Phân tích vai trò đất đai trong phát triển xã hội

Đây là bài tập lớn môn kinh tế tài nguyên đất của trường Đại học kinh tế quốc dân. Đây là phần bài tập do nhóm sinh viên Đại học kinh tế quốc dân làm ra, các nhóm có thể tham khảo cho phần bài làm của mình.

Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Khoa Bất động sản & Kinh tế tài nguyên

ĐAI

Phân tích vai trò đất đai trong phát triển xã hội? Rút ra ý nghĩa kinh tế đặt ra từng khía cạnh của các vai trò đó? Liên hệ thực tế vai trò đất đai đối với phát

triển kinh tế - xã hội ở Việt Nam

M c l c ụ ụ

III Vai trò của đất đai đối với xã hội, ý nghĩa kinh tế của đất đai và vai trò

của đất đai đối với sự phát triển kinh tế - xã hội tại Việt Nam.………

1 Vai trò của đất đai đối với hoạt động kinh tế - xã hội nói chung………

2 Vai trò của đất đai đối với hoạt động khai thác trực tiếp các yếu tố từ đất đai………

2.1 Công nghiệp khai khoáng……… 2.2 Du lịch………

3 Vai trò đặc biệt của đất đai đối với sản xuất nông nghiệp…

4 Vai trò của quy hoạch sử dụng đất………

5.Vai trò đất đai đối với phát triển kinh tế - xã hội ở Việt Nam từ khi có Luật đất đai………

IV Bình luận về vai trò của đất đai trong Luật sửa đổi bổ sung Luật Đất đai

2013 ………

T i H i ngh Trung ạ ộ ị ương 5 khóa XIII, T ng Bí th Nguy n Phú Tr ng ổ ư ễ ọ

kh ng đ nh: “đ t đai là tài s n đ c bi t c a qu c gia, là t li u s n xu t c ẳ ị ấ ả ặ ệ ủ ố ư ệ ả ấ ơ

b n, là tài nguyên vô cùng quý giá, là ngu n s ng c a nhân dân và ngu n ả ồ ố ủ ồ

l c to l n c a đ t nự ớ ủ ấ ước, thu c s h u toàn dân do Nhà nộ ở ữ ước đ i di n ch ạ ệ ủ

s h u và th ng nh t qu n lý”.ở ữ ố ấ ả

I Khái ni m v đ t đai: ệ ề ấ

- Đ i v i n n s n xu t, đ t đai là đi u ki n v t ch t mà b t kỳ ho t đ ng ố ớ ề ả ấ ấ ề ệ ậ ấ ấ ạ ộ nào cũng c n t i Trong su t quá trình phát tri n c a xã h i t t c các kỹ ầ ớ ố ể ủ ộ ấ ả thu t v t ch t và văn hóa khoa h c đ u đậ ậ ấ ọ ề ược xây d ng trên n n t ng c ự ề ả ơ

b n là s d ng đ t đai.ả ử ụ ấ

- N u đ nói v khái ni m ph bi n nh t v đ t đai thì H i ngh qu c t ế ể ề ệ ổ ế ấ ề ấ ộ ị ố ế

v Môi trề ường Rio de Janeiro, Brazil, 1993 đã đ a ra đ nh nghĩa nh sau: ở ư ị ư

“Đ t đai là m t di n tích c th c a b m t trái đ t bao g m t t c các ấ ộ ệ ụ ể ủ ề ặ ấ ồ ấ ả

c u thành c a môi trấ ủ ường sinh thái ngay trên và dướ ề ặi b m t đó nh : khí ư

h u b m t, th nhậ ề ặ ổ ưỡng, d ng đ a hình, m t nạ ị ặ ước, các l p tr m tích sát ớ ầ

b m t cùng v i nề ặ ớ ước ng m và khoáng s n trong lòng đ t, t p đoàn đ ng ầ ả ấ ậ ộ

th c v t, tr ng thái đ nh c c a con ngự ậ ạ ị ư ủ ười, nh ng k t qu c a con ngữ ế ả ủ ười trong quá kh và hi n t i đ l i (san n n, h ch a nứ ệ ạ ể ạ ề ồ ứ ước hay h th ng tiêu ệ ố thoát nước, đường sá, nhà c a )”.ử

- Riêng dưới góc đ pháp lý, tinh th n chung c a Lu t đ t đai đã kh ng ộ ầ ủ ậ ấ ẳ

đ nh: “Đ t đai là tài nguyên qu c gia vô cùng quý giá, là t li u s n xu t ị ấ ố ư ệ ả ấ

đ c bi t, là thành ph n quan tr ng hàng đ u c a môi trặ ệ ầ ọ ầ ủ ường s ng, là đ a ố ị bàn phân b các khu dân c , xây d ng các công trình kinh t , văn hóa, xã ố ư ự ế

h i, an ninh qu c phòng”.ộ ố

II Đ c đi m c a đ t đai ặ ể ủ ấ

Th nh t, đ t đai có tính c đ nh, không th di chuy n cũng không th s nứ ấ ấ ố ị ể ể ể ả sinh ra thêm (có h n) Vì th , nh ng khu v c khác nhau, đi n hình nh ạ ế ở ữ ự ể ư

đô th và vùng nông thôn, đ t đai sẽ chênh l ch v giá tr ; ho c ch u tác ị ấ ệ ề ị ặ ị

