Đề thi và đáp án học sinh giỏi môn toán thầy giáo Lê Văn Khởi và Lê Văn Minh
Trang 1Đề thi học sinh giỏi lớp 12
Môn: Toán Thời gian: 180 phút
Giáo viên thực hiện: Lê Văn Minh
Lê Văn Khởi
Câu 1: (4 điểm)
a) Khảo sát và vẽ đồ thị hàm số (C)
b) Biện luận theo k số nghiệm của phơng trình:
(1)
Câu 2: (4 điểm)
b) Tìm m để pt sau có nghiệm:
Câu 3: (5 điểm)
a) Tính:
b) Tìm thoả mãn
c) Cho các số dơng a, b, c, d thoả mãn:
Chứng minh rằng:
Câu 4: (3,5 điểm)
m, n > 0) có cùng chung tiêu điểm F1 và F2: Chứng minh rằng tiếp tuyến của (E) và (H) tại giao điểm của chúng vuông góc với nhau
Trang 2Câu 5: (4,5 điểm)
Cho tứ diện đều ABCD, gọi (C) là mặt cầu ngoại tiếp tứ diện ABCD Điểm
M (C), gọi A1, B1, C1, D1 lần lợt là hình chiếu của M trên các mặt phẳng (BCD); (ACD); (ABD); (ABC)
a) Tìm vị trí điểm M (C) sao cho tổng:
S = MA1 + MB1 + MC1 + MD1 đạt giá trị lớn nhất, nhỏ nhất
b) Chứng minh rằng tồn tại điểm M (C) để 4 điểm A1,
B1, C1, D1 không đồng phẳng:
Trang 4đáp án Đề thi học sinh giỏi lớp 12
Môn: Toán Thời gian:
Giáo viên thực hiện: Lê Văn Minh
Lê Văn Khởi
Câu 2
(4
điểm)
Câu a: (2 điểm) Chứng minh rằng
với
Đặt:
0,25
với
0,25
0,25
Câu b: (2 điểm) Tìm m để phơng trình sau
có nghiệm:
Phơng trình (1)
0,5
Phơng trình (1) có nghiệm Phơng trình (3)
có nghiệm
' 0 m 2 - 1 0
0,25
Trang 5C©u 3
(5
®iÓm)
C©u a: (2 ®iÓm) TÝnh:
(I)1 ( I2) (I3)
0,5
Chøng minh: I1 = I3
§Æt:
0,25
Ta tÝnh:
§Æt:
0,25
C©u c: (1,5 ®iÓm) Cho c¸c sè d¬ng a, b, c, d
tho¶ m·n:
Chøng minh r»ng:
§Æt:
0,25
Trang 6(2) ta có:
0
0,25
Suy ra PT f(x) = 0 có nhiều nhất 2 nghiệm
mà
Vậy hoặc
0,25
Câu b: (1,5 điểm) Tìm thoả mãn
Ta có:
Vậy:
0,5
0,5
Câu 4
(3,5
điểm)
chung tiêu điểm F1(-c;0); F2(c;0)
Vậy c2 = a2 - b2 (a > b > 0)
c2 = m2 + n2 (m,n > 0)
0,25
Vậy: a2 - b2 = m2 + n2 a2 - m2 = b2 + n2 0,25 Toạ độ giao điểm của (E) và (H) là nghiệm của
hệ phơng trình:
0,25
Trang 7
Có 4 giao điểm Giả sử 1 giao điểm :
Nhận xét:
2 biểu thức căn bằng nhau do a2 - m2 = b2 + n2
đặt: ; M (amk, bnk)
0,25
Phơng trình tiếp tuyến của elíp tại M có dạng:
0,25
Phơng trình tiếp tuyến của Hypebol tại M có
dạng:
0,25
Tiếp tuyến (d1) có véc tơ pháp tuyến
Tiếp tuyến (d2) có véc tơ pháp tuyến
0,25
Vậy 2 đờng thẳng (d1) và (d2) vuông góc với
nhau
Tơng tự 3 điểm còn lại ta cũng có các tiếp
tuyến của (H) và (E) vuông góc với nhau
0,25
Trang 8Câu 5
(4,5
điểm)
Câu a: (2,5 điểm) A
Không làm mất tính tổng quát
Giả sử đờng thẳng AM cắt
mf (BCD) tại 1 điểm nằm trong
BCD Ta có: H1 H 3 H2
VMABCD = VMABC + VMACD B I
D
+ VMADB C2
D2 H
B2
D1 C C1
B1
Mặt khác: VMABCD = VABCD + VMBCD
0,25
0,25
Gọi B là diện tích một mặt của tứ diện, h là
đ-ờng cao:
0,5
Ta có tổng S = MA1 + MB1 + MC1 + MD1 = h + 2
MA1
0,25
Vì h không đổi S lớn nhất khi MA1 lớn nhất:
MA1 lớn nhất AM là đờng kính của (C):
0,25
Max S = h + 2MA1 = h + 2MH = 2(h + MH) - h =
4R - h
0,25
Khi AM là đờng kính:
Ta có 4 vị trí của M để S lớn nhất đó là:
AM hoặc BM, CM, DM là đờng kính của
0,25
Min S = h + 2MA1 Khi MA1 nhỏ nhất MA1 = 0 M
trùng với các đỉnh B hoặc C, hoặc D
0,25
Trang 9Vậy min S = h khi M trùng với các điểm A hoặc B,
C, D
0,25
Câu b: (2 điểm) Khi AM là đờng kính của mặt
cầu (C) điểm
A1 H tâm mặt phẳng BCD Gọi H1, H2, H3 lần lợt
là tâm của các mặt ABC, ACD, ABD
I là tâm mặt cầu (C)
0,5
Ta có MD1 // IH1, MB1 // IH2, MC1 // IH3 0,5
mf (B1D1C1) // mf (H1H2H3)
Mặt khác (H1H2H3) // (BCD)
0,5
(B1D1C1) // (BCD) vì A1 H (BCD) nên 4
điểm A1,B1,C1,D1 không đồng phẳng
0,5
Câu 1
(4
điểm)
Câu a: (2 điểm)
Khảo sát và vẽ đồ thị hàm số: (C)
+ Chiều biến thiên:
0,25
Xét dấu y' + +
0 - 2
(0;1)
0,25
Hàm số đạt cực đại tại giá trị cực đại y(0) = 1
Hàm số đạt cực tiểu tại giá trị cực tiểu y(2) =
-3
0,25
y" đổi dấu khi đi qua điểm 1 Đồ thị có
điểm uốn U (1;-1)
0,25
Trang 10Bảng biến thiên:
0 2
y' + 0 - 0 +
y 1
- 3
+ Đồ thị đi qua các điểm:
-1 0 1 2 3
y -3 1 -1 -3 1
-1 1
2
-1
0,5
Câu b: (2 điểm)
Biện luận theo k số nghiệm của phơng
trình:
(1)
0,25
Đặt: (C) đồ thị vừa khảo sát ở trên
quanh điểm A (-1;1) cố định
0,25
-3
1
x y
Trang 11Điều kiện cần và đủ để (d) là tiếp tuyến của (C)
là hệ có nghiệm:
0,25
0,25
* Biện luận:
(d) cắt (C) tại
3 điểm phơng
trình (1) có 3 nghiệm
+ Khi k = 0 hoặc
hoặc thì (d) và (C) có hai
điểm chung
phơng trình (1) có
2 nghiệm
thì (d) và (C) cắt nhau tại 1
điểm
phơng trình (1) chỉ có 1 nghiệm duy nhất
0,25
0,25
0,25
-2 1 -1 d
x y