- Trình bày được thực trạng rừng của nước ta hiện nay về diện tích đất rừng, độ che phủ, diện tích đồi trọc biến đổi từ năm 1943 đến năm 1995.Liên hệ biến đổi về thiên tai trong những nă
Trang 1PHẦN 2: LÂM NGHIỆP
CHƯƠNG I: KĨ THUẬT GIEO TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY RỪNG
Ngày soạn: 31/10/2021
Ngày giảng: Tiết 19:
BÀI 22 VAI TRÒ VÀ NHIỆM VỤ CỦA TRỒNG RỪNG
I.MỤC TIÊU
1.Kiến thức, kĩ năng:
1.1 Kiến thức
- Biết được vai trò của rừng và nhiệm vụ trồng rừng
- Xác định được các vai trò của rừng đ/v đ/s, kinh tế, sx và môi trường
- Trình bày được thực trạng rừng của nước ta hiện nay về diện tích đất rừng, độ che phủ, diện tích đồi trọc biến đổi từ năm 1943 đến năm 1995.Liên hệ biến đổi về thiên tai trong những năm gần đây, rút ra kl về MQH giữa diện tích rừng che phủ bị giảm và thiên tai xảy ra
- Trình bày được các nhiệm vụ của việc trồng rừng ở nước ta nói chung và ở địa phương nói riêng (nếu địa phương có đất trồng rừng)
- Tham gia tích cực trong việc trồng, chăm sóc, bảo vệ cây rừng và môi trường sinh thái
2.Phát triển năng lực
- Năng lực chung: Năng lực tự học; năng lực giải quyết vấn đề; Năng lực giao tiếp; Năng lực hợp tác; Năng lực sử dụng ngôn ngữ; Năng lực tính toán
- Làm được các thao tác kĩ thuật gieo hạt và cấy cây vào bầu đất
3 Phát triển phẩm chất
- Có ý thức bảo vệ rừng, không khai thác rừng bừa bãi và tích cực trồng cây rừng
- Có ý thức tiết kiệm hạt giống, làm việc cẩn thận, đúng quy trình, an toàn lao động
- Rèn luyện ý thức cẩn thận, tự giác và lòng hăng say lao động
- Có ý thức, thái độ đúng đắn trong việc pt rừng, bảo vệ môi trường sống, sx, cải thiện môi trường sinh thái
- Phẩm chất: Tự lập, tự tin, tự chủ; Có trách nhiệm bản thân và cộng đồng
II PHƯƠNG PHÁP-KĨ THUẬT
1 Phương pháp
- PP dạy học Gợi mở - vấn đáp, PP thuyết trình, PP hoạt động nhóm, PP công tác độc lập
2 Kĩ thuật dạy học
- Kĩ thật dặt câu hỏi, thuyết trình + Trực quan + ĐTNVĐ
III CHUẨN BỊ
Trang 2- Chuẩn bị của thầy: Tranh ảnh, bảng phụ.
- Chuẩn bị của Trò: Đồ dùng, dụng cụ học tập
III Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
1 Giáo viên:
_ Hình 33,34,35 SGK phóng to
_ Phiếu học tập
2 Học sinh:
Xem trước bài 22
IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Tổ chức(1 ph)
2 Kiểm tra bài cũ(5 ph)
- Thế nào là luân canh, xen canh, tăng vụ? ở địa phương em đã áp dụng các phương thức canh tác này ntn ? Cho vd minh hoạ ?
- Hãy Trình bày t/d của việc luân canh, xen canh, tăng vụ trong sx trồng trọt ? + Hs: Trả lời các câu hỏi
+ Gv: Nhận xét câu trả lời, cho điểm
3 Bài mới
Hoạt động 1: Gv giới thiệu bài học
HOẠT ĐỘNG 1: Khởi động (5’) Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập của
mình.HS khắc sâu kiến thức nội dung bài học
-Nội dung-Phương pháp: Nêu và giải quyết vấn đề
-Sản phẩm: Gợi động cơ mở đầu.
-Tổ chức thực hiện:
Vì sao mùa lũ nước sông thường có màu đỏ ?