đ ng t các y u t h t ng, kinh t , dân c , ộ ừ ế ố ạ ầ ế ư

Th hai, đ t đai là lo i tài s n không b hao mòn theo th i gian, có giá tr ứ ấ ạ ả ị ờ ị tăng d n v lâu dài Do dân s ngày càng tăng mà quỹ đ t không thay đ i.ầ ề ố ấ ổ

Th ba, đ t đai có tính phong phú trong tính ch t, m c đích s d ng ứ ấ ấ ụ ử ụ Ở

nh ng vùng đ a lý khác nhau, đ t đai sẽ có đ c tr ng riêng và thích h p choữ ị ấ ặ ư ợ

m t s ho t đ ng kinh t , s n xu t nh t đ nh Ví d trong nông nghi p, có ộ ố ạ ộ ế ả ấ ấ ị ụ ệ

n i đ t sẽ phù h p đ tr ng cây công nghi p, cây lâu năm, nh ng có vùngơ ấ ợ ể ồ ệ ư

ch h p đ tr ng cây hoa màu, cây ng n ngày, ỉ ợ ể ồ ắ

Th t , đ t đai là t li u s n xu t g n li n v i ho t đ ng c a con ngứ ư ấ ư ệ ả ấ ắ ề ớ ạ ộ ủ ười Nguyên lý là con người tác đ ng vào đ t đai đ t o ra s n ph m ph c v ộ ấ ể ạ ả ẩ ụ ụ

cho nhu c u s ng Dù tác đ ng tr c ti p hay gián ti p cũng đ u t o ra s ầ ố ộ ự ế ế ề ạ ự thay đ i tính ch t c a đ t đai theo nhu c u s d ng N n kinh t càng phátổ ấ ủ ấ ầ ử ụ ề ế tri n, m i quan h đ t đai cũng đa d ng và phong phú h n thông qua mua ể ố ệ ấ ạ ơ bán, chuy n nhể ượng, trao đ i, quy n s d ng đ t Đ t đai đang d n tr ổ ề ử ụ ấ ấ ầ ở thành m t lo i hàng hóa vô cùng đ c bi t c a n n kinh t hi n đ i.ộ ạ ặ ệ ủ ề ế ệ ạ

III Vai trò c a đ t đai đ i v i xã h i - ý nghĩa kinh t c a đ t đai qua ủ ấ ố ớ ộ ế ủ ấ các khía c nh ạ và th c ti n vai trò c a đ t đai v i kinh t - xã h i t i ự ễ ủ ấ ớ ế ộ ạ

Vi t Nam ệ

1 Đ i v i ho t đ ng kinh t xã h i nói chung: ố ớ ạ ộ ế ộ

V n có ngu n g c t t nhiên, thông qua quá trình tác đ ng c a con ngố ồ ố ừ ự ộ ủ ười,

đ t đai d n đấ ầ ượ ả ạc c i t o và đóng góp vào các s n ph m c a xã h i Đ i v iả ẩ ủ ộ ố ớ

m i qu c gia, đ t đai là ngu n tài nguyên quý báu, là c s đ v n v t sinh ỗ ố ấ ồ ơ ở ể ạ ậ

trưởng, làm n n t ng cho s t n t i, phát tri n Nó là đ a bàn v trí và ề ả ự ồ ạ ể ị ị

không gian đ con ngể ười di n ra các ho t đ ng, kinh t xã h i.ễ ạ ộ ế ộ

Trên th c ti n, căn c vào di n tích (b m t) đ b trí nh ng ho t đ ng ự ễ ứ ệ ề ặ ể ố ữ ạ ộ kinh t xã h i cho h p lý vàế ộ ợ d a vào các ho t đ ng kinh t - xã h i đ l a ự ạ ộ ế ộ ể ự

ch n v trí phù h p Vì đóng v trí m t b ng, không gian nên ọ ị ợ ị ặ ằ nhu c u đ a ầ ị bàn tăng lên nh ng vùng có tăng trở ữ ưởng và phát tri n kinh t xã h i.ể ế ộ

Các v n đ đ t ra: ấ ề ặ

Xu hướng th trị ường đ t đai ngày nay: Áp l c vai trò đ t đai ngày càng l n ấ ự ấ ớ khi dân s ngày càng tăng Con ngố ười ngày càng gia tăng v s lề ố ượng gây nên áp l c l n đ n đ t đai Di n tích đ t đai không tăng, th m chí ngày ự ớ ế ấ ệ ấ ậ càng thu h p thì dân s ngày càng tăng Nhu c u c a con ngẹ ố ầ ủ ười ngày càng tăng, nhu c u v tiêu dùng, th c ph m, phầ ề ự ẩ ương ti n v n t i, nhu c u v ệ ậ ả ầ ề năng lượng đã d n đ n di n tích đ t đ s n xu t và , ph c v nh ng nhu ẫ ế ệ ấ ể ả ấ ở ụ ụ ữ

c u này ngày càng tăng, và 1 l n n a áp l c v di n tích đ t đai gia tăng ầ ầ ữ ự ề ệ ấ Ở

nước ta, do dân s tăng nhanh, đ t nông nghi p bình quân đ u ngố ấ ệ ầ ười gi mả nên dù năng su t lúa có tăng nhanh, bình quân lấ ương th c đ u ngự ầ ườ ẫi v n tăng ch m đ t ra v n đ v công tác qu n lý ậ ặ ấ ề ề ả thông tin s d ng đ t ch a ử ụ ấ ư minh b ch, thông su t.ạ ố Truy n thông chính sách đ t đai còn h n ch , nh ề ấ ạ ế ư thông tin quy ho ch ch m tr , thông tin các công c chính sách không rõ ạ ậ ễ ụ ràng, có n i thông tin s d ng đ t không đơ ử ụ ấ ược công khai và minh b ch, ạ

nh t là gi i quy t b i thấ ả ế ồ ường h tr , gi i phóng m t b ng khi Nhà nỗ ợ ả ặ ằ ước thu h i đ t, gây phát sinh nhi u h l y Thông tin v các lĩnh v c, ngành ồ ấ ề ệ ụ ề ự liên quan đ n s d ng đ t không nh t quán, phân tích chính sách ch a t t ế ử ụ ấ ấ ư ố

