Chúng ta u là nh ng ng i bình th ng... Làm nh ng th nh.. flashcard, hoc các công c.
Trang 1!!
Trang 2" "
Ph n 1 – L i nói u 3
Ph n 2 – c sách hi u qu 4
I c sách và nh ng tác d ng 4
1 c sách giúp t ng c ng kh n ng giao ti p 5
2 c sách giúp rèn luy n n ng l c t ng t ng, liên t ng, sáng t o 5
3 c sách giúp rèn luy n n ng l c ngôn ng 6
4 c sách giúp s ng t t trong xã h i và làm ng i 7
II Các y u t nh h ng n t c c 8
1 Y u t ch quan 8
2 Y u t khách quan 8
III Gi i thi u m t vài ph ng pháp c sách 9
1 M t s ph ng pháp c thông th ng: 9
2 Ph ng pháp Skimming reading 11
3 Ph ng pháp c ng c 12
4 Ph ng pháp c Multilines 14
5 Ph ng pháp PhotoRead 14
6 Ph ng pháp c SQ3R 21
IV Nh ng i u nên bi t khi c sách 23
1 Vài l i khuyên khi c sách 23
2 M i quy t c vàng c sách hi u qu 24
3 Vài “ti u x o” c sách 26
Ph n 3 – Nh ng câu chuy n v vi c c sách 27
I Bác H c sách th nào? 27
II T n m n v chuy n c sách 29
III “L p trình” vi c c sách 33
IV c sách là m t rèn luy n trí nh và t duy 34
V Bàn v ni m vui và n i bu n c a vi c c sách 43
V Nh ng con s xung quanh vi c c sách 46
Ph n 4 – Tài li u tham kh o 48
# $ %&
Trang 3Ph n 1
L i nói u
Di n àn th o lu n k n ng m m (www.kynangmem.com) xin chào các b n! Trong su t th i gian k t khi thành l p, di n àn KNM ã nh n c s tham gia c ng nh ng h nhi t tình c a r t nhi u c dân m ng Các thành viên
c a di n àn KNM ã óng góp r t nhi u nh ng bài vi t, chia s r t nhi u
nh ng tr i nghi m cu c s ng nh m chia xây d ng m t kho k n ng giúp ích cho
vi c phát tri n c a gi i tr Vi t nói riêng và c a ng i Vi t nói chung
ó là nh ng k n ng c, k n ng vi t, k n ng thuy t trình, k n ng t
ch c… và r t nhi u các k n ng c n thi t
ây là m t trong s ít ebook nói v k n ng c sách hi u qu - m t trong
nh ng k n ng quan tr ng trong vi c ti p nh n v n ki n th c vô t n c a nhân
lo i Ebook này không có ý inh s tr thành m t tài li u chu!n dành cho m i
ng i nh ng nó là s t p h p c a r t nhi u các bài vi t, các tài li u v k n ng
c Ebook này s giúp các b n d dàng h"n trong vi c tra c u, tìm hi u và h c h#i k n ng c
N i dung ebook trình bày xoay quay nh ng ph "ng pháp c, nh ng i u
c n bi t khi c m t cu n sách và c nh ng câu chuy n v cái s c c a con
ng i Xin nh$c l i, b n ch t c a nh ng dòng vi t d i ây u là s t p h p t các bài vi t c ánh giá cao trên nhi u wedsite và di n àn nên có th có d%
b n Khi biên so n, chúng tôi ã r t c g$ng trình bày n i dung m t cách m ch
l c, có t ch c ti n cho vi c tham kh o c a các b n
Ebook này c ng chính là ebook àu tiên, là công s c c a KNM Chúng tôi
mu n nó tr nên th c s h u ích v i các b n Vì th hãy g&i nh ng góp ý v cho chúng tôi theo %a ch' email: bqtkynangmem@gmail.com ho(c b n có th óng góp ý ki n tr c ti p trên di n àn th o lu n k n ng m m
Xin chân thành c m "n!
Trang 4Ph n 2
c sách hi u qu
c sách là công vi c c ng là nhu c u không th thi u c a ng i i h c
Vi c c sách có th c th c hi n bàn h c, góc th vi n hay m t n"i nào
ó n u b n có th i gian r nh và có h ng thú c Không ph i n bây gi chúng
ta m i b$t u c sách, vi c c sách ph i di n ra t khi chúng ta bi t n sách
v và tr ng h c Th nh ng quá trình c sách có di n ra th ng xuyên hay không tùy thu c hoàn c nh riêng c a m)i ng i, và k t qu c sách c ng không gi ng nhau
Ng i c hi n nay có xu h ng ch' thu h*p ph m vi c g$n li n v i chuyên môn c a mình, i u ó giúp cho nh ng hi u bi t chuyên môn sâu s$c h"n Th nh ng, s r t t t n u vi c c sách c m r ng h"n n các ph m vi liên i, ho(c nh ng ph m vi t ng ch ng không có gì liên quan n chuyên môn nh ng th c ra nó có nhi u tác ng n công vi c và cu c s ng sau này
Có ng i còn phân chia r ch ròi ra 2 lo i sách c: m t lo i ch' c
bi t, nh i khái và không c n ghi chép; m t lo i khác có liên quan m t thi t
n chuyên môn hay vì m t nhu c u nào ó, ng i c c n vi t l i nh ng ý chính, ghi l i tóm t$t n i dung, d+n ch ng ho(c v thành nh ng s" , cho d n$m Nh v y, vô hình trung, lo i sách u ng i ta có th c m i lúc m i n"i: trên xe buýt, phòng ch , trên tàu h#a, tàu i n ng m, th m chí nhà v sinh ; lo i sách th hai ph i c c bên bàn sách, gi y bút, trong không gian yên t-nh ít ng i t t p
Trong th c t , tác d.ng c a vi c c sách không ch d ng l i ch ti p thu
ki n th!c mà c sách còn là m t bi n pháp hoàn thi n m i m(t c a con
ng i V i ý ngh-a này, các lo i sách v n hóa h c, v n ch "ng, l%ch s&, tri t h c không ch' là nh ng lo i sách thu n chuyên môn mà ã tr thành sách chung cho
Trang 5m i ng i, cho xã h i Nh ng cái l i c a chuy n c sách ã quá rõ ràng, thi t ngh- không c n nh$c l i Bên c nh vi c c sách ti p thu tri th c, vi c c sách ôi khi còn rèn luy n cho b n nh ng k- n ng, tình c m và thói quen h u ích mà ôi khi b n không nh n ra
1 c sách giúp t ng c ng kh n ng giao ti p
B n có bao gi th y ng i ngùng khi ng tr c ám ông? B n có bao gi run l!y b!y không bi t di n t ý mình nh th nào tr c m i ng i? B n có bao gi nói vòng vo m t v n và c g$ng gi i thích mà ng i khác v+n không sao hi u n i?
