làm ra phải
Trang 10
có chất lượng) Phần quan trọng là thuyết
minh cách làm theo một thứ tự nhất định
thì mới cho kết quả như mong muốn
- Nếu em không hiểu gì về một trong
những đối tượng và phương pháp thuyết
minh trên, thì em có thuyết minh được
không?
=> Phải tìm hiểu, nắm chắc phương pháp, cách làm thì mới thuyết minh được
* Ghi nhớ : (SGK- 26)
Trang 11
- Vậy để TM được, em phải có những hiểu
biết như thế nào?
- Khi trình bày, ta phải trình bày như thế
Trang 12
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- Gọi HS đọc yêu cầu
- GV giao nhiệm vụ: mỗi dãy làm 1 dàn ý
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
Học sinh làm việc cá nhân trong 5 phút
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
Mời các học sinh lên bảng làm bài
Trang 13
Bước 4: kết luận, nhận định
GV nhận xét, và chốt ý
chơi, cách thưởng, cách phạt
+ Một số yêu cầu khi chơi
- KB: Khẳng định vai trò, vị trí của trò chơi
2 Bài tập 2:
- Đặt vấn đề: Từ đầu -> vấn đề
( Nêu ra yêu cầu, thực tiễn cấp bách phải tìm cách đọc nhanh)
Trang 14
-Có nhiều cách-> ý chí (Các cách đọc và nội dung các cách đó)
- Hiệu quả: Phần còn lại
=> ý 2 và 3 là nội dung TM chủ yếu và quan trọng nhất
3 Củng cố - Bài văn TM về 1 phương pháp có bố cục như thế nào?Những yêu cầu đối với
phần cách làm?
Trang 16
Nguyễn Thị Ngọc
Trang 19
Ngày soạn : 16/2/2023
Ngày dạy:
Trang 21
- Cảm nhận được lòng yêu thiên nhiên, yêu sự sống, niềm khao khát tự do cháy bỏng của người chiến sĩ cách mạng trẻ tuổi đang bị giam cầm trong tù ngục bàng những hình ảnh gợi cảm và thể thơ lục bát giản dị mà tha thiết
2 Kĩ năng.- Rèn kĩ năng phân tích, cảm nhận thơ hiện đại.
3 Thái độ.- GD học sinh lòng yêu quê hương, đất nước
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 Giáo viên: - Thiết bị dạy học và học liệu: Sách giáo khoa, sách tham khảo, bảng phụ
2 Học sinh: chuẩn bị Sách giáo khoa, vở ghi chép, vở bài tập
Trang 22
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Kiểm tra: Đọc thuộc lòng bài thơ “Quê hương” của Tế Hanh và cho biết tình cảm của
nhà thơ dành cho quê hương được thể hiện như thế nào?
2 Bài mới: Tự do vốn là niềm khao khát của con người từ xưa đến nay vẫn thế Nó tha thiết
và thiêng liêng Tuy nhiên quan niệm về tự do thì mỗi thời mỗi khác Cái khác ấy được thể hiện như thế nào trong bài thơ “Khi con tu hú”, khi mà tác giả là một chàng trai 19 tuổi đầy ước mơ và nhiệt huyết cách mạng? Chúng ta s cùng tìm hi u.ẽ cùng tìm hiểu ểu
Trang 23
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- Qua chuẩn bị bài ở nhà, em hãy giới thiệu
đôi nét về tác giả và tác phẩm?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
Học sinh thực hiện nhiệm vụ cá nhân trong
vòng 3 phút
I TÌM HIỂU CHUNG 1.Tác giả
- Tố Hữu (1920 – 2022) tên khai sinh là NguyễnKim Thành
- Quê: Thừa Thiên Huế
- Là lá cờ đầu của nền thơ ca cách mạng
Trang 24
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
2, 3 HS đứng lên trình bày, các học sinh
khác lắng nghe và nhận xét
Bước 4: Kết luận, nhận định
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- Bài thơ được viết theo thể thơ nào?
