PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ II HUYỆN GIA LỘC NĂM HỌC 2019 2020 ĐỀ CHÍNH THỨC MÔN NGỮ VĂN 8 Thời gian làm bài 90 phút (Đề gồm 01 trang) L ĐỌC HIỂU (3,0 điểm) Đọc đoạn trích sau và trả[.]
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ II
HUYỆN GIA LỘC NĂM HỌC 2019 - 2020
Thời gian làm bài: 90 phút
(Đề gồm 01 trang)
L ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:
Ngày hôm sau, ồn ào trên bến đỗ
Khắp dân làng tấp nập đón ghe về.
"Nhờ ơn trời biển lặng cá đầy ghe“,
Những con cá tươi ngon thân bạc trắng.
Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng,
Cả thân hình nồng thở vị xa xăm;
Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm
Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ.
Nay xa cách lòng tôi luôn tưởng nhớ
Màu nước xanh, cá bạc, chiếc buồm vôi,
Thoáng con thuyền rẽ sóng chạy ra khơi,
Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá!
(Ngữ văn 8 - Tập 2 - NXB Giáo dục) Câu 1 (0,5 điểm)
Đoạn thơ trên trích từ tác phẩm nào? Tác giả là ai?
Câu 2 (1,0 điểm)
Tìm và phân tích các biện pháp tu từ có trong câu thơ:
"Chiếc thuyên im bến mỏi trở về nằm
Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ "
Câu 3 (0,75 điểm)
Câu thơ “Tôi thấy nhớ cái mùi nông mặn quá!” thuộc kiểu câu gì? Nêu đặc
điểm hình thức và chức năng?
Câu 4 (0,75 điểm) Nêu nội dung chính của đoạn bích trên?
II TẬP LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Từ mục I Đọc - hiểu, em hãy viết một đoạn văn nghị luận nêu suy nghĩ của mình về tình yêu quê hương
Câu 2 (5,0 điểm)
Chứng minh bài thơ "Ngắm trăng" của Hồ Chí Minh thể hiện tình yêu thiên
nhiên, phong thái ung dung, lạc quan của người chiến sĩ cách mạng trong cảnh ngục tù
Hết
Họ và tên học sinh: sổbáodanh:
Chữ ký của giám thị:………
Trang 2PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO
HUYỆN GIA LỘC BÀI KIẺM TRA HỌC KÌ IIHƯỚNG DẪN CHẤM
NẴM HỌC 2019 - 2020 MÔN: NGỮ VĂN 8
(Hướng dẫn chấm gồm 4 trang)
A YÊU CẦU CHUNG
- Giám khảo phải nắm được nội dung trình bày trong bài làm của học sinh để đánh giá một cách khái quát, tránh đếm ý cho điểm Vận dụng linh hoạt hướng dẫn chấm, nên sử dụng nhiều mức điểm một cách hợp lí; khuyến khích những bài viết có sáng tạo và phát triển được năng lực học sinh
- Học sinh có thể làm bài theo nhiều cách riêng nhưng đáp ứng được các yêu cầu
cơ bản của đề, diễn đạt tốt vẫn cho đủ điểm
B YÊU CẦU CỤ THỂ
Phầ
Đọc
hiếu
(3,0
đ)
1 Đoạn thơ trên trích từ tác phẩm “ Quê hương”
Tác giả: Tế Hanh
0,25 0,25
2 Chi rõ 02 biện pháp tu từ và phân tích:
Chiếc thuỵền được nhân hóa biết “mỏi, trở về, nằm, nghe” Con thuyền trở nên có hồn, có sức sống như con người Biện pháp nhân hoá khiến người đọc hình dung rất
rõ dáng vẻ nặng nề, thấm mệt của chiếc thuyền khi chậm chạp neo vào bờ nghỉ ngơi thư giãn
Biện pháp ẩn dụ chuyển đồi cảm giác qua từ "nghe" Con thuyền nằm nghỉ ngơi đồng thời nó cảm nhận được từng chuyển động tinh vi nhất đang diễn ra trong cơ thể