c sách th c ch t là m t quá trình giao ti p, khi ó tác gi quy n sách và
b n là nh ng nhân v t tham gia giao ti p Ch' có i u quá trình giao ti p này
di n ra 1 chi u, nh ng v n tác gi nói n i sâu vào trí não và hình thành t duy b n th nh ng nh ng suy ngh- c a b n tác gi không h bi t c n u
b n không vi t th hay g i i n tho i ph n h,i Quá trình giao ti p này giúp các
b n hi u v n , bi t cách trình bày v n theo chi u h ng tri n khai hay khái quát h p lý, cách lý lu n hay dùng d+n ch ng ch ng minh cho m t lu n i m nào ó c sách m t th i gian lâu, b n s bi t trình bày v n m t cách khúc chi t, m ch l c, suông s , có u có a g n gàng d hi u
Không ch' v y, nh lo i hình giao ti p (c bi t này, b n s tinh t h"n khi
c m nh n, phán oán nh ng c m xúc, thái c a ng i khác Hình thành
nh ng ph n x và s nh y c m, linh ho t c n thi t x& lý v n Ch/ng h n,
b n bi t nói b ng ng i u th nào, khi nào nói khi nào ng ng, khi nào (t câu h#i kh"i g i, khi nào pha trò t o c m h ng m i ng i tham gia giao ti p
2 c sách giúp rèn luy n n ng l c t ng t ng, liên t ng, sáng t o Sách c vi t b ng h th ng ngôn ng , c th là các ch vi t c n i k t liên t.c v i nhau t o thành câu, dòng, o n, bài T ng c dùng luôn có ngh-a, và nét ngh-a ó l i c quy chi u vào các s v t t "ng ng trong cu c
Trang 6s ng Thí d nói n 't-nh v t' chúng ta ngh- n m t lo t các , dùng hay cây trái c (t trong tr ng thái yên t-nh, nói n 'qu o' chúng ta ngh- n t p
h p nh ng i m t o nên m t con ng khép kín dành cho s chuy n ng c a
m t th c th nào ó, ho(c nói n 'hoa mai' chúng ta ngh- n lo i hoa nhi u cánh, n vào mùa xuân, *p và m i ng i thích th ng th c Nh v y, quá trình c sách th c ch t c ng là m t quá trình quan sát các s v t và hi n t ng trong cu c s ng th c mà ch vi t c quy c t ng tr ng thông qua quá trình
t ng t ng, liên t ng
R,i c ng có khi s liên t ng n y sinh khi b n so sánh nh ng v n ã
c c trong sách này và sách khác, trong quan i m c a ng i này ng i khác, cái gi ng và khác nhau, t i sao l i có gi ng và khác nh v y Trí t ng
t ng phong phú, suy ngh- c(n k , k t h p v i nh ng ng l c khám phá tìm tòi s giúp b n hình thành n ng l c sáng t o, ngh- ra cái m i, tìm ra cái m i và
ó trong vi c s& d.ng ngôn ng B n c m t cu n sách v n ch "ng th y tác
gi dùng nh ng t ng r t hay miêu t b u tr i trong nh ng tr ng thái khác nhau B n s th y nh ng câu v n b$t u b ng ch ng hay v% ng , b$t u b ng
ng t ho(c tính t mà v+n úng c u trúc ng pháp ti ng Vi t B n bi t cách dùng nh ng t ng chuy n ti p 'nh v y', ' "ng nhiên' m t cách khéo léo uy n
Trang 7chuy n di n t v n B n c ng s b$t g(p nh ng hình th c vi t úng c a
nh ng t ng mà b n phân vân l 0ng l không bi t vi t th nào
Và chính quá trình c sách lâu dài, s t p trung và tinh ý s giúp b n hình thành nh ng k- n ng ngôn ng ó
4 c sách giúp s ng t t trong xã h i và làm ng i
c sách và s ng t t là hai vi c xem ra ch/ng n nh p gì v i nhau nh ng
th c ch t có s tác ng qua l i r t l n
Ai c ng bi t, ng i bi t suy ngh- ph i trái, bi t lý l là nh ng ng i không
s ng tùy ti n M i l i nói, suy ngh- và vi c làm c a h luôn h ng t i cái hay, cái *p; h ng t i l i ích b n thân trong m i quan h v i l i ích chung c a
nh ng ng i xung quanh Cách s ng ó là món trang s c quý giá nh t mà m)i
ng i t trang b% cho mình thông qua h c v n, c th là t vi c c sách
c sách th d.c th thao giúp chúng ta bi t rèn luy n s c kh#e d o dai b n b- h"n c sách tri t h c, chúng ta nh n ra nh ng quy lu t và nh ng di n bi n
ý th c h trong cu c s ng, t ó hình thành cách nhìn và cách ngh- c a b n thân c sách v t lý chúng ta hi u bi t v quy lu t v n ng c a th gi i t nhiên h"n, t ó ng d.ng vào cu c s ng c sách v n h c hình thành c m xúc, thái h p lý tr c m i c nh ng , cu c i; xây d ng i s ng hài hòa, nhân v n, có chi u sâu Tóm l i, sách em n cho con ng i m t cu c s ng
t t *p, hòa h p gi a b n thân v i c ng ,ng, môi tr ng xung quanh, xã h i
và c nhân lo i
D- nhiên, nh ng i u c trình bày phía trên không ph i là t t c nh ng l i ích mang l i c a vi c c sách Chúng ta còn có th th y, ng i c nhi u sách