- Cuộc đời thơ Tố Hữu gắn với cuộc đời cách mạng của ông
2 Tác phẩm.
Bài thơ được sáng tác 7/ 1939, in trong tập “Từ
Trang 25
- Phương thức biểu đạt chính của bài thơ?
- Dựa vào nội dung, em có thể chia bài thơ
thành mấy phần? Nội dung từng phần?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
Học sinh thực hiện nhiệm vụ cá nhân trong
vòng 3 phút
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
ấy” khi đó Tố Hữu mới 19 tuổi và đang bị giam cầm trong nhà lao Thừa Phủ (Huế)
- Thơ lục bát
- MT và BC trực tiếp
- Bố cục: 2 phần+ P1: 6 câu đầu (Cảnh trời đất vào hè trong tâm tưởng của người tù)
Trang 26
2, 3 HS đứng lên trình bày, các học sinh
khác lắng nghe và nhận xét
Bước 4: Kết luận, nhận định
Trước đó, (vào năm 18 tuổi) ông
đang say sưa đón nhận ánh sáng cộng sản:
“Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ
Mặt trời chân lí chói qua tim
+ P2: 4 câu sau(Tâm trạng của người tù CM)
Trang 27
Hồn tôi là một vườn hoa lá
Rất đậm hương và rộn tiếng chim.”
Đang hoà mình vào cuộc sống tự do,
bỗng dưng bị bắt, bị cầm tù Ngột ngạt và
tù túng , vì vậy tâm trạng của ông luôn sôi
sục, hướng ra cuộc sống bên ngoài
Trang 28- Khi mùa hè đến, cảnh vật thiên nhiên
được phác hoạ qua những chi tiết nào?
- Em có nhận xét gì về cách dùng từ của
1 Cảnh vào hạ
Khi con tu hú gọi bầy
- Tiếng chim tu hú -> Báo hiệu mùa hè đến
Trang 29
tác giả?
- Qua đó em hình dung như thế nào về
cảnh vào hạ mà tác giả miêu tả?
- Lí do khiến em biết được đây là một bức
tranh mùa hè tràn đầy sức sống?
GV: Những câu thơ thật trong trẻo, tất cả
sự sống như bừng dậy bởi tiếng tu hú gọi
+ Lúa chiêm: chín+ Trái cây: ngọt+Vườn: rậy tiếng ve+ Bắp: vàng hạt+ Nắng đào
Trang 30
- Bức tranh thiên nhiên ấy, tác giả có được
tận mắt nhìn thấy, nghe thấy không?
- Vậy nhà thơ đã cảm nhận mùa hè bằng
giác quan nào?
- Câu thơ nào giúp em biết được bức tranh
mùa hè này chính là sự mường tượng của
tác giả?
+Trời: xanh, rộng, cao+ Diều sáo
- Dùng động từ, tính từ gợi cảm giác về hình ảnh, âm thanh, màu sắc
-> Bức tranh mùa hè đẹp, trong sáng, rực rỡ, sống động và tràn đầy sức sống
- Có đủ màu sắc, âm thanh, mùi vị:
Trang 31
- Chỉ nghe âm thanh của tiếng tu hú vọng
vào, nhà thơ đã biết ngay mùa hè đến và
liên tưởng tới những dấu hiệu thiên nhiên
bên ngoài điều đó khiến em hiểu thêm gì
về tâm hồn của nhà thơ?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
Học sinh thực hiện nhiệm vụ cặp đôi trong
+ Màu vàng của lúa chiêm, của bắp; Màu hồng của nắng; màu xanh của cây cối và bầu trời; màu trái cây chín
+ Âm thanh của tiếng ve, của sáo diều+ Vị ngọt của trái cây chín
- Không Vì tác giả đang ở trong tù
Trang 32
vòng 5 phút
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
2, 3 HS đứng lên trình bày, các học sinh
khác lắng nghe và nhận xét
Bước 4: Kết luận, nhận định
GV: Tiếng chim tu hú là âm thanh báo hiệu
mùa hè về Mùa hè với không gian bao la,
- Tưởng tượng, liên tưởng-> Ta nghe hè dậy bên lòng
=> Nhà thơ yêu cuộc sống, nhạy cảm với những
Trang 33
ánh nắng rực rỡ, sức sống trở nên rộn rã,
tưng bừng tiếng chim đã làm bừng dậy tất
