PHẦN A ĐẶT VẤN ĐỀ I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1 Đặt vấn đề 1 1 Cơ sở lí luận Bác Hồ đã từng dạy “Trẻ em hôm nay thế giới ngày mai” Trẻ em hôm nay là lớp thế hệ kế thừa, là những chủ nhân tương lai của đất[.]
Trang 11.1 Cơ sở lí luận:
Bác Hồ đã từng dạy: “Trẻ em hôm nay thế giới ngày mai” Trẻ em hôm
nay là lớp thế hệ kế thừa, là những chủ nhân tương lai của đất nước Do vậy, việc chăm sóc và giáo dục thế hệ trẻ không chỉ là trách nhiệm của gia đình, nhà trường
mà của toàn xã hội
Trong những năm gần đây, giáo dục Mầm non luôn không ngừng đổi mới
về hình thức, nội dung và phương pháp tổ chức dạy học cho trẻ Giáo dục mầm non luôn hướng tới mục tiêu giáo dục toàn diện cho trẻ, chuẩn bị những năng lực, phẩm chất và các kỹ năng xã hội cần thiết Giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mầm non đã và đang là một nhiệm vụ không thể thiếu trong công tác giáo dục mầm non, là vấn đề then chốt, là nền móng để phát huy tối đa hiệu quả giáo dục
1.2 Cơ sở thực tiễn:
Môi trường bên ngoài gia đình luôn là một môi trường đầy rẫy những hiểm nguy, đe doạ đối với trẻ Đổi lại, đó lại là môi trường vô cùng lý thú để trẻ được phát triển tự do Người lớn không thể luôn ở cạnh trẻ em, chăm sóc, bảo vệ trẻ, nên cách tốt nhất là dạy trẻ cách tự bảo vệ chính bản thân mình Điều này là
vô cùng quan trọng, cần thiết, các kỹ năng này có thể giúp trẻ có thể tránh khỏi
kẻ xấu, tránh được các tại nạn và tìm thấy sự trợ giúp khi cần đến
Trước sự phát triển của xã hội ngày nay, bên cạnh những tác động tích cực kèm theo những còn có những tác động tiêu cực gây nguy hại cho con người, đặc biệt là trẻ em Người lớn thường tìm cách ngăn cấm trẻ chơi và làm những việc nguy hiểm nhưng lại quên dạy cho trẻ những kĩ năng tự bảo vệ mình, quên giải thích cho trẻ vì sao và nếu rơi vào các tình huống, hoàn cảnh nguy hiểm thì
sẽ phải làm như thế nào Điều này, dẫn đến nhiều hậu quả đáng tiếc đối với trẻ
em Trẻ mầm non đang hình thành những giá trị nhân cách, giàu trí tưởng tượng, ham hiểu biết, thích khám phá, tìm tòi Thực tế, do trẻ còn thiếu hiểu biết nhiều
về xã hội, còn thiếu kinh nghiệm sống, dễ bị rơi vào những tình huống nguy hiểm, không an toàn Việc giáo dục kĩ năng tự bảo vệ cho trẻ ở lứa tuổi này giúp trẻ biết ứng phó với những hoàn cảnh bất lợi, nguy hiểm cho bản thân trẻ, biết tự khẳng định mình trong cuộc sống là rất cần thiết Việc dạy trẻ những kỹ năng bảo
vệ bản thân giúp trẻ tư duy, phán đoán được những nguy hiểm có thể xảy ra và tìm các tránh xa
Nhận thức được vai trò và tầm quan trọng của việc giáo dục các kỹ năng bảo vệ bản thân cho trẻ trước thực trạng xã hội hiện nay Đặc biệt, là trong giai đoạn trẻ đến trường trong tình hình dịch covid-19 còn diễn biến phức tạp như hiện nay thì việc trang bị cho trẻ những kĩ năng tự bảo vệ cho bản thân là thật sự rất cần thiết Vì vậy, trong năm học 2021-2022 tôi chọn đề tài: “Giải pháp giúp