đ s a đ i, b sung, hoàn thi n h th ng chính sách, pháp lu t trong các ể ử ổ ổ ệ ệ ố ậ lĩnh v c có liên quan đ n đ t đai, nh phát tri n công nghi p, nông ự ế ấ ư ể ệ

nghi p, th trệ ị ường b t đ ng s n, nhà , N u phân tích t t chính sách sẽ ấ ộ ả ở ế ố

có nh ng chính sách, gi i pháp h p lý, k p th i đ tăng hi u qu trong s ữ ả ợ ị ờ ể ệ ả ử

d ng đ t đai.ụ ấ

Liên h th c ti n: ệ ự ễ

Trên th c ti n, t i Vi t Namự ễ ạ ệ khu v c nào phát tri n kinh t xã h i sẽ ự ể ế ộ khi n cho nhu c u đ t đai tăng lên, d n đ n hi n tế ầ ấ ẫ ế ệ ượng s t đ t, s t b t ố ấ ố ấ

đ ng s n, gây nh hộ ả ả ưởng đ n phát tri n kinh t Ngoài ra, ế ể ế người dân t i ạ các thành ph l n không đố ớ ược b o đ m v ch cũng là m t y u t nh ả ả ề ỗ ở ộ ế ố ả

hưởng đ n an sinh xã h i và phát tri n kinh t , đ ng th i khi n đô th ế ộ ể ế ồ ờ ế ị

“nh ch nhác”, phân hóa giàu - nghèo ngày càng l n.ế ớ

T th c ti n nừ ự ễ ước ta, c n đ i m i công c chính sách tài chính đ t đai phù ầ ổ ớ ụ ấ

h p v i th ch kinh t th trợ ớ ể ế ế ị ường đ nh hị ướng xã h i ch nghĩa, hài hòa ộ ủ phù h p v i yêu c u phát tri n c a ngành, lĩnh v c, đ c thù c a các vùng, ợ ớ ầ ể ủ ự ặ ủ

mi n, b o đ m công b ng xã h i v ti p c n đ t đai và chia s h p lý l i ề ả ả ằ ộ ề ế ậ ấ ẻ ợ ợ ích t s d ng đ t, tránh đ r i vào m t s nhà đ u c , đ ng th i làm tăngừ ử ụ ấ ể ơ ộ ố ầ ơ ồ ờ

hi u qu s d ng đ t Đi u ti t giá tr tăng thêm t đ t, hài hòa l i ích ệ ả ử ụ ấ ề ế ị ừ ấ ợ

gi a ngữ ườ ử ụi s d ng đ t, Nhà nấ ước và nhà đ u t C n quy đ nh m c đích ầ ư ầ ị ụ thu h i quy n s d ng đ t minh b ch, rõ ràng vì phát tri n kinh t - xã h iồ ề ử ụ ấ ạ ể ế ộ khu v c công hay vì l i ích qu c gia B sung vi c thu h i đ t phát tri n ự ợ ố ổ ệ ồ ấ ể kinh t - xã h i thông qua c ch Nhà nế ộ ơ ế ước thu h i đ t theo quy ho ch, k ồ ấ ạ ế

ho ch s d ng đ t, t o quỹ đ t s ch đ t ch c đ u giá quy n s d ng ạ ử ụ ấ ạ ấ ạ ể ổ ứ ấ ề ử ụ

đ t (bao g m c vùng ph c n mà Nhà nấ ồ ả ụ ậ ước đã đ u t phát tri n h t ng ầ ư ể ạ ầ

xã h i, h t ng kỹ thu t).ộ ạ ầ ậ

2 Đ i v i các ho t đ ng khai khoáng tr c ti p y u t t đ t đai ố ớ ạ ộ ự ế ế ố ừ ấ

2.1 Công nghi p khai khoáng: ệ Trong ngành công nghi p khai khoáng, ệ ngoài vai trò c s không gian , đ t đai còn là kho tàng cung c p s nguyên ơ ở ấ ấ ố

li u khoáng s n quý giá cho con ngệ ả ười Quá trình s n xu t và ch t lả ấ ấ ượng

s n ph m ph thu c vào ch t lả ẩ ụ ộ ấ ượng đ t.ấ

Liên h th c ti n ệ ự ễ

Vi t Nam là qu c gia có ngu n tài nguyên khoáng s n đa d ng, phong phú ệ ố ồ ả ạ

v i g n 5.000 m và đi m qu ng c a kho ng 60 lo i khoáng s n khác ớ ầ ỏ ể ả ủ ả ạ ả nhau 9 tháng năm 2018, t ng lổ ượng than xu t kh u c a c nấ ẩ ủ ả ước là 1,79 tri u t n, tăng 17,5%, đ t 244,04 tri u USD, tăng 18,1% so v i cùng kỳ ệ ấ ạ ệ ớ Cũng nh tài nguyên đ t, tài nguyên khoáng s n là tài s n, là đi u ki n và ư ấ ả ả ề ệ ngu n l c r t l n cho phát tri n kinh t - xã h i c a đ t kỳ qu c gia nào ồ ự ấ ớ ể ế ộ ủ ấ ố trên th gi i Vì v y, đ i v i Vi t Nam, m t nế ớ ậ ố ớ ệ ộ ước đang trong th i kỳ phát ờ tri n, ngu n tài nguyên đ t đai và tài nguyên khoáng s n t i có vai trò r t ể ồ ấ ả ạ ấ