có ki n th c sâu r ng, h i t nhi u n ng l c, l i nói có c" s và có uy tín nên
c m i ng i l$ng nghe, xem tr ng Nh ng ai c ng bi t, c sách tr c tiên
là giúp mình càng t t h"n
Trang 8II Các y u t nh h ng n t c c
1 Y u t ch quan
i u quan tr ng nh t c hi u qu có l là thái C n ph i gi m t thái
l c quan và t tin là mình có th làm c và làm d dàng Scott Bonstein dùng câu: "It's easy, and I like it" t nói v i mình tr c khi c B n có th nói: "chuy n nh# nh con th# b# vào gi#"
T th ng,i và môi tr ng c: c n t o cho mình m t môi tr ng th t tho i mái, g n gàng Ng,i ngay ng$n trên gh , hai chân (t th/ng th$n trên sàn, th/ng
l ng Ánh sáng c n ph i N u mùa ông ng,i c sách trong ch n thì thôi r,i, sáng ra nhi u khi th y quy n sách l i th i qu n queo n m góc nào ó Sách
c n c (t th/ng trên bàn
2 Y u t khách quan
T c c c ng ph thu c vào ngôn ng và th lo i sách
Th c ra c nhanh c ng ã c nghiên c u nhi u nh ng không ph i c
ph "ng pháp c a n c ngoài là có th áp d.ng c Vi t Nam, tôi xin ch' ra vài ví d.:
- V i ti ng Anh, cách t duy và cách vi t c a sách n c ngoài là ki u tr c
ti p (direct), t c là i vào v n m t cách tu n t N u ai h c vi t lu n ti ng Anh chu!n m c c ng th y cách vi t c a h là t các ý l n chia thành các ý nh# h"n liên ti p, vì v y, nhi u khi c m t o n b n ch' c n c câu m là ã
g n nh n$m c n i dung, ph n bên trong ch' là i sâu v chi ti t
- V i ti ng Vi t và v n hóa Á ông, ki u t duy l i ki u vòng vèo, do v y khi c ta c ng ch a th hi u ý tác gi nói gì, nhi u khi câu quan tr ng l i n m ch) r t khó tìm
- V i ti ng Nh t/ Trung: h là ch t ng hình, do v y vi c s& d.ng k thu t nâng t c c c ng r t thu n l i Do m$t ta nh n d ng hình nh nhanh và
Trang 9t t h"n ch vi t, khi c ch t ng hình c ng kích thích óc t ng t ng, t duy nhanh h"n
- Ph thu c nhi u vào cách vi t sách:
+ Truy n: c r t nhanh vì chúng ta quy chi u, t ng t ng d dàng và nhanh chóng s ng trong ng c nh c a câu chuy n
+ Sách t h c: c c ng r t nhanh, các sách teach yourself c a n c ngoài
mà d%ch ra ti ng Vi t thì ta c m t bu i c ng c vài cu n
+ Sách giáo khoa, tri t h c, lý lu n: không th c nhanh, vì m)i câu ch
th ng c nghi n ng+m k , có khi ta c m t câu mà ph i r t lâu m i hi u
th c qua, l t th t nhanh, s có nh ng n t ng l u vào u chúng ta Khi có
o n này hay, ho(c o n nào ko hi u, ko liên k t c v i nhau chúng ta có th
c l i o n ó ho(c c l i c truy n Chúng ta có th c t ng o n 1 lúc, và
có th b# qua nh ng ch) ko quan tr ng, di n t dài dòng, ki u nh nh ng ch) t hình dáng con ng i, hay là m(c gì, thích n gì cái ó ko quan tr ng t i n i dung cho l$m
Trang 10Th c ra nói cái này h"i th a, b i n u ã là c gi i trí thì th ng ko quan tâm n k t qu , mà dù có quan tâm thì ch' là nh c bao nhiêu, ho(c c ng là r)i th i gian, ko c n thi t ph i c nhanh
- Cách c tài li u tham kh o, sách khoa h c:
u tiên c l t qua 1 l n, có th ý nh ng ch) c n l u ý L n c này ko yêu c u ph i hi u, nh ng yêu c u là ko c b# qua 1 dòng nào c , nh ng v+n
ph i c th t nhanh, l t qua m$t thui, l u l i c gì ko quan tr ng
c l i l n 2, c ch m, soát các ý, liên k t l i các ý, t gi i quy t nh ng gì mình th y còn khúc m$c, giai o n này nên g ch l i nh ng ý chính, c n l u ý
c l n 3: l i c th t nhanh, xem l i xem mình ã thu nh p c gì, có gì còn th$c m$c thì nên (t m t d u ch m h#i to ùng ó và i h#i
Có m t i u các b n nên l u ý khi c sách, ó là nên quan tâm t i m.c l.c
và l i nói u Có m t thói quen c a tôi là dù c quy n sách nào, th m chí là
t i n tôi c ng c l i nói u tr c, ch' là ph n gi i thi u sách, nh ng nó có ý ngh-a r t l n: m t s sách thì l i nói u là gi i thi u tóm t$t n i dung và
gi i thi u các t vi t t$t, m t s sách thì ch' là gi i thi u ngu,n g c c a cu n sách Nh ng dù th nào i ch ng n a thì l i nói u th ng gây thi n c m cho
ng i c v cu n sách, do ó n u có th c h t l i nói u thì th ng r t có
c m tình v i quy n sách, i u ó giúp chúng ta có tâm lý c h"n
- Cách c th t nhanh khi ki m tra bài: gi m.c l.c, tìm tên bài c n tìm,
