T t ư ưở n g v h c thuy t giá tr lao n g c a Adam Smith ề ọ ế ị độ ủ
Adam Simith ã đ đưa ra thu t ng khoa h c làậ ữ ọ giá tr s d ng và giá tr trao i ị ử ụ ị đổ, khi phân tích v giá tr trao i ông ã ti n hành phân tích qua các bề ị đổ đ ế ước :
- Xét hàng hoá trao i v i lao n g: Ông cho r ng, thđổ ớ độ ằ ướ đc o th c t c a giá tr hàngự ế ủ ị
hoá là lao n g nên giá tr hàng hoá là do lao n g s ng mua độ ị độ ố được Nh v y là ông ãư ậ đ
n g nh t giá tr là lao n g k t tinh trong hàng hoá v i lao n g mà hàng hoá ó i
c
đượ
- Xét trao i hàng hoá v i hàng hoá: Ông vi t: "giá tr trao i c a chúng b ng m tđổ ớ ế ị đổ ủ ằ ộ
l ượn g hàng hoá nào ó " Nh v yđ ư ậ giá tr trao i c a hàng hoá là quan h t l v s l ng gi a ị đổ ủ ệ ỷ ệ ề ố ượ ữ các hàng hoá.
- Xét trao i hàng hoá thông qua ti n t : Theo ông, khi ch m d t n n thđổ ề ệ ấ ứ ề ươn g nghi pệ
v tậ i v t thì giá tr hàng hoá đổ ậ ị đượ đc o b ng ti n và giá c hàng hoá là bi u hi n b ngằ ề ả ể ệ ằ
ti n c a giá tr , giá c hàng hoá có hai lo i thề ủ ị ả ạ ướ đ đc o ó là lao n g và ti n t , trong óđộ ề ệ đ
th ướ đc o là lao n g là thđộ ướ đc o chính xác nh t c a giá tr , còn ti n t ch là thấ ủ ị ề ệ ỉ ướ đc o trong m t th i gian nh t n h mà thôi.ộ ờ ấ đị
Ông ch ra r ng t t c các lo i lao ô ngj s n xu t u t o ra giá tr ,lao n g là thỉ ằ ấ ả ạ đ ả ấ đề ạ ị độ ướ đc o
cu i cùng c a lao n g.Ông ã phân bi t rõ ràng giá tr s d ng và giá tr traoố ủ độ đ ệ ị ử ụ ị
i ô ngf th i kh ng n h:giá tr s d ng ko quy t n h n giá tr trao i Khi phân tích
hàng hóa ông cho r ng giá tr c th hi n trong giá tr trao i hàng hóa,trong quan hằ ị đ ể ệ ị đổ ệ
s lố ượn g v i hàng hóa khác,còn trong n n hàng hóa s n xu t phát tri n,nó ớ ề ả ấ ể được bi uể
hi n b ng ti n.Ông ch ra lệ ằ ề ỉ ượn g giá tr hàng hóa do hao phí lao n g trung bình c nị độ ầ
thi t quy t n h.Lao n g gi n ế ế đị độ ả đơn và lao n g ph c t p n h hđộ ứ ạ ả ưởn g khác nhau nđế
l ươn gj giá tr hàng hóa,trong cùng m t th i gian, tr o n g chuyên môn ph c t p s t oị ộ ờ ị độ ứ ạ ẽ ạ
ra l ượn g gía tr nhi u h n so v i lao n g gi n n hay ko ph c t p.ị ề ơ ớ độ ả đơ ứ ạ
Adam Simith là ngườ đưi a ra quan ni m úng ệ đ đắn v giá tr hàng hoá ó là:ề ị đ giá trị hàng hoá là do lao độ ng hao phí t o ra ạ , ông còn ch rõ giá tr hàng hoá b ng s lỉ ị ằ ố ượng lao
ng ã chi phí bao g m lao ng quá kh và lao ng s ng
Trang 2Tóm l i trong lý lu n giá tr - lao ạ ậ ị độ ng A.Smith ã có nh ng b đ ữ ướ ế đ c ti n áng k so v i ch ể ớ ủ ngh a tr ng ĩ ọ
nông và W.Petty C th là: ụ ể
- Ông ã ch ra c s c a giá tr , th c th c a giá tr chính là do lao đ ỉ ơ ở ủ ị ự ể ủ ị động Lao động là
thước o giá tr (theo ông: lao đ ị động là ngu n g c c a s giàu có c a các qu c gia, làồ ố ủ ự ủ ố
th c th giá tr c a hàng hoá Không ph i vàng hay b c mà s c lao ự ể ị ủ ả ạ ứ động m i là v nớ ố