l n trong quá trình thúc đ y phát tri n kinh t - xã h i.ớ ẩ ể ế ộ

C i cách hành chính, tăng c ả ườ ng vai trò, trách nhi m c a các c quan nhà ệ ủ ơ

n ướ c trong qu n lý, s d ng đ t đai ả ử ụ ấ Tăng cường năng l c nhóm công c t ự ụ ổ

ch c trong th c hi n chính sách C n thi t b sung quy đ nh quy n c a ứ ự ệ ầ ế ổ ị ề ủ Nhà nước, nh quy n qu n lý, khai thác và s d ng kho ng không; ph n ư ề ả ử ụ ả ầ

ng m, chi u sâu trong lòng đ t.ầ ề ấ

2.2 Ngành du l ch ị : Ch y u khai thác các đ c tính sinh thái c a đ t đai ủ ế ặ ủ ấ thông qua khí h u th i ti t và các y u t v m t c nh quan, đ t đai có ậ ờ ế ế ố ề ặ ả ấ

ch c năng là c s không gian và v trí đ hoàn thi n quá trình lao đ ng ứ ơ ở ị ể ệ ộ Quá trình s n xu t ra các s n ph m d ch v không ph thu c vào đ c ả ấ ả ẩ ị ụ ụ ộ ặ

đi m, đ phì nhiêu c a đ t, ch t lể ộ ủ ấ ấ ượng th m th c v t và các tính ch t t ả ự ậ ấ ự nhiên có trong đ t.ấ

Đ t đai là t li u s n xu t đ c bi t ấ ư ệ ả ấ ặ ệ , là c s thiên nhiên c a quá trình ơ ở ủ

s n xu t Con ngả ấ ười cũng ngày càng s d ng đ t đai v i nhi u m c đích ử ụ ấ ớ ề ụ khác nhau, ngoài c trú xây d ng s n xu t, giao thông đư ự ả ấ ương v n, mà còn ấ

ph c v cho nhu c u v t ch t và tinh th n c a mình Ví d 1 khu đ t có v ụ ụ ầ ậ ấ ầ ủ ụ ấ ị trí đ a hình đ p thu n l i cho du l ch ngị ẹ ậ ợ ị ười ta có th xây d ng đó nh ng ể ự ở ữ khu ngh dỉ ưỡng, bãi t m, resort, khu vui ch i gi i trí trong trắ ơ ả ường h p ợ này đ t đai là có l i ích kinh t r t l n đ i v i ch th s h u nó.ấ ợ ế ấ ớ ố ớ ủ ể ở ữ

Vấn đề đặt ra: Tuy nhiên, bên cạnh việc phát triển và đô thị hóa cũng làm mất rất nhiều đất nông nghiệp Đây là một nhu cầu tự nhiên của quá trình phát triển Nhưng nếu có tầm nhìn thì vẫn có thể giữ được đất nông nghiệp mà không ảnh hưởng đến phát triển đô thị Đó là việc đưa các đô thị lên vùng đồi gò và phát triển đô thị theo chiều cao chứ không theo chiều rộng Chẳng hạn như thủ đô Hà Nội với 8.5 triệu dân và trong tương lai là 10 triệu năm 2025, nếu phát triển theo chiều cao thì sẽ tiết kiệm nhiều được quỹ đất Kinh nghiệm của các đô thị lớn trên thế giới như Hồng Kông New York, Tokyo, Thượng Hải diện tích thì ít nhưng có rất nhiều người sinh sống và làm việc Đó là những nơi này xây dựng các tòa nhà lớn và cao - trên dưới 30 tầng, không cho phép xây nhà dưới 20 tầng

Hà Nội hiện vẫn lãng phí tài nguyên đất khi xây nhà của thấp, các khu đô thị mới chỉ xây trên dưới 20 tầng nhưng lại dành một phần cho xây cái gọi là “ biệt thự thấp tầng” Trong khi diện tích đất ở trung bình của người dân thu hẹp lại vậy tại sao không nâng chiều cao các ngôi nhà lên 30 tầng hay 40 tầng để thêm chỗ cho hàng nghìn người khác, mà không phải lấy ruộng xây nhà

Liên h th c ti n: ệ ự ễ

Ngày nay v i s phát tri n c a xã h i loài ngớ ự ể ủ ộ ười, giá tr đóng góp c a các ị ủ ngành d ch v vào GDP m i nị ụ ỗ ước ngày càng tăng và chính v trí quan tr ng ị ọ không th thi u đ i v i m i nể ế ố ớ ỗ ước, đi u đó gây áp l c v cề ự ề ường đ s ộ ử

d ng đ t Th c t giá đ t các khu kinh doanh d ch v bao gi cũng cao ụ ấ ự ế ấ ở ị ụ ờ

h n giá đ t nông nghi p và công nghi p nơ ấ ệ ệ ở ước ta Theo nh ng nghiên c uữ ứ cho th y đ t nông nghi p thì ch c n kho ng 3-5 lao đ ng, nh ng 1 ha đ t ấ ấ ệ ỉ ầ ả ộ ư ấ

s d ng cho m c đích phi nông nghi p thì có th huy đ ng hàng trăm lao ử ụ ụ ệ ể ộ

đ ng.ộ

Phát triển và đô thị hóa cũng làm mất rất nhiều đất nông nghiệp

Gi i Phápả

Nh v y, v i đ t d ch v thi có th gi i quy t c b n v n đ vi c làm Đ ư ậ ớ ấ ị ụ ể ả ế ơ ả ấ ề ệ ể

th c hi n đúng vai trò c a đ t đai nhà nự ệ ủ ấ ước ph i có quy ho ch s d ng ả ạ ử ụ