Sau khi học sinh trả lời giáo viên kết luận: Phá rừng là nguyên nhân gây ra nhiều tác hại nghiêm trọng cho trái đất như: ô nhiễm môi trường, đất đai bị xói mòn, khô hạn, bão lụt, nước biển ngày một dâng cao, nhiệt độ trái đất tăng dần, nhiều loại thực vật, động vật bị tiêu diệt Do đó, loài người phải có nhận thức đúng đắn về vai trò, tác dụng của rừng trong cuộc sống và sản xuất, tích cực bảo vệ rừng và phủ xanh trái đất Vậy bài học hôm nay chúng ta sẽ hiểu rõ vai trò và nhiệm vụ của việc trồng rừng
HOẠT ĐỘNG 2: Hình thành kiến thức (20 ph) Mục tiêu: Vai trò của rừng và nhiệm vụ trồng rừng.
- Các vai trò của rừng đ/v đ/s, kinh tế, sx và môi trường
-Thực trạng rừng của nước ta hiện nay về diện tích đất rừng, độ che phủ, diện tích đồi trọc biến đổi từ năm 1943 đến năm 1995.Liên hệ biến đổi về thiên tai trong những năm gần đây, rút ra kl về MQH giữa diện tích rừng che phủ bị giảm và thiên tai xảy ra
Nội dung-Phương pháp: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương
pháp thuyết trình
Trang 3Sản phẩm: Vai trò của rừng và nhiệm vụ của trồng rừng.
Tổ chức thực hiện:
_ Treo tranh, yêu cầu Học sinh quan sát và trả lời câu hỏi:
+ Cho biết vai trò của rừng và trồng rừng?
à Vai trò của rừng và trồng rừng là:
+ Hình a: làm sạch môi trường không khí: hấp thụ các loại
khí cacbonic, bụi trong không khí thải ra khí oxi
+ Hình b: chống xói mò, chắn gió, hạn chế tốc độ dòng chảy
+ Hình c: Xuất khẩu
+ Hình d: Cung cấp nguyên liệu lâmsản cho gia đình
+ Hình e: Phục vụ nghiên cứu
+ Hình g: Phục vụ du lịch, giải trí
-GV: sửa, bổ sung
+ Nếu phá hại rừng bừa bãi sẽ dẫn đến hậu quả gì?
à Nếu phá rừng bừa bãi gây ra lũ lụt, ô nhiễm môi trường,
xói mòn, ảnh hưởng đến kinh tế…
à Sai Vì ảnh hưởng của rừng đến khu vực toàn cầu, không
phải chỉ ở phạm vi hẹp
à Có vai trò to lớn trong việc bảo vệ và cải tạo môi trường,
phục vụ tích cực cho đời sống và sản xuất
+ Có người nói rằng rừng được phát triển hay bị tàn phá
cũng không ảnh hưởng gì đến đời sống của những người
sống ở thành phố hay vùng đồng bằng xa rừng Điều đó
đúng hay sai? Vì sao?
+ Vậy vai trò của rừng là gì?
-Tiểu kết, ghi bảng
I Vai trò của rừng và trồng rừng:
-Làm sạch môi trường không khí
-Phòng hộ: chắn gió, chống xói mòn, hạn chế tốc độ dòng chảy
-Cung cấp nguyên liệu xuất khẩu và phục vụ cho đời sống
-Phục vụ nghiên cứu khoa học và du lịch, giải trí
- GV cập nhật tình hình rừng ở nước ta :
Ngày 13/4/2021, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã
ban hành Quyết định 1558/QĐ-BNN-TCLN về việc công bố
hiện trạng rừng toàn quốc năm 2020.
+ Em thấy diện tích rừng tự nhiên, độ che phủ của rừng và
diện tích đồi trọc thay đổi như thế nào?
à Diện tích rừng tự nhiên và độ che phủ của rừng giảm
nhanh còn diện tích đồi trọc càng tăng
à Diện tích rừng tự nhiên và độ che phủ của rừng giảm
nhanh còn diện tích đồi trọc càng tăng
+ Điều đó đã chứng minh điều gì?
+ Em có biết rừng bị phá hại, diện tích rừng bị suy giảm là
II Nhiệm vụ của trồng rừng ở nước ta.
1 Tình hình rừng ở nước ta
Cụ thể, hiện trạng rừng toàn quốc đến ngày 31/12/2020 như sau:
- Diện tích đất có rừng bao gồm cả rừng trồng chưa khép tán là 14.677.215 ha; trong đó, diện tích rừng tự nhiên
là 10.279.185 ha và
Trang 4do nguyên nhân nào không?
à Tình hình rừng ở nước ta trong thời gian qua bị tàn phá
nghiêm trọng
à Rừng bị suy giảm là do khai thác bừa bãi, khai thác cạn
kiệt, đốt rừng làm nương rẩy và lấy củi, phá rừng khai hoang,
…mà không trồng rừng thay thế
rừng trồng là 4.398.030 ha.