Hai câu thơ thể hiện được sự tinh tế tuyệt vời của nhà thơ
Tế Hanh
0,75
0,25
3 - Câu thơ "Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá! thuộc
kiểu câu cảm thán
- Đặc điểm hình thức: Có từ ngữ cảm thán “quá” Kết thúc bằng dấu chấm than
- Chức năng: bộc lộ trực tiếp cảm xúc (nỗi nhớ quê hương chân thành, da diết của nhà thơ Tế Hanh)
0,25 0,25 0,25
4 - Trong phần trích trên, tám câu thơ đầu miêu tả cảnh 0,5
Trang 3thuyền cá trở vế bến trong khồng khí nhộn nhịp, phấn khởi Thuyền đầy ắp cá; người dân chài mang vẻ đẹp bình
dị khỏe khoắn; chiếc thuyền nằm nghỉ ngơi thư giãn sau chuyến đi biển dài Một cuộc sống lao động, sinh hoạt vất
vả nhưng đầy ắp niềm vui, no ấm, bình yên
- Bốn câu thơ cuối thể hiện nỗi nhớ quê hương da diết vì tình cảm yêu quê hương trong sáng, thiết tha, sự gắn bó sâu nặng với quê hương của nhà thơ Tê Hanh
0,25
Phầ
n II
Tập
làm
văn
A Yêu cầu về kĩ năng:
- Viết đoạn văn nghị luận nói về tình yêu quê hương
- Luận điểm rõ ràng, lập luận chặt chẽ, diễn đạt trôi chảy, lời văn trong sáng
- Trình bày sạch đẹp, không mắc lỗi diễn đạt, không mắc lỗi chính tả
B Yêu cầu về kiến thức:
Có thể viết đoạn văn theo nhiều cách khác nhau song đảm bảo các ý sau:
- Giải thích tình yêu quê hương: Là tình cảm gắn bó sâu sắc, chân thành đối với những sự vật và con người nơi ta sinh ra và lớn lên, là hành động không ngừng nỗ lực để xây dựng và phát triển quê hương
- Biểu hiện của tình yêu quê hương:
+ Quyết tâm chiến đấu, sẵn sàng hi sinh để bảo vệ quê hương đất nước
+ Tình làng nghĩa xóm thân thiết, yêu thương Sự gắn bó với làng quê nơi minh sinh ra Nhớ nhung, lưu luyến khi phải dời xa quê; háo hức, mong chờ khi sắp được trở về quê hương Sự phấn đấu học tập, lao động quên mình để làm giàu đẹp cho quê hương
- Vai trò của tình yêu quê hương:
+ Giúp mỗi con người sống tốt hơn, không quên nguồn cội Gắn kết con người xích lại gần nhau hơn
+ Góp phần quan trọng trong công tác bảo vệ, giữ gìn, xây dựng và phát triển đất nước ngày càng giàu mạnh
- Bài học nhận thức, hành động:
+ Tình yêu quê hương là yếu tố quan trọng không thể thiếu trong mỗi con người dù ở bất kỳ đất nước nào
+ Lên án một bộ phận người dân thiếu ý thức trách nhiệm, sống vô tâm với mọi người, không biết đóng góp xây dựng quê hương đất nước ngược lại còn có những hành vi gây hại đến lợi ích chung của quê hương
Trang 4+ Mỗi cá nhân nên xây dựng, bồi dựỡng cho mình tình yêu quê hương và có những hành động cụ thể để góp phần bảo vệ, xây dựng làm đẹp cho quê hương
- Mức tối đa (2,0 điểm): HS thực hiện đầy đủ các yêu cầu
trên, đoạn văn có cảm xúc
- Mức chưa tôi đa (0,25- 1,75 điểm): Chựa thực hiện đầy
đủ các yêu câu trên Căn cú vào các mức độ cụ thể để xem xét, đánh giá cho phù hợp
Mức không đạt (0 điểm): Học sinh làm lạc đề hoặc không
làm bài
2 1 Tiêu chí về nội dung bài viết: (4,0 điểm)
a Mở bài: (0,5 điểm)
+ Giới thiệu tác giả và hoàn cảnh ra đời bài thơ "Ngắm
trăng".