đ t c th đ i v i t ng vùng vi c làm Đ tránh lãng phí đ t nhà nấ ụ ể ố ớ ừ ệ ể ấ ướ ầc c n cân đ i quỹ đ t dành cho các ngành Ph i có quỹ đ t u tiên phát tri n ố ấ ả ấ ư ể công nghi p, d ch v nh ng không làm nh hệ ị ụ ư ả ưởng đ n đ t nông nghi p, víế ấ ệ

d , đ i v i mi n núi khuy n khích chuy n đ t nông nghi p sang s n xu t ụ ố ớ ề ế ể ấ ệ ả ấ công nghi p, d ch v , n i mà đi u ki n s n xu t nông nghi p b p bênh, ệ ị ụ ơ ề ệ ả ấ ệ ấ

g n v i vi c đ u t h t ng cho vùng này, đào t o ngu n nhân l c, b trí ắ ớ ệ ầ ư ạ ầ ạ ồ ự ố

l i dân c đ đ y nhanh xóa đói gi m nghèo và phát tri n kinh t c a vùngạ ư ể ẩ ả ể ế ủ

đ c bi t khó khăn và vùng mi n núi M t khác, Chính ph c n đ u t ặ ệ ề ặ ủ ầ ầ ư nghiên c u, phát tri n đứ ể ường sá, đi n, c s h t ng t i nh ng khu v c ệ ơ ở ạ ầ ạ ữ ự

đ t c n, đ i núi, hi n ch a có đấ ẩ ồ ệ ở ư ường giao thông, đ kéo các nhà đ u t ể ầ ư

đ n, tránh vi c đ các nhà đ u t ch ch n nh ng n i ven qu c l , thu n ế ệ ể ầ ư ỉ ọ ữ ơ ố ộ ậ

ti n cho giao thông.ệ

3 Đ i v i ho t đ ng s n xu t nông nghi p: ố ớ ạ ộ ả ấ ệ

Đ t đai tham gia vào t t c các lĩnh v c c a n n kinh t Tuy v y, đ i v i ấ ấ ả ự ủ ề ế ậ ố ớ

t ng ngành c th thì đ t đai có nh ng vai trò c th khác nhau Riêng v i ừ ụ ể ấ ữ ụ ể ớ

s n xu t nông nghi p thì đ t đai có vai trò đ c bi t quan tr ng Nông ả ấ ệ ấ ặ ệ ọ nghi p là quá trình s n xu t d a nhi u vào y u t t nhiên, do nh ng quy ệ ả ấ ự ề ế ố ự ữ

lu t v n đ ng c a t nhiên t o nên Đ t đai không ch là ch đ ng, ch t aậ ậ ộ ủ ự ạ ấ ỉ ỗ ứ ỗ ự

c a lao đ ng, mà còn là ngu n cung c p th c ăn cho cây tr ng và thông quaủ ộ ồ ấ ứ ồ

s phát tri n c a s n xu t tr ng tr t và cung c p th c ăn cho gia súc Do ự ể ủ ả ấ ồ ọ ấ ứ

đó, đ t đai là t li u s n xu t ch y u trong lĩnh v c nông nghi p mà ấ ư ệ ả ấ ủ ế ự ệ không gì có th thay th Không có đ t đai, không th ti n hành s n xu t ể ế ấ ể ế ả ấ kinh doanh thông nghi p vì đ t đai v a là đ i tệ ấ ừ ố ượng lao đ ng, v a là t ộ ừ ư

li u lao đ ng.ệ ộ

Đ t đai là đ i t ấ ố ượ ng lao đ ng ộ : Trong ho t đ ng s n xu t nông nghi p, ạ ộ ả ấ ệ con ngườ ới v i kinh nghi m, kh thăng lao đ ng và các phệ ả ộ ương pháp canh tác khác nhau nh : thâm canh, tăng v tác đ ng vào đ t đai, làm thay đ i ư ụ ộ ấ ổ

ch t lấ ượng đ t đai nh m t o ra nh ng đi u ki n thu n l i phù h p v i ấ ằ ạ ữ ề ệ ậ ợ ợ ớ

t ng m c đích s d ng nh đ t tr ng l a, đ t tr ng cây lâu năm, đ t ừ ụ ử ụ ư ấ ồ ử ấ ồ ấ

tr ng hoa màu, đ t tr ng r ng, đ t nuôi tr ng th y sinh.ồ ấ ồ ừ ấ ồ ủ

Đ t đai là t li u s n xu t đ c bi t: ấ ư ệ ả ấ ặ ệ Trong quá trình lao đ ng nông ộ nghi p, con ngệ ười đã s d ng y u t đ t đai nh là m t t li u lao đ ng ử ụ ế ố ấ ư ộ ư ệ ộ không th thi u để ế ược Đ t đai là đi u ki n s ng c a cây tr ng, v t nuôi ấ ề ệ ố ủ ồ ậ

cung c p các ch t dinh dấ ấ ưỡng, các y u t lý h c, hoá h c, sinh v t và các ế ố ọ ọ ậ tính ch t khác đ cây tr ng, v t nuôi có th sinh trấ ể ồ ậ ể ưởng và phát tri n.ể