Trang 2trẻ 5-6 tuổi nâng cao kĩ năng tự bảo vệ ” để nghiên cứu và thực hiện nhằm hình thành và rèn luyện các kỹ năng bảo vệ bản thân cho trẻ
2 Mục đích đề tài:
Tìm hiểu các kỹ năng tự bảo vệ bản thân cần thiết để trang bị cho trẻ 5-6 tuổi
Tìm hiểu và áp dụng một vài biện pháp giúp trẻ hình thành kỹ năng tự bảo
vệ bản thân để trẻ có thể phát triển một cách toàn diện, có khả năng ứng phó với một số tình huống nguy hiểm có thể gặp trong cuộc sống của trẻ
3 Lịch sử đề tài:
Giáo dục kỹ năng sống nói chung và kĩ năng tự bảo vệ cho trẻ nói riêng
đã và đang được nhiều nhà nghiên cứu trong và ngoài nước quan tâm và thực hiện như Quỹ Nhi đồng Liên Hiệp Quốc UNICEF, tổ chức y tế thế giới WHO
Ở Việt Nam những năm gần đây, kĩ nămg tự bảo vệ là thuật ngữ được nhắc đến nhiều trong các câu chuyện giáo dục Với ý nghĩa quan trọng và cần thiết cho mọi người đặc biệt là trẻ em, trở thành vấn đề được các ngành giáo dục và xã hội quan tâm Những tác phẩm nghiên cứu về kĩ năng tự bảo vệ bản thân của trẻ được rất nhiều tác giả nghiên cứu và cho ra đời: Tác giả Huyền Linh trong tác phẩm “ Cẩm Nang tự vệ an toàn trong nhà và Cẩm nang tự vệ an toàn khi ra ngoài” của nhà xuất bản Thanh niên năm 2021 đã hướng dẫn trẻ rất chi tiết cách
xử lí các tình huống thiếu an toàn với bản thân
Đối với đề tài: “Giải pháp giúp trẻ 5-6 tuổi nâng cao kĩ năng tự bảo vệ ”
đã được bản thân tôi nghiên cứu và thực nghiệm từ tháng 9 năm 2021 đến nay và thời gian tiếp theo trong những năm học sau
4 Phạm vi, đối tượng áp dụng
4.1 Phạm vi đề tài:
Đề tài được nghiên cứu và áp dụng đối với 35 trẻ, tại lớp mẫu giáo 5-6 tuổi, trường Mẫu giáo Thủy Tây, năm học 2021-2022
4.2 Đối tượng:
Về nội dung giáo dục kĩ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ tôi đi sâu vào nghiên cứu nhằm tìm ra thực trạng và biện pháp giáo dục kĩ năng tự bảo vệ cho trẻ 5-6 tuổi
II NỘI DUNG CÔNG VIỆC ĐÃ LÀM :
1.Thực trạng đề tài:
1.1 Đặc điểm tình hình:
Năm học 2021- 2022, tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp 5-6 tuổi, với tổng số học sinh là 35 trẻ, trong đó 17 bé trai và 18 bé gái Số lượng trẻ
ra lớp đạt kế hoạch ngay từ đầu năm
Khi thực hiện đề tài trên bản thân tôi đã gặp những thuận lợi khó khăn sau:
Trang 31.2 Thuận lợi:
Được sự quan tâm và giúp đỡ nhiệt tình của lãnh đạo nhà trường, trang cấp đầy đủ đồ dùng đồ chơi cho các cháu học tập và vui chơi
Đa số phụ huynh rất quan tâm đến tình hình học tập và hoạt động của trẻ Tôi luôn tự học tập không ngừng bồi dưỡng chuyên môn, trau dồi kiến thức và kĩ năng nghiệp vụ sư phạm, luôn tìm tòi học hỏi qua các phương tiện
truyền thông, sách báo để học hỏi, tích lũy kinh nghiệm chuyên môn.