- Diện tích đất có rừng
đủ tiêu chuẩn để tính tỷ
lệ che phủ toàn quốc là 13.919.557 ha, tỷ lệ che phủ là 42,01%.
+ Em hãy Trình bày một số ví dụ về tác hại của sự phá rừng
_ Giáo viên giảng thêm về diện tích rừng tự nhiên, độ che
phủ của rừng, diện tích đồi trọc
_ Tiểu kết, ghi bảng
_ Yêu cầu học sinh đọc phần thông tin mục II.2 và trả lời các
câu hỏi:
+Trồng rừng để đáp ứng nhiệm vụ gì?
à Đáp ứng các nhiệm vụ:
+ Trồng rừng sản xuất
+ Trồng rừng phòng hộ
+ Trồng rừng đặc dụng
+ Trồng rừng sản xuất là như thế nào?
à Lấy nguyên vật liệu phục vụ đời sống và xuất khẩu
+ Trồng rừng phòng hộ để làm gì?
à Phòng hộ đầu nguồn, trồng rừng ven biển (chắn gió bão,
chống cát bay, cải tạo bãi cát, chắn sóng biển… )
+ Trồng rừng đặc dụng là như thế nào?
à Là rừng để nghiên cứu khoa học, văn hóa, lịch sử và du
lịch
-GV giải thích thêm:
Rừng là lá phổi của trái đất nhưng từ 1943 - 1995 nước ta đã
mất khoảng 6 triệu ha rừng Do đó Nhà nước có chủ trương
trồng rừng thường xuyên, phủ xanh 19,8 triệu ha đất lâm
nghiệp
+ Em cho một số ví dụ về trồng rừng đặc dụng?
à Ví dụ: vườn quốc gia Cúc Phương, Cát Bà, Cát Tiên,…
-GV hoàn thiện kiến thức cho học sinh
-HS ghi bảng
2 Nhiệm vụ của trồng rừng:
Trồng rừng để thường xuyên phủ xanh 19,8 triệu ha đất lâm nghiệp Trong đó có:
-Trồng rừng sản xuất -Trồng rừng phòng hộ -Trồng rừng đặc dụng.
HOẠT ĐỘNG 3: Hoạt động luyện tập (7') Mục tiêu: Luyện tập củng cố nội dung bài học
Nội dung-Phương pháp: Giao bài tập; HS luyện tập-Thực hành.
Sản phẩm: Kết quả điền bảng của HS.
Trang 5Tổ chức thực hiện:
- Gọi 1-2 học sinh đứng dậy đọc phần ghi nhớ
- Cho Hs trả lời câu hỏi sau:
Đánh dấu x vào các ô của bảng sau cho phù hợp:
Các loại rừng Rừng đầu
nguồn
Rừng ven biển
Rừng sx Rừng đặc
trưng 1) Chắn gió
2) Chắn cát di chuyển
3) Chống sạt lở
4) Cung cấp O2
5) Hấp thụ CO2
6) Điều hòa dòng nước
7) Cung cấp lâm sản
8) Bảo tồn nguồn gen
9 Phục vụ du lịch
- Gv hệ thống lại toàn bài
- Cho Hs đọc phần : “ Có thể em chưa biết”
HOẠT ĐỘNG 4: Hoạt động vận dụng (5’) Mục tiêu: Vận dụng làm bài tập
Nội dung-Phương pháp: Dạy học nêu và giải quyết vấn đề
Sản phẩm: Nhiệm vụ trồng rừng ở địa phương.
Tổ chức thực hiện:
Liên hệ:+ Ở địa phương
em,nhiệm vụ trồng rừng
nào là chủ yếu, vì sao?
-Trồng rừng sản suất: Trồng keo để lấy gỗ sản xuất; trồng chè để uống và xuất khẩu; trồng quế để làm thuốc,
… -Trồng rừng phòng hộ: Trồng rừng đầu nguồn trên núi để tránh sạt lở đất; trồng rừng ven biển: Để chắn gió bão, cát,…(Ở Vân Đồn, ở Hạ Long,…)
-Trồng rừng đặc dụng: Yên Tử, Ngọa Vân,…
4.Hướng dẫn về nhà(3 ph)
-Học bài, thuộc phần ghi nhớ trong SGK.