- V n đ đ t ra: ấ ề ặ

Vi c s d ng đ t đai ph i u tiên cho ho t đ ng s n xu t nông nghi p ệ ử ụ ấ ả ư ạ ộ ả ấ ệ

đ u tiên.ầ S thay đ i v trí c a ngành nông nghi p trong n n kinh t đang ự ổ ị ủ ệ ề ế

đ t ra nhi u thách th c cho các nhà qu n lý Cùng v i s phát tri n c a ặ ề ứ ả ớ ự ể ủ

n n kinh t , nhu c u s d ng đ t phi nông nghi p cũng tăng cao theo d n ề ế ầ ử ụ ấ ệ ẫ

t i vi c đ t nông nghi p đang d n b thu h p đ thay vào đó là các khu ớ ệ ấ ệ ầ ị ẹ ể công nghi p, các sân golf, các khu chung c gây nh hệ ư ả ưởng đ n ho t ế ạ

đ ng s n xu t nông nghi p.ộ ả ấ ệ

Bên c nh đó, ch t lạ ấ ượng đ t nông nghi p cũng đang b uy hi p c a các ấ ệ ị ế ủ

hi n tệ ượng xói mòn do m t r ng đ u ngu n hay đ t nhi m m n, nhi m ấ ừ ầ ồ ấ ễ ặ ễ phèn các khu v c c a sông, c a bi n do hi n tở ự ử ử ể ệ ượng nước bi n dâng caoể hay là ô nhi m đ t, ô nhi m các m ch nễ ấ ễ ạ ước ng m do ho t đ ng sinh ho t, ầ ạ ộ ạ

s n xu t, kinh doanh c a con ngả ấ ủ ười gây ra nh ng t n thữ ổ ương lâu dài ho c ặ vĩnh vi n cho đ t đai Trong khi đó, nhu c u đ i v i g t nhiên và các s n ễ ấ ầ ố ớ ỗ ự ả

ph m lâm nghi p đang thu h p di n tích r ng đ c d ng, r ng phòng h , ẩ ệ ẹ ệ ừ ặ ụ ừ ộ vùng cây lâu năm đang gây nh ng tác đ ng x u t i c di n tích và ch t ữ ộ ấ ớ ả ệ ấ

lượng c a đ t nông nghi pủ ấ ệ

Liên h th c ti n: ệ ự ễ

Vi t Nam hi n nay có trên 99 tri u dân đ ng th 15 th gi i là m t th ệ ệ ệ ứ ứ ế ớ ộ ị

trường có nhu c u r t l n đ i v i các s n ph m nông nghi p Theo th ng ầ ấ ớ ố ớ ả ẩ ệ ố

kê kim ng ch xu t kh u năm 2021 đ t m c cao k l c, trên 48,6 t USD ạ ấ ẩ ạ ứ ỷ ụ ỷ

Có 10 nhóm m t hàng có kim ng ch xu t kh u trên 1 t USD, trong đó có 6 ặ ạ ấ ẩ ỷ

m t hàng có kim ng ch trên 3 t USD (g và s n ph m g , tôm, rau qu , ặ ạ ỷ ỗ ả ẩ ỗ ả

h t đi u, g o, cao su) ạ ề ạ và thường xuyên duy trì trong t p đ u các qu c gia ố ầ ố

xu t kh u g o l n nh t th gi i.ấ ẩ ạ ớ ấ ế ớ

Tuy nhiên, nhu c u th c t còn cao h n th r t nhi u và không ng ng tăngầ ự ế ơ ế ấ ề ừ lên qua t ng năm, t ng giai đo n phát tri n Đi u này cho th y nhu c u ừ ừ ạ ể ề ấ ầ

s n xu t nông nghi p là r t l n, kéo theo đó là nhu c u s d ng đ t trong ả ấ ệ ấ ớ ầ ử ụ ấ nông nghi p cũng tăng lên nhanh chóng Th nh ng vi c s d ng đ t nôngệ ế ư ệ ử ụ ấ nghi p hi n nay ch a th c s mang l i hi u qu kinh t cao Vi c nông ệ ệ ư ự ự ạ ệ ả ế ệ dân tr ng tr t, chăn nuôi không theo quy ho ch vùng quy ho ch ngành ồ ọ ạ ạ mang tính t phát cao đang gây ra lãng phí tài nguyên đ t.ự ấ

Gi i Pháp:ả

C n t o đi u ki n cho ngầ ạ ề ệ ười tr c ti p s n xu t đự ế ả ấ ược linh ho t chuy n đ iạ ể ổ

c c u cây tr ng trên quỹ đ t tr ng lúa theo th trơ ấ ồ ấ ồ ị ường nh ng không làm ư thay đ i đ a hình, k t c u đ t, làm thoái hóa, ô nhi m đ t đ có th ổ ị ế ấ ấ ễ ấ ể ể

chuy n đ i tr l i tr ng lúa khi c n thi t Quy đ nh tiêu chí đánh giá hi u ể ổ ở ạ ồ ầ ế ị ệ

qu kinh t , xã h i, môi trả ế ộ ường và ng phó v i bi n đ i khí h u trong các ứ ớ ế ổ ậ

d án đ u t có s d ng đ t, d án có chuy n đ i m c đích s d ng đ t ự ầ ư ử ụ ấ ự ể ổ ụ ử ụ ấ lúa, đ t r ng phòng h , r ng đ c d ng, d án s d ng đ t do các c quan, ấ ừ ộ ừ ặ ụ ự ử ụ ấ ơ