1.3 Khó khăn:
Năm học 2021- 2022 bắt đầu trong tình hình dịch covid diễn biến phức tạp Trẻ chưa được đến trường ngay đầu năm học Do vậy, giáo viên chủ nhiệm chưa được trò chuyện trực tiếp với trẻ nên cô giáo cũng gặp không ít khó khăn khi tìm hiểu về khả năng của từng trẻ trong lớp
Đa số các cháu được nuông chiều, cha mẹ chưa quan tâm đến việc phát triển các kĩ năng tự bảo vệ cho trẻ ngay từ nhỏ đặc biệt là kĩ năng an toàn khi chơi
Để biết thực trạng mức độ kỹ năng tự bảo vệ bản thân của trẻ 5 -6 tuổi ở trường mẫu giáo Thuỷ Tây, trong thời gian trẻ chưa được đến trường tôi đã tiến hành trao đổi với phụ huynh về biểu hiện của trẻ khi ở nhà, kết hợp với việc quan sát các hoạt động của trẻ khi vào lớp học về việc thực hiện các kỹ năng tự bảo vệ bản thân và cho kết quả như sau:
STT Nội dung các kĩ năng
tự bảo vệ bản thân Chưa nhận biết Mức độ
được các tình huống nguy hiểm đối với bản thân
Nhận biết được các tình huống nguy hiểm đối với bản thân nhưng chưa có kĩ năng xử
Nhận biết được các tình huống nguy hiểm đối với bản thân, có kĩ năng xử
lí khi gặp tình huống nguy hiểm cho bản thân Số
lượng Tỉ lệ %
Số lượng Tỉ lệ % Số lượng Tỉ lệ %
1 Kĩ năng tự bảo vệ
bản thân khi ở nhà một
mình
%
%
2 Kĩ năng tự chơi an
toàn
%
3 Kĩ năng xử lí khi bị
Trang 44 Kĩ năng giữ an toàn
khi tham gia giao
thông
%
5 Kĩ năng có ý thức tự
bảo vệ sức khoẻ trong
phòng chống dịch
covid-19
%
Bảng 1- Kết quả khảo sát thực trạng về mức độ nhận biết và cách ứng phó
các kỹ năng tự bảo vệ của trẻ đầu năm.
Từ kết quả khảo sát thực trạng kỹ năng tự bảo vệ của trẻ 5-6 tuổi ở trường mẫu giáo Thuỷ Tây, tôi cho rằng kỹ năng tự bảo vệ bản thân của trẻ còn thấp, còn rất nhiều trẻ chưa biết cách ứng phó khi gặp các tình huống nguy hiểm cho bản thân Cần có những biện pháp nâng cao năng lực cho giáo viên về giáo dục kỹ năng tự bảo vệ, để tăng cường hiệu quả giáo dục kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ 5-6 tuổi nói riêng và trẻ mầm non nói chung Vì vậy, cần xây dựng được hệ thống biện pháp giáo dục phù hợp nhằm hình thành và rèn luyện kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ 5- 6 tuổi đạt được hiệu quả cao hơn
2 Nội dung cần giải quyết:
Giáo dục kĩ năng tự bảo vệ cho trẻ mẫu giáo là quá trình tổ chức, hướng dẫn có mục đích, có kế hoạch của cô giáo nhằm trang bị cho trẻ những kiến thức ban đầu về bảo vệ an toàn bản thân, nhận biết và thực hiện các hành động phù hợp và kịp thời để ứng phó trước những tình huống bất lợi, hoàn cảnh nguy hiểm cho bản thân xảy ra trong cuộc sống hàng ngày
Trẻ luôn có tính hiếu kỳ, tò mò và luôn muốn khám phá những điều mới lạ nhưng lại chưa có kỹ năng để phán đoán những mối nguy hiểm có thể xảy ra với bản thân mình Vì vậy, việc trang bị kỹ năng bảo vệ bản thân cho trẻ là rất cần thiết, điều đó giúp trẻ tư duy tốt hơn, biết kêu cứu khi gặp nguy hiểm
Hiểu được tầm quan trọng việc hình thành kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ, tôi đã tìm hiểu và xây dựng các biện pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ 5-6 tuổi như sau:
2.1 Bản thân tích cực tự học tập, bồi dưỡng kiến thức và phương pháp giáo dục kĩ năng tự bảo vệ cho trẻ
2.2 Xây dựng chủ đề và tổ chức cho trẻ khám phá rèn luyện kĩ năng tự bảo
vệ bản thân theo chủ đề
2.3 Giáo dục kĩ năng tự bảo vệ cho trẻ thông qua việc tổ chức có hiệu quả các hoạt động hàng ngày của trẻ
Trang 52.4 Sử dụng tình huống trong các hoạt động của trẻ hàng ngày ở lớp để giáo dục kĩ năng tự bảo vệ cho trẻ