+ Dẫn dắt nêu ý kiên: Bài thơ “Ngắm trăng" của Hồ Chí
Minh thê hiện tình yêu thiên nhiên, phong thái ung dung, lạc quan của người chiến sĩ cách mạng trong cảnh ngục tù
- Mức tối đa (0,5 điểm)
Học sinh biết cách dẫn dắt, giới thiệu tác giả, tác phẩm và nhận định đề bài; dẫn dắt, giới thiệu hay, có sự sáng tạo
- Mức chưa tối đa (0,25 điểm)
Học sinh biết cách dẫn dắt, giới thiệu nhưng chưa có sự sáng tạo, còn vụng về, chưa gâyđược ấn tượng với nguời đọc
- Mức không đạt (0 điểm): Lạc đề.
b Thân bài: (3,0 điểm)
- Khẳng định ý kiến nhận xét trên hoàn toàn chính xác Trong cảnh ngục tù cực khổ, tối tăm Bác vẫn yêu thiên nhiên, yêu trăng đến độ say mê Ở Bác còn luôn toát lên một phong thái ung dung, tinh thần lạc quan, ý chí, nghị lực phi thường của người chiến sĩ cách mạng
- Tình yêu thiên nhiên, phong thái ung dung, lạc quan củạ Bác được thể hiện qua 2 câu thơ đầu (Phân tích câu thơ 1,
2 để làm nổi bật những ý sau):
- Xưa nay, thi nhân khi gặp cảnh trăng đẹp thường ngồi thưởng thức rượu, ngắm trăng, làm thơ Đây được coi là thú vui tao nhã, đầy lãng mạn và thi vị Nhưng Bác Hồ lại ngắm trăng trong một hoàn cảnh thật đặc biệt:
+ Không gian: trong tù, nơi chỉ có 4 bức tường tối tăm và xiềng xích
+ Điều kiện: “vô tửu diệc vô hoa” (không rượu cũng không hoa)
+ Biện pháp liệt kê đã cho thấy hoàn cảnh đặc biệt thiếu thốn, khổ cực nhưng Bác đã quên đi hoàn cảnh và thân phận tù nhân của mình thoải mái, ung dung đứng ngắm
Trang 5trăng, làm thơ.
- Tâm trạng của Bác trước cảnh trăng đẹp “khó hững hờ”: tâm trạng bối rối, xao xuyến, rung động trước cảnh đêm trăng đẹp ngoài song sắt của Bác
- Tình yêu thiên nhiên, phong thái ung dung, lạc quan của Bác còn đựợc thể hiện xúc động qua 2 câu thơ cuối (Phân tích câu thơ 3, 4 để làm nổi bật những ý sau):
+ Qua song sắt nhà tù, Bác vẫn cảm nhận được vẻ đẹp tuyệt vời của thiên nhiên, của ánh trăng
+ Nghệ thuật đối; nhân hóa “trăng” cho thấy sự giao thoa,
sự hòa quyện giữa thi nhân với ánh trăng trong mọi hoàn cảnh Qua đó thể hiện tình bạn tri âm tri kỉ đầy xúc động giữa nhà thơ với trăng
+ Trong cảnh ngục tù tối tăm, Bác Hồ vẫn thể hiện được ý chí, nghị lực phi thường, phong thái ung dung, tự tại, không vướng bận vật chất Bác vân ngắm trăng, vẫn hòa mình vào thiên nhiên dù tay chân đang bị kìm kẹp bởi xiềng bởi xích Xà lim chi có thể khóa được thân xác của người tù chứ không thể khóa được tâm hồn của người thi
sĩ yêu thiên nhiên
+ Hình ảnh Bác hướng về ánh trăng qua song sắt nhà tù