cả trong lòng người tù cách mạng đang bị
nhốt trong phòng giam chật chội Tiếng
chim lúc này đối với tác giả là tiếng gọi vô
cùng hào hứng và phấn khởi
* HS đọc 4 câu thơ còn lại
biến động của thiên nhiên
2 Tâm trạng của người tù
- Chân: muốn đạp tan phòng
- Tâm trạng: Ngột làm sao Chết uất thôi
Trang 34
GV: Bài thơ được làm trong tù Bức tranh
thiên nhiên được miêu tả đang ở ngoài bầu
trời cao rộng Bên trong là 4 bức tường
nhưng nhà thơ vẫn hướng tâm hồn ra phía
ngoài, vẫn ẩn chứa 1 tâm trạng mãnh liệt
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- “Nghe” thấy mùa hè đến, nhà thơ bộc lộ
- NT: Động từ mạnh, câu cảm thán và nhiều thanh trắc
-> Tâm trạng ngột ngạt, uất ức dồn nén, bức bốicao độ, muốn vươn ra ngoài bầu trời
Trang 35- Tại sao nhà thơ lại có tâm trạng như vậy?
-> Vì nhà tù ngăn bước chân chính nghĩa,
- Tiếng chim tu hú
Trang 36
làm mất tự do, cô đơn
- Kết thúc bài thơ là âm thanh gì?
- Cùng là tiếng chim tu hú, nhưng tiếng
chim tu hú ở đầu và cuối bài thơ có giống
nhau không? vì sao?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
Học sinh thực hiện nhiệm vụ cặp đôi trong
-> Tiếng gọi của khát vọng tự do cháy bỏng, mãnh liệt
Trang 37
vòng 5 phút
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
2, 3 HS đứng lên trình bày, các học sinh
Trang 38
không giống nhau
-> Không giống nhau vì:
+ ở đầu bài thơ là tiếng chim gọi mùa hè,
kết hợp với sự sống, say mê sự sống; mở ra
1bức tranh sinh động, náo nhiệt -> Khiến
người tù hào hứng đón nhận mùa hè
+ ở cuối bài thơ, là sự u uất, nôn nóng,
Trang 39
khắc khoải, bồn chồn “Cứ kêu”
H: Em hiểu được điều mãnh liệt nào của
người tù trong những lời thơ cuối?
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- Nghệ thuật đặc sắc của bài thơ?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
Hs thực hiện nhiệm vụ cá nhân
III Tổng kết
- M.tả cảnh vật, tâm trạng rất tài tình
- Giọng điệu: tự nhiên, tươi sáng
- Thể thơ lục bát mềm mại, uyển chuyển
Trang 41
-> HS trả lời
GV: Chốt: Cụm từ “Khi con tu hú” chưa
diễn đạt được 1 ý hoàn chỉnh, nhưng lại vô
cùng ý nghĩa đối với nhà thơ Nó là tiếng
gọi của đất trời, tiếng gọi của tự do, ấm áp
và cũng nóng bỏng làm sao
3 Củng cố
Trang 43
Nguyễn Thị Ngọc
Ngày soạn:17/2/2023
Ngày dạy:
Trang 44
TIẾT 87 CÂU CẦU KHIẾN
1 Kiến thức
- HS nắm được đặc điểm hình thức của câu cầu khiến
- Chức năng của câu cầu khiến
2 Kĩ năng
Trang 45
- Rèn cho học sinh kĩ năng nhận biết câu cầu khiến trong văn bản
- Sử dụng câu cầu khiến phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp
3 Thái độ
- Giáo dục cho học sinh ý thức sử dụng câu cầu khiến phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp
Có niềm yêu thích đam mê với môn học
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 Giáo viên:- Thiết bị dạy học và học liệu: Sách giáo khoa, sách tham khảo, bảng phụ
2 Học sinh: chuẩn bị Sách giáo khoa, vở ghi chép, vở bài tập
Trang 46
III HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC
1 Kiểm tra bài cũ: Câu như thế nào được gọi là câu nghi vấn?
2.Bài mới
- GV nêu tình huống: Em hãy đổi chỗ cho bạn!