2.5 Phối hợp gia đình và nhà trường trong việc giáo dục kĩ năng tự bảo vệ cho trẻ
3 Biện pháp cần giải quyết:
3.1 Bản thân tích cực tự học tập, bồi dưỡng kiến thức và phương pháp giáo dục kĩ năng tự bảo vệ cho trẻ.
Trong công tác nuôi dưỡng, chăm sóc giáo dục trẻ luôn đặt ra cho người giáo viên mầm non những yêu cầu ngày càng cao về phẩm chất và năng lực chuyên môn Điều đó đòi hỏi người giáo viên luôn luôn phảỉ tích cực học tập, rèn luyện để không ngừng nâng cao kiến thức chuyên môn Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non là một nhiệm vụ đang được ngành giáo dục triển khai và thực hiện trong trường mầm non Việc xác định được các kỹ năng cơ bản phù hợp với
độ tuổi như: Kỹ năng không nhận quà và đi theo người lạ, kỹ năng an toàn khi chơi, kỹ năng tránh bị xâm hại cơ thể, kỹ năng ứng xử khi bị lạc và kỹ năng an toàn khi tham gia giao thông… sẽ giúp bản thân tôi lựa chọn đúng những nội dung trọng tâm để dạy trẻ
Để có thể xác định được chính xác nội dung để giáo dục trẻ từng bước hình thành những kĩ năng trên bản thân tôi luôn tích cực nghiên cứu tài liệu qua các hình thức khác nhau: như qua mạng internet, qua sách, báo, tài liệu nghiên cứu
về giáo dục trẻ em
Mặt khác, qua các buổi tập huấn sinh hoạt chuyên môn của trường, các buổi sinh hoạt chuyên môn hàng tháng của tổ bản thân tôi luôn tích cực tham gia học tập sinh hoạt và tự đúc kết kinh nghiệm cho bản thân và áp dụng trên thực tế trẻ của mình
Bản thân luôn có sự cập nhật những nội dung mới phù hợp với sự phát triển của trẻ trong lĩnh vực giáo dục kĩ năng sống cho trẻ Bên cạnh đó, việc xác định các phương pháp phù hợp để giáo dục kĩ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ là rất cần thiết Để nắm vững các phương pháp nhằm giáo dục, tôi hường xuyên trao đổi với đồng nghiệp về kiến thức và phương pháp giáo dục kĩ năng tự bảo vệ cho trẻ; tự nghiên cứu các tài liệu, tự cập nhật các kiến thức mới để bắt kịp với những đổi mới trong giáo dục…
3.2 Xây dựng chủ đề và tổ chức cho trẻ khám phá chủ đề giáo dục kĩ
năng tự bảo vệ.