- Làm bài tập ở sách giáo khoa
- Đọc trước bài “ Làm đất gieo ươm cây rừng”
Rút kinh nghiệm:
Ngày soạn: 31/10/2021
Ngày giảng:……… Tiết 20
LÀM ĐẤT GIÉO ƯƠM CÂY RỪNG
Trang 6(Mục I.2 Không yêu cầu HS học)
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Biết được quy trình gieo ươm, trồng cay con và chăm sóc cây rừng
- Trình bày được các yêu cầu cơ bản của việc chọn đất lập vườn ươm cây rừng nhằm đảm bảo tỉ lệ nảy mầm cao, cây con sinh trưởng và phát triển tốt, thuận lợi cho việc chăm sóc và tưới nước, thuận lợi cho việc vận chuyển cây con đi trồng
- Xđ được cách phân chia vườn ươm cây rừng nhằm tận dụng đất đai, đảm bảo kĩ thuật gieo hạt, ươm cây con, chăm sóc và đảm bảo chế độ ỏnh sỏng phù hợp
- Trình bày được trình tự các bước và yêu cầu kĩ thuật của mỗi bước trong quy trình làm đất vườn ươm cây rừng
- Trình bày được cách làm luống đất để gieo hạt ươm cây rừng, cách làm bầu đất
để gieo hạt cây rừng, trong đó Trình bày rõ cách làm đất bầu (ruột bầu)
2 Năng lực
- Năng lực chung: Năng lực tự học; năng lực giải quyết vấn đề; Năng lực giao tiếp; Năng lực hợp tác;
- Năng lực sử dụng ngôn ngữ; Năng lực tính toán
-Hình thành những kỹ năng làm đất hoang và tạo nền đất gieo ươm cây rừng
3 Phẩm chất:
- Có ý thức cẩn thận trong việc lập vườn ươm cây rừng
- Tham gia tích cực vào việc trồng, chăm sóc cây ở vườn trường hay vườn gđ để phát triển cây ăn quả hay cây lấy gỗ, góp phần tạo sp, cải thiện môi trường sinh thái
- Phẩm chất: Tự lập, tự tin, tự chủ; Có trách nhiệm bản thân và cộng đồng
II PHƯƠNG PHÁP-KĨ THUẬT
1 Phương pháp: - PP dạy học Gợi mở - vấn đáp, PP thuyết trình, PP hoạt động
nhóm, PP công tác độc lập
2 Kĩ thuật dạy học: - Kĩ thật dặt câu hỏi, thuyết trình + Trực quan + ĐTNVĐ III CHUẨN BỊ
- Chuẩn bị của thầy: Tranh ảnh, giáo án, tài liệu tham khảo,1 bầu đất có kích thước đúng quy trình Bảng phụ
- Chuẩn bị của Trò: đồ dùng, dụng cụ học tập
II Chuẩn bị của gv và hs:
1 Giáo viên: Hình 36 SGK.
2 Học sinh:
Xem trước bài 23
IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Tổ chức(1 ph)
2 Kiểm tra bài cũ(5 ph)
Trang 7Em hãy cho biết rừng có vai trò gì trong đời sống và sản xuất của xã hội ?
Em hãy cho biết nhiệm vụ của trồng rừng ở nước ta thời gian tới là gì ?
Hs: Trả lời các câu hỏi
Gv: Nhận xét câu trả lời câu hỏi
3 Bài mới.
HOẠT ĐỘNG 1: Khởi động (5’) -Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập
của mình.HS khắc sâu kiến thức nội dung bài học
-Nội dung-Phương pháp: Thuyết trình
-Sản phẩm: Gợi động cơ mở đầu.
-Tổ chức thực hiện:
Đất lâm nghiệp thường có đặc điểm khô cứng, nhiều cây cỏ hoang dại, chua và
có nhiều ổ sâu bệnh Do đó làm đất gieo ươm là khâu kĩ thuật rất quan trọng trong khâu tạo cây giống
Gv: Phân tích các mục tiêu của bài cho hs nắm vững
HOẠT ĐỘNG 2: Hình thành kiến thức (20ph) Mục tiêu: -Quy trình gieo ươm, trồng cay con và chăm sóc cây rừng.
- Các yêu cầu cơ bản của việc chọn đất lập vườn ươm cây rừng nhằm đảm bảo tỉ lệ nảy mầm cao, cây con sinh trưởng và phát triển tốt, thuận lợi cho việc chăm sóc và tưới nước, thuận lợi cho việc vận chuyển cây con đi trồng
Nội dung-Phương pháp: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương
pháp thuyết trình
Sản phẩm: -Điều kiện lập vườn gieo ươm.
