Chương 7 Chương 7 Ý THỨC XÃ HỘI 1 Khái niệm tồn tại xã hội và ý thức xã hội Khái niệm tồn tại xã hội dùng để chỉ phương diện sinh hoạt vật chất và các điều kiện sinh hoạt vật chất của xã hội TTXH gồm.
Trang 1Chương 7
Ý THỨC XÃ HỘI
Trang 21 Khái niệm tồn tại xã hội và ý thức xã hội
- Khái niệm tồn tại xã hội dùng để chỉ phương diện sinh hoạt vật chất và các điều kiện sinh hoạt vật chất của xã hội
- TTXH gồm:
+ Phương thức sản xuất vật chất
+ Điều kiện tự nhiên, hoàn cảnh địa lý
+ Điều kiện dân cư
Trang 3Khái niệm ý thức xã hội
- Khái niệm ý thức xã hội dùng để chỉ toàn bộ phương diện sinh hoạt tinh thần của xã hội, nảy sinh từ tồn tại xã hội và phản ánh tồn tại xã hội trong những giai đoạn phát triển nhất định.
- Phân biệt ý thức xã hội và ý thức cá nhân.
- Cấu trúc của ý thức xã hội:
* Theo nội dung và lĩnh vực: ý thức chính trị, ý thức pháp quyền, ý thức đạo đức, ý thức thẩm mỹ, ý thức khoa học, ý thức môi trường sinh thái,
* Theo trình độ phản ánh : Ý thức xã hội thông thường, ý thức lý luận
•Theo hai trình độ và hai phương thức phản ánh đối với TTXH: Tâm lý
xã hội - Hệ tư tưởng xã hội
- Ý thức xã hội vừa mang tính giai cấp vừa mang tính dân tộc.
Trang 42 Vai trò quyết định của TTXH đối với YTXH và tính độc lập
tương đối của YTXH
a Vai trò quyết định của TTXH với YTXH
- TTXH quyết định nội dung của YTXH; nội dung của YTXH là sự phản ánh TTXH
- YTXH là sự phản ánh đối với TTXH và phụ thuộc vào TTXH
- TTXH quyết định sự biến đổi của YTXH
-Quan điểm duy vật lịch sử về nguồn gốc của YTXH cũng chỉ ra rằng TTXH quyết định YTXH không phải một cách giản đơn, trực tiếp mà thường thông qua các khâu trung gian
Trang 5b Tính độc lập tương đối của YTXH
- YTXH thường lạc hậu so với TTXH.
- YTXH có thể vượt trước TTXH.
- YTXH có tính kế thừa trong sự phát triển của nó.
- Giữa các hình thái YTXH có sự tác động qua lại và ảnh hưởng lẫn nhau trong sự phát triển của chúng.
- YTXH có khả năng tác động trở lại TTXH theo hai hướng: + Ý thức tư tưởng tiến bộ góp phần to lớn vào thúc đẩy TTXH phát triển.
+ YTXH lạc hậu, phản tiến bộ có thể kìm hãm sự phát triển của TTXH.
Trang 6Ý nghĩa phương pháp luận
- TTXH quyết định YTXH cho nên muốn tìm hiểu các hiện tượng thuộc YTXH cần xuất phát từ TTXH Đồng thời phải xem xét các khâu trung gian trong sự phản ánh của ý thức xã hội
- YTXH có tính độc lập tương đối cho nên khi xem xét các hiện tượng của YTXH cần đặt nó trong tính độc lập của nó
Trang 7TỒN TẠI
XÃ HÔI
ĐIỀU KIỆN
DÂN CƯ
ĐK TỰ NHIÊN
HC ĐỊA LÝ PTSX TƯ TƯỞNG HỆ TÂM LÝ XÃ HỘI
Ý THỨC
XÃ HỘI
Trang 83 Xây dựng nền tảng tinh thần của xã hội Việt
Nam hiện nay
a) Công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội và tính tất yếu của việc xây dựng nền tảng tinh thần của xã hội Việt Nam hiện nay
- Công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam hiện nay
- Tính tất yếu của việc xây dựng nền tảng tinh thần của xã hội Việt Nam hiện nay
Trang 9b) Một số vấn đề cơ bản của việc xây dựng nền tảng tinh thần của xã hội Việt Nam hiện nay.
- Kết hợp giữa truyền thống và hiện đại trong việc xây dựng nền tảng tinh thần của xã hội Việt Nam hiện nay
- Phát huy tinh thần khoa học và cách mạng của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong sự nghiệp đổi mới
Trang 10- Kế thừa và phát huy các giá trị tinh hoa trong lịch sử tư tưởng Việt Nam
- Tiếp thu và phát huy các giá trị tư tưởng tiến
bộ của nhân loại
- Khắc phục những hạn chế và tác động tiêu cực của tư tưởng, tâm lý tiểu nông trong sự nghiệp công nghiệp hóa và phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa trong thời kỳ đổi mới hiện nay