gi vào bài ó, gi ra các ch "ng, c m)i o n trong bài vài ba ch là có th tìm ra o n mình c n tìm
M t ph "ng pháp khác c ng có nhi u i m chung v i ph "ng pháp trên
Th ng thì trong m)i quy n sách 20% s trang sách s ch a 80% n i dung
c quy n sách Khoa h c ã ch ng minh là m t ng i bình th ng hi u su t c cao nh t t c là x p x' 80% n i dung Chúng ta u là nh ng ng i bình
th ng
c ít nh t 2 l n/quy n sách (trung bình 300 trang)
Trang 11L n m t không ph i là c mà là l.c l i quy n sách tìm ki m 20% s trang sách ch a 80% n i dung (t c là vào kho ng 50 - 60 trang) M t kho ng 2
ti ng cho l n th nh t
L n hai, ta mang nh ng trang ó ra c và hi u rõ ràng thêm
Rõ ràng, nh ng cách c trên ây ang c r t nhi u ng i áp d.ng Tuy nhiên, hi u qu c a nó mang l i thì c n ph i xem xét V y, các ph "ng pháp
c khác có hi u qu h"n không? Chúng ta hãy cùng tìm hi u ph n sau…
2 Ph ng pháp Skimming reading
c là m t k n ng quan tr ng trong c hi u qu giúp h c viên thu th p
c nhi u thông tin c n thi t và có t duy t ng quan v m t v n Trong t t
c các bài ki m tra u có m t ph n ki m tra các k n ng c Skimming (k
n ng c l t, c nhanh) là m t trong nh ng k n ng quan tr ng và r t h u ích trong nhi u tr ng h p
u tiên, b"ng cách c l t nhanh qua o n v n, ng i c s# có c cái nhìn t ng quát v n i dung, v n phong và c$u trúc c a bài v n ó
Skimming cho phép h c viên n$m c ý chính trong bài m t cách nhanh chóng vì skimming có ngh-a là nhìn l t nhanh qua bài c bi t xem bài ó
vi t v cái gì B n hãy nói cho h c viên bi t cách c nhanh, c l t và m t s m*o nh# c nhanh mà v+n b$t c úng ý chính
Th! hai, c l t n m b t c quan i m c a tác gi v v$n , ch
i m c c p trong bài c:
K n ng skimming r t h u ích khi b n mu n t duy sâu h"n trong nh ng bài
c b ng cách tìm ra quan i m c a tác gi m t cách nhanh chóng i u này r t quan tr ng vì c không ch' l y thông tin mà còn bi t xem quan i m c a tác gi v v n mà h nêu ra: ,ng tình, ph n i hay trung l p
Trang 12Khi c nhanh tìm ra quan i m c a tác gi , ta không c n ph i c t t c
t ng t , t ng ch mà ch' c m t vài t quan tr ng thôi Nh ng t ó có th là danh t , ng t ho(c tính t , th m chí c các t n i
Ta không c n i vào c chi ti t t t c các t trong câu, mà ch' c n c qua
nh ng t c g ch chân c ng có th hi u c tác gi này không thích nó
Cu i cùng, c l t n m c lô-gíc trình bày c a bài
ôi khi chúng ta c n bi t ngay c u trúc c a m t bài v n ho(c m t cu n sách
mà không c n ph i c c m t o n v n hay m t bài dài lê thê K n ng skimming s r t h u ích trong tr ng h p này Ta c n n$m b$t c nh ng t nào, d u hi u nào nên chú ý t i tìm ra lô-gíc trình bày c a bài ó là các marking words (t d u hi u) nh : because (vì), firstly ( u tiên), secondly (th hai), finally (cu i cùng), but (nh ng), then (sau ó), includes (bao g,m) và
nh ng t ch' th i gian khác, v.v Nh ng t này s giúp cho ng i c nhanh chóng nh n ra o n v n c trình bày theo cách nào: listing (li t kê), comparison-contrast (so sánh- i l p), time-order (theo th t th i gian), và cause-effect (nguyên nhân-k t qu )
B n th y y, k n ng skimming r t quan tr ng vì v y hãy c g$ng thành
th o n u b n c m th y nó phù h p v i mình
3 Ph ng pháp c ng c
PP c ng c s giúp b n ti t ki m m t kho ng th i gian kha khá v i
ph "ng pháp c ki u c , c t ng dòng m t, tuy nhiên khi b n m i t p thì s g(p khá nhi u khó kh n do:
+ Chúng ta t bé c d y là c c t u n cu i, li n m ch, c sai hay không hi u thì thì quay l i Vô tình ta ã t o ra m t l i mòn trong não v cách
c, g(p b t c tài li u nào c ng có thói quen nh v y
Trang 13+ Ph "ng pháp c này i ng c l i v i truy n th ng ó nên yêu c u kh
n ng ghi nh ng$n h n l n (theo t ng c.m t m t) và t ng h p, hi u thông tin cao
Bình th ng khi c ta th ng theo h ng sau:
- Chu!n b% tinh th n: Nh$m m$t, th sâu hít dài, relax vài giây
- Xác %nh m.c ích: Gi qua vài trang sách, xem cu n sách ó nói cái gì, mình c n i u gì t cu n sách ó Ta có th c ph n m.c l.c, tóm t$t các
ch "ng… n$m b$t c u trúc c a nó Quan tr ng nh t là xác %nh xem "tác gi
mu n nói gì v i mình?” Và “Mình c n nh ng gì?"