-Làm đất gieo ươm cây rừng
Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
+ Theo em thế nào là vườn gieo ươm cây trồng?
à Vườn gieo ươm là nơi sản xuất cây giống phục vụ
cho việc trồng cây gây rừng
-Yêu cầu HS đọc thông tin mục I.1 Và trả lời các câu
hỏi theo nhóm bàn:
+ Vườn ươm có ảnh hưởng như thế nào đến cây giống?
à Ảnh hưởng trực tiếp tới tỉ lệ sống và chất lượng của
cây trồng
+ Khi lập vườn ươm cần phải đảm bảo các yêu cầu nào?
à Đảm bảo các yêu cầu:
+ Đất cát pha hay đất thịt nhẹ, không có ổ sâu bệnh hại
+ pH từ 6 - 7
I Lập vườn gieo ươm cây rừng.
1.Điều kiện lập vườn gieo ươm
_ Đất cát pha hay đất thịt nhẹ, không có ổ sâu bệnh hại
_ Ph từ 6 - 7
_ Mặt đất bằng hay dốc _ Gần nguồn nước và nơi trồng rừng
Trang 8+ Mặt đất bằng hơi dốc (từ 2 đến 4 độ)
+ Gần nguồn nước và nơi trồng rừng
+ Vườn ươm đặt ở nơi đất sét có được không, tại sao?
à Không, vì đất sét chặt bí, dễ bị đóng váng và ngập
úng sau khi mưa, rể cây con khó phát triển
+ Tại sao phải gần nguồn nước và nơi trồng rừng?
à Để giảm công và chi phí
+ Mặt đất bằng hay hơi dốc nhằm mục đích gì?
à Để cây con phát triển tốt
-GV chốt lại kiến thức, ghi bảng
+ Sau khi chọn địa điểm, rào xung quanh xong, cần thực
hiện những công việc gì để từ khu đất hoang tạo thành
luống gieo trồng hạt được?
à Thực hiện những công việc sau:
+ Dọn vệ sinh khu đất
+ Cày sâu, bừa kỹ, khử chua, diệt ổ sâu bệnh hại
+ Đập và san phẳng đất
+ Đất tơi xốp
-GV giải thích quy trình kỹ thuật làm đất tơi xốp và dọn
cây hoang dại
+ Nếu đất chua phải làm gì?
à Đất chua ta phải khử chua bằng vôi bột
+ Nếu đất bị sâu, bệnh hại thì phải làm gì?
à Phải dùng thuốc phòng trừ sâu, bệnh để diệt ổ sâu,
bệnh
-GV nhận xét, bổ sung
-Yêu cầu HS vẽ quy trình vào vở
II Làm đất gieo ươm cây rừng.
1 Dọn cây hoang dại và làm đất tơi xốp theo quy trình kỹ thuật sau:
Đất hoang à dọn cây hoang dại ( dọn vệ sinh)à cày sâu, bừa kỹ, khử chua, diệt ổ sâu bệnh hạià đập
và san phẳng đấtà đất tơi xốp
2
Giảm tải – không học
HOẠT ĐỘNG 3: Hoạt động luyện tập (6') Mục tiêu: Luyện tập củng cố nội dung bài học
Nội dung-Phương pháp: Giao bài tập
Sản phẩm:
- Lập vườn ươm cần đảm bảo các yêu cầu gì?
-Quy trình làm đất gieo ươm cây rừng?
-Các công việc tạo nền đất gieo ươm cây rừng?
HOẠT ĐỘNG 4: Hoạt động vận dụng (5’) Mục tiêu: Vận dụng làm bài tập
Nội dung-Phương pháp: Dạy học nêu và giải quyết vấn đề
Sản phẩm: Vẽ sơ đồ tư duy bài học.
Tổ chức thực hiện:
Trang 9Vẽ sơ đồ tư duy khái quát lại nội dung bài học
Sưu tầm một số hình ảnh
4 Hướng dẫn về nhà (3 ph)
- Làm bài tập sách giáo khoa
- Trả lời câu hỏi sau
Câu hỏi: Đúng hay sai?
a) Đất vườn ươm cần có độ pH bằng 3 hay 4.
b) Đất vườn ươm phải là đất cát để đảm bảo thông thoáng c) Đất vườn ươm phải gần nguồn nước tưới.
- Đọc trước bài 24