Xây dựng chủ đề và tổ chức cho trẻ khám phá theo chủ đề nhằm giáo dục
kĩ năng tự bảo vệ cho trẻ, giúp cô giáo xác định rõ những nội dung chính cần dạy
cho trẻ và thực hiện chúng một cách khoa học, có hệ thống Từ đó, giúp tôi chủ động trong mọi hoạt động của trẻ từ việc lên kế hoạch, tiến hành, đánh giá kết
Trang 6quả Đồng thời, xây dựng và tổ chức cho trẻ khám phá giúp trẻ được trực tiếp trải nghiệm, lĩnh hội, giúp trẻ được cung cấp kiến thức một cách có hệ thống, khoa học, đầy đủ
Trong quá trình xây dựng và tổ chức cho trẻ khám phá các chủ đề giáo dục
kĩ năng tự bảo vệ cho trẻ, người dạy cần thu thập những thông tin đầy đủ về trẻ của lớp mình Sau đó, cô giáo cần chuẩn bị về vốn kiến thức, kĩ năng cần mang đến cho trẻ, xác định mục tiêu cần đạt được của chủ đề theo từng lĩnh vực: Phát triển thể chất, nhận thức ngôn ngữ, tình cảm - xã hội, thẩm mĩ; lựa chọn các mục tiêu vừa sức với trẻ trong một chủ đề, đảm bảo quá trình khám phá từ dễ đến khó,
từ đơn giản đến phức, từ gần đến xa
Mục tiêu giáo dục các kĩ năng tự bảo vệ cho trẻ cần phải được xác định một cách rõ ràng, cụ thể, khoa học Khi dự kiến những nội dung liên quan đến giáo dục kĩ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ phải phù hợp với nhu cầu, trình độ phát triển của trẻ Việc xác định trẻ lớp mình đã biết những gì về tự bảo vệ bản thân? Trẻ đã có những kĩ năng gì? Trẻ cần có kĩ năng tự bảo vệ như thế nào? Từ
đó, giúp tôi lựa chọn được những nội dung cần thiết để giáo dục cho trẻ, xây dựng
kế hoạch thực hiện cho từng tuần cụ thể Việc xây dựng kế hoạch tuần cho chủ đề nghĩa là sắp xếp hợp lí các hoạt động giáo dục kĩ năng tự bảo vệ thường xuyên suốt cả ngày, cả tuần Khi xây dựng kế hoạch tuần cho chủ đề giáo dục kĩ năng tự bảo vệ, tôi luôn chú ý đến thời gian để trẻ có thể tiến hành hoạt động học, trình tự của các hoạt động học có sự liên kết chặt chẽ với nhau Việc đánh giá khả năng thực hiện các kĩ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ được thực hiện trong quá trình thực hiện chủ đề và sau khi kết thúc mỗi chủ đề Việc đánh giá được thực hiện thường xuyên, liên tục qua quan sát, trò chuyện với trẻ, qua sản phẩm của trẻ và
có sự ghi chép lại
Đặc biệt, trong năm học 2021 – 2022 trẻ đến trường trong tình hình dịch bệnh covid -19 còn đang diễn biến phức tạp trong cộng đồng thì việc lựa chọn chủ đề: Các kĩ năng đảm bảo an toàn cho bé khi đến lớp trong mùa dịch luôn được tôi quan tâm đặt lên hàng đầu Việc hướng dẫn trẻ cách để tự bảo vệ bản thân an toàn trong mùa dịch là rất cần thiết Để giúp trẻ có ý thức tự bảo vệ sức khoẻ bản thân trong mùa dịch covid-19, trong quá trình xây dựng các chủ đề cho trẻ hoạt động hàng ngày tôi luôn chú ý lồng ghép các nội dung giáo dục nhằm hình thành kĩ năng phòng chống dịch bệnh cho trẻ Để làm được điều đó vấn đề tôi quan tâm đầu tiên là việc tạo thói quen lành mạnh cho trẻ như: đeo khẩu trang khi ra đường, rửa tay khử khuẩn thường xuyên, giữ khoảng cách an toàn khi đến chỗ đông người…
Trong thời buổi thích nghi trong tình hình mới sống chung với đại dịch như hiện nay thì các thói quen này trở nên thiết thực và cần thiết hơn bao giờ Thói
Trang 7quen đó đã và đang trở thành một phần cuộc sống của chúng ta, và đó là điều kiện
cơ bản nhất để mỗi người tự giữ an toàn sức khỏe cho chính mình Trẻ mầm non không thể hiểu hết sự nguy hiểm của dịch bệnh Covid-19, nhưng bằng cách quan sát, trẻ có thể nhìn thấy hành động của người lớn và bắt chước làm theo. Do vậy, hàng ngày ở lớp tôi luôn làm mẫu các hành động như luôn đeo khẩu trang trong lớp, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, giữ khoảng cách với nguời xung quanh… Từ đó, trẻ có thể quan sát và làm theo tạo nên thói quen tốt cho trẻ trong việc phòng chống dịch covid-19 để bảo vệ sức khoẻ tốt cho bản thân và người xung quanh Mỗi ngày ở lớp tôi thường xuyên nhắc nhở trẻ luôn thực hiện đúng 5k để phòng tránh bệnh Covid-19 Tôi dạy trẻ biết đeo khẩu trang đúng cách, hạn chế tiếp xúc quá gần với bạn, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, luôn giữ cho
cơ thể sạch sẽ, ăn đầy đủ các chất dinh dưỡng, thường xuyên tập thể dục để cho
cơ thể khỏe mạnh
Hình 1- Trẻ được đo nhiệt độ, rửa tay sát khuẩn trước khi vào lớp
Hình 2- Trẻ rửa tay thường xuyên bằng xà phòng để phòng bệnh
Trang 83.3 Giáo dục kĩ năng tự bảo vệ cho trẻ thông qua việc tổ chức có hiệu quả các hoạt động hàng ngày của trẻ.