Cách c ng c
- Dòng 1: c ti n >>>>>>>>>>>>>
Theo l t nhiên thì ph n # s là ph n ta nh nh t, vì v a c xong… còn
ph n da cam là ph n ã b% "nh t" i khi ta c sang ph n #
C nh v y, các dòng s k t n i v i nhau theo ki u b$c c u
Trang 14Ta có th ti t ki m c m t kho ng th i gian nh# a m$t, chuy n ph n
n ng l ng ó vào não phân tích cái b% " c ng c" kia
ây là m t ph "ng pháp khó N u nó làm b n thích thú, t i sao chúng ta không th& luy n t p? “Có công mài s$t, có ngày nên kim”…
4 Ph ng pháp c Multilines
Th ng thì khi chúng ta nhìn m t hình v trên gi y, chúng ta s nhìn các nét
c a hình ch không nhìn ph n gi y tr$ng xung quanh Vì vây, m$t c a b n ch'
t p trung vào ph n nh# Và khi c sách b n c ng s theo l i ó, ch' nhìn vào các ch , kh n ng bao quát tài li u r t h n ch … m r ng kh n ng bao quát
Nh các b n ã bi t - não trái c a chúng ta m nhi m ph n ngôn ng , ch
vi t khi c sách theo các ph "ng pháp truy n th ng yêu c u s t p trung cao khá l n n$m b$t c h t thông tin - và khi b n càng c g$ng t ng t c
c lên, thì não càng m t m#i ,ng th i kh n ng hi u s gi m xu ng theo th i gian
Ph "ng pháp PhotoRead s khi n cho c 2 ph n não b c a b n ho t ng,
l u chuy n thông tin m t cách nhu n nhuy n S chia s công vi c gi a 2 ph n não trong ph "ng pháp PhotoRead s giúp b n không ph i c t ng ch m t
Trang 15n a, mà toàn b thông tin trang sách s c "photo" vào bán c u não ph i,
ph n m nhi m t duy v hình nh
b M t s l u ý
Và vi c b n có thành công v i ph "ng pháp này hay không, chính là b n có
h c c cách "inview" – liên k t nh ng trang thông tin c photo
Yêu c u c a ph "ng pháp: B n ch' c n là ng i bình th ng, không c n quá cao siêu nh ng b n c ng khó có th thành công c n u b n:
+ Không kiên trì luy n t p - th& nghi m
+ Không tin vào "n ng khi u ti m tàng" c a b n, c ng nh b n thân ph "ng pháp này
+ Quá nôn nóng th c hi n, b# qua các b c c n b n
+ Luy n t p trong tr ng thái c ng th/ng, stress
* th giãn, b n có th làm theo các cách sau:
a/Tangerine Technique: Tr c khi c, t ng t ng tay trái b n có m t qu quýt, b n có th c m giác c nó, s th y nó, ng&i th y mùi c a nó hãy
t ng t ng b n tung nó lên, và dùng tay ph i b$t l y, l i tung lên ti p tung
h ng 2-3 l n thì nh* nhàng (t qu quýt t ng t ng ó lên u và…
B$t u c…
b/T ng t ng: b n ang ng,i âu ó và nhìn chính b n ang c sách ho(c ang có 1 chú v*t u trên u b n trong lúc b n c sách
c/Tr c khi c, nên nhe r ng c i m t cái
( hi u c c" s c a các cách làm t m g i là "quái d%" bên trên các b n
có th tham kh o trong các tài li u chuyên v PhotoReading)
Trang 16R,i, gi thì (t câu h#i:
+ B n c tài li u này nh m m.c tiêu gì?
+ Tài li u này có quan tr ng v i b n nh th nào?
+ B n mu n hi u và nh bao nhiêu % nh ng tri th c mà tài li u mang l i? + B n mu n dành bao nhi u th i gian c và hi u nó c ng nh th#a mãn m.c tiêu b n ra?