đã cho thấy dù trong bất cứ hoàn cảnh nào, Bác vẫn luôn đau đáu hướng về bầu trời tự do về tương lai tươi sáng của đất nước Ánh trăng ấy hay chính là ánh sáng hy vọng mãnh liệt của một người chiến sĩ cách mạng một lòng muốn giải phóng dân tộc
Mức tối đa (3,0 điểm)
Học sinh trình bày đầy đủ các yêu câu nêu trên Biết đan xen các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong trong quá trình chứng minh Lập luận tự nhiên, sâu sắc
Mức chưa tối đa (0,25- 2,75 điểm)
Học sinh trình bày chưa đây đủ các yêu cầu trên Căn cứ vào bài làm cụ thể của học sinh, giám khảo đưa ra các mức điểm cho phù hợp với các tiêu chí nêu trên
Mức không đạt (0 điểm): Lạc đề, sai cơ bản về nội dung.
c Kết bài (0,5 điểm)
- Khái quát lại giá trị của bài thơ: Bài thơ là sự thành công
về cả nội dung lẫn nghệ thuật, giúp người đọc hiểu thêm
về Bác với những phẩm chất, lối sống cao đẹp
- Liên hệ, đánh giá để thấy được dù trong hoàn cảnh nào, những phẩm chất của Bác vẫn luôn sáng ngời
Mức tối đa (0,5 điểm): Học sinh khái quát, đánh giá, liên
hệ đầy đủ Kết bài sáng tạo, hợp lí, tạo được ấn tượng cho người đọc
Mức chưa tối đa (0,25 điểm): Biết cách kết bài nhưng
Trang 6chưa hay, chưa sáng tạo.
Mức không đạt (0 điếm): Lạc đề, hoặc không có kết bài.
2 Các tiêu chí khác : (1,0 điểm)
- Hình thức (0,5 điểm)
Mức tối đa (0,5 điểm): Học sinh làm đúng kiểu bài văn
chứng minh một nhận định Bài viết có bố cục ba phẩn rõ ràng; các luận điểm trong phần thân bài được sấp xếp hợp
lí, không mắc lỗi dùng từ, viết câu, diễn đạt lưu loát Trình bày sạch sẽ, khoa học
Mức chưa tối đa (0,25 điểm): Học sinh đạt được các yêu
cầu trên song còn mắc một số lỗi về dùng từ, diễn đạt, viết câu, chính tả Trình bày chưa sạch sẽ, khoa học
Mức không đạt (0 điểm): Học sinh chưa hoàn thiện bố cục
bài viết hoặc các luận điềm trong bài sắp xếp chưa khoa học, chưa biết tách đoạn, chữ viết xấu, không rõ ràng, mắc nhiểu lỗi chính tả
- Sáng tạo (0,5 điểm)
Mức tối đa (0,5 điếm): Học sinh vận dụng tốt kĩ năng
chứng minh một nhận định Biết cách lập luận tự nhiên, sâu sắc Thể hiện sự tìm tòi trong diễn đạt, dùng đa dạng các kiểu câu phù hợp với mục đích trình bày Sử dụng từ ngữ chọn lọc Đan xen hiệu quả các yếu tố miêu tả, biểu cảm trong quá trình lập luận
- Mức chưa tối đa (0,25 điểm)' Học sinh đã thể hiện sự cố
gắng trong việc thực hiện các yêu cầu trên nhưng kết quả đạt được chưa tôt
- Mức không đạt (0 điềm): Giáo viên không nhận ra được
những yêu cầu trên thể hiện trong bài viết của học sinh