H: Câu trên cô nói ra với mục đích gì? - yêu cầu - ra lệnh
=> Những câu nói có mục đích yêu cầu hay ra lệnh hoặc khuyên bảo người khác làm một việc
gì hay đề nghị gì Đó l ki u câu gì chúng ta s cùng tìm hi u.à kiểu câu gì chúng ta sẽ cùng tìm hiểu ểu ẽ cùng tìm hiểu ểu
Trang 47
- Gọi HS đọc BT 1-SGK (T 30)
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- Trong đoạn trích trên câu nào là câu cầu
khiến?
- Đặc điểm hình thức nào cho biết đó là
câu cầu khiến ?
I Đặc điểm hình thức và chức năng
1 Bài tập
a Bài tập 1: :SGK –T30+) Thôi đừng lo lắng.=> khuyên bảo +)Cứ về đi =>yêu cầu
+) Đi thôi con =>yêu cầu
Trang 48
- Câu cầu khiến ở đoạn trích trên dùng để
làm gì ?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
HS thực hiện nhiệm vụ cá nhân trong 3
Trang 49
Bước 4: Kết luận, nhận định
GV nhận xét và chốt đáp án
- Gọi HS đọc bài tập 2
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- Cách đọc câu" mở cửa "trong câu b có gì
khác với cách đọc trong câu a từ "mở cửa'
không ?
b Bài tập 2: SGK –T30+ Khác :Câu a→Trần thuật (Trả lời câu hỏi )Câu b→Câu CK phát âm nhấn giọng (Đề nghị,ra lệnh)
Trang 50
- Qua 2 BT em rút ra nhận xét gì ? Em hiểu
thế nào là câu cầu khiến ?
- Khi sử dụng câu CK cần chú ý điều gì ?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
HS thực hiện nhiệm vụ cá nhân trong 3
phút
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
2 Nhận xét:
- Hình thức: câu CK có những từ CK:Hãy, đừng, chớ đi, thôi, nào ngữ điệu CK: Ra lệnh, yêu cầu
- Kết thúc câu CK dùng dấu chấm than
- Khi ý CK không được nhấn mạnh thì dùng dấu chấm
Trang 51Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- Chức năng : Dùng để ra lệnh , yêu cầu, khuyên bảo, đề nghị
* Ghi nhớ :SGK-T31
II Luyện tập
Trang 52
- Gọi HS đọc bài tập 2
- Hs đọc và xác định yêu cầu bài tập 1
- Chỉ ra đặc điểm hình thức của các câu
trên? Nhận xét về chủ ngữ?