Ta có th phân b th i gian cho công tác chu!n b% nh sau:
30 giây: L t nhanh bìa sách, m.c l.c, l i gi i thi u > rút ra c m.c tiêu
c sách c a b n
2 – 3 phút sách tr c m(t, nh$m m$t xác %nh m.c tiêu b ng cách tr l i các câu h#i
1-2 phút th giãn, th sâu hít dài, làm vài ng tác cho tâm trí tho i mái và b$t u sang b c 2…
ii Preview: Khám phá, tìm hi u c$u trúc tài li u
M.c ích là hi u c u trúc, các t v ng s& d.ng trong tài li u c n c và quy t %nh xem b n s i sâu tìm hi u ph n nào c a tài li u
a/ Kh o sát tài li u
- Chú ý n m.c l.c, t a , l i gi i thi u, n m s n xu t, nhà xu t b n, tên tác gi
- Các ch) in nghiêng, in m,chú thích, , th% minh h a, nh ng câu h#i,
ph n tóm t$t c a tài li u
C g$ng hi u c ý , c a tác gi c ng nh m ch vi t c a tài li u
* L u ý không nên dành quá nhi u th i gian cho ph n này:
+ Bài báo ng$n: t i a 30 giây
+ Bài báo dài: t i a 3 phút
+ 1 quy n sách: t i a 5 phút
Trang 17b/ Ghi chú t v ng
Công vi c này giúp não b n ghi nh l i các t v ng quan tr ng, và khi b n photoread nó s t tìm ki m, k t n i các t v ng này thành m t m ch chính giúp b n có nh ng n t ng m nh m v tài li u
(th i gian dành cho vi c nay` kho ng 2-5 phút)
c/ Quy t %nh xem ph n nào khi n b n quan tâm nh t trong tài li u? ph n nào b n s i sâu? ph n nào b n th y ko c n thi t?
M t s l i th ng m c ph i khi PREVIEW
- o n v n hay quá, khi n b n c nó quá k- i u này s làm m t i tính
ch t c a PREVIEW
- Th i gian PREVIEW > 8 phút ^^
iii Photoread: Photo nh ng trang thông tin vào não
- Tr c khi PHOTO READ 1 n 2 3t 456t th 789n, 2 thông tin 2 b c
tr c th m :;o <=32>9o 1 n ?9y ng,i m t @Ach <5B i CAi nh t :;2chu!n 1%2D-nh
h i tuy t chiêu (n u c <5E2t t nh t @Ac 1 n nên t p m y 1;i yoga ho(c F532công 2< o ng l c cho <=32>9o 5B t ng
- Sau ây v i m t @Ach c 5B;n <B;n m i @56ng ta G 2nhân ôi, nhân ba, nhân b n… t c 2 c @ a 1 n hi n th i H n @I2tin r ng @56ng ta @I2th 2 c nhi u JKng ch 2@Lng m t D6c không? Tôi xin kh/ng %nh v i 1 n D;2@I2(ch a k 2
Trang 18@I2khi @Kn c c luôn @ 2trang GAch @Lng m t D6c y ch ) n u 1 n c trang GAch theo 5;ng J c ?9y t p 1;i t p >;y :;21 n G 2th y r ng tôi >Ii 6ng:
T ng t ng gi a trang &'ch ()*m t ng th+ng2F 2t 2trên xu ng, 1 n
G 2 a m$t >5*2>5;ng >5En theo ng th/ng >;y (nh tôi 92>Ii 2trên r,i y,
<5 2D#ng m$t ra, không >5En C;2>5En, không c C;2 c ^^), l t ch m t 2trên
xu ng, D;m sao 2@ m nh n c 4 7Ic gi y ME2m$t 1 n 5B;n <B;n th 789n nên t m >5En @ a 1 n G 2 c m 2r ng h"n, c53nh :E2th 21 n >5En th y c nhi u ch 2h"n
Tuy nhiên @5'2>5En nh th 2>;y thôi <5E2@Kn ch a , 1 n @Kn 45 i t t c
ti ng ,)i trong u n a Tôi G 2 78 i <53ch =N2 h"n v 2 i u >;y: Khi 1 n c
th m, trong u 1 n G 245At ra m t ti ng >Ii Anh v n t ng ch 2m t ( i u >;y
O y ra D;2 :E2 2 tr ng 5 c 1 n 92 c J y nh th ), @I2 th 2 1 n không 2 P2
nh ng khi ti ng >Ii I2c t lên <5E2thanh quan 2c 25 ng @ a 1 n @ ng h"i rung lên, nh th 21 n ang chu!n 1%2 c <5;nh ti ng v y 2t$t c @Ai ti ng >;y
i v i nh ng ng i m i 5 c QR 2D;2F5I2kh n nh ng m t khi 92t$t c r,i <5E2
t c 2 c @ a 1 n G 2t ng n m c Ang kinh >7 c 2t$t c ti ng >Ii trong
u, 1 n 59y c >5*2>5;ng nh tôi 92>Ii, ng c 2g$ng c D;m 7E2:E2@;ng c 2
c 1 n @;ng không c c nhi u, ,ng th i trong D6c c 1 n @I2th 2 m to ( t c D;245At âm <5;nh ti ng y) t 2n m xu ng m t : n m…b n… ba… hai…
m t… ho(c D;2a…e…i…o…u C 2nh th 2l(p i l(p D i Vi c c to >;y G 2D;m cho thanh QR n @ a 1 n không t 2 ng 45At âm ti ng >Ii trong u, hay >Ii
@Ach F5Ac D;2ta ang c ch 2>9o b 2không cho >I2t 2 ng Anh v n… M t l n
n a, nh 2 r ng 45 i h t s c <5B i CAi, không c g ng Sp, a m$t t 2 trên