li ng ban ế đầu và có kh n ng t o ra m i c a c i c n thi t).ả ă ạ ọ ủ ả ầ ế
- Ông kh ng nh m i th lao ẳ đị ọ ứ động s n xu t ả ấ đều bình đẳng trong vi c t o ra giá tr hàngệ ạ ị
hoá ( ã kh c ph c h n ch c a ch ngh a tr ng thđ ắ ụ ạ ế ủ ủ ĩ ọ ương và ch ngh a tr ng nông).ủ ĩ ọ
- Trong khi phân bi t hai ph m trù giá tr s d ng và giá tr , ông bác b quan ni m choệ ạ ị ử ụ ị ỏ ệ
r ngằ giá tr s d ng quy t nh giá tr trao ị ử ụ ế đị ị đổi Khi phân tích v giá tr , ông cho r ng giáề ị ằ
tr ị được bi uể hi n giá tr trao ệ ở ị đổi trong m i quan h v s lố ệ ề ố ượng v i các hàng hoáớ
khác, còn trong n n s n xu t hàng hoá phát tri n nó ề ả ấ ể được bi u hi n ti n.ể ệ ở ề
- Lượng giá tr : là do hao phí lao ị động trung bình c n thi t quy t nh, không ph i doầ ế ế đị ả
lao động chi phí th c t ự ế để ả s n xu t hàng hoá ấ Ở đ ây ã có s tr u tđ ự ừ ượng hoá các
d ng lao ạ động c th , các chi phí lao ụ ể động cá bi t ệ để xem xét giá tr do lao ị động t o raạ
nh m t ư ộ đạ ượi l ng xác nh mang tính ch t xã h i ã có s phân bi t lao đị ấ ộ Đ ự ệ động gi nả
n, lao ng ph c t p trong vi c hình thành l ng giá tr hàng hoá
- V giá c : theo A.Smith, giá tr là c s c a giá c và có giá c t nhiên và giá cề ả ị ơ ở ủ ả ả ự ả
thị trường Giá c t nhiên là giá tr th c c a hàng hoá do lao ả ự ị ự ủ động quy t nh Giá cế đị ả
th trị ường (hay giá c th c t ) thì khác v i giá c t nhiên, ph thu c vào quan h cungả ự ế ớ ả ự ụ ộ ệ
c u và các lo i ầ ạ độc quy n khác (ông ã s m nh n ra nhân t ề đ ớ ậ ố độc quy n t b n).ề ư ả
Lý lu n giá tr - lao ng c a A.Smith còn có h n ch , ó là: ậ ị độ ủ ạ ế đ
- Quan ni m v lệ ề ượng giá tr ch a nh t quán: trên c s lý lu n giá tr lao ị ư ấ ơ ở ậ ị động ông ãđ
có nh ngh a úng giá tr là lao đị ĩ đ ị động hao phí để ả s n xu t hàng hoá Nh ng có lúc ôngấ ư
l i nh ngh a giá tr là do lao ạ đị ĩ ị động mà người ta có th mua ể được b ng hàng hoá nàyằ
quy t nh (g m v+m), t cế đị ồ ứ là không th y vai trò c a lao ấ ủ động quá kh Vì v y d n ứ ậ ẫ đến
s b t c khi phân tích tái s n xu t.ự ế ắ ả ấ
- M t quan i m sai l m c a Adam Simith khi ông cho r ng: "ti n công, l i nhu n, a tôộ đ ể ầ ủ ằ ề ợ ậ đị
là ba ngu n g c ồ ố đầu tiên c a thu nh p c ng nh c a m i giá tr trao ủ ậ ũ ư ủ ọ ị đổi, là ba b ph nộ ậ
c u thành giá c hàng hoá" Do ó giá tr do lao ấ ả đ ị động t o ra ch ung trong n n s nạ ỉ đ ề ả
xu t hàng hoá gi n ấ ả đơn còn trong kinh t t b n ch ngh a thì nó do các ngu n thuế ư ả ủ ĩ ồ
nh p t o thành là ti n công, l i nhu n và a tô i u này bi u hi n s xa r i h c thuy tậ ạ ề ợ ậ đị Đ ề ể ệ ự ờ ọ ế
giá tr - lao ị động
- Ông c ng ã phân bi t ũ đ ệ được giá c t nhiên và giá tr th trả ự ị ị ường, nh ng ông l i ch aư ạ ư
ch raỉ được giá c s n xu t bao g m chi phí s n xu t và l i nhu n bình quân.ả ả ấ ồ ả ấ ợ ậ