đ n v c a Nhà nơ ị ủ ước đang s d ng, d án l n bi n S a đ i, b sung theo ử ụ ự ấ ể ử ổ ổ

hướng đ n gi n hóa các th t c hành chính khi chuy n m c đích s d ng ơ ả ủ ụ ể ụ ử ụ

đ t tr ng lúa, đ t r ng phòng h , đ t r ng đ c d ng sang m c đích khác, ấ ồ ấ ừ ộ ấ ừ ặ ụ ụ

g n v i c ch đ ki m soát ch t chẽ “Vi c s a đ i Lu t Đ t đai ph i v a ắ ớ ơ ế ể ể ặ ệ ử ổ ậ ấ ả ừ

k p th i x lý nh ng vị ờ ử ữ ướng m c đang đ t ra v a b o đ m h th ng pháp ắ ặ ừ ả ả ệ ố

lu t v đ t đai có tính d báo, có t m nhìn dài h n đ nâng cao hi u qu ậ ề ấ ự ầ ạ ể ệ ả

qu n lý, s d ng, phát huy t i đa ngu n l c đ c bi t quan tr ng này ph c ả ử ụ ố ồ ự ặ ệ ọ ụ

v cho s phát tri n c a đ t nụ ự ể ủ ấ ước” Văn ki n Đ i h i XIII kh ng đ nh: “Đ i ệ ạ ộ ẳ ị ổ

m i các chính sách qu n lý đ t đai đ khuy n khích và t o đi u ki n tích ớ ả ấ ể ế ạ ề ệ

t đ t nông nghi p, phát tri n m nh th trụ ấ ệ ể ạ ị ường quy n s d ng đ t Đ i ề ử ụ ấ ổ

m i và th c hi n ch đ qu n lý m c đích s d ng đ t nông nghi p m t ớ ự ệ ế ộ ả ụ ử ụ ấ ệ ộ cách linh ho t h n; bãi b các gi i h n v đ i tạ ơ ỏ ớ ạ ề ố ượng nh n chuy n nhậ ể ượng

đ t nông nghi p, tăng th i h n giao đ t, cho thuê đ t nông nghi p”.ấ ệ ờ ạ ấ ấ ệ

4.Vai trò c a quy ho ch s d ng đ t: ủ ạ ử ụ ấ

B t kỳ m t qu c gia nào, vi c qu n lý “đinh” “đi n” đ u là v n đ đ i s ấ ộ ố ệ ả ề ề ấ ề ạ ự

Đ i v i nố ớ ước ta, v n đ này càng có ý nghĩa h n bao gi h t Ngay t Lu t ấ ề ơ ờ ế ừ ậ

Đ t đai đ u tiên năm 1987, Lu t Đ t đai năm 1993, Lu t Đ t đai năm ấ ầ ậ ấ ậ ấ

2003, Lu t Đ t đai năm 2013 đ u quy đ nh v công tác quy ho ch s d ngậ ấ ề ị ề ạ ử ụ

đ t; quy ho ch s d ng đ t là quy ho ch duy nh t đ m b o nhu c u s ấ ạ ử ụ ấ ạ ấ ả ả ầ ử

d ng đ t cho các ngành, lĩnh v c.ụ ấ ự

Nh c đ n đ t đai thì quy ho ch s d ng đ t là khái ni m đi kèm không ắ ế ấ ạ ử ụ ấ ệ

th thi u Quy ho ch s d ng đ t là ho t đ ng để ế ạ ử ụ ấ ạ ộ ượ ạc t o ra nh m s d ng ằ ử ụ tài nguyên đ t đai m t cách có hi u qu , h p lý và phù h p v i yêu c u v ấ ộ ệ ả ợ ợ ớ ầ ề

s phát tri n.ự ể

Quy ho ch s d ng đ t là m t ho t đ ng v a mang 03 tính ch t n i b t, làạ ử ụ ấ ộ ạ ộ ừ ấ ổ ậ tính kỹ thu t, tính kinh t và tính pháp lý.ậ ế

Tính kỹ thu t: đ đ ra quy ho ch s d ng đ t ph i s d ng đ n các công ậ ể ề ạ ử ụ ấ ả ử ụ ế tác chuyên môn nh kh o sát, đi u tra, đo đ c, khoanh đ nh, x lý s li u, ư ả ề ạ ị ử ố ệ xây d ng b n đ , nh m th ng kê di n tích đ t đai, phân chia kho nh ự ả ồ ằ ố ệ ấ ả

th a, ử

Tính kinh t : khi giao đ t, xác đ nh rõ m c đích s d ng đ t thông qua ế ấ ị ụ ử ụ ấ

phương án quy ho ch s d ng đ t Đi u này t o c s n n t ng quan ạ ử ụ ấ ề ạ ơ ở ề ả

tr ng nh m khai thác có hi u qu cao nh t đ i v i ti m năng đ t đai, ọ ằ ệ ả ấ ố ớ ề ấ chính là y u t rõ nét c a tính kinh t Đ t đai ch khi s d ng theo quy ế ố ủ ế ấ ỉ ử ụ

ho ch, phù h p v i đ a phạ ợ ớ ị ương m i có th mang l i s phát tri n b n ớ ể ạ ự ể ề