xu ng du i :;2@ m nh n c 4 7Ic gi y (ho(c 1 n @ ng @I2th 2t ng t ng 4 7Ic gi y < o <5;nh ch 2X, 59y >5En :;o gi a @Ai ch 2X >;y) H n 59y Ap J.ng
ph "ng 45Ap >;y cho t t @ 2 nh ng b c c, bao g,m PREVIEW, PHOTO READ, INVIEW, RAPID READ…
-2T2b c th 23 >;y, bây gi 2@56ng ta G 2 i sâu h"n :;o chi ti t @ a quy n GAch Tuy nhiên, i :;o chi ti t <5E2@5'2nên i :;o nh ng ch)2>;o th t c n thi t,
Trang 19n u không c n <5E2 ng c U.c tiêu @ a b c >;y D;2>5En c t t @ 2m(t ch 2(nh 2 D;2 không c 1#2 GIt b t FE2 th 2 7E), ,ng th i ghi ra gi y t t @ 2 nh ng thông tin c n thi t ( @53nh OAc D;2 Mind Map I) Trong khi c, 59y không
ng ng (t câu 5#i :;2<= 2l i @56ng, n u @I2nh ng câu 5#i 1 n ch a <= 2l i c 59y < m 2 y, ng QRA2lo l$ng v 2@56ng, @56ng ta G 2OSt n @56ng 2b c INVIEW
- Thêm m t s 2l u P, I2D;2c 2g$ng @5'2nên PHOTO READ 1-2 l n thôi (t t nhiên D;2trong <= ng <5Ai <5B i CAi r,i), t p d n 1 n G 2quen :;2G 2v" :St c
h u h t thông tin c n thi t Sau khi 92 5B;n t t vi c c, 1 n 92 sVn G;ng 2sang b c k 2ti p – INVIEW
iv Inview: K t n i nh ng trang thông tin ã n p
-2U.c tiêu @ a b c >;y D;2<Em m i liên h 2gi a @Ac ph n @ a cu n GAch C;2
1 n ang c, t 2 I2<Em ki m thêm nh ng thông tin c n thi t 2<= 2l i nh ng câu 5#i @Kn 1#2>7#2trên kia
- u tiên 59y PREVIEW quy n GAch D i m t l n n a H n nh 2 @Ai 1 n MIND MAP C;21 n ang D;m ch , gi 259y liên k t @Ac ph n D i v i nhau 2cho =N2=;ng h"n, tôi xin a ra m t :32J.: ch/ng 5 n 1 n ang c m t cu n GAch D%ch s&2ch/ng 5 n, ch "ng 1 @I2t a 2D;2“WEnh 5Enh Vi t Nam sau chi n tranh TG th 21”, ch "ng 2 @I2t a 2D;2“Cu c @Ach C ng 78 i 45Ing dân t c
Vi t Nam”, v y m i liên k t gi a 2 ch "ng >;y D;27E? Câu <= 2l i th t "n 78 n,
2ch "ng 1 ta bi t r ng VN 1%2t ng c ng 1Ic l t, C;2 92@I21Ic l t <5E245 i @I2
u tranh, I2 @53nh D;2 D32 do d+n n “Cu c @Ach C ng 78 i 45Ing dân t c” 2
ch "ng 2, @ ng không F5I2l$m 45 i không?
- Liên k t @Ac ph n c r,i <5E21 n 59y <Em thêm nh ng thông tin c n thi t 2<= 2l i nh ng câu 5#i @Kn 1#2>7#2( nh t D;2trong GAch 78Ao khoa, nhi u khi @I2
nh ng câu 5#i 45 i c sang nh ng 1;i sau m i <= 2l i c), sau I259y 5B;n thi n 1 n MIND MAP @ a 1 n, c n thay i nh ng 7E259y thay i (n u th y
1 n MIND MAP @ 2x u QRA2<5E2@I2th 2: 2D i m t 1 n m i –2@;ng d 2>5En
Trang 20V y D;2 @56ng ta 92 xong ph n INVIEW, @5'2 @Kn m t b c cu i @Lng n a thôi, I2D;2RAPID READ (hay 7 i D;2REVIEW cho ng$n 7 n @ ng c)
v RapidRead: Scan m t l t t u n cu i tài li u
- ây D;2b c cu i @Lng, C.c 3ch @ a b c >;y D;2ghim ch(t C i th 21 n 92
c :;o <=32>9o Tr c tiên 59y c D i quy n GAch m t l n n a t 2 u n cu i Trong D6c c 1 n @I2th 2thay i t c 2 c; v i nh ng ch)2 c r,i <5E259y l t qua @Kn nh ng ch)2ch a thông tin m i <5E2h9y c ch m D i (nh ng nên nh 2 92
c D;2@5'2 c 1 l n thôi, không quay D i âu y) N u 1 n v+n @Kn @I2nh ng ch)2ch a hi u C;2không c D i <5E21 n G 2không bao gi 25B;n t t vi c c (hay
>Ii cho hoa C-2D;2nghiên c u v;2ti p nh n thông tin
- 2@I2th 2nh 2 c nh ng 7E2CEnh 92 c, 1 n c n 45 i xem D i 1 n MIND MAP (ho(c D;21 n ghi @5Sp @ a 1 n) theo th 2t 2th i gian sau:
12>7;y sau khi c
1 tu n sau khi c
12<5Ang sau khi c
6 <5Ang sau khi c
1 n m sau khi c
… X5#i c n xem D i n a, nh 2k l$m r,i!
T ng k t
- Ph "ng 45Ap c nhanh : m$t l t >5*2>5;ng J c t 2trên xu ng (@ m nh n
c 4 7Ic gi y) T$t ti ng >Ii trong u b ng @Ach <5 2 D#ng ng i, 45At âm
<5;nh ti ng khi c (5,4,3,2,1 – a,e,i,o,u)
-2YAc b c c: PREPARE, PREVIEW, PHOTO READ, INVIEW, RAPID READ (REVIEW)
- 2t ng t c 2 c, 1 n @ ng nên t p t ng t c l t trang
- V y D;2ph n này 92k t <56c, @56c @Ac 1 n @I2th 2<5;nh <5 o c F-2n ng
>;y :;2v "n lên 5;ng top trong C i D-nh v c!