- Thử thêm bớt hoặc thay đổi chủ ngữvà
nhận xét về nghĩa của câu?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
Bài 1 : Xét các câu sau và trả lời câu hỏi
- Các câu trên có chứa các từ cầu khiến:Hãy,
Đi, Đừng
a Vắng CN (Lang Liêu )
b CN (Ông giáo) ngôi thứ 2 số ít
c CN (Chúng ta) ngôi thứ nhất số nhiều
* Thêm bớt hoặc thay đổi chủ ngữ:
Trang 54
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV hướng dẫn học sinh làm bài tập 2:
H: Xác định câu CK ? Nhận xét sự khác
nhau về hình thức biểu hiện ý nghĩa CK
giữa các câu đó?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
HS thực hiện nhiệm vụ cá nhân trong 3
Bài 2:
a Thôi im ấy đi( ra lệnh thể hiện sự mỉa mai)(CK :đi →vắng CN)
b Các em đừng khóc.( khuyên bảo)( CK :đừng →CN ngôi thứ 2 số nhiều)
c Đưa tay cho tôi mau! ; cầm lấy tay tôi này! (Ngữ điệu CK yêu cầu –Vắng CN)→2 câu CK
Trang 55- GV hướng dẫn học sinh làm bài tập 3
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- so sánh hình thức và ý nghĩa của 2 câu
có liên quan với nhau trong tình huống cấp bách ,gấp gáp đòi hỏi người liên quan phải có hành động nhanh, kịp thời CK ngắn gọn(VắngCN)
Bài 3 : So sánh hình thức và ý nghĩa của 2 câu
+ Giống đều có từ CK hãy
Trang 56
cầu khiến a và b
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
HS thực hiện nhiệm vụ cá nhân trong 3
lệ ,động viên
Trang 57
- Báo cáo kết quả Bài 4: Dế choắt muốn Dế Mèn đào giúp một
cái ngách từ nhà Dế Choắt sang nhà Dế Mèn(Câu nói của Dế Choắt có mục đích cầu khiến)
- Dế Choắt tự coi mình là vai dưới so với Dế Mèn và Dế Choắt vừa yếu đuối vừa nhút nhát
vì vậy mà ngôn từ của Dế Choắt khiêm
Trang 58
nhường, rào trước đón sau
- Trong lời của Dế Choắt nói với Dế Mèn, Tô Hoài không dùng câu cầu khiến mà dùng câu nghi vấn "Hay là" làm cho ý cầu khiến nhẹ hơn => Vừa phù hợp với tính cách của Dế Choắt vừa phù hợp với vị thế của Dế Mèn
Bài 5:
Trang 59+ Đi đi con →Chỉ có người con đi+ Đi thôi con →Người con và cả mẹ cùng đi
Trang 61
Ngày tháng năm 2023
Phó hiệu trưởng
Nguyễn Thị Ngọc
Trang 62
Ngày soạn: 16/1/2022
Ngày dạy
Trang 63- Hiểu thế nào là bài văn thuyết minh về một danh lam thắng cảnh.
- Biết cách viết bài văn giới thiệu về một danh lam thắng cảnh trên cơ sở chuẩn bị kĩ càng, hiểu biết sâu sắc và toàn diện về danh lam thắng cảnh đó
Trang 64
- Nắm vững bỗ cục bài văn TM về đề tài này
2 Kĩ năng - Rèn luyện kĩ năng đọc, tra cứu, ghi chép và quan sát
3 Thái độ:Tình yêu thiên nhiên
II CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên:- Thiết bị dạy học và học liệu: Sách giáo khoa, sách tham khảo
2 Học sinh: chuẩn bị Sách giáo khoa, vở ghi chép, vở bài tập
III HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC
Trang 65
2.Bài mới
Ngày nay, trên sách báo và trên các phương tiện thông tin truyền thông, chúng ta vẫn thường nghe giới thiệu về những danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử của đất nước ta nói
riêng v th gi i nói chung Nh ng v n b n y chính l nh ng v n b n thuy t minh à kiểu câu gì chúng ta sẽ cùng tìm hiểu ững văn bản ấy chính là những văn bản thuyết minh ăn bản ấy chính là những văn bản thuyết minh ản ấy chính là những văn bản thuyết minh ấy chính là những văn bản thuyết minh à kiểu câu gì chúng ta sẽ cùng tìm hiểu ững văn bản ấy chính là những văn bản thuyết minh ăn bản ấy chính là những văn bản thuyết minh ản ấy chính là những văn bản thuyết minh
V y thuy t minh v m t danh lam th ng c nh l l m nh th n o? chúng ta s ti p t c ắng cảnh là làm như thế nào? chúng ta sẽ tiếp tục ản ấy chính là những văn bản thuyết minh à kiểu câu gì chúng ta sẽ cùng tìm hiểu à kiểu câu gì chúng ta sẽ cùng tìm hiểu ư thế nào? chúng ta sẽ tiếp tục à kiểu câu gì chúng ta sẽ cùng tìm hiểu ẽ cùng tìm hiểu ục tìm hi u.ểu