v ng.ữ

Tính pháp ch : đ t đai đế ấ ược nhà nước giao cho các t ch c, h gia đình, cá ổ ứ ộ nhân s d ng vào các m c đích c th đã đử ụ ụ ụ ể ược xác đ nh theo phị ương án

quy ho ch s d ng đ t Xoay quanh đó là r t nhi u các quy đ nh pháp lu t ạ ử ụ ấ ấ ề ị ậ trong nh ng văn b n lu t chung, lu t chuyên ngành nh m đi u ch nh ữ ả ậ ậ ằ ề ỉ

trường h p c th M i ho t đ ng liên quan đ n đ t đai, quy ho ch và s ợ ụ ể ọ ạ ộ ế ấ ạ ử

d ng đ t đ u đụ ấ ề ược giám sát ch t chẽ, có ch tài nghiêm kh c đ i v i các ặ ế ắ ố ớ hành vi vi ph m.ạ

Vi c l p quy ho ch s d ng có ý nghĩa r t quan tr ng đ i v i vi c gi gìn, ệ ậ ạ ử ụ ấ ọ ố ớ ệ ữ

b o v và s d ng ngu n tài nguyên đ t đai trả ệ ử ụ ồ ấ ở ước m t cũng nh lâu dài; ắ ư làm c s đ phát tri n s n xu t, đ m b o an ninh lơ ở ể ể ả ấ ả ả ương th c và ph c v ự ụ ụ các nhu c u dân sinh, nhu c u văn hóa xã h i Đ ng th i, xây d ng quy ầ ầ ộ ồ ờ ự

ho ch s d ng đ t còn giúp h n ch s ch ng chéo, tránh gây lãng phí quỹạ ử ụ ấ ạ ế ự ồ

đ t, ngăn ch n nh ng hành vi tiêu c c đ n đ t đai nh h y ho i, l n ấ ặ ữ ự ế ấ ư ủ ạ ấ

chi m, phá v cân b ng sinh thái, ế ỡ ằ

H n ch : ạ ế

1- Các quy đ nh v v xác đ nh v trí c a quy ho ch s d ng đ tị ề ề ị ị ủ ạ ử ụ ấ trong h ệ

th ngố “các l p quy ho ch”ớ ạ có s d ng đ t c a các ngành qu c gia ch a thử ụ ấ ủ ố ư ể

hi n đệ ượ v tríc ị “l p quy ho ch n n t ng”ớ ạ ề ả trong h th ngệ ố “các l p quy ớ

ho ch”; ạ

2- Còn có vướng m c v vi c l pắ ề ệ ậ “k ho ch s d ng đ t”ế ạ ử ụ ấ đ i v iố ớ “khu v c ự

t nhân” doư quy đ nh d án đ u t có s d ng đ t ch a phù h p v i k ị ự ầ ư ử ụ ấ ư ợ ớ ế

ho ch s d ng đ t và thu h i đ t h ng năm; ạ ử ụ ấ ồ ấ ằ

3- Công tác chuy n m c đích s d ng đ t theo quy ho ch để ụ ử ụ ấ ạ ượ ơc c quan có

th m quy n phê duy t ch a phát huy hi u qu ; ẩ ề ệ ư ệ ả

4- Vi cệ đi u ch nh quy ho ch s d ng đ t theo rà soát đ nh kỳ, ho c đi u ề ỉ ạ ử ụ ấ ị ặ ề

ch nh c c b quy ho ch ch a đỉ ụ ộ ạ ư ược xem xét kỹ lưỡng;

5- Ch a rõ th m quy n c aư ẩ ề ủ “Thường tr c H i đ ng nhân dân” c p t nh, ự ộ ồ ấ ỉ

c p huy n trong vi c quy t đ nh quy ho ch th i gian gi a hai kỳ h p.ấ ệ ệ ế ị ạ ờ ữ ọ

Gi i pháp : ả

Đ đ t m c tiêu bi n đ t đai tr thành n i l c, c n thi t quy đ nh đ i m i ể ạ ụ ế ấ ở ộ ự ầ ế ị ổ ớ

m nh mẽ công tác quy ho ch s d ng đ t “Quy ho ch s d ng đ t ph i ạ ạ ử ụ ấ ạ ử ụ ấ ả

có t m nhìn dài h n, đ t phá, n đ nh nh ng linh ho t, mang tính t ng th ,ầ ạ ộ ổ ị ư ạ ổ ể toàn di n, liên thông”ệ Quy ho ch s d ng đ t ph i g n ch t v i quy ạ ử ụ ấ ả ắ ặ ớ

ho ch xây d ng k t c u h t ng, xây d ng đô th và các khu ch c năng ạ ự ế ấ ạ ầ ự ị ứ cũng nh phát tri n nông thôn và các quy ho ch phát tri n kinh t - xã h i;ư ể ạ ể ế ộ

c n dành đ quỹ đ t đ xây d ng k t c u h t ng.ầ ủ ấ ể ự ế ấ ạ ầ

D a trên Quy ho ch s d ng đ t qu c gia, các đ a phự ạ ử ụ ấ ố ị ương c n có quyầ

ho ch s d ng đ t và quy ho ch đô th , quy ho ch nông thôn, quy ho chạ ử ụ ấ ạ ị ạ ạ khu công nghi p và khu ch xu t, quy ho ch khu ch c năng đ ng b Quyệ ế ấ ạ ứ ồ ộ

ho ch s d ng đ t ph i đi trạ ử ụ ấ ả ước m t bộ ước, làm c s cho quy ho ch lĩnhơ ở ạ