Trang 21• Bi n tiêu thành câu h#i
• c các câu h#i cu i bài
• Nh l i nh ng gì giáo s nói khi giao bài cho b n
Trang 22d Review
• (t câu h#i v nh ng gì m i c Ho(c tóm t$t b ng l i c a riêng mình
• Ghi chú thông tin t bài c, di n t thông tin ó b ng l i c a mình
• G ch d i ý quan tr ng
• Dùng ph "ng pháp h c thu c hi u qu nh t cho mình M*o: b n càng dùng nhi u giác quan khi h c, thì càng nh nhanh và nh lâu
H c công hi u g p ba: Nhìn, nói, nghe
H c công hi u g p t : Nhìn, nói, nghe, vi t
Dò l i bài, m t quá trình lâu dà
e Recite
• Ngày 1: (t ra nh ng câu h#i cho ý chính b n ã ghi chú
• Ngày 2: c l i "k t thân" v i nh ng khái ni m quan tr ng Che ph n thông tin, c câu h#i và c tr l i t trí nh c a mình Dùng các bi n pháp ghi
nh h u d.ng Làm nh ng th nh (flashcard), ho(c các công c h c bài t "ng
Th ng xuyên l(p l i b c trên c v y, b n s ko c n nh,i nhét khi kZ thi n
Trang 23IV Nh ng i u nên bi t khi c sách
1 Vài l i khuyên khi c sách
Là sinh viên b c i h c và cao h c, ôi khi b n c m th y có quá nhi u tài
li u và sách giáo khoa ph i c trong khi qu th i gian thì eo h*p S ti n b trong h c t p c a b n ph thu c r t nhi u vào kh n ng “tiêu th.” h t s tài li u này Sau ây là m t s g i ý h u ích giúp b n nâng cao k n ng c bài c a mình, nhanh và hi u qu
T o s t p trung cho chính mình b ng cách xem l t qua bài c tr c khi
b n th t s ng,i c t ng ch :
Xem t a bài c, các tiêu l n nh#, nh ng ch) ánh d u, in nghiêng ho(c in m
Xem qua nh ng hình v hay minh h a, , th% hay bi u ,
Xem qua toàn b bài c b ng cách c o n u và o n cu i, l t nhanh qua nh ng câu u c a t ng o n trong bài (tr ng h p sách giáo khoa v kinh
t th ng có ph n tóm t$t cu i m)i ch "ng cùng nh ng thu t ng quan
tr ng)
G p sách l i và t h#i: ý chính c a bài là gì, v n phong ra sao và m.c ích
c a tác gi là gì?
Tr l i c nh ng câu h#i này s ph n nào giúp các b n có c m t ý
t ng khái quát v n i dung bài c, t ó d t p trung h"n và bài c s tr nên d nh h"n
Không c thành ti ng vì ki u c này s khi n b n c ch m C g$ng xem vi c c sách nh th ang ng$m m t c nh *p, hình dung m t ý t ng bao quát trong tâm trí thay vì chú ý n t ng viên á d i chân
Trang 24c theo ý Các nghiên c u cho th y khi c, m$t chúng ta luôn d ng sau
nh ng câu ch trong m t dòng S l n d ng c a ng i c ch m nhi u h"n so
v i ng i c nhanh D ng nhi u l n không ch' làm cho ta c ch m mà còn
c n tr kh n ng n$m b$t v n , do ý ngh-a th ng i theo c câu hay c.m t thay vì t ng ch m t Hãy c c theo nh ng nhóm t , (c bi t c h t nh ng câu hoàn ch'nh và nh ng câu có tính b ngh-a
Không nên c m t câu nhi u l n ây là thói quen c a ng i c kém Thói quen “nhai l i” này th ng làm t ng g p ôi ho(c g p ba th i gian c và
c ng không c i thi n m c thông t T t nh t là c t p trung ngay t l n u tiên, ó là lý do t i sao chúng ta có g i ý th nh t
Thay i t c c nh"m thích !ng v i khó và cách vi t trong bài c
Ng i c kém luôn có t c c ch m Ng i c hi u qu th ng c nhanh
ph n d và ch m l i ph n khó Trong m t bài c có ôi ch) chúng ta ph i
c c!n th n h"n nh ng ch) khác Có nh ng i u c vi t ra không ph i
c thoáng V i nh ng tài li u pháp lý hay các bài vi t khó thì c n ph i c
ch m Nh ng tài li u d h"n nh kinh t hay báo chí thì ta có th c nhanh
Cu i cùng, b n nên bi n nh ng g i ý này thành thói quen m)i khi c sách
2 M i quy t c vàng c sách hi u qu
Lê Nguyên Khôi - Theo T p chí Sách
- Quy t$c 1: c không lùi l i Dù bài v khoa h c k thu t khó n âu
c ng ch' c m t l n Không c chuy n ng m$t tr l i Ch' khi ã c xong và suy ngh- v nh ng i u ã c, m i có th c l i bài n u nh th t c n thi t
- Quy t$c 2: c và hi u thông tin theo kh i thu t toán tích h p Ph i th ng xuyên nh n i dung c a t ng kh i Trong quá trình c, hãy tìm cách tr l i
nh ng câu h#i tiêu chu!n ra cho m)i kh i c a thu t toán