Kĩ năng tự bảo vệ bản thân của trẻ được hình thành từng bước qua quá
trình học tập và trưởng thành cuả trẻ Vì vậy, việc tổ chức các hoạt động hằng ngày cho trẻ với mục đích giáo dục rèn luyện kĩ năng tự bảo vệ cho trẻ luôn được tôi quan tâm và lên kế hoạch thực hiện mỗi ngày trong mỗi hoạt động hàng ngày của trẻ ở lớp
Thông qua hoạt động vui chơi, việc vận dụng các trò chơi để dạy kỹ năng sống cho trẻ nhỏ là cách làm mới, giúp trẻ có những buổi học thú vị, không nhàm chán, dễ tiếp nhận kiến thức Thông qua các hoạt động vui chơi, trẻ được trực tiếp khám phá, trải nghiệm lĩnh hội các kinh nghiệm tự bảo vệ bản thân Với giờ hoạt động vui chơi trong lớp, ở góc chơi phân vai trẻ được đóng các vai khác nhau trong xã hội, tái hiện lại những gì trẻ nhìn thấy trong cuộc sống, điều này tăng cơ hội để trẻ tìm hiểu, rèn luyện được các kĩ năng tự bảo vệ bản thân Khi lựa chọn trò chơi, tôi luôn lựa chọn những nội dung chơi lành mạnh, thiết thực, gần gũi với việc giáo dục kĩ năng tự bảo vệ cho trẻ
Ở hoạt động chơi ngoài trời tôi lồng ghép giáo dục trẻ nhiều kĩ năng cần thiết cho trẻ: Tôi dạy trẻ biết xếp hàng lấy dép, không xô đẩy nhau khi ra chơi ngoài trời, dạy trẻ chơi vui vẻ, đoàn kết không tranh giành đồ chơi với bạn Khi chơi cầu trượt tôi dạy trẻ biết đi lên ở phía có bậc thang và trượt xuống ở máng trượt, không được đến gần chỗ các bạn đang chơi đu quay hay xô đẩy nhau khi chơi
Thông qua hoạt động học, để giáo dục kĩ năng tự bảo vệ cho trẻ tôi luôn chú ý thiết kế các hoạt động nhằm phát huy tính tích cực cho trẻ Đây là một trong những hoạt động để tôi dạy trẻ một cách có hiệu quả nội dung giáo dục kĩ năng tự bảo vệ cần thiết cho trẻ Dựa vào nội dung của từng hoạt động học tôi lồng ghép tích hợp để dạy trẻ kỹ năng tự bảo vệ bản thân một cách hài hòa, phù hợp, tự nhiên mà không gượng ép
Ví dụ: qua hoạt động khám phá về gia đình bé ở chủ đề gia đình tôi thiết
kế các hoạt động nhằm giúp trẻ nhận biết ghi nhớ được địa chỉ của gia đình, số điện thoại của cha, mẹ, người thân và cách bảo vệ bản thân khi ở nhà một mình Qua đó tôi giáo dục trẻ không được nhận quà hay đi theo người lạ hay mở của cho người lạ khi ở nhà một mình
Đặc biệt, khi trẻ đến trường trong mùa dịch covid-19 này Ở chủ đề bản thân, tôi lồng ghép giáo dục trẻ kĩ năng rửa tay bằng xà phòng sát khuẩn hay cách đeo khẩu trang, ăn uống đủ chất dinh dưỡng … cho trẻ nhằm giáo dục trẻ ý thức bảo vệ sức khoẻ của bản thân và mọi người xung quanh
Trang 9Các kĩ năng tự bảo vệ bản thân của trẻ cũng hình thành mỗi ngày qua các hoạt động ăn, ngủ và vệ sinh hàng ngày của trẻ ở lớp Việc dạy trẻ các kĩ năng
ăn uống văn minh, ngồi ngay ngắn khi ăn, che miệng khi ho, hắt hơi…luôn được tôi chú ý nhắc nhở các bạn thường xuyên Việc rèn cho trẻ thói quen rửa tay sạch trước và sau khi ăn cho trẻ được tôi giáo dục trẻ mỗi ngày Trong giờ ngủ, tôi dạy trẻ không được cầm những vật nhỏ đưa vô miệng hay mũi gây nguy hiểm cho bản thân Cứ như thế trẻ lặp đi lặp lại các thói quen và hành vi tốt mỗi ngày, khi đó kĩ năng tự bảo vệ bản thân của trẻ sẽ dần dần được hình thành theo hướng tích cực từ những thói quen đó
3.4 Sử dụng tình huống để giáo dục kĩ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ
Để giúp trẻ tự tin hơn, không bị lúng túng khi gặp phải những tình huống
thực tế bằng cách sử dụng các tình huống cho trẻ tham gia, trẻ phải vận dụng những kiến thức, kinh nghiệm đã có để giải quyết vấn đề Thông qua các tình huống và cách xử lí tình huống sẽ làm giàu vốn biểu tượng về cách ứng xử, các hành vi và chuẩn mực đạo đức cho trẻ, giúp trẻ dần dần hình thành và phát triển
kĩ năng sống trong đó có kĩ năng tự bảo vệ
Với từng kĩ năng tự bảo vệ bản thân của trẻ thì việc xây dựng tình huống phải phù hợp và gần gũi với trẻ Thông qua tình huống đó có thể giúp trẻ có thêm hiểu biết và ghi nhớ cách xử lí khi gặp phải tình huống nguy hiểm cho bản thân trong cuộc sống hàng ngày
Để phát triển kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ trước người lạ, tôi đưa ra
tình huống để thử thách khả năng ứng phó của trẻ
Tình huống 1: Con sẽ làm gì khi có người lạ cho bánh kẹo? khi gặp tình huống có một người lạ đến cho món ăn con yêu thích và bảo đi cùng thì con nên làm gì? Cho trẻ suy nghĩ, trẻ đưa ra ý kiến của mình Qua đó, tôi dạy trẻ cách từ chối đối tượng và chạy đến nơi có đông người trong khi chờ cha mẹ đến Tôi mời trẻ lên đóng vai, một cô giáo khác đóng vai người lạ Thông qua vai trẻ đóng trẻ
sẽ ứng phó với tình huống theo sự hiểu biết của bản thân, từ đó giúp trẻ khắc sâu hơn những kinh nghiệm mà trẻ có được
Trang 10Hình 3 - Hình ảnh dạy trẻ không được nhận bất cứ thứ gì từ người lạ.
Tình huống 2: Nếu khi tan trường, người rước con không phải là người thân của con, bảo con đi theo và sẽ cho nhiều đồ chơi, bánh kẹo ngon thì con sẽ làm sao? Con sẽ báo với ai? Trong trường hợp bị người lạ lôi kéo lên xe con sẽ làm sao? Ở tình huống này tôi dạy trẻ trước tiên phải nói không với người lạ, không đến gần người lạ và báo ngay lại với cô giáo hoặc người lớn trong trường, nếu bị lôi kéo lên xe con phải la lớn lên để khác chú ý và người giúp đỡ
Hình 3- Hình ảnh giáo dục trẻ không theo